KİK Kararı: 2014/UY.II-1968

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/029
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 30.04.2014
Karar No : 2014/UY.II-1968
BAŞVURU SAHİBİ:
Ak-Le Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Aksu Yatırım İnş. Enerji Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, PİRİÇELEBİ MAH. M.FEVZİ ÇAKMAK CAD. YENİ DOKTORLAR SİTESİ KAT: 2 NO: 28 RİZE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çankırı İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Kırkevler Mahallesı Kastamonu Yolu 2. Km No:10 18100 ÇANKIRI

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/196614 İhale Kayıt Numaralı "Çankırı İmam Hatip Eğitim Binaları İle Yurt Ve Spor Kompleksi Yapım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çankırı İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 04.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Çankırı İmam Hatip Eğitim Binaları ile Yurt ve Spor Kompleksi Yapım” ihalesine ilişkin olarak Ak-Le Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Aksu Yatırım İnş. Enerji Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 27.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.04.2014tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 10.04.2014tarih ve 12060sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1404sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, idarenin yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında Özel 3, Özel 6, Özel 7, Özel 2 poz nolu iş kalemlerine ilişkin olarak hazırladığı analizlerde malzeme, işçilik ve nakliye girdilerini ayrı ayrı belirtmemesine karşın isteklilerin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine uygun olarak açıklamalarını belgelendirmeleri gerektiği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizlerde işçilik ve nakliye girdilerinin doğru hesaplanmadığı, "mazot" girdisini tevsik etmek için sunulan proforma faturada "litre" üzerinden fiyat öngörülmesine rağmen, analizde "kg" üzerinden fiyat öngörüldüğü, dolayısıyla isteklinin analizleri ile proforma faturaların uyumlu olmadığı, ayrıca analizlerine dayanak teşkil etmek üzere sunulan belgelerin son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, bahse konu isteklinin açıklama istenilecek ve açıklama istenilmeyecek iş kalemlerine ilişkin öngördüğü miktarlar ile idarenin belirlediği miktarlar arasındaki farkın kabul edilebilir olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı kanaatinde oldukları iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “ Çankırı İmam Hatip Eğitim Binaları İle Yurt Ve Spor Kompleksi Yapım İşi” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 16 teklif verildiği, 2 isteklinin teklifinin “ iş deneyim tutarının yeterli olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak, 13.451.013,84 TL tutarında bir sınır değer hesaplandığı, sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Tekçeler İnş. Tuz. San. ve Tic. Ltd. Şti., VNY İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ABK İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu,

Anılan isteklilere gönderilen 25.02.2014 tarihli yazılarda “…4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi uyarınca firmanızın gerekli açıklama ve dokümanlarını yazımızın tebliğ edildiği gün dahil olmak üzere en geç 7 iş günü mesai saati bitimine kadar ihale komisyonumuza ulaştırmanız hususunda gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği ve yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesinin, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin ve örnek analiz formatının yer aldığı,

Tekçeler İnş. Tuz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ABK İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadıkları, VNY İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının ise idarece uygun bulunarak, 12.03.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin söz konusu isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

…45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda, anılan isteklinin açıklama istenilen 59 iş kaleminden 50’si için kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarına ilişkin liste sunduğu, söz konusu listede öngörülen birim fiyatların Çevre Şehircilik Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığının 2013 yılı kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatlarının altında olmadığı, bahse konu kalemlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun olarak tevsik edildiği anlaşılmıştır.

Diğer yandan 23.202 poz nolu iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulduğu, söz konusu analizde malzeme, işçilik ve nakliye girdilerinin ayrı ayrı gösterildiği, işçilik ücreti için öngörülen tutarların saatlik brüt asgari ücretin (4,76 TL) altında olmadığı, analizde yer verilen birim fiyatları tevsik etmek için Aksoy Metrik Sistem İnş. ve Alt Yapı San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma faturanın sunulduğu, bahse konu proforma faturada malzeme ve nakliye birim fiyatlarının gösterildiği ve analizde öngörülen birim fiyatların proforma faturada belirtilen birim fiyatların altında kalmadığı, proforma faturanın üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, ilgili meslek mensubu tarafından imzalı ve kaşeli olduğu görülmüştür.

Açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan EÖzel2, EÖzel3, EÖzel4, Özel K1, Tes.ÖzelMak2, İnş.Özel2, P-066 ve P-135 poz nolu iş kalemlerine ilişkin açıklaması incelendiğinde, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak malzeme, montaj, nakliye bedellerini gösteren proforma faturaların sunulduğu, proforma faturaların üzerinde Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, ilgili meslek mensubu tarafından imzalı ve kaşeli olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajları ile idarenin öngördüğü metrajlar arasında önemli ölçüde fark bulunduğuna ilişkin iddiasına yönelik inceleme sonucunda ise; anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi zorunluluğu bulunmamasına karşın, aradaki farkın teklif fiyatının esaslı ölçüde düşmesine sebebiyet verecek boyutta olmaması gerekmektedir. Bu çerçevede idarenin yaklaşık maliyetinde ve isteklinin teklif bedelinde esas alınan miktarlara ilişkin olarak Y.28.645/C41 pozuna ilişkin sunulan analizdeki miktarın %19,99 oranında düşürüldüğü görülmüş olup, isteklinin belirlediği miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki miktarlar arasında makul sayılamayacak derecede fark bulunduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan “analizlere dayanak teşkil etmek üzere sunulan belgelerin son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği” ne yönelik inceleme kapsamında 17.04.2014 tarihli Kurum yazıları ile ilgili meslek mensuplarından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma fatura/fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmesi istenilmiştir.

İlgili meslek mensubu tarafından gönderilen belgeler incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin “thermowood ahşap kaplama yapılması”, “premik brülörlü gaz yakıtlı yoğuşmalı kazan 160 kw”, premik brülörlü gaz yakıtlı yoğuşmalı kazan 180 kw”, paslanmazçelik merdiven korkuluğu yapılması”, “120 dakika dayanımlı panik barlı yangın kapısı” iş kalemlerine ilişkin sunduğu proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında tespit yapılan dönemin “2013/4” olarak belirtildiği, ihale tarihinin 04.02.2014 olduğu dikkate alındığında, tespit yapılan dönemin son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu ancak proforma faturalarda malzeme, nakli ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesine rağmen maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yalnızca hizmetin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının gösterildiği tespit edilmiştir.

Diğer yandan “dahili kamera”, “harici kamera” ve “ 16 kanallı standalone NVR kayıt cihazı” iş kalemlerini tevsik etmek üzere NBL Elektronik Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat tekliflerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanağında tespit yapılan dönemin sadece “2013” olarak belirtildiği, satışlar üzerinden açıklama yapılması nedeniyle tutanağın üzerinde “son geçici vergi beyanname dönemine ait olduğuna dair bir ibarenin yer almadığı görülmüş olup, fiyat teklifinin son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı anlaşılmıştır.

23.202 poz nolu iş kalemine ait analizin girdileri arasında yer alan “işlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler ” girdisi için isteklinin sunduğu analizde ve fiyat teklifinde 6,50 TL birim fiyat öngördüğü, fiyat teklifinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verildiği, ancak fiyat teklifine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 1.800,00 TL olarak belirtildiği, söz konusu tutanakta toplam tutarın 3.600,00 TL, toplam miktarın 200 kg olarak belirtildiği dikkate alındığında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 1.800,00 TL yerine 18,00 TL’ye tekabül ettiği, bu durumda dahi fiyat teklifinde öngörülen 6,50 TL’nin, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında kaldığı görüldüğünden, sunulan açıklama bu yönüyle de mevzuata aykırı bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinde Kurumun görev ve yetkileri arasında ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak görevi sayılmış, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8'inci maddesinde dilekçelerde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” e yer verilmesi gerektiği belirtilmiş; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11'inci maddesinin sekizinci fıkrasında da “ Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, Kurumun ihale sürecindeki kamu ihale mevzuatına aykırı işlemleri inceleme ve sonuçlandırma görevinin bulunduğu, idarenin işleminin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvurana ait olacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı” iddia edilmekte ise de, söz konusu iddianın somut bir hukuka aykırılık gerekçesine veya delillere dayanmadığı, iş deneyim belgesinin hangi yönleri ile mevzuata aykırı olduğunun açıkça belirtilmediği, dolayısıyla soyut nitelikte olduğu anlaşıldığından, bahse konu başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, VNY İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında EÖzel2, EÖzel3, EÖzel4, Özel K1, Tes.ÖzelMak2, İnş.Özel2, P-066 ve P-135 poz nolu iş kalemlerine ilişkin olarak malzeme, montaj, nakliye bedellerini gösteren proforma faturaların sunulduğu, proforma faturaların üzerinde Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, ilgili meslek mensubu tarafından imzalı ve kaşeli olduğu, ancak anılan iş kalemlerine ait analiz ya da malzeme ve montaj bedellerini ayrı ayrı gösteren bir liste sunulmadığı, bu nedenle anılan isteklinin sunduğu proformada öngörülen birim fiyatlar ile analizindeki ya da malzeme/montaj bedellerini gösteren listedeki birim fiyatların karşılaştırılması mümkün olmadığından, açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesine uygun olmadığı, diğer yandan aynı isteklininsunmuş olduğu hesap cetvelinde yer alan açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin miktarların idarece belirlenen miktarlarla karşılaştırılması sonucunda Y.28.645/C41 pozuna ilişkin sunulan analizdeki miktarın %19,99 oranında düşük olduğu ve bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir boyutta olmadığı şeklindeki gerekçelere dayanılarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararda belirtilen “ iş kalemlerine ait analiz ya da malzeme ve montaj bedellerini ayrı ayrı gösteren bir liste sunulmadığı ” şeklindeki gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin birinci iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan VNY İnşaat Turizm Sanayi ve Tic.Ltd. Şti.tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığınailişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararın“ Y.28.645/C41 pozuna ilişkin sunulan analizdeki miktarın %19,99 oranında düşük olduğu ve bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir boyutta olmadığı ” şeklindeki gerekçesi kısmınaaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan 59 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihale üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan VNY İnşaat Turizm Sanayi ve Tic.Ltd. Şti.tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama istenilen 59 iş kaleminden 6 sına ilişkin verilen metrajın idare metrajı ile bire bir aynı olduğu, 35 iş kaleminde ise , verilen metrajların idarenin metrajlarından fazla verildiği, 18 iş kalemine ilişkin verdiği metrajların idare metrajlarından daha düşük olmasına rağmen, isteklinin söz konusu 59 iş kalemine ilişkin metraj farklılığının ve metraj fazlalığının teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise, isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin teklif birim fiyatları çarpıldığında, idarenin fiyatlarına göre toplamda 224.149,05TL tutarında bir fazlalığın ortaya çıktığı, bu tutar fazlalığının isteklinin teklifinin leyhine değil aksine aleyhine olumsuz etki yaptığının değerlendirildiği bu durumda, açıklama istenen iş kalemlerinin tümü açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifindeki bazı metrajların düşüklüğü yönünden açıklamasının kabul edilmemesinin uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesinin metraj düşüklüğü gerekçesi dışındaki gerekçelerine katılmakla birliktebaşvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan isteklinin, açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin birim fiyatları çarpıldığında, idarenin fiyatlarına göre isteklinin aleyhine toplamda 224.149,05TL tutarında fazlalığın ortaya çıktığı değerlendirildiğinden, ihalenin üzerinde bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğu yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan kararın bu kısmına katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı kanaatinde oldukları ” şeklinde belirtilen ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “ başvurunun reddine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde, isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları ve bu verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından, itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ikinci iddianın esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci iddiasının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu iddia kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi