KİK Kararı: 2014/UY.II-1912

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/028
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 25.04.2014
Karar No : 2014/UY.II-1912
BAŞVURU SAHİBİ:
Şam Mühendislik İnşaat Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi, BAKIRCI MAH. CENNET ÇEŞME SOK. BAKIRCI APT. ALTI NO:12/B ERZURUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erzincan Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Gülabıbey Mahallesı 798 Sokak 2 24100 ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/4816 İhale Kayıt Numaralı "Erzincan Merkez Ziya Gökalp İlkokulu Eski Binasının Yıkılıp,8 Derslikli Ek Bina Yapımı İnşaatı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzincan Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 10.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Erzincan Merkez Ziya Gökalp İlkokulu Eski Binasının Yıkılıp, 8 Derslikli Ek Bina Yapımı İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Şam Mühendislik İnşaat Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi’ nin 14.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.03.2014tarih ve 9842sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1188sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1-İhale üzerinde bırakılan istekli olan BMA İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine uygun olmadığı ve yeniden incelenmesi gerektiği, adı geçen isteklinin öngördüğü miktarlar ile idarenin hesap cetvelindeki miktarlar arasında makul oranı geçen farklılıkların olduğu,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki Analiz -1 Serpme sıva yapılması (kaba harç hariç aderans arttırıcı kullanarak) pozu, 27.501/A/MK Kaba sıva yapılması pozu, 18.198/29/A Her türlü demir )parmaklık vb. ) imalatın sökülmesi ve yağlı boya ile boyandıktan sonra yerine takılması pozu, MSB. 805/A Paslanmaz çelik merdiven korkuluğu ve küpeştesi yapılması pozunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2013 birim fiyat kataloğunda karşılığının bulunmadığı, analiz yapılması ve proforma fatura sunulması gerektiği, sunulan açıklamada yer alan analizlerin birim fiyat tariflerine, Teknik Şartname'ye, analiz formatına uygun olmadığı, montaj gerektiren imalatlarda montaj bedelinin öngörülmediği, kazı ve moloz naklinin yapılacağı yerin belediye tarafından gösterileceğinin dokümanda belirlendiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu açıklamada böyle bir belgenin bulunmadığı, bu durumda kazı ve moloz naklinin gerçeği yansıtmadığı,

Ayrıca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerde ve alt analizlerde kullanılan tüm malzemelere ait birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygun olmadığı, nakliye bedellerinin açıklanmadığı, makinalara ait çalışma saatleri, rayiçleri vb. bedellerin belgelendirilmediği, işçilik saat ücret ve miktarının düşük olduğu ve genel gider hesaplamalarının ( teknik personel maaşları, teminat mektubu komisyonu, all risk sigorta, vergi, şantiye kurulum vb. ) gerçeği yansıtmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan proforma faturalardaki fiyatların bazılarının gerçeği yansıtmadığı, ilgili SMMM lerden tutanakların istenilmesi gerektiği,

2- İş kapsamında mevcut okul binasının dış cephe yalıtım işlerinin de yapılacağı dokümanda okulun fotoğraflarına yer verildiği ancak, ilgili imalat için proje bulunmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazında isteklinin sunduğu açıklamada, açıklanması istenilen iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı fiyatları ile açıklama yapıldığı, bu kalemlere ilişkin teklif edilen fiyatların kâr ve genel gider hariç tutarın altında olmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu “Merkez Ziya Gökalp İlkokulu Eski Binasının Yıkılıp,8 Derslikli Ek Bina Yapımı İşi” ihalesine 12 isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 12 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 997.820,76 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen BMA İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden 11.02.2014 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamalarının sunulmasının istenildiği, sunulan açıklamaların ihale komisyonu tarafından incelendiği ve kabul edildiği, 04.03.2014 tarihli kesinleşen ihale kararı ile BMA İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ne ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta ve yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirmesi, açıklama talebi ve açıklamaya ilişkin usullerin neler olduğu, Kanun’un ilgili maddesinin son fıkrası çerçevesinde Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan düzenlemeler ile açıklanmaktadır.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan,

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…” düzenlemesi ile idarelerce teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen bir istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, açıklama istenecek iş kalemlerinin neler olduğunu gösteren “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile açıklanması gereken iş kalemlerinde yer alan hangi imalat bileşenlerinin açıklanmasına gerek olmadığını gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” nun hazırlanması ve açıklama talep yazısı ekinde “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile açıklanması gerekmeyen analiz girdilerine ilişkin bilgilerin isteklilere verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

İhale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, şikâyete konu ihalede geçerli teklifler dikkate alınarak sınır değer hesabı yapıldıktan sonra, sınır değerin altında teklif fiyatına sahip olan ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenen BMA İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, ancak istekliye gönderilen 11.02.2014 tarihli açıklama talep yazısı ekinde örnek analiz formatı ile açıklama istenilen iş kalemlerinin, “sıralı iş kalemleri listesi” adı altında yer alan ve hangi iş kaleminin açıklanacağının net olarak anlaşılmadığı bir listenin bulunduğu, idarenin 07.04.2014 tarihli yazısında da açıkça ifade edildiği üzere adı geçen istekliye aşırı düşük teklif sorgulama teklif yazısı ekinde açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin verilmediği anlaşılmıştır. Özellikle açıklanması gereken iş kalemi olarak belirlenen 27.501.MK/A poz numaralı “Kaba sıva yapılması” iş kalemi ile Analiz-1. poz numaralı “Serpme sıva yapılması (aderans arttırıcılı) iş kaleminde imalatta kullanılacak malzemelerin açıklanması istenilen analiz girdileri tablosunda yer alıp almadığı hususunun bu aşamada önem arz ettiği kabul edilmiştir.

Bu itibarla, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı anlaşılarak, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması ile yapılan açıklamanın değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı ve aşırı düşük teklif açıklaması sürecinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’ üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

İnceleme konusu iddianın ihale dokümanına yönelik olduğu ve başvuru sahibinin istekli sıfatını haiz olduğu açık ve nettir. Bu durumda başvuru sahibi ihale dokümanına yönelik şikâyet ehliyetine sahip olmadığı gibi, başvuru ihale tarihinden sonra yapıldığından şikâyet için başvuru süresini de kaçırmıştır.

Sonuç itibariyle 2’nci iddia konusu ile ilgili olarak yapılan başvurunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’ üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet ve süre yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sahibi istekli BMA İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nden usulüne uygun olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi