KİK Kararı: 2014/UY.I-675

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UY.I-675 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Birtam İnşaat Taah.Tic.A.Ş.,, HOŞDERE CAD. 184/8 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manisa Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Anafartalar Mahallesı Ergen Caddesı No:2 45010 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/92161 İhale Kayıt Numaralı "Manisa Belediyesi 56 Pafta, 408 Ada, 1 Nolu Parselde Otomatik Otopark Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 14.08.2013tarihinde pazarlık usulüile yapılan “Manisa Belediyesi 56 Pafta, 408 Ada, 1 Nolu Parselde Otomatik Otopark Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Birtam İnşaat Taah.Tic.A.Ş.nin 21.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.11.2013tarih ve 33832sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3911sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan firmanın, teklif kapsamında sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olarak düzenlendiği ve bu hususa ilişkin olarak idareye süresi içinde itirazda bulunduklarını, buna karşın idarece itirazlarının “ön yeterlik ihalesi” sonucunun tebliğinden itibaren 10 gün içinde yapmaları gerektiği gerekçesiyle reddedildiği, idarenin cevabının Kamu İhale Kanunu’na ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğe aykırı olduğu gibi mantık kurallarına da aykırı olduğu,

“Ön yeterlik ihalesi” adlı bir ihale türü olmadığı, ön yeterlik değerlendirmesi veya ön yeterlik oturumunun olduğu, idarece şikâyete verilen cevap yazısında bahsedilen ve 16.08.2013 tarihinde taraflarına faks yolu ile tebliğ ettiklerini belirttikleri yazının “Yeterlik değerlendirmesi sonuç bildirimi” olduğu, söz konusu yazıda ihale ilgili yapılan yeterlik değerlendirmesinde yeterli bulunduklarının taraflarına bildirildiği, ayrıca bu yazıda firmaları dahil yeterlik başvurusunda bulunan 5 adayın belirtildiği, adaylardan ihale üzerinde bırakılan Otomatik Otopark Sis. San. ve Tic. A.Ş. ile ilgili yapılan değerlendirmeye ilişkin herhangi bir bilgi verilmediği, söz konusu isteklinin teklif kapsamında sunduğu iş deneyim belgesi ile ilgili de hiçbir bilginin yer almadığı, idarenin verdiği cevapta ifade ettiği 10 günlük sürenin başlangıç tarihinin ön yeterlik dokümanına karşı yapılan şikâyetler için geçerli olduğu, ancak firmalarının ön yeterlik dokümanına herhangi bir itirazlarının olmayıp, taraflarının yeterli görülen adaylar arasında olduğu,

Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer alan hüküm uyarınca idareye şikâyet başvurusu süresinin ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün diğer hallerde 10 gündür. Ancak ilan ile önyeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler başvuru ve teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceğine ilişkin hükmün yer aldığı,

Ön yeterlik değerlendirmesinde yeterli görülen bir firmanın, henüz ihalenin akıbetinin belli olmadığı bir aşamada, diğer firmaların iş deneyim belgelerine yönelik itiraz veya şikâyette bulunması hususunda Kanunda veya ilgili mevzuatta düzenleme olmamakla birlikte bu durumun mantık kurallarına da aykırı olduğu, ihalenin akıbetinin belli olmadığı aşamada ancak ihale dokümanına, ilana ve ön yeterlik dokümanına itirazda şikâyette bulunulabileceği, bu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinin ikinci fıkrasında ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında düzenlendiği, şikâyetlerinin ön yeterlik dokümanına ilişkin olmadığı, bahse konu mevzuat uyarınca 10 günlük sürenin başlangıç tarihinin kesinleşen ihale kararının bildirim tarihi olduğu, aksine bir düzenlemenin mevzuatta olmadığı, emsal Kurul kararlarında da aksine bir uygulamanın olmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan firmanın iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı hususundaki şikâyetlerinin kesinleşen ihale kararının taraflarına bildirilmesinden itibaren 10 gün içerisinde ilgili idareye yapmış olmalarına rağmen, idarenin bu konuda yanlış bir yorum yaparak şikâyet haklarını süresi içinde kullanmadıklarını belirttiklerini,

İdarenin 08.10.2013 tarihli kesinleşen ihale kararının bildirilmesine ilişkin üst yazısında firmalarının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduklarını, karara karşı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca şikâyet başvurusunda bulunabileceklerinin ifade edildiği, 16.08.2013 tarihli Yeterlik Değerlendirmesi Sonuç Bildirimi” konulu yazıda böyle bir bildirimin yapılmadığı, çünkü müvekkil firmanın yeterli görülen firmalar arasında yer aldığı,

İdarenin, ihale üzerinde bırakılan firmanın iş deneyim belgesi ile ilgili olarak belgeyi düzenleyen Şişli Belediyesi ile yazışma yaptığını, idarece süresi içinde olmadığını iddia ile ilgili yazışma yapmasının çelişkili bir durum olduğu,

İdarece, 30.10.2013 tarihli şikâyet başvurunun reddine ilişkin yazıda; ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif kapsamında sunduğu iş deneyim belgesini düzenleyen Şişli Belediyesi ile yazışma yapıldığını, Şişli Belediyesi’nin 30.10.2013 tarih ve 1679415 sayılı faksla bildirdiği cevapta söz konusu belgenin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olarak düzenlendiği bilgisinin verildiği, söz konusu yazıda bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi ve sözleşmeye ilişkin fatura örneklerinin istenilip istenilmediğinin belli olmadığı, bahse konu belgelerin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olup olmadığının araştırılması durumunda ilgili belediyeden istenilmesi gerektiği, kaldı ki belgeyi düzenleyen Şişli Belediyesi’nce de sadece belgenin mevzuata uygun olduğunu belirtildiğini,

İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif kapsamında sunmuş olduğu iş deneyim belgesine konu yapım işine ilişkin olarak özel sektöre taahhütte bulunduğunu, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 45’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iş deneyim belgesi için yapılan başvuruda;

yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme,

yapı ruhsatı,

yapı kullanma izin belgesi,

ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi,

sözleşmeye ilişkin fatura örneklerinin sunulması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belge talebinde bulunurken mevzuatın aradığı söz konusu belgeleri idare eksik veya hatalı olarak sunduğu, söz konusu isteklinin iş deneyim belgesi talep ederken sunmuş olduğu yapı ruhsatının mevzuata uygun olmadığı, ekte Şişli Belediyesi’nce verilen 58/8667 sayılı yapı ruhsatı fotokopisinin sunulduğu, anılan yapı ruhsatı fotokopisi incelendiğinde “yapı müteahhidi” panelinin boş olduğu, iş deneyim belgesi adına düzenlenen ve ihale üzerinde bırakılan Otomatik Otopark Sis. San. ve Tic. A.Ş.’ye ilişkin herhangi bir bilgi ve açıklama bulunmadığı, bu şekilde iş deneyim belgesinin verilmesinin mümkün olmadığı, konuya ilişkin olarak emsal Kurul kararları uyarınca iş deneyim belgesi için yapılan başvurularda mevzuatta sayılan belgelerin sunulmaması veya hatalı/eksik belge sunulması durumunda iş deneyim belgesi iptal edilerek ilgili isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi talep ederken sunması gereken sözleşmeye ilişkin faturaların eksik olduğu, iş deneyim belgesine konu yapım işini karşılar nitelikte olmadığı, bu şekliyle iş deneyim belgesinin verilmesinin mümkün olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesi talep ederken sunması zorunlu olan noter onaylı sözleşmenin ibraz edilmediği, yine bu bu şekliyle iş deneyim belgesinin verilmesinin mümkün olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinde belge tutarı alanında yapı kullanma izin belgesindeki tutarın 4.262.643.000.000 TL olduğu belirtilirken, ekte sundukları yapı ruhsatındaki tutarın 2.107.941.549.000 TL olduğu, aynı yapıya ait iş deneyim belgesinde, yapı kullanım izin belgesinde ve yapı ruhsatındaki bilgilerin birbirini doğrulmadığının açık olduğu,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesine konu yapım işinin Esentepe Mah. 1997 ada, 31 parsel Levent Şişli/İstanbul’da olduğu, 2008 yılında yıkıldığı ve Tekfen Holding tarafından başka bir binanın inşa edildiği, kaldı ki iş deneyim belgesine konu yapım işinin kaba inşaatının Üçgen İnşaat ve Tic. A.Ş. tarafından gerçekleştirildiği, bu hususa ilişkin olarak ilan tablosunun örneğinin ekte ibraz ettiklerini,

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesi uyarınca iş deneyim belgelerinin ilgilinin mesleki tecrübesini tevsik etmek amacıyla mevzuatın aradığı koşulların sağlanması şartıyla verilebildiğini, somut olayda yukarıda değinilen aykırılıkların dışında iş deneyim belgesinin şu an var olmayan bir yapıya ilişkin olduğu ve bu yapının kaba inşaatının da ihale üzerinde bırakılan firma tarafından yapılmadığı, bu durumda söz konusu iş deneyim belgesinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin mesleki tecrübesini tevsik etmediğinin aşikâr olduğu,

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50 inci maddesi uyarınca iş deneyim belgesini düzenleyen idare ile yazışma yapılarak iş deneyim belgesinin iptalinin sağlanması gerektiği ve bu durumun üst idare olan İçişleri Bakanlığı’na bildirilmesi ve söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu,

İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında otomatik otopark sistemleri tasarımı için Tübitak’tan destek almaya hak kazandığı ile ilgili belge sunmuş olmasının, üretim sürecinde yerli kaynakları kullanacağını belirtmesi, İzmir Alsancak Tam Otomatik Otopark Yapım İşinde yüklenici olduğunu ifade etmesi, başvuruya konu ihalede firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilebilmesi için yeterli olmadığı, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli kabul edilebilme gerekçesi olarak sadece ihale üzerinde bırakılan firmanın yüklenicisi olduğunu belirttiği İzmir Alsancak Tam Otomatik Otopark yapım işinin söz konusu yapım işi ile benzer nitelikte olduğu gösterildiği, her iki yapım işinin benzer nitelikte olduğunun neye göre belirlendiği, kaldı ki örnek olarak gösterilen Alsancak Tam Otomatik Otopark Yapım İşinin bitmiş bir iş olmadığı, henüz bitmemiş bir yapım işinin, daha başlamayan bir başka yapım işinde örnek teşkil etmesinin ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulüne tek başına dayanak oluşturmasının hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu gibi mantık kurallarına da aykırı olduğu,

İhale üzerinde bırakılan firmanın yüklenicisi olduğu belirtilen Alsancak Tam Otomatik Otopark Yapım İşi, başvuruya konu bu ihalede tek başına baz alınsa dahi ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifi ile bu işin yapılamayacağının çok aşikâr olduğu, başvuruya konu yapım işinin 550 araç kapasiteli bir yapım işi olup, baz alınan Alsancak Tam Otomatik Otopark Yapım İşinde 1 araçlık kapasitenin 49.074,07 TL olduğunu, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin ise (550 x 49.074,07 TL) 26.990.740,74 TL olması gerekirken, 19.750.000,00 TL ile başvuruya konu yapım işinin gerçekleştirilmesinin imkânsız olduğu, belirtilen Alsancak Tam Otomatik Otopark Yapım İşine ilişkin ihale bedelini gösterir ilan tablosunun ve araç kapasitesini gösterir gazete haberinin işbu dilekçe ekinde olduğu,

Henüz geçici kabulü dahi yapılmamış bir yapım işinin örnek alınarak başka bir ihalede aşırı düşük sorgulamasına verilen cevabın kabul edilmemesi gerektiği, İhale üzerinde bırakılan firmanın teklifi ile bu yapım işinin yapılmasının matematiksel veriler ile de kanıtlandığı,

İdarece, taraflarına gönderilen kesinleşen ihale kararının bildirilmesi kararında ihale üzerinde bırakılan firmanın, ihale satış dokümanı ekinde verilen bina inşaatı alanından metrekare bazında % 23 daha küçük bir bina alanı kullandığını ifade ettiği, yani söz konusu kişinin teklifini oluşturan unsurların Teknik Şartname’ye aykırı olduğu, ihale Şartnamesi’nde iş tanımında; kurul tarafından uygun görülen vaziyet planındaki bina ebatları, cephe mesafeleri ve gabarisine uyulmak şartı ile Tam Otomatik Otopark yapılması işi olduğu, ihale sırasındaki tüm çalışmaların bu doğrultuda yapıldığı, taraflarının da idarenin öngördüğü şartlar çerçevesinde ve Şartname doğrultusunda hesaplamalarını yaptığını ve tekliflerini oluşturduğunu, Teknik Şartname’nin ihlâli ile yapım işinin metrekare bazında % 23 oranında azaltan bir firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesinin mevzuata aykırı bir işlem olduğu, ihale üzerinde bırakılan firma lehine haksız bir rekabet ortamı yaratılmak suretiyle ihalelerin en önemli ilkesi olan eşit muamele ilkesinin çiğnendiğini, % 23 oranında yapılan azaltmanın azımsanmaması gereken bir azaltma olduğu ve Teknik Şartname’de öngörülen bina alanının dörtte birinin olmaması anlamına geldiği, bu oranda azaltmanın mümkün ise tarafları dahil tüm isteklilerin de tekliflerini bu koşullar altında yapabileceğini,

Şartnameye göre çevre düzenlemesi işinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu ve konuya ilişkin bitkisel toprak, çim ve peyzaj işlerinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde mevcut olmadığı,

Şartname’ye göre; zorunlu haller dışında cephede değişikliğin yapılamayacağı, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinde;

-Aliminyum kompozit panel harpuşta

-UV ve ses yalıtımlı silikon cephe

-Spider şeffaf cam cephe

-Ahşap görünümlü alüminyum kutu profil (10 x 10 ebatında)

-Prekast cephe kaplaması

-Lazer kesim aliminyum yazı

- Aliminyum kompozit panel cephe kaplaması’nın olmadığı, bahsedilen imalatlar için proforma faturaların firma tarafından sunulmadığı,

Şartname’nin 2.13 nolu maddesinde dışarı aktarılan sıvının yağ sökücüler vasıtası ile ayrıştırılmasının istenildiği, ancak yağ ayırıcının ihale üzerinde bırakılan firmanın analizinde bulunmadığı,

Trafo, jeneratör, su deposu, hidrat deposu, ışıklı uyarı sistemi, araç kabul ve teslim bölümlerinde gece görüşlü IP kameralar, kesintisiz güç kaynağı ihale uhdesinde bırakılan firmanın teklifinde bulunmadığı,

Yapım işinin yola kısımlarında fore kazık ve yatay ankraj sisteminin bulunmadığı,

Ayrıca yalıtım amacı ile;

-koruma betonları

-su yalıtımı

-drenaj levhası

-geotekstil keçe imalatlarının bulunmadığı,

Teknik Şartname’nin 2.2 nolu maddesinde öngörülen; kazı, ihsalama ve zemin iyileştirme işlerinin yapımına ilişkin herhangi bir açıklamanın yer almadığı,

Çevre imalatlarına bulunan korkuluk, boya, asfalt, saha betonu ve kaldırım pozlarının firmanın açıklamasında bulunmadığı,

Çatı kaplamasında; panel, mahya, sac vb ne düşünüldüğünün belli olmadığı,

Yaklaşık maliyet göz önünde bulundurulduğunda açıklamada tüm pozların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan fiyatlar üzerinden vermesinin mümkün olmadığı, aksi halde daha yüksek bir maliyetin ortaya çıkacağı, piyasa fiyatlarının kullanılması halinde ise Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen kriterlerin sağlayamayacakları, idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli kabul edilebilme gerekçelerinin mevzuata aykırı olduğu, çünkü açıklamalarda kâr ve genel gider oranlarının gerçekleri yansıtmadığı ve yapılacak işin mahiyetine uygun olmak zorunda olduğu,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca; teklifi aşırı düşük teklif sınır değerin altında kalan firmadan analiz ve hesap cetveli sunmalarının isteneceğinin, somut olay anahtar teslim götürü bedel yapım işi olduğuna göre açıklama yapan ve ihale üzerinde kalan isteklinin teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ait ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenilen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerini sunmuş olmalarının gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metrajların karşılaştırılmalı olarak incelenmesinin gerektiği, farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olmadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8 inci maddesi uyarınca; söz konusu isteklinin teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizlerin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedilmesinin gerektiği, söz konusu isteklinin sunmuş olduğu analizlerin teknik şartnameye aykırı olduğu,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9 uncu maddesi uyarınca; İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı, söz konusu isteklinin asgari işçilik fiyatının altında fiyat teklif ettiği, açıklamaların bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında 45.1.13 ve devamında yer alan açıklamalara uygun olup olmadığının tespit edilmesi halinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiği,

Örneğin; iş kalemlerini tevsiken analizlerin ve farklı firmalardan alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu durumlarda, söz konusu fiyat teklifleri üzerinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e ait ibarenin, imzanın ve iletişim bilgilerinin yer almasının gerektiği, ayrıca malzeme, işçilik ve nakliye tutarlarının da ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, ancak mevzuata göre bunlar da yeterli olmayıp birim imalatların gereken işçilik miktarlarına ilişkin bilgilerin de bulunması gerektiği, bu bilgilerin tereddüt yaratıyorsa dahi teklifin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümlerine göre değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Tebliğ hükümlerine göre; istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği, bu sebeple ihale üzerinde bırakılan isteklinin proforma fatura veya stok tespit tutanaklarının ayrıntılı olarak incelenmesinin mevzuat gereği olduğu,

Proforma fatura ya da fiyat tekliflerinin, proforma fatura ya da fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmasının gerektiği, bu sebeple proforma faturayı veren tacirin imza sirküleri ile meslek mensubunun oda kayıt belgesinin de açıklama dosyasında mevcut olması gerektiği,

Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği,

Yukarıda anılan hükümlere uygun açıklama yapmayan, mevzuat gereği istenilen belgeleri sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiği, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamaların da bu yönüyle mevzuata aykırı olduğu,

Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde; bu iş kalemlerinin imalatında kullanılacak girdi cinslerinin gösterilmesi gerektiği, aynı zamanda bu girdilerin miktarlarına ve birim fiyatlarına da yer verilmesi gerektiği, örneğin alt analizde, ihale üzerinde kalan isteklinin kendi malını olduğu beyan ettiği vinç, kamyon gibi söz konusu yapım işinde kullanılacak araçlara ait ruhsat fotokopisinin sunulması gerektiği, amortisman bedelinin hesaplanmasının gerektiği ve araç bedelini tevsik edici usulüne uygun belgeleri sunmasının gerektiği, ayrıca bu belgelerde aracın saatte kaç litre yakıt tükettiği bilgisinin bulunmasının gerektiği, ihale üzerinde kalan isteklinin açıklamalarının bu yönüyle değerlendirilmesinin gerektiği, söz konusu kalemlerine ait alt girdiler için ayrı ayrı bedellerinin tevsik ettirilmesinin gerektiğinin, özel birim fiyatlı iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde de malzeme, işçilik, nakliye giderlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, bu yönüyle de söz konusu isteklinin açıklamasının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği,

Yukarıda açıklanan sebepler dışında açıklama istenilmeyen iş kalemleri ile teklifin manipüle edildiğini,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre; yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine ilişkin açıklama yapma ve belgelendirme zorunluluğunun getirilerek, geriye kalan % 20’lik kısmın sorgulamaya konu edilmediği ve bu kapsamda yer alan kalemlere ilişkin olarak analiz ve belgelendirmenin yapılmadığı, ancak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve iş gruplarına ait miktarlara ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinde sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemlerine de yer verilmesinin gerektiği, dolayısıyla açıklamalar kapsamında hesap cetvelinin ibrazının şart olduğu hususu dikkate alındığında açıklama istenilen iş kalemler ile açıklama istenmeyen iş kalemlerinin bir bütün olarak değerlendirileceği ve tekliflerin birbiri ile uyumlu olmasının gerektiği, aksi halde tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi hazırlandığından ve sağlıklı bir rekabet ortamının varlığından bahsedilmeyeceği, söz konusu ihalede sınır değerin altında kalan ve netice itibarıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının bu yönüyle de incelenmesinin gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde; ihale konusu işin adının; “Manisa Belediyesi 56 Pafta, 408 Ada, 1 nolu parselde otomatik otopark yapım işi” olarak belirlendiği, ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (e) bendinde yer alan “ ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi” hüküm çerçevesinde pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği,

Anılan şartnamenin “Yeterlik başvurularının değerlendirilmesi” başlıklı 21’inci maddesinde,

“21.1. Başvuruların değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu ilk oturumda tespit edilen isteklilerin başvurularının değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

_21.2._Başvurunun esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuruları değerlendirme dışı bırakılır.

_21.3._Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak, verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin başvuru tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin yeterlik tarihinde yeterlik şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

_21.4._Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri tam olan isteklilerin başvurularının ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

_21.5._Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen asgari yeterlik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara sahip olup olmadığı incelenir.

_21.6._Yapılan değerlendirme sonucunda istenen yeterlik kriterlerini sağlayan istekliler yeterli kabul edilir. Yeterlik kriterlerini taşımadıkları tespit edilen istekliler ise yeterli kabul edilmez.

_21.7._Yeterliği tespit edilen isteklilerden ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunmaları istenir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Anılan şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 23’üncü maddesinde ise isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağının belirtildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen idarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 5 adayın yeterlik başvurusunda bulunduğu, Çeçen İnş. ve Enerji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. –Altınay Robot Teknolojileri San ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Çeçen İnşaat ve Enerji Sistemleri A.Ş.’nin mezuniyet belgesi sunduğu, sunulan mezuniyet belgesinin 18 yıllık olduğu ve ekinde herhangi bir iş deneyim belgesi sunmadığı için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’inci maddesi gereğince her yıl için 163.875,00 TL üzerinden 15 yılı değerlendirilerek 2.458.125,00 TL belge tutarının hesaplandığı, bu tutarın ihale konusu iş kapsamında istenilen 18.000.000,00 TL’nin % 80’i tutarı olan 14.400.000,00 TL’yi karşılamadığı, Çeçen İnş. ve Enerji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. –Altınay Robot Teknolojileri San ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın Şartname’de istenilen Çevre Yönetim Sistem Belgesi yerine İstanbul Çevre ve Şehircilik Müdürlüğünden Çevre Etki Değerlendirme Yönetmeliği kapsamında alınmış yazı sunduğu gerekçesiyle yeterli bulunmadığı, ihale komisyonunca geçerli olduğu tespit edilen 4 teklifin değerlendirmeye alınmasıyla bir sınır değer hesaplandığı ve sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Otomatik Otopark Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülerek, ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece, yeterlik değerlendirme sonuç bildiriminin başvuru sahibine 16.08.2013 tarihinde faksla gönderildiği ve aynı gün teyit edildiği ve başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yönelik olarak 16.08.2013 tarihini izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra yapılan şikâyet başvurusunun süre yönünden reddedildiği belirtilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde

“(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde

“(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçerli teklif sahibi olduğuna ilişkin nihai kararın kesinleşen ihale kararından anlaşıldığı, bu çerçevede başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesine yönelik olarak itirazını şikâyete konu işlemin farkına varma tarihi olarak kesinleşen ihale kararının istekliye tebliğ edildiği 09.10.2013 tarihi izleyen 10 gün içinde yaptığı şikâyet anlaşılmış olup, söz konusu iddianın süresi içinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde;

“(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır.

(3) Organize sanayi bölgesinin yetki alanı dahilindeki yerlerde gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim belgeleri, organize sanayi bölgesi müdürlüğü tarafından düzenlendikten sonra; yönetim kurulunun kararı üzerine yönetim kurulu başkanınca, organize sanayi bölgesinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından kredi kullandırılan işler için ise bu Bakanlığın ilgili birimince onaylanmak suretiyle verilir.

(4) Serbest bölgelerin yetki alanı dahilindeki yerlerde gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim belgeleri, serbest bölge müdürlüklerince düzenlenir ve verilir.”

Anılan Yönetmeliğin 45’inci maddesinde ise;

“ (1) İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar:

a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; tasfiye tutanağı, kesin hakediş raporu, keşif artış olurları ve devir sözleşmesi.

b) Özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri.” hükmü yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif kapsamında “Çok katlı tam otomatik otopark yapımı” işine ilişkin olarak düzenlenmiş iş bitirme belgesini sunduğu, söz konusu belgenin Şişli Belediye Başkanlığı tarafından onaylandığı, iş sahibinin Milli Reasürans Türk Anonim Şirketi, yüklenicinin ise Bahar Otomatik Otopark Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. yeni adıyla Otomatik Otopark Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. olduğu, geçici kabul tarihinin 04.01.2000, belge tutarının 3.271.994,83 USD + 13.663.742,81 DM + 249.523.193.214 TL veya yapı kullanma izin belgesindeki tutar 4.262.643.000.000 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

Konuya ilişkin değerlendirme yapabilmek için iş deneyim belgesini düzenleyen idareden 23.12.2013 tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan istekli Otomatik Otopark Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.nin iş bitirme belgesine ilişkin olarak idareye başvurusunda sunmuş olduğu tüm belgeler istenilmiş, gelen cevabi yazıda söz konusu isteklinin 08.03.2012 tarihli iş deneyim belgesi talebini içeren başvuru dilekçesi ve ekinde unvan değişikliğine ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi, Yapı Ruhsatı fotokopisi, Yapı Kullanma İzin Belgesi fotokopisi, Milli Reasürans T. A.Ş. ile Bahar Otomatik Otopark Sistemleri İmalat İnşaat San. ve Tic. A.Ş. arasında düzenlenmiş sözleşme örneği ve özel idari şartname, iş yeri bildirgesi ve iş yeri tescil belgesi, sözleşmeye ilişkin noter tarafından onaylı fatura örnekleri ve örnek iş bitirme belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu belgeler incelendiğinde; yapı ruhsatı fotokopisinde “Yapı Müteahhidi” kısmının boş olduğu, yapı kullanım izin belgesinde yapının inşaat maliyetinin 4.262.643.000.000 TL olduğu, iş bitirme belgesine konu işe ilişkin olarak düzenlenen sözleşme örneğinde noter onayının bulunmadığı, sözleşmeye ilişkin 31.07.2001 tarihli 15 No’lu hakediş raporuna ait inşaat işleri karşılığı KDV dahil 145.091.709.115 TL ve Geçici Kabul Hak Ediş bedeli KDV dahil 212.678.621.180 olmak üzere toplam iki adet fatura örneğinin sunulduğu, söz konusu faturalarda yer alan tutarın iş bitirme belge tutarı olan 4.262.643.000.000 TL’yi karşılamadığı, açıklanan nedenlerle iş deneyim belgesi için yapılan başvuruda sunulan belgelerin mevzuata aykırı şekilde düzenlendiği anlaşıldığından söz konusu iş bitirme belgesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan inceleme sonucunda geçerli teklif sahipleri esas alınarak yapılan hesaplama sonucu sınır değerin altında aşırı düşük sorgulama yapılması gereken teklif sahibi istekli bulunmadığı, bu doğrultuda başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin itirazına yönelik değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Birtam İnşaat Taah. Tic. A.Ş.nin teklifi kapsamında Aselsan Elektronik San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş 18.11.2011 tarihli ve 31276 sayılı iş bitirme belgesini sunduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca gerçek kişilere veya kamu kurum ve kuruluşları dışındaki tüzel kişilere (özel şirket vb.) gerçekleştirilen işler için bu kişiler tarafından doğrudan iş deneyim belgesi düzenlenmesi mümkün olmayıp, bu durumda iş deneyim belgelerinin somut duruma göre ilgili belediye veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından düzenlenmesi gerekmektedir.

Emsal nitelikteki 03.01.2013 tarihli ve 2013/UY.I-23 sayılı Kurul kararında Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış 12.01.2009 tarihli ve 1128 sayılı iş denetleme belgesinin uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla belgeyi düzenleyen Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye kurumlarının ortaklık yapısı, hukuki statüsü ile kamu tüzel kişiliğine sahip olup olmadığı 20.12.2012 tarihli yazı ile sorulmuş olup, 26.12.2012 tarihli cevabi yazıda “Kurumlarının kamu tüzel kişiliğine sahip olmadığı, ekte gönderilen iş denetleme belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43 üncü maddesinde belirtilen şartlara haiz geçerli bir iş bitirme olmadığı, söz konusu belgenin adı geçenin isteği üzerine yetkili kurumlarca onaylanmak veya yeniden düzenlemek üzere bilgi amaçlı düzenlendiği, bu nedenle bahse konu iş bitirme belgesinin mevcut hali ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43 üncü maddesinin ikinci bendi doğrultusunda değerlendirmeye alınmaması gerektiği” ifade edilmiş, söz konusu iş denetleme belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre geçerli bir belge olmadığına karar verilmiştir.

Bu çerçevede, Birtam İnşaat Taah. Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre geçerli bir belge olmadığı anlaşıldığından söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden sonuçlandırılması, Birtam İnşaat Taah. Tic. A.Ş. ile Otomatik Otopark Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Otomatik Otopark Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş 14.03.2012 tarih ve 1555791 sayılı iş bitirme belgesine, bu belgenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan yapım işleri ihalelerinde kullanılmayacağına ilişkin kayıt düşülmesi hususunda belgeyi düzenleyen Şişli Belediye Başkanlığı’na bildirimde bulunulmasına,

3. Birtam İnşaat Taah. Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş 18.11.2011 tarihli ve 31276 sayılı iş bitirme belgesine, bu belgenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan yapım işleri ihalelerinde kullanılmayacağına ilişkin kayıt düşülmesi hususunda belgeyi düzenleyen Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye bildirimde bulunulmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi