KİK Kararı: 2014/UY.II-259

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/004
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 13.01.2014
Karar No : 2014/UY.II-259
BAŞVURU SAHİBİ:
Silahtaroğlu Yol Yapı Ve Madencilik A.Ş. - Bülbüloğlu İnşaat Taah. Ve Tic. Ltd. Şti., TURAN GÜNEŞ BULVARI NO:102/2 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Tcdd) Demiryolu Yapım Dairesi, Talatpasa Bulvari 3 06330 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/70693 İhale Kayıt Numaralı "Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi Tünel Güvenliği Altyapı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C.D.D. Genel Müdürlüğü Demiryolu Yapım Dairesitarafından 12.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi Tünel Güvenliği Altyapı İşi” ihalesine ilişkin olarak Silahtaroğlu Yol Yapı ve Madencilik A.Ş. - Bülbüloğlu İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.Ortak Girişimi’nin 27.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.10.2013tarih ve 31701sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3623sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, “Demirsiz Beton” iş kaleminde ihale üzerinde bırakılan isteklinin analiz girdi miktarlarının idarenin yaklaşık maliyet girdi miktarları ile uyuşup uyuşmadığının kontrol edilmesi gerektiği, girdi fiyatlarının Tebliğ hükümlerine uygun olarak belgelendirilmesi gerektiği, beton işçiliği için proforma fatura sunulamayacağı, mali müşavirden maliyet tespit tutanaklarının talep edilmesi gerektiği, “Nervürlü Demir İş Kalemi ve Öngörme” iş kalemine ilişkin olarak işçi miktarlarının Bayındırlık Bakanlığının açıkladığı analizlerdeki miktarlara uygun olması gerektiği, işçilik tutarı, müteahhit karı ve genel giderlere ilişkin ayrıntılı analiz sunulması gerektiği, kullanılacak demir oranlarının idarenin analizleriyle örtüşmesi gerektiği girdi miktarlarının yaklaşık maliyete esas miktarlar ile karşılaştırılması gerektiği, fiyatların Tebliğ hükümleri uyarınca belgelendirilmesi gerektiği, demirin nakline ilişkin analiz sunulması gerektiği, nakliyeye ilişkin proforma faturanın sunulamayacağı, maliyet tespit raporlarının talep ve kontrol edilmesi gerektiği, “Tünellerde Demirli Beton” iş kalemine ilişkin olarak bedellerin tevsik edilmesi gerektiği, betonun tedarikçiden temin edilmesi gerekmesi halinde proforma faturanın Tebliğe uygun olması gerektiği, nakliye için detaylı kilometre bilgisinin bulunması gerektiği, işçilik miktarlarının Karayolları tarafından açıklanan analizlerdeki işçilik miktarların uygun olması gerektiği, işçilik tutarı, müteahhit karı ve genel giderlere ilişkin ayrıntılı analiz sunulması gerektiği, işçilik için fiyat teklifi alınmış ise işçilik miktarlarını gösteriyor olması gerektiği ve Tebliğe uygun düzenlenmiş olması gerektiği, çimentonun tebliğe uygun belgelendirilmesi gerektiği, beton işçiliği için proforma fatura ile açıklama yapılamayacağı, işçiliğe ilişkin olarak proforma fatura sunulamayacağı, fiyat teklifi sunulması halinde Tebliğ hükümlerine uygun olması gerektiği, “Her Cins ve Klastaki Zeminde Tünel Kazısı Yapılması” iş kalemine ilişkin olarak analizde sert, çok sert kaya ve benzeri tüm klaslara yer verilmesi gerektiği, her biri için alt analiz düzenlenerek açıklamalar yapılması gerektiği, girdilerin yaklaşık maliyetteki miktarlara uygun olması ve fiyatlarının Tebliğe uygun olarak belgelendirilmesi gerektiği, analizlerde klaslara verilen yüzdelerin yaklaşık maliyetle uyumlu olması gerektiği, kazı klaslarına ilişkin fiyatların Karayolları Genel Müdürlüğü analizlerine uygun olması gerektiği, makinelere ilişkin saat çalışma miktarları ve tutarlarını gösterecek şekilde analiz sunulması gerektiği, maliyetlerin Tebliğe uygun belgelendirilmesi gerektiği, makinelere ilişkin proforma fatura sunulamayacağı, fiyat teklifi sunulabileceği, “Tünellerde Çelik İksa Yapılması” kalemine ilişkin olarak işçi miktarlarının Bayındırlık Bakanlığının açıkladığı analizlerdeki miktarlara uygun olması gerektiği, işçilik tutarı, müteahhit karı ve genel giderlere ilişkin ayrıntılı analiz sunulması gerektiği, girdi miktarlarının idarenin analizleriyle örtüşmesi gerektiği girdi miktarlarının yaklaşık maliyete esas miktarlar ile karşılaştırılması gerektiği, fiyatların Tebliğ hükümleri uyarınca belgelendirilmesi gerektiği, maliyet tespit raporlarının talep ve kontrol edilmesi gerektiği, “Tünellerde Her Tip ve Her Çapta Kaya Bulonu Yapılması, Açıkta Her Tip ve Her Çapta Kaya Bulonu Yapılması, Tünellerde İBO Bulonu Tesis Edilmesi, Çelik Boru İle Enjeksiyonlu Süren Yapılması, Tünelde Çelik Boru İle Enjeksiyonlu ve Enjeksiyonusz Süren Yapılması” iş kalemlerine ilişkin olarak işçi miktarlarının Bayındırlık Bakanlığının açıkladığı analizlerdeki miktarlara uygun olması gerektiği, işçilik tutarı, müteahhit karı ve genel giderlere ilişkin ayrıntılı analiz sunulması gerektiği, girdi miktarlarının idarenin analizleriyle örtüşmesi gerektiği girdi miktarlarının yaklaşık maliyete esas miktarlar ile karşılaştırılması gerektiği, fiyatların Tebliğ hükümleri uyarınca belgelendirilmesi gerektiği, makine için maliyetin Tebliğe uygun olarak belgelendirilmesi gerektiği, “Tünelde Su Yalıtımı Yapılması” iş kalemine ilişkin olarak işçi miktarlarının Karayolları Genel Müdürlüğünün açıkladığı analizlerdeki miktarlara uygun olması gerektiği, işçilik tutarı, müteahhit karı ve genel giderlere ilişkin ayrıntılı analiz sunulması gerektiği, girdi miktarlarının idarenin analizleriyle örtüşmesi gerektiği girdi miktarlarının yaklaşık maliyete esas miktarlar ile karşılaştırılması gerektiği, fiyatların Tebliğ hükümleri uyarınca belgelendirilmesi gerektiği, bu poza sadece proforma fatura ile açıklama yapılamayacağı, “Püskürtme Beton Yapılması” iş kalemine ilişkin açıklamanın mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır….”

Aynı Tebliğ’in 45’inci maddesinde “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin birçok alt iş kaleminden oluşturulmak suretiyle paçal analiz olarak hazırlandığı, bu durumda söz konusu analizlerin “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı, idarece “sıralı analiz girdileri tablosu”nun ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı belirlendiği tespit edilmiş olup, idare tarafından anılan iş kalemlerine ait mevcut analizlerin anılan Tebliğ’e uygun olacak şekilde ayrıntılı analize veya aktarmasız analize dönüştürülerek Tebliğ’in 38 ve 45’inci maddesi doğrultusunda “sıralı analiz girdileri tablosu” ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin yeniden belirlenmesi, analiz formatının mevzuata uygun olarak yeniden hazırlanması, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden mevzuata uygun analiz formatı/formatları oluşturularak yeniden açıklama istenilmesi ve isteklilerce sunulacak açıklamaların daha önce sunulan açıklamalar dikkate alınmaksızın değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan 13.01.2014 tarih ve 2014/UY.II-258 sayılı karar ile Unitek İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Tur İnşaat Hafriyat Nakl. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Tisan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Miroğulları İnş. ve Pet. Ür. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiğinden, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin sınır değer ve “sıralı analiz girdileri tablosu” ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin yeniden belirlenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi