KİK Kararı: 2014/UY.II-2212

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/037
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 26.05.2014
Karar No : 2014/UY.II-2212
BAŞVURU SAHİBİ:
Nas İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş., HAVALİMANI KAVŞAĞI EGS BUSİNESS PARK BLOKLARI B3 BLOK KAT:14 NO:432 YEŞİLKÖY/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 10.Bölge Müdürlüğü, Karayolları 10.Bölge Müdürlügü Yıldızlı Mevkıı 61310 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/1415 İhale Kayıt Numaralı "Yağlıdere-16Blhd-Alucra (Dokap) İl Yolu Km:10+000-30+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Üstyapı İşleri, Köprü İşleri, Tünel İşleri Ve Çeşitli İşler Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10.Bölge Müdürlüğü tarafından 10.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yağlıdere-16Blhd-Alucra (Dokap) İl Yolu Km:10+000-30+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri, Köprü İşleri, Tünel İşleri ve Çeşitli İşler Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Nas İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.nin 14.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.03.2014tarih ve 8415sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1028sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin yüksek tutarda ve yanlış hesaplandığı, açıklanan yaklaşık maliyetin reel fiyatları yansıtmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde,

“(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

…

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde,

“(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde,

“(1) (Değişik:RG-3/7/2009-27277) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) (Değişik:RG-3/7/2009-27277) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu ihale “Yağlıdere-16blhd-Alucra (Dokap) İl Yolu Km:10+000-30+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri, Köprü İşleri, Tünel İşleri ve Çeşitli İşler Yapılması ” işi olup birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapılan ihalede 45 adet ihale dokümanı satın alındığı/EKAP üzerinden e-imza kullanılmak suretiyle indirildiği, 10.02.2014 tarihinde yapılan ihaleye 19 isteklinin katıldığı görülmüştür.

Bahse konu ihalede yaklaşık maliyetin 206.966.830,30 TL olarak belirlendiği ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2013 birim fiyatlarının esas alındığı, iş kalemlerinin resmi yayımlanan birim fiyatlarından %25 kar oranı düşülerek iş kalemlerinin fiyatlarının tespit edildiği ve yaklaşık maliyet hesap icmalinde bulunan rakama %25 yüklenici karı eklendiği,

Yaklaşık Maliyet İcmalinin

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri

TL

Toprak İşleri

7.637.263,80

Sanat Yapıları

35.377.866,46

Üst yapı İşleri

2.783.020,00

Köprü İşleri

618.596,80

Tünel İşleri

117.898.915,38

Çeşitli İşler

1.257.801,80

Toplam

165.573.464,24

Kâr

41.393.366,06

Toplam

206.966.830,30

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Bazı iş kalemleri için resmi yayımlanan birim fiyatlar temel alınarak özel analiz yapılığı ve özel analizlerde yine Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan nakliye katsayıları kullanılarak nakliye gideri eklendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından yaklaşık maliyet hesabında T-KGM/2016-Ö poz numaralı “Tünelde Her Çapta SN Tipi Kaya Bulonu Tesis Edilmesi” iş kalemi için aşağıda yer verildiği şekilde özel analiz yapıldığı,

T-KGM/2016-Ö

Tünelde Her Çapta SN Tipi Kaya Bulonu Tesis Edilmesi

(nervürlü çeliğin yüklenmesi, boşatılması istifi ve nakli)

Miktarı

Poz No.

TUTAR

(TL)

Tünelde 28 mm çapında SN tipi kaya bulonu tesis edilmesi

(kar ve genel masrafsız)

0,90 m

KGM/2016

0,90*24,93

22,44

Tünelde 32 mm çapında SN tipi kaya bulonu tesis edilmesi

(kar ve genel masrafsız)

0,10 m

KGM/2025

0,10*26,78

2,68

Nervürlü çeliğin yüklenmesi, boşatılması, istifi ve nakli

F=K*(0,0007*M+0,01)*A+3,5(01.501)

09.12/K

1,07*104,52

111,84

TOPLAM

136,95

Kar ve Genel Masraf %25

34,24

1 M fiyatı

171,19

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan KGM/2016 poz numaralı iş kaleminin analizinin

“

KGM/2016

Tünelde 28 mm çapında SN tipi kaya bulonu tesis edilmesi

Poz No.

Tanımı

Birimi

Miktarı

04.254

Beton çelik çubugu, nervürlü Ø14 - Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)

kg

5.656000

KGM/03.592

Jumbo'nun 1 saatlik ücreti

Saat

0.060000

KGM/03.517/2

Enjeksiyon makinası'nın 1 saatlik ücreti

Saat

0.002500

03.517/1

Vantilasyon için kompresör'ün 1 saatlik ücreti

Saat

0.006700

KGM/10.021/K

Her dozda enjeksiyon için çimento şerbeti hazırlanması

m³

0.003710

01.409

Formen

Saat

0.097500

01.502

Erbab işçi

Saat

0.132500

01.501

Düz işçi

Saat

0.013300

“

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan KGM/2025 poz numaralı iş kaleminin analizinin ise

“

KGM/2025

Tünelde 28 mm çapında SN tipi kaya bulonu tesis edilmesi

Poz No.

Tanımı

Birimi

Miktarı

04.254

Beton çelik çubugu, nervürlü Ø14 - Ø32mm (S420, B420B-C, B500B-C)

kg

7.386000

KGM/03.592

Jumbo'nun 1 saatlik ücreti

Saat

0.060000

KGM/03.517/2

Enjeksiyon makinası'nın 1 saatlik ücreti

Saat

0.002500

03.517/1

Vantilasyon için kompresör'ün 1 saatlik ücreti

Saat

0.006700

KGM/10.021/K

Her dozda enjeksiyon için çimento şerbeti hazırlanması

m³

0.003710

01.409

Formen

Saat

0.097500

01.502

Erbab işçi

Saat

0.132500

01.501

Düz işçi

Saat

0.013300

“

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

İdarenin söz konusu iş kaleminin analizinde nervürlü çeliğin yüklenmesi, boşatılması, istifi ve nakli için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan formülü kullandığı, nakliye ve istif için birim fiyatı 104,52 TL olarak hesapladığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyet hesabında T-KGM/2016-Ö poz numaralı “Tünelde Her Çapta SN Tipi Kaya Bulonu Tesis Edilmesi” iş kalemi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan KGM/2016 ve KGM/2025 poz numaralı iş kalemleri esas alınarak özel analiz yapıldığı, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan KGM/2016 poz numaralı iş kaleminde kullanılan nervürlü çeliğin miktarının 5,656 Kg, KGM/2025 poz numaralı iş kaleminde kullanılan nervürlü çeliğin miktarının ise 7,386 Kg olduğu anlaşılmıştır.

İdarenin söz konusu iş kalemi için yapmış olduğu özel analizde iş kaleminde bulunan nervürlü çeliğin yüklenmesi, boşatılması, istifi ve nakli için yaptığı hesaplamada nervürlü çeliğin miktarını 1,07 ton olarak aldığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından bahse konu iş kaleminin nakliye hesabında nervürlü çeliğin miktarı 5,656 Kg ile 7,386 Kg miktarları dikkate alınarak belirlenecek bir miktar üzerinden hesaplanması gerekirken, 1,07 ton şeklinde oldukça yüksek bir miktar esas alınarak hesaplandığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından bahse konu iş kaleminde, nakliye hesabında nervürlü çeliğin miktarının 5,656 Kg yerine 1,07 ton olarak hesaplanması iş kaleminin birim fiyatını (1,07104,52 TL-0,006104,52 TL) 111,21 TL artıracağı, idare tarafından oluşturulan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde iş kaleminin miktarı 276.359,00 m olarak verildiği dikkate alındığında ise, bu durumun yaklaşık maliyetin (276.359,00*111,21) 30.733.884,39 TL artmasına neden olacağı,

Nakliye hesabında nervürlü çeliğin miktarının 7,386 kg yerine 1,07 ton olarak hesaplanması ise kaleminin birim fiyatını (1,07104,52 TL-0,006104,52 TL) 111,00 TL artıracağı, bunun ise yaklaşık maliyetin (276.359,00*111,21) 30.675.849,00 TL artmasına neden olacağı anlaşılmaktadır.

Bahse konu 1,07 ton rakamının nasıl bulunduğuna dair resmi ve teknik gerekçeler 16/04/2014 tarihinde idareye yazılan yazı ile sorulmuş ve idare tarafından 05.05.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazı ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda 1,07 ton rakamının nasıl bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgiye rastlanılmamış ancak yazının ekinde yer alan analiz örneklerinde 1,07 ton rakamının aslında 0,0064 ton olması gerektiği tespiti yapılmış ve söz konusu tespitin yukarıda yer alan tespit ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından bahse konu iş kaleminin, nakliye hesabında nervürlü çeliğin miktarının 1,07 ton şeklinde oldukça yüksek bir miktar esas alınarak hesaplanması, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin aşırı yüksek olmasına neden olduğu, dolayısıyla şikâyet konusu yapılan idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin yüksek tutarda ve yanlış hesaplandığı ve reel fiyatları yansıtmadığı iddiasının yerinde olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen yapım işlerinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinin 45.1.1’inci alt maddesinde yer alan formülasyona göre yapılan hesaplama neticesinde elde edilen sınır değerin altındaki teklifler aşırı düşük teklif olarak belirlenmekte ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmakta olup, bahse konu sınır değer formülünün ana girdileri yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflerdir. Başka bir ifadeyle, aşırı düşük teklifler, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre belirlenmektedir. Bu nedenle, sorgulamaya tabi tutulacak aşırı düşük tekliflerin sağlıklı bir şekilde belirlenebilmesi için ihale öncesinde yaklaşık maliyetin gerçekçi yöntemlerle doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, inceleme konusu ihaleye ait yaklaşık maliyetin doğru ve gerçekçi bir şekilde hesaplanmadığı dolayısıyla bu yaklaşık maliyet ile aşırı düşük tekliflerin sağlıklı olarak belirlenemeyeceği ve ihalenin bu şartlarda sonuçlandırılamayacağı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi