KİK Kararı: 2014/UY.I-840

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/012
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 10.02.2014
Karar No : 2014/UY.I-840
BAŞVURU SAHİBİ:
Sakin Demir - Ürfan Söylemez Ortak Girişimi (23.12.2013 tarih ve 2013/M.K.-388 Sayılı Kurul Kararı), BELEDİYE CAD. BÜYÜKHAN NO:71/120 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manisa İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği, Akmescit Mah. İzmir Cad. No: 311 45100 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/25985 İhale Kayıt Numaralı "Manisa 112 Acil Çağrı Merkezi Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 29.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Manisa 112 Acil Çağrı Merkezi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Sakin Demir - Ürfan Söylemez Ortak Girişimi’nin 08.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.05.2013 tarih ve 18530 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 26.06.2013 tarihli ve 2013/UY.I-2618 sayılı Kurul kararına karşı başvuru sahibi tarafından dava açılmış olup, Ankara Bölge İdare Mahkemesince verilen 01.10.2013 tarihli ve Y.D. İtiraz No:2013/4857 sayılı kararı üzerine Kurul’un 23.12.2013 tarihli ve 2013/MK-388 sayılı Kurul kararı ile 2’nci iddiaya ilişkin olarak başvurunun yeniden incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2004-01sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, proforma faturalarda ve bu proforma faturalara esas maliyet/satış tespit tutanaklarında kanuna aykırılıklar olduğunu ve bunların incelenmesi gerektiğini düşündükleri, idarenin cevabından maliyet tespit tutanaklarının istenmediğinin anlaşıldığı, söz konusu tutanaklar kanuna uygun düzenlenmediği sürece aşırı düşük teklif açıklamasının her teklifi ispat etmesinin mümkün olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının tüm bileşenleri ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre denetlenerek açıklama uygunsa ihalenin devamına karar verilmesi, değilse ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2‘nci maddesinde işin “Manisa 112 Acil Çağrı Merkezi Yapımı” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde de, tekliflerin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri reddetmeden önce bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama isteyeceği ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapacağı gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci ve 38’inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş ve söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 10 isteklinin teklif verdiği ihalede idare tarafından yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği sıralı iş kalemleri listesi hazırlanarak 41 adedi inşaat iş grubunda, 10 adedi tesisat iş gruplarında olmak üzere toplam 51 adet iş kalemine ilişkin olarak Örnek Restaurant Emlak Ev Tekstili Züccaciye Gıda Tarım Hayvancılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Erol Karakurt, Arslan İnş Taahhüt Mühendislik Makina Elkt. Ltd. Şti. - Yıldırım Mühendislik Elektrik Hizmet Montaj İnşaat Malzemeleri Müteahhitlik ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve Gürtaş İnş. İth. İhr. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Ertekin Azrak Ortak Girişimi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, adı geçen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının ekinde açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ve açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin tablolar ile örnek analiz formatına yer verildiği, Örnek Restaurant Emlak Ev Tekstili Züccaciye Gıda Tarım Hayvancılık İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Erol Karakurt, Arslan İnş Taahhüt Mühendislik Makina Elkt. Ltd. Şti. - Yıldırım Mühendislik Elektrik Hizmet Montaj İnşaat Malzemeleri Müteahhitlik ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi’nin tekliflerinin süresinde açıklama sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, sorgulamaya verilen cevapları uygun görülen Gürtaş İnş. İth. İhr. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Ertekin Azrak Ortak Girişimi’ne ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, idarece hazırlanan sıralı analiz girdileri tabloları incelendiğinde, açıklama yapılması istenilen 41 adet inşaat iş kaleminden yalnızca 23 adedinin analiz girdileri belirlenerek analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edildiği ancak yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında 18 adet inşaat iş kalemine ilişkin olarak analiz girdilerinin belirlenmediği ve söz konusu analizlerde tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmediği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin yukarıda anılan 38'inci maddesi uyarınca, idare tarafından her bir iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosunun düzenlenmesi, bu tablolar dikkate alınarak tutarı k â r ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu şekilde tespit edilen açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin anılan Tebliğ'in 45.1.2.3'üncü maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilmesi gerekmektedir.

İddia konusu olan hususlar dikkate alındığında aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için öncelikle idarenin isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının mevzuata uygun olması ve bu bağlamda, her bir iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tabloları düzenlenerek, söz konusu tablolara göre tespit edilen açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin yazı ekinde isteklilere bildirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, analiz girdileri belirlenmeyen 18 adet inşaat iş kalemi için Tebliğ’in 38 ve 45’inci maddesi doğrultusunda sıralı analiz girdileri tablosu hazırlanarak açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin tespit edilmesinin ardından, teklif tutarı sınır değerin altında kalan isteklilerden mevzuata uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi