KİK Kararı: 2014/UY.II-2273

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/038
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 04.06.2014
Karar No : 2014/UY.II-2273
BAŞVURU SAHİBİ:
Osman Kırbaş, BAHÇIVAN MAH. KÜÇÜK CAMİİ CİVARI VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Iğdır İl Özel İdaresi Yapı Kontrol Müdürlüğü, Bağlar Mahallesi Dr. Sadık Ahmet Caddesi No:245 76000 IĞDIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/27773 İhale Kayıt Numaralı "Taşburun Köyü 4 Derslikli Ortaokul Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Iğdır İl Özel İdaresi Yapı Kontrol Müdürlüğütarafından 25.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşburun Köyü 4 Derslikli Ortaokul Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Osman Kırbaş’ ın28.04.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.05.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.05.2014tarih ve 15540sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.05.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1663sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının metraj farklılığı ve gece görüşlü dış ortam kamerası için sundukları proforma faturanın meslek mensubu beyanı ve onayı bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, %5 metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir olduğu, proforma faturanın ise fazladan ve sehven sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde _“2.1._İhale konusu işin

a) Adı: Taşburun Köyü 4 Derslikli Ortaokul Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

1 Adet 4 Derslikli Ortaokul Yapım İşi

1 Adet 4 Derslikli Ortaokul Yapım İşi

ç) Yapılacağı yer: Iğdır Karakoyunlu İlçesi Taşburun Köyü” düzenlemesi yer almaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 16 isteklinin katıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin altında teklif veren Osman Kırbaş’tan 31.03.2014 tarihli yazı ile14.04.2014 tarihine kadaraşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

16.04.2014 onay tarihli ihale komisyon kararı gereğince, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Osman Kırbaş’a ait teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Ekinciler Otomotiv İnş. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Yıldırım Kardeşler Elektrik İnşaat Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’unun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. İsteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda idare ile isteklilerin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunması mümkün olup, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen 46 iş kalemine ilişkin metraj miktarlarının idarece hazırlanan metrajlarla kıyaslanması neticesinde, beş adet iş kaleminde (Y.21.050/C01, N.YF.07, Y.23.241, 25.020/1, Y.23.152) %10’u aşan metraj farklılığı bulunduğu, bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı,

Gece görüşlü dış ortam kamerası maliyetinin tevsiki amacıyla, Mebit Elekt. Bil. ve İlt. Tekn. Tic. Ltd. Şti. tarafından 11.04.2014 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, satışlara dayalı olarak sunulan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.2’nci maddesi uyarınca taşıması gereken meslek mensubu beyanını içerdiği, düzenleyen meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, bununla birlikte aynı kamera için Mebit Elekt. Bil. ve İlt. Tekn. Tic. Ltd. Şti. tarafından, proforma fatura adı altında 11.04.2014 tarihli bir belge sunulduğu, sunulan belgenin meslek mensubu beyanı ile kaşe ve imzayı içermediği anlaşılmış olmakla birlikte, gece görüşlü dış ortam kamerası maliyeti fiyat teklifi ile mevzuata uygun şekilde tevsik edildiğinden, proforma fatura adı altında sunulan ikinci belgenin açıklamayı mevzuata aykırılığı hale getirmeyeceği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında %10’u aşan metraj farklılığı bulunan söz konusu istekliye ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen 46 iş kalemine ilişkin metraj miktarlarının idarece hazırlanan metrajlarla kıyaslanması neticesinde, beş adet iş kaleminde (Y.21.050/C01, N.YF.07, Y.23.241, 25.020/1, Y.23.152) %10’u aşan metraj farklılığı bulunduğu, bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı, bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında %10’u aşan metraj farklılığı bulunan söz konusu istekliye ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığına ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğuna ilişkin Kurul çoğunluğu kararında “ açıklanması istenilen 46 iş kalemine ilişkin metraj miktarlarının idarece hazırlanan metrajlarla kıyaslanması neticesinde, beş adet iş kaleminde (Y.21.050/C01, N.YF.07, Y.23.241, 25.020/1, Y.23.152) %10’u aşan metraj farklılığı bulunduğu, bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı ” şeklinde belirtilen gerekçeye aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan 45iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan başvuru sahibi Osman KIRBAŞ tarafından, açıklama istenilen iş kalemlerinden 5 iş kaleminde verilen metrajların idare metrajları ile bire bir aynı olduğu, 7 adet iş kaleminde önerdiği metrajların idare metrajlarından fazla olduğu, geriye kalan 33 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, açıklamanın bu yönde verilmesi ile isteklinin söz konusu 45 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda, isteklinin lehine toplam 6.434,60TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 6.434,60TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde isteklinin teklif bedelinin 469.834,60 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 1,38 ine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile****sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan başvuru sahibi Osman KIRBAŞ’ınaşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 1,38 ine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesinin uygun olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğu kararına katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi