KİK Kararı: 2014/UY.I-793

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/011
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 06.02.2014
Karar No : 2014/UY.I-793
BAŞVURU SAHİBİ:
Uçak Mühendislik İnşaat Ve Elek. San. Tic. Ltd. Şti., TOYBELEN MAH. ANADOLU BULVARI NO:295 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı, Pazar Mah. Necipbey Cad. No:35 55020 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/158448 İhale Kayıt Numaralı "Yeni Açılan Ve Mevcut Yollarda Bilgi Ve Trafik Uyarı Tabelalarının Montajının Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığıtarafından 26.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yeni Açılan ve Mevcut Yollarda Bilgi ve Trafik Uyarı Tabelalarının Montajının Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Uçak Mühendislik İnşaat ve Elek. San. Tic. Ltd. Şti.nin 27.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin bila tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.01.2014tarih ve 1213sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/225sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, isteklinin miktarları ile yaklaşık maliyetin tespitinde belirlenen miktarlar arasında kabul edilemeyecek farklar olduğu, açıklama ekinde sunulmuş olan proforma faturaların üzerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı, proforma faturanın hangi geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak hazırlandığının belli olmadığı, analizlerin idarece hazırlanmış olan analiz formatına uygun olmadığı, işçilik çalışma saatlerinin düşürüldüğü, herhangi bir nakliye açıklaması yapılmadığı, sunulan analizlerde nakliye ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, maliyet hesap cetvelinin tanzim edilmediği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ait herhangi bir fiyat yada miktar öngörülmediği, analizlerde ve alt analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış olan birim fiyatların altında fiyat ve analiz tanzim edildiği, isteklinin kendi malı olarak gösterdiği malzemelere ilişkin maliyet/stok tespit tutanağını usulüne uygun düzenlemediği, maliyetin önemli bileşeni arasında yer alan C-20 hazır beton ve kullanılacak araçlara ilişkin olarak herhangi bir açıklama sunmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmişti.

Şikâyete konu ihale Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı’nın “Yeni Açılan ve Mevcut Yollarda Bilgi ve Trafik Uyarı Tabelalarının Montajının Yapılması” işi olup, İşe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

_“2.1._İhale konusu işin

a) Adı:Yeni Açılan ve Mevcut Yollarda Bilgi ve Trafik Uyarı Tabelalarının Montajının Yapılması ” düzenlemesi,

İşe ait Sözleşme Tasarısı’nın “ Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 6.1’inci maddesinde,

“6.1. Bu Sözleşme, birim fiyat sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan ön projeye/projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak, İdarece hazırlanmış birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan ... (rakam ve yazıyla)… bedel üzerinden akdedilmiştir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Birim fiyat teklif cetvelinin ise aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası : 2013/158448

A 1

B 2

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

1

14.003

El ile yumuşak küskülük kazılması

m3

628,2

2

16.050/04Y

C20 Hazır betonu yapılması

m3

628,2

3

23.014

Ø8-Ø12 İnce nervürlü demir yerine konması

ton

5,183

4

23.176

Çeşitli demir işleri yapılması

kg

104.985,6

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

26.11.2013 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, aşırı düşük teklif sınır değerinin 457.951,09 TL olarak tespit edildiği ve teklif fiyatı bu tutarın altında kalan Önal Demir Doğrama-Kerem Önal’dan 28.11.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Önal Demir Doğrama-Kerem Önal üzerine bırakıldığı, Uçak Mühendislik İnşaat ve Elek. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde; ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerin 37’nci maddeye göre değerlendireceği, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yapım işleri ihalelerinde teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esaslar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde;

“…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)__(Ek: 20/8 /2011 -28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapılan ihalede idare tarafından 1 adet iş kalemi (Y.23.176 Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması) açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlenmiş, 3 adet analiz girdisi açıklama istenilmeyen analiz girdileri, 8 adet analiz girdisi ise açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenmiş ve 28.11.2013 tarih ve 5241sayılı yazı ile Önal Demir Doğrama-Kerem Önal’dan tekliflerine açıklık getirilmesi istenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Önal Demir Doğrama-Kerem Önal’ın teklifi ile ilgili olarak sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde, açıklama kapsamında Y.23.176 poz nolu iş kalemine ait 1 adet analiz ve ilgili alt analiz, 1 adet proforma fatura, 2013 yılına ait 11 adet sigortalı hizmet listesi ile 1 adet tapu senedi sunulduğu,

İhale dokümanı kapsamında sunulmuş olan birim fiyat teklif cetvellerinde belirtilen metraj değerleri esas alınarak teklif fiyatın oluşturulduğu,

Açıklama istenilen Y.23.176 poz nolu “Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kalemi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış olan analiz girdi cins ve miktarları esas alınarak fiyatlandırma yapıldığı,

Analiz girdileri içinde yer alan “ 04.255 Lamalar (TS EN 10058)” ve “04.256 Sıcak Haddelenmiş Profil Demirler (I-U-T-Omega)” girdilerinin birim fiyatlarının tevsiki için 19.12.2013 tarihinde düzenlenmiş 1 adet proforma fatura sunulduğu, sunulan proforma faturanın üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle kaşelendiği,

Analiz girdileri içerisinde yer alan işçilik girdilerine ilişkin olarak yürürlükteki saatlik asgari ücretin üzerinde (4,55 TL) fiyat teklif verdiği,

Açıklama istenilmiş olan Y.23.176 poz nolu iş kalemi analiz girdileri içerisinde yer alan “03.589(Y) Demir doğrama imalat atölyesinin 1 saatlik ücreti” için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış analiz girdileri esas alınarak birim fiyat oluşturulduğu görülmüş olmakla birlikte, analiz girdileri içerinde yer alan işçilik girdileri miktarlarını düşürdüğü, ancak buna ilişkin tevsik edici belge sunmadığı,

İş kalemi/grubu

03.589(Y)

Demir doğrama imalat atölyesinin 1 saatlik ücreti

Ölçü Birimi

Sa

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Analiz Miktarları

Poz No

Girdiler

Ölçü

Miktarı

B. Fiyatı

Tutarı

03.104(Y)

Demir doğrama imalat atölyesi

AD

0,000116

2.000,00

0,23

0,000116

04.031

Su

M3

0,5

4,50

2,25

0,50

04.112

Elektrik enerjisi

kWh

12

0,37

4,44

12,00

04.109

Mazot (motorin)(10 kw jenaratör için)

KG

1,15

4,09

4,70

1,15

İşletme

01.409

Formen

SA

1

4,55

4,55

1,00

01.018

Sıcak demirci ustası

SA

1

4,55

4,55

3,50

01.218

Sıcak demirci usta yardımcısı

SA

2,5

4,55

11,38

6,50

01.501

Düz işçi(İnşaat işçisi)

SA

3

4,55

13,65

6,50

01.408

Yağcı

SA

0,1

4,55

0,46

0,20

Karsız Toplam

46,21

Kar ve Genel Gider (%5)

2,31

Toplam Tutar

48,52

Analiz girdileri içerisinde yer alan “03.104(Y) Demir doğrama imalat atölyesi” girdisine ait birim fiyatın 2.000,00 TL olarak öngördüğü, 03.104(Y) için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış olan 2013 yılı rayiç fiyatının 185.000,00 TL olduğu,

Tebliğ’in 45.1.12’nci maddesi gereğinde isteklilerin avantajlı koşulları sayesinde elde ettiği maliyet avantajını bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklaması gerektiği hüküm altına alınmış olup bahse konu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında demir doğrama imalat atölyesi ile ilgili olarak sadece kendisine ait olduğu beyanında bulunduğu açıklama ekinde sunmuş olduğu dükkan ve arsa tapu senedi ile sigortalı hizmet listelerinin “03.104(Y) Demir doğrama atölyesi” için teklif edilmiş olan 2.000,00 TL’lik birim fiyatı tevsik edici belge olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmış, bu hali ile Önal Demir Doğrama-Kerem Önal’in teklifi ile ilgili olarak yaptığı açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Önal Demir Doğrama-Kerem Önal’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi