KİK Kararı: 2014/UY.II-1018

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/015
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 19.02.2014
Karar No : 2014/UY.II-1018
BAŞVURU SAHİBİ:
Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti., REŞATBEY MAH. 62003 SOKAK ÖZTUR TOPALOĞLU APT. 13/1 KAT: NO:1 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana İl Özel İdaresi (İnşaat Ve Yapı Kontrol Daire Başkanlığı), Atakent Mahallesi Yaşar Doğu Caddesi 01330 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/140104 İhale Kayıt Numaralı "Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 3 Adet Lise" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana İl Özel İdaresi İnşaat ve Yapı Kontrol Daire Başkanlığıtarafından 05.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 3 Adet LiseYapımı” ihalesine ilişkin olarak Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.01.2014tarih ve 2716sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/425sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,başvuru konusu ihalenin 2’nci ve 3’üncü kısımlarına sundukları teklifin idarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, taraflarınca idareye sunulan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, ihalenin 2’nci kısmı olan Adana Yüreğir 24 Derslikli Mobil AŞ. Ticaret Meslek Lisesi İnşaatı Yapım işi için tekliflerinin sözleşme aşamasındaki karar pulu ve damga vergisi ile ödeme aşamasındaki damga vergisini karşılamadığı gerekçesinin söz konusu kalemlerin firma kârından karşılaması mümkün olduğundan yerinde olmadığı ve idare tarafından iddia edilen metraj farklarının taahhüt edilen işin yapılmasını etkileyecek boyutta olmadığı, ihalenin 3'üncü kısmı olan Adana Çukurova 24 Derslikli Şambayadı Anadolu Lisesi İnşaatı Yapım işinde ise için tekliflerinin sözleşme aşamasındaki karar pulu ve damga vergisi ile ödeme aşamasındaki damga vergisini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının söz konusu kalemlerin firma kârından karşılaması mümkün olduğundan yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinin (a) bendinde işin adının “Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 3 Adet Lise” olarak düzenlendiği, anılan maddenin (c) bendinde işin miktarının “ 1-Adana Seyhan Sakarya 24 Derslikli Lise İnşaatı Yapım İşi

2-Adana Yüreğir 24 Derslikli Mobil AŞ. Ticaret Meslek Lisesi İnşaatı Yapım İşi

3-Adana Çukurova 24 Derslikli Şambayadı Anadolu Lisesi İnşaatı Yapım İşi ” şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerinin düzenlendiği ve 20’nci maddesinde “ ihaleye kısmi teklif verilebilir. ” düzenlemesinin bulunduğu anlaşılmıştır. Söz konusu Şartname’nin 46.1’inci maddesinde başvuruya konu ihalede uygulanacak sınır değer katsayısının (N)=1 olduğu belirtilmiştir.

05.11.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 2’nci kısmında idarece geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerin teklif bedelleri esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin 2.724.738,46 TL olarak tespit edildiği ve aynı şekilde 3’üncü kısmında idarece geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerin teklif bedelleri esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerin 2.872.726,43 TL olarak tespit edildiği, idarece belirlenen sınır değerin altında teklif sunan başvuru sahibi istekliden “ hangi şartlarla yapabileceğinizi, teknik çözümler ve işi yaparken işin özgünlüğü bakımından nasıl yapılacağını, vermiş olduğunuz teklifinize ait maliyet bileşenlerini ve vermiş olduğunuz fiyat analizlerini aktarmasız birim fiyat analiz formatına uygun olarak maliyeti tevsik edecek şekilde, 5 (beş) iş günü içerisinde bildirmenizi ” ibaresine yer verilmek suretiyle 13.11.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği anlaşılmıştır.

06.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin ihalenin 2’nci kısmı için sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçesi olarak;

-Sigorta prim giderleri, işçilik stopaj giderleri, all risk sigortası, deney giderleri vs. giderler hariç sözleşme aşamasındaki karar pulu (0,00569), damga vergisi (0,00948) ve ödeme aşamasındaki damga vergisi (0,00948) giderleri toplamlarının 0,02465 olduğu, söz konusu yüzde oranının başvuru sahibinin genel giderler hariç teklif tutarı olan 2.606.788,63 TL ile çarpıldığında 64.257,34 TL tutarının bulunduğu ancak söz konusu isteklinin teklif maliyet icmalinde şantiye kurulumu, all risk vb. genel giderler toplamının 62.257,33 TL olarak belirlendiği tespiti ile,

- 22.009/3C, 26.752/C1, Y.23.015, 21.050/C01, MSB.608/A poz no’lu iş kalemleri için idarece hazırlanan metrajlar ile istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan hesap cetvellerinde yer alan miktarlar arasında yaklaşık % 12,59 ile % 31,13 arasında değişen şekilde eksiklik bulunduğu tespitine yer verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin ihalenin 3’üncü kısmı için sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçesi olarak;

-Sigorta prim giderleri, işçilik stopaj giderleri, all risk sigortası, deney giderleri vs. giderler hariç sözleşme aşamasındaki karar pulu (0,00569), damga vergisi (0,00948) ve ödeme aşamasındaki damga vergisi (0,00948) giderleri toplamlarının 0,02465 olduğu, söz konusu yüzde oranının başvuru sahibinin genel giderler hariç teklif tutarı olan 2.675.488,86 TL ile çarpıldığında 65.949,81 TL tutarının bulunduğu ancak söz konusu isteklinin teklif maliyet icmalinde şantiye kurulumu, all risk vb. genel giderler toplamının 63.551,14 TL olarak belirlendiği tespitinin bulunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ihalenin 2’nci kısmına ilişkin sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının iddia konusuyla sınırlı incelenmesi neticesinde, söz konusu isteklinin hesap cetvelinde öngördüğü başlıca imalat miktarları ile idare tarafından yaklaşık maliyette öngörülen imalat miktarlarının aşağıdaki şekilde olduğu anlaşılmıştır.

İş Kalemi

Birimi

İdarenin Y. Maliyet Hesaplarken Öngördüğü Metraj

İsteklinin hesap cetvelindeki metraj

Fark

( %)

Oluşan Fiyat Farkı (TL)

22.009/3C

M2

40,04

35

12,59

384,65

26.752/C1

M2

12,63

11

12,91

127,87

Y.23.015

TON

21,84

19

13

3.868,79

21.050/C01

M3

4065,694

2800

31,13

3.531,28

MSB.608/A

M2

353,586

250

29,30

757,21

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen yapım işlerinde, idarece yaklaşık maliyete esas alınan metrajlarla, isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle isteklilerce işin projesi üzerinden hesaplanan miktarların idare miktarlarından makul ölçüde düşük olduğu durumlarda, anılan miktarların uygun kabul edilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibi tarafından oluşturulan hesap cetvelinde yer alan miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyette esas aldığı miktarların karşılaştırılması sonucunda, istekli tarafından yukarıda yer verilen iş kalemlerinin miktarlarında % 12 ila % 30 arasında fark bulunduğu tespit edilmiş olup, söz konusu farkların makul olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, isteklinin ihalenin 2’nci kısmına sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre sorgulamaya tabi tutulması gereken önemli teklif bileşenleri arasında bulunmayan, müteahhit kârı, genel giderlere ilişkin açıklamaların incelemeye tabi tutulmasına ve bu tür giderler arasında yer alan inşaat all risk sigorta gideri, kesin teminat komisyon gideri, SSK ve muhtasar gideri gibi giderlere ilişkin olarak açıklama yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Dolayısıyla, söz konusu isteklinin açıklama yapılması gereken iş kalemleri arasına yer almayan karar pulu ve vergi ödemeleri giderlerine ilişkin teklifinin uygun olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılması mümkün olmadığından, başvuru sahibinin ihalenin 2’nci ve 3’üncü kısmı için sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının, genel gider olarak teklif ettiği tutarın karar pulu ve vergi ödemeleri giderlerini karşılamadığı gerekçesiyle, uygun bulunmamasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 3’üncü kısmında Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin 2'nci kısmına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “başvuru konusu ihalenin 2’nci ve 3’üncü kısımlarına sundukları teklifin idarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, taraflarınca idareye sunulan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, ihalenin 2’nci kısmı olan Adana Yüreğir 24 Derslikli Mobil AŞ. Ticaret Meslek Lisesi İnşaatı Yapım işi için tekliflerinin sözleşme aşamasındaki karar pulu ve damga vergisi ile ödeme aşamasındaki damga vergisini karşılamadığı gerekçesinin söz konusu kalemlerin firma kârından karşılaması mümkün olduğundan yerinde olmadığı ve idare tarafından iddia edilen metraj farklarının taahhüt edilen işin yapılmasını etkileyecek boyutta olmadığı, ihalenin 3'üncü kısmı olan Adana Çukurova 24 Derslikli Şambayadı Anadolu Lisesi İnşaatı Yapım işinde ise için tekliflerinin sözleşme aşamasındaki karar pulu ve damga vergisi ile ödeme aşamasındaki damga vergisini karşılamadığı gerekçesinin söz konusu kalemlerin firma kârından karşılaması mümkün olduğundan yerinde olmadığı” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihalenin 2’kısmına ilişkin olarak “itirazen şikâyet başvurusunun reddine”, ihalenin üçüncü kısmına ilişkin olarak ise Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “** düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında, ihalenin ikinci kısmına ilişkin verilen karara katılmakla birlikte, başvurunun ihalenin üçüncü kısmına ilişkin yapılan incelemeye göre;

Kararda da açıklandığı üzere ihalenin 3’üncü kısmında geçerli 8 teklif va yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif sınır değerin 2.724.738,46 TL olarak tespit edildiği, teklifi bu sınır değerin altında olan isteklilerden “ hangi şartlarla yapabileceğinizi, teknik çözümler ve işi yaparken işin özgünlüğü bakımından nasıl yapılacağını, vermiş olduğunuz teklifinize ait maliyet bileşenlerini ve vermiş olduğunuz fiyat analizlerini aktarmasız birim fiyat analiz formatına uygun olarak maliyeti tevsik edecek şekilde, 5 (beş) iş günü içerisinde bildirmenizi ” ibaresine yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibinin ihalenin 3’üncü kısmı için sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Sigorta prim giderleri, işçilik stopaj giderleri, all risk sigortası, deney giderleri vs. giderler hariç sözleşme aşamasındaki karar pulu (0,00569), damga vergisi (0,00948) ve ödeme aşamasındaki damga vergisi (0,00948) giderleri toplamlarının 0,02465 olduğu, söz konusu yüzde oranının başvuru sahibinin genel giderler hariç teklif tutarı olan 2.675.488,86 TL ile çarpıldığında 65.949,81 TL tutarının bulunduğu ancak söz konusu isteklinin teklif maliyet icmalinde şantiye kurulumu, all risk vb. genel giderler toplamının 63.551,14 TL olarak belirlendiği gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde,

İdarenin yazısıyla açıklama istenilen 39 inşaat kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analizlerin ve yardımcı analizlerin esas alınarak miktarların aynı tutulduğu, yardımcı analizler ile analizlerde saatlik işçilik ücretinin 4,55 TL olarak belirlendiği, 2013 yılı ikinci yarısı için belirlenen asgari ücret dikkate alındığında bu tutarın Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.9’uncu maddesine uygun olduğu, bu analizlerdeki “C 30/37 Beton Harcı,” “1. Sınıf ve 2. Sınıf kereste ile 2. Sınıf beyaz çam köknar kereste” girdileri için proforma faturaların sunulduğu,

İdarenin yazısıyla açıklama istenilen 1 adet elektrik tesisatı iş kalemi için açıklamasında anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların yer aldığı listenin sunulduğu, birim fiyatların kâr hariç tutarlarının üzerine belli bir miktar kâr eklenerek bu iş kalemleri için öngörülen fiyatın hesaplandığı,

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin hesap cetvelinde öngördüğü başlıca imalat miktarları ile idare tarafından yaklaşık maliyette öngörülen imalat miktarlarının aşağıdaki şekilde olduğu tespit edilmiştir.

İş Kalemi

Birimi

İdarenin Y. Maliyet Hesaplarken Öngördüğü Metraj

İsteklinin hesap cetvelindeki metraj

Fark

( %)

Oluşan Fiyat Farkı (TL)

21.011

M2

4419,351 (Bodrum kat)

4000

9,49

5149,63

25.048/1A

M2

1219,905

1110

9,01

719,87

21.011

M2

3794 ( Zemin kat)

3400

10,38

4838,32

27.581/MK

M2

1067,654

955

10,55

638,74

Y.18.110/01C09

M2

221,04

200

9,52

574,81

Y.23.014

TON

28,591( Zemin kat)

26

9,06

3569,05

Y.23.015

TON

21,84 ( Zemin kat)

19

13,00

3868,79

Y.23.014

TON

23,502 (1.kat)

21

10,65

3446,45

Y.23.015

TON

20,147 (1.kat)

18

10,66

2924,75

26.008/047A

M2

993,98

900

9,45

2226,38

Y.23.014

TON

23,363 (2.kat)

21

10,11

3254,98

Y.23.015

TON

20,206 (2.kat)

18

10,92

3005,12

Y.23.015

TON

20,206 (3.kat)

18

10,92

3005,12

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen yapım işlerinde, idarece yaklaşık maliyete esas alınan metrajlarla, isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi mümkün bulunmamaktadır, bu nedenle isteklilerce işin projesi üzerinden hesaplanan miktarların idare miktarlarından makul ölçüde düşük olduğu durumlarda, anılan miktarların uygun kabul edilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibi tarafından oluşturulan hesap cetvelinde yer alan miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyette esas aldığı miktarların karşılaştırılması sonucunda, istekli tarafından yukarıda yer verilen iş kalemlerinin miktarlarının bir kısmında % 10’a yaklaşan oranda ve bir kısmında ise %10’u aşan oranda fark bulunduğu tespit edilmiş olup, söz konusu farkların makul olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı düşünüldüğünden, isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibi Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin üçüncü kısmına ilişkin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının, yukarıda belirtilen aykırılık nedeniyle uygun bulunmaması ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun ihalenin üçüncü kısmına ilişkin başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ başvuru konusu ihalenin 2'nci ve 3'üncü kısımlarına sundukları teklifin idarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, taraflarınca idareye sunulan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, ihalenin 2'nci kısmı olan Adana Yüreğir 24 Derslikli Mobil AŞ. Ticaret Meslek Lisesi İnşaatı Yapım işi için tekliflerinin sözleşme aşamasındaki karar pulu ve damga vergisi ile ödeme aşamasındaki damga vergisini karşılamadığı gerekçesinin söz konusu kalemlerin firma kârından karşılaması mümkün olduğundan yerinde olmadığı ve idare tarafından iddia edilen metraj farklarının taahhüt edilen işin yapılmasını etkileyecek boyutta olmadığı, ihalenin 3'üncü kısmı olan Adana Çukurova 24 Derslikli Şambayadı Anadolu Lisesi İnşaatı Yapım işinde ise için tekliflerinin sözleşme aşamasındaki karar pulu ve damga vergisi ile ödeme aşamasındaki damga vergisini karşılamadığı gerekçesinin söz konusu kalemlerin firma kârından karşılaması mümkün olduğundan yerinde olmadığı” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak başvuru sahibi Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ihalenin ikinci kısmında değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiş olup, üçüncü kısımda da,Kamu İhale Genel Tebliğine göre sorgulamaya tabi tutulması gereken önemli teklif bileşenleri arasında bulunmayan, müteahhit kârı, genel giderlere ilişkin açıklamaların incelemeye tabi tutulmasına ve bu tür giderler arasında yer alan inşaat all risk sigorta gideri, kesin teminat komisyon gideri, SSK ve muhtasar gideri gibi giderlere ilişkin olarak açıklama yapılmasına gerek bulunmadığından ve söz konusu isteklinin açıklama yapılması gereken iş kalemleri arasına yer almayan karar pulu ve vergi ödemeleri giderlerine ilişkin teklifinin uygun olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılması mümkün olmadığından, başvuru sahibinin ihalenin 2’nci ve 3’üncü kısmı için sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının, genel gider olarak teklif ettiği tutarın karar pulu ve vergi ödemeleri giderlerini karşılamadığı gerekçesiyle, uygun bulunmamasında mevzuata uyarlık bulunmadığıyönünde “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

İhalenin ikinci kısmında, Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamanın uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelikgerçekleştirilen idare işlemlerinin yerinde olduğuna ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesinin“ Başvuru sahibi tarafından oluşturulan hesap cetvelinde yer alan miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyette esas aldığı miktarların karşılaştırılması sonucunda, istekli tarafından yukarıda yer verilen iş kalemlerinin miktarlarında % 12 ila % 30 arasında fark bulunduğu tespit edilmiş olup, söz konusu farkların makul olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ” şeklinde belirtilen gerekçesi ile,

İhalenin üçüncü kısmında, aynı isteklininaçıklama yapılması gereken iş kalemleri arasına yer almayan karar pulu ve vergi ödemeleri giderlerine ilişkin teklifinin uygun olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılması mümkün olmadığı gerekçesine aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalenin ikinci kısmında, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturanaçıklama istenilen 35 inşaat kaleminden, 5 adedine ilişkin başvuru sahibi Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen metrajların idare metrajlarına göre % 12 ila % 30 arasında daha düşük olduğu , ancak, isteklinin söz konusu 5 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 8.669,80TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, ikinci kısım anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 8.669,80TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 2.667.669,80 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,32 sine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından başvuru sahibi isteklinin ikinci kısımda aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Diğer yandan, itirazen şikayet başvurularının, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından incelenmekte olduğu, iddialar ile sınırlı olarak inceleme hususu teklif mektubu ile verilen ve bütünü itibariyle ihale dosyasını oluşturan yeterlik kriterlerinden biri veya birkaçına itiraz olması halinde sadece bu itiraz konuları açısından sınırlı ve eşit muamele yönünden diğer istekliler nezdinde de Kanunun belirtilen amir hükmü uyarınca inceleme yapıldığı, sınır değerin altındaki aşırı düşük teklif açıklamaya yönelik iddialara ilişkin itiraz olması halinde, imalat sürecine ilişkin girdilerden oluşan iş kalemleri niteliği itibariyle hesap cetvelinde Tebliğ açıklaması yönünden bir bütünlük arzettiğinden, sorgulamaya konu edilen bu işlemin bir parçasına yapılacak nokta itirazın, hukuki anlamda tespiti mümkün olmamakla beraber bir poz veya kalemin iddia konusu olarak ele alınması bu açıdan sağlıklı bir inceleme ve değerlendirme yöntemi olmayacaktır.

Kurumda iddialar hakkında yapılan inceleme sonucunda, iddialar hakkında sınırlı olarak değil de, iddianın bir bütün olarak ve Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından bir bütünlük içinde incelenerek karar verilmesi gerektiği, şayet itirazen şikayete konu iddiaların tamamına yönelik inceleme yapılmadığında, örneğin, isteklinin iş deneyim belgesi üzerinde inceleme yapılarak teklifin bu açıdan uygun kabulü durumunda, mevzuat uyarınca diğer isteklilerin iş deneyimlerinin doküman uygunluğunun da incelenmemiş olacağı, mevzuat anlamında eksik inceleme olarak tanımlanabilecek bu durumun da, diğer istekliler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden “ eşitlik ” ilkesinin büyük ölçüde zedelenmesine sebep olacağı ve ihale mantığı açısından “ kamu düzeninin ” bu açıdan bozulmasına neden olunacağı durumun oluşturulmasına sebep olunacağı düşünülmektedir. Bu yönde yapılan incelemeye dayanak tesis edilen işlemlerin, her zaman idari açıdan sağlıklı bir denetimden yoksun bir şekilde bünyesinde büyük oranda “ eşitsizlik ” içereceği ve içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesindeki kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin tam olarak gerçekleşmemesine sebep olacağından, konunun bu yönde ele alınarak çözüme kavuşturulmasıhukuki bir yaklaşım olamayacağı gibi, kamu düzeni ve sağlığı açısından da son derece kifayetsiz ve sakıncalı bir durum meydana gelmesine sebep olunacağı değerlendirilmiştir.

Bu bağlamda, ihalenin üçüncü kısmındabaşvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden yapılan incelenmesi sonucunda;

İncelenen ihalenin üçüncü kısmında, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturanaçıklama istenilen 39 inşaat kaleminden, 13 adedine ilişkin başvuru sahibi Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen metrajların idare metrajlarına göre bir kısmında % 10’a yaklaşan oranda ve bir kısmında ise %10’u aşan oranda daha düşük olduğu , ancak, isteklinin söz konusu 13 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 33.652,96TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, ikinci kısım anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 33.652,96TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 2.772.652,96 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 1,23 üne tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından başvuru sahibi isteklinin üçüncü kısımda aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; ihalenin ikinci ve üçüncü kısımlarında aşırı düşük açıklaması uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca ikinci kısım haricinde yerinde bulunan başvuru sahibi Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’nin, ikinci kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,32 sine tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, bu gerekçenin ihalenin ikinci kısmında anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin gerekçeler arasında değerlendirilmemesi gerektiği, diğer yandan başvuru sahibinin iddiasının eşit muamele yönünden değerlendirilmesi sonucunda da, aşırı düşük açıklaması uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Yamaç Mimarlık İnşaat Elektrik Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’nin, üçüncü kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 1,23 üne tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, bu gerekçenin ihalenin üçüncü kısmında anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin gerekçeler arasında değerlendirilmemesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi