KİK Kararı: 2014/UY.II-2404

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/040
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 18.06.2014
Karar No : 2014/UY.II-2404
BAŞVURU SAHİBİ:
Bülbüloğlu İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş., KAYMAKLI MAH. ANADOLU BULVARI NO:97/A DEĞİRMEN/ TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ulaştırma, Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü, Emek Hakkı Turaylıç No:5 06338 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/2806 İhale Kayıt Numaralı "İskenderun Madenli Balıkçı Barınağı İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğütarafından 19.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İskenderun Madenli Balıkçı Barınağı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Bülbüloğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 02.05.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.05.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.05.2014tarih ve 16503sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.05.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1742sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yetersiz bulunarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin aşırı düşük teklif açıklamasını yetersiz bulma gerekçelerinin yerinde olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

19.02.2014 tarihinde yapılan ihaleye 15 isteklinin katıldığı, idarece geçerli teklif olarak değerlendirilen 13 isteklinin teklif fiyatı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda bulunan sınır değerin altında teklif sunan başvuru sahibi Bülbüloğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, ancak sunulan açıklamanın idarece yetersiz kabul edilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, yapım yönteminin ekonomik olması, teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “İskenderun Madenli Balıkçı Barınağı İnşaatı” olarak, miktarı ve türünün “1 ADET BALIKÇI BARINAĞI (Ana ve tali mendirek, rıhtım, çekek yeri, geri saha dolgusu inşaatı ile elektrik ve su tesisatı işleri.)” olarak belirtildiği görülmüştür.

İdarece başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “…teklifiniz ile ilgili olarak ihale dokümanı ekinde verilen analizler kullanılarak,

• 104/A........................ Taş Nakli
• 34.006....................... (0-0,400) Ton Taşlarla Anroşman Yapılması (Karadan)
• Y. 16.050/04.............. Beton santralinde üretilen veya satın alman ve beton pompasıyla basılan C 20/25 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)
• 34.010/2 (8-10)......... Ton Taşlarla Anroşman Yapılması (Karadan)
• 34.008 (0,400-2)....... Ton Taşlarla Anroşman Yapılması (Karadan)
• 34.009/1 (2-4)........... Ton Taşlarla Anroşman Yapılması (Karadan)
• Y. 16.050/05.............. Beton santralinde üretilen veya satın alman ve beton pompasıyla basılan C 25/30 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)

pozlarına ait analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenen esaslarda yapım yönteminin ekonomik olması, kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması ve aşırı düşük bulunan teklifinizde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacağınız açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin (45,1.3 -45.1.13) maddelerine uygun olarak sunulması ayrıca malzeme ocaklarına (taş, kum-çakıl v.b) ait bilgi ve belgeler ile kullanılacak olan malzemelerin ihale dokümanında bulunan Liman İşleri Genel Teknik Şartnamesi ve Kıyı Yapıları Ve Limanlar Malzeme, Yapım, Kontrol ve Bakım Onarım Teknik Esaslarına uygunluğunu gösterir belgelerin verilmesi gerekmektedir.

Firmanız tarafından Y. 16.050/04 poz nolu Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan C 20/25 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil) ve Y. 16.050/05 poz nolu Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan C 25/30 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil) pozlarında yer alan 04.031 nolu su, 03.537(Y) nolu Mobil beton pompasının (400 HP) 1 saatlik ücreti ve 03.527(Y) nolu Beton vibratörü’nün 1 saatlik ücreti analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliğinde 45.1.2.2 maddesi gereğince açıklama istenilmemektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 20.03.2014 tarihli yazının ekinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, açıklama kapsamında analizlere, fiyat tekliflerine vs. belgelere yer verildiği anlaşılmıştır.

17.04.2014 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz olduğunun belirtildiği, yetersiz bulunma gerekçelerinin ise “1…Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından tespit edilen ve 31 Aralık 2013 tarihli ve 28868 Sayılı Resmî Gazetede (3. Mükerrer) yayımlanan asgari ücret tutarı 01.01.2014-30.06.2014 tarihleri arasında 35,70-TL/gün’dür. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63.maddesinde “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.” hükmü uyarınca bir işçinin günlük çalışma saati 45 saat / 6 gün = 7,5 saat/gün’dür. Bu nedenle ilgili kanun hükümlerine göre asgari ücret ve çalışma saatleri dikkate alındığında bir işçinin saatlik ücreti 01.01.2014-30.06.2014 tarihleri arasında asgari: (35,70-TL / 7,5 saat =) 4,76-TL/saattir.

Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.9. maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.''' ve 78.6.maddesinde de Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır." hükümleri mevcuttur.

Açıklanan nedenlerden dolayı, istekli firmanın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklama dosyasında, “01.408: Yağcı” pozuna, ihale ilan tarihi 28.01.2014 tarihinde geçerli olan saatlik çalışma ücreti olan asgari 4,76-TL’nin altında 4,58-TL olarak sunmuş olduğu teklif, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9. ve 78.6.maddelerine aykırılık teşkil etmektedir.

2- İdare tarafından yapılan açıklama talebinde '‘...ayrıca malzeme ocaklarına (taş, kum- çakıl v.b.) ait bilgi ve belgeler ile kullanılacak olan malzemelerin ihale dokümanında bulunan Liman İşleri Genel Teknik Şartnamesi ve Kıyı Yapıları Ve Limanlar Malzeme, Yapım, Kontrol Ve Bakım Onarım Teknik Esaslarına uygunluğunu gösterir belgelerin verilmesi gerekmektedir.” ifadesi yer almakta olup, istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, taş ocağı olarak, iş yerine 35 km mesafede bulunan taş ocağının kullanılacağı belirtilmiş ve nakliye hesapları bu mesafe dikkate alınarak yapılmıştır. Ancak, istekli, aşırı düşük teklif açıklamasında taş ocağı ile ilgili istenen herhangi bir bilgi, belgeye (ocak ruhsatı, taşın sınıfı ve taşın uygunluğunu gösteren belgeler) yer vermemiş olup bu hususlarda istenen açıklamaları vermemiştir.

3- İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan rayiç tablosunda, kendi malı olarak belirttiği,

03.004: Ekskavatör ve Dragline Tipi Makina 0-TL (Kendi Malı)

03.017: Kompresör 0-TL (Kendi Malı)

iş makinalarına ait noter tasdikli ruhsatlara yer vermesine rağmen, analizlerde rayiç bedelini 0-TL olarak almıştır. Ancak kendi malı olarak belirttiği ve ruhsatlarını sunduğu iş makinalarının amortisman hesabının yapılmadan zati bedelinin 0-TL olarak kullanılması ve iş makinalarının işin devamı sırasında kullanım maliyetinin de (bakım-onarım, operatör, yakıt gideri vb.) olacağı dikkate alındığında, rayiç bedelinin 0-TL olarak kullanılması mümkün bulunmamaktadır.” şeklinde ifade edildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “…45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

…45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından yetersiz bulunma gerekçeleri bakımından yapılan incelemede aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir:

• Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde yer alan 03.504 poz numaralı ekskavatör çalıştırılmasına ilişkin olarak hazırlanan alt analizlerdeki “yağcı”nın 1 saatlik ücretinin 4,58 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

İş Kanunu’nun “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinin birinci fıkrasında “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.” hükmü, “Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükümleri uyarınca bir haftada en fazla kırkbeş saat çalışılacağı, yedi günlük bir zaman dilimi içerisinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verileceğinin hüküm altına alındığı görülmüş, bu doğrultuda bir haftada en fazla 6 gün, bir günde aksi kararlaştırılmamışsa 7,5 saat çalışılabileceği anlaşılmıştır. Bu itibarla, 1 saatlik asgari ücretin hesaplanmasında bir gün için 7,5 saatin esas alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale tarihi olan 19.02.2014’te geçerli asgari ücretin 1.071,00 TL olduğu, saatlik ücretin ise 4,76 TL (=1.071,00 TL/ 30gün/ 7,5 saat) olduğu belirlenmiş, başvuru sahibi tarafından “yağcı” işçilik ücreti için asgari ücretin altında ücret öngörüldüğü, bu durumun anılan Tebliğ’in 45.1.9’uncu maddesinde açıklamalar uyarınca mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

• Açıklama yapılması istenilen “Taş nakli” iş kalemine ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, nakliye mesafesinin 35 km olarak alındığı, ihale konusu işin yapımı esnasında Yarıkkaya mevkiinde bulunan taş ocaklarından yararlanılacağının belirtildiği görülmüştür.

İdarece istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında “…ayrıca malzeme ocaklarına (taş, kum-çakıl v.b) ait bilgi ve belgeler ile kullanılacak olan malzemelerin ihale dokümanında bulunan Liman İşleri Genel Teknik Şartnamesi ve Kıyı Yapıları Ve Limanlar Malzeme, Yapım, Kontrol ve Bakım Onarım Teknik Esaslarına uygunluğunu gösterir belgelerin verilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bu kapsamda belge sunulmadığı gerekçesiyle açıklamasının yetersiz bulunduğu görülmüştür.

Anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacak belgeler sayılmış olup, idare tarafından sunulması istenilen belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacak belgeler arasında yer almadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarının teklif edilen fiyatlara açıklık getirilmesi amacıyla yapıldığı, anılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı belirtilmekle birlikte, istekliler tarafından (ihale uhdesinde kalması durumunda) özellikle ihale konusu işin ihale dokümanına uygun bir şekilde gerçekleştirileceği hususunun bu aşamada tevsik edilmesine gerek bulunmadığı, kaldı ki, istekliler tarafından (ihale uhdesinde kalması durumunda) ihale konusu işi ihale dokümanına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinin zaten zorunlu olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, malzemelerin ihale dokümanında istenilen özellikte olup olmadığının sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece kontrol edilecek olması karşısında, idarece söz konusu belgelerin sunulmasının istenilmesinde mevzuata uyarlık, anılan istekli tarafından sunulmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

• Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde yer alan 03.504 poz numaralı ekskavatör çalıştırılmasına ilişkin olarak hazırlanan alt analizlerdeki 03.004 poz numaralı ekskavatör ve drag. Tipi makine rayici ile 03.517 poz numaralı kompresör çalıştırılmasına ilişkin olarak hazırlanan alt analizlerdeki 03.017 poz numaralı kompresör rayici için “0,00 TL” bedel öngörüldüğü, açıklama kapsamında ayrıca söz konusu araçların anılan isteklinin kendi malı olduğunu gösteren meslek mensubu onaylı demirbaş listesi ile noter onaylı iş makinesi tescil belgesinin sunulduğu görülmüştür.

İsteklinin kendi malı olan ekskavatör ve kompresör kullanması durumunun, bu araçların maliyeti için bedel öngörülmemesine doğrudan yol açmayacağı, söz konusu araçlar için firmanın aktifinde kayıtlı değer üzerinden maliyetin belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından aktifinde kayıtlı değerleri tevsik eden belge sunulmadığından kompresör ve ekskavatör maliyetinin mevzuata uygun bir şekilde açıklanmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi