KİK Kararı: 2014/UY.II-1540

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/023
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 25.03.2014
Karar No : 2014/UY.II-1540
BAŞVURU SAHİBİ:
Siemens Sanayi Ve Ticaret A.Ş., CİNNAH CAD. NO : 100/10 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Cumhurıyet Bulvarı No:1 K:6/621 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/37877 İhale Kayıt Numaralı "Tam Adaptif Trafik Yönetim, Denetim Ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı tarafından 06.08.2012tarihinde pazarlık usulüile yapılan “Tam Adaptif Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 19.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.03.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.03.2014tarih ve 8653sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1053sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kamu İhale Kurulu’nun 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4323 sayılı kararı ile 27.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4488 sayılı kararı gereğince idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, idare tarafından gönderilen 27.12.2013 tarihli yazı ve eklerinde 6 adet iş grubuna ilişkin açıklama talep edildiği, bu iş gruplarına ait iş grubu analizleriyle bu iş grubu analizlerine ait alt analiz formatlarına yer verildiği, ancak bahse konu Kurul kararlarında belirtildiği gibi Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci ve 45’inci maddelerinde yer alan açıklamalara aykırı bir şekilde sıralı iş kalemleri/grupları listesinin oluşturulmadığı, açıklama istenilen iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği, idare tarafından şikâyete cevap yazısında, söz konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (e) bendine göre ihale edildiği, bu sistemin Türkiye’de uygulanmamış ve ilk defa İzmir’de uygulanacak bir sistem olduğu, Dünya’da bu sistemin uygulandığı çok az yer ve bu işi yapabilecek nitelikte teknolojiye sahip çok az uzman firma bulunduğu, bu nitelikte kompleks bir işin projelendirme ve yapım tekniği kriterlerinde ortak bir seri üretim standardının bulunmadığı, sistemin projelendirme tekniği ve uygulamada kullanılacak malzemelerde işi yapan tüm firmaların kendi özgün teknolojik çözümlerinin bulunduğu, sistemin kurulmasına yönelik bir firmanın çözümünün değil, yeterli görülen üç firmanın teknik çözümü dikkate alınarak ihale işlemlerinin yürütüldüğü, ihale işlemlerinin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (e) bendine göre yürütülmesinde bir aykırılık bulunmadığı, aksine söz konusu ihalede bu işi yapabilecek nitelikte farklı teknolojiye sahip 3 firmanın teknik ve mali çözümlerinin kabul edilerek anılan Kanun’un temel ilkelerine uyulduğu, teknik ve mali özelliklerin gerekli olan nitelikte belirlenememesi durumunda, idareden belirlenemeyen bir durumla ilgili düzenleme talep etmenin ve bu düzenlemeyi yapmaya zorlamanın Kanun’un ruhuna ve genel hukuk kurallarına aykırı olduğu, Kanun koyucunun bu ihale yöntemini teknik ve mali özelliklerinin belirlenememesi durumu için koyduğu, hazırlanan maliyet hesaplarına dayanak teşkil eden yöntemin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak belirlendiği, aşırı düşük sorgulamasında istekli firmalara açıklama yapmak üzere verilen analiz ve hesaplama yönteminin Tebliğ’in 38.1’inci maddesine uygun olduğu, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş gruplarının isteklilere verilen belgelerde yer aldığı hususlarının ifade edildiği, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (e) bendine göre yapılan söz konusu ihalede işin teknik ve mali özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi halinin ihale sürecinin sonuna kadar sürmesinin mümkün olmadığı, idare tarafından ısrarla anılan kararlara uyulmadığı, idarenin mevzuata yeterince hakim olmadığı,

2. İhale uhdesinde bırakılan Azd Praha S.R.O. - Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı’nın ihale konusu iş hakkında yetkinliklerinin ve referanslarının mukayese edilemeyecek düzeyde yetersiz olduğu, bu sebeple söz konusu İş Ortaklığı’nın ihalede sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin yeniden incelenmesi gerektiği,

3. İhale uhdesinde bırakılan Azd Praha S.R.O. - Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı tarafından teklif mektubunun ve buna paralel olarak geçici teminat mektubunun geçerlilik süresinin uzatılmasına ilişkin idareye yapılması gereken bildirimin firmaya tanınan süreden sonra yapıldığı hususunda başvuru sahibi tarafından duyumlar alındığı, söz konusu hususun süresi içinde yerine getirilmediği konusundaki tereddütlerinin artarak sürdüğüiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Tam Adaptif Trafik Yönetim, Denetim ve Bilgilendirme Sistemi Yapılması” işi ihalesi olarak belirtildiği,

Aynı Şartname’nin“Teklif ve sözleşmenin türü” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Siemens San. Tic. A.Ş.nin 03.07.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.07.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.07.2013 tarih ve 24270 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.07.2013 tarihli dilekçe ile yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 05.08.2013 tarih ve 2013/UY.II-3210 sayılı Kurul kararı ile “İdarece açıklama istenecek iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına göre belirlenmesi, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece Tebliğ’in (38.1) maddesine göre oluşturulması gereken sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulması, sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin oluşturulması, açıklama istenilmeyecek iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi ve bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden (Azd Praha S.R.O. & Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı ve Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.) tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır…

_Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanıp teklifi sınır değerin altında kalan Azd Praha S.R.O. & Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı ve Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.den tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi…” _gerektiği yönünde düzeltici işlem yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine idarece yapılan düzeltici işlem neticesinde bahse konu isteklilerden (Azd Praha S.R.O.-Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı ve Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.) yaklaşık maliyetin %80’lik oranına kadar olan ve kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olaniş gruplarına (toplu ulaşım yönetimi ve öncelik sistemi, haberleşme altyapısı, sinyalize kavşakların tam adaptif kontrolü, trafik kontrol merkezi, elektronik trafik denetleme sistemi (KGYS-TEDES), değişken mesaj sistemleri) ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş olup sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Azd Praha S.R.O.-Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan başvuru sahibi Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, Siemens San. Tic. A.Ş.nin 11.10.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.10.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.10.2013 tarih ve 32742 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.10.2013 tarihli dilekçe ile yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4323 sayılı Kurul kararı ile “…Bahse konu mevzuat hükümleri gereği, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının idarelerce ivedilikle yerine getirilmesi zorunludur. Bu zorunluluğa aykırı hareket edilmesi, idarelerin sorumluluğunu doğurabilecek ve yaptırım uygulanmasını gerektirecek niteliktedir.

İdare tarafından, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında, Kurul kararlarının gerektirdiği işlemlerin ivedilikle yerine getirme zorunluluğuna aykırı hareket edildiği, 05.08.2013 tarih ve 2013/UY.II-3210 sayılı Kurul kararının eksik ve hatalı uygulandığı, idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, anılan Kurul kararı gereği idare tarafından açıklama istenilecek yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş gruplarının belirlendiği ancak bahse konu iş gruplarının yaklaşık maliyet içindeki parasal miktarlarının tespitinin yapılmadığı, sadece yüzde olarak yaklaşık maliyet içindeki miktarının belirtildiği, aşırı düşük teklif açıklaması istenecek bahse konu iş gruplarının analizlerinin hazırlandığı ancak idarece Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre oluşturulması gereken sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulmadığı, sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmediği, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin oluşturulmadığı anlaşılmış olup yalnızca anılan iş gruplarının altındaki iş kalemleri/gruplarının belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Kurulu’nun 05.08.2013 tarihli ve 2013/UY.II-3210 sayılı kararında yer aldığı gibi, idarece açıklama istenecek iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına göre belirlenmesi, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre oluşturulması gereken sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulması, sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin oluşturulması, açıklama istenilmeyecek iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi ve bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden (Azd Praha S.R.O.-Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı ve Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.) tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi…” gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir. Aynı husus 27.11.2013 tarihli ve 2013/UY.II-4488 sayılı Kurul kararında da belirtilmiştir. Bunun üzerine idarece yapılan düzeltici işlem neticesinde bahse konu isteklilerden (Azd Praha S.R.O.-Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı ve Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.) yaklaşık maliyetin %80’lik oranına kadar olan ve kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olaniş gruplarına (toplu ulaşım yönetimi ve öncelik sistemi, haberleşme altyapısı, sinyalize kavşakların tam adaptif kontrolü, trafik kontrol merkezi, elektronik trafik denetleme sistemi (KGYS-TEDES), değişken mesaj sistemleri) ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş olup sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Azd Praha S.R.O.-Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan başvuru sahibi Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin son fıkrasında “İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kararların uygulanması” başlıklı 23’üncü maddesinde “(1) İdare, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.

(2) Hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının eksik veya yanlış uygulandığını iddia eden ilgililer bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.” açıklamalarına yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde, Kamu İhale Kurulu’nun 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4323 sayılı kararı ile 27.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4488 sayılı kararı gereğince idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, idare tarafından gönderilen 27.12.2013 tarihli yazı ve eklerinde 6 adet iş kalemine ilişkin açıklama talep edildiği, bu iş kalemlerine ait iş grubu analizleriyle bu iş grubu analizlerine ait alt analiz formatlarına yer verildiği, ancak bahse konu Kurul kararlarında belirtildiği gibi Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci ve 45’inci maddelerinde yer alan açıklamalara aykırı bir şekilde sıralı iş kalemleri/grupları listesinin oluşturulmadığı, açıklama istenilen iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

Bahse konu mevzuat hükümleri gereği, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının idarelerce ivedilikle yerine getirilmesi zorunludur. Bu zorunluluğa aykırı hareket edilmesi, idarelerin sorumluluğunu doğurabilecek ve yaptırım uygulanmasını gerektirecek niteliktedir.

İdare tarafından, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında, Kurul kararlarının gerektirdiği işlemlerin ivedilikle yerine getirme zorunluluğuna aykırı hareket edildiği, 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4323 sayılı ve 27.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4488 sayılı Kurul kararlarının eksik ve hatalı uygulandığı, idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, anılan Kurul kararı gereği idare tarafından açıklama istenilecek yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş gruplarının belirlendiği, bahse konu iş gruplarının yaklaşık maliyet içindeki parasal ve yüzde olarak miktarlarının tespitinin yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması istenecek bahse konu iş gruplarının analizlerinin ve alt analizlerinin hazırlandığı ancak idarece Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre oluşturulması gereken sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulmadığı, sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmediği, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin oluşturulmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4323 sayılı ve 27.11.2013 tarih ve 2013/UY.II-4488 sayılı Kurul kararlarında yer aldığı gibi, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre oluşturulması gereken sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulması, sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin oluşturulması, bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden (Azd Praha S.R.O.-Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı ve Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.) tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “ Şikâyet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, düzeltme ilanı yapılan hallerde düzeltme ilanının yayımlandığı tarihi, gazetelerde veya bültende birden fazla yayımlanan ilanlar arasında çelişki olması halinde son ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca, ihale uhdesinde bırakılan Azd Praha S.R.O. - Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı’nın ihale konusu iş hakkında yetkinliklerinin ve referanslarının mukayese edilemeyecek düzeyde yetersiz olduğu, bu sebeple söz konusu iş ortaklığının ihalede sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin yeniden incelenmesi gerektiği yönündeki iddiasına bakıldığında idareye şikâyet başvurusunun Azd Praha S.R.O. - Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alındığı kararının başvuru sahibine tebliğ edildiği tarihten itibaren on gün içinde yapılmalıdır.

Yapılan inceleme sonucunda, Azd Praha S.R.O. - Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alındığı kararının başvuru sahibine tebliğ edildiği tarih 08.10.2013 olup, bu tarihten itibaren idareye bahse konu hususla ilgili olarak on gün içinde başvuru sahibi Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından şikâyet başvurusu yapılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra yapıldığı göz önüne alındığında, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, itirazen şikâyet dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği, aynı maddenin onuncu fıkrasında da, başvurunun şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendinde de, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi yinelenmiş, başvuru dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmış, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksikliklerin başvuru sahibi tarafından giderilebileceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararları uyarınca, başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde ise idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmediği, dolayısıyla söz konusu dilekçede varsayım, ihtimal ve şüphelere dayalı ifadelere yer verildiği görülmüş olup başvuru sahibinin söz konusu dilekçesindeki hususların soyut ve mesnetsiz olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuru dilekçesinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır. Bu sebeple, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanıp teklifi sınır değerin altında kalan Azd Praha S.R.O.-Cross Zlin A.S. İş Ortaklığı ve Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.den tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi