KİK Kararı: 2014/UY.I-633

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/009
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 30.01.2014
Karar No : 2014/UY.I-633
BAŞVURU SAHİBİ:
Aba İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş., CİNNAH CAD. NO : 57/1-4 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bartın İl Özel İdaresi/Dış İlişkiler Müdürlüğü, Kemerköprü Mah. 150.Cad 74100 BARTIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/141403 İhale Kayıt Numaralı "Amasra Kaleşah İlkokulu Ve Ortaokulu Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bartın İl Özel İdaresi Dış İlişkiler Müdürlüğütarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Amasra Kaleşah İlkokulu ve Ortaokulu Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Aba İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 11.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.12.2013tarih ve 41729sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/5052sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Aşırı düşük teklif açıklamalarının imalat kalemlerinde miktar eksikliği bulunması ve nakliye mesafesinin eksik hesaplanması sebebiyle, idarenin şikâyete cevap yazısında bu gerekçelere ek olarak bazı tesisat imalatlarının hesap cetveline fazladan konulması sebebiyle uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği ancak;

1. İdarenin tekliflerini reddetme gerekçesi olarak gösterdiği 2010/ UY.II-2125 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının savunma dosyalarını destekleyici nitelikte bir karar olduğu, elektrik tesisatı ile ilgili 718-310, 752-103 ve 752-104 poz no'lu, mekanik tesisat ile ilgili 201-203, 201-204 poz no'lu imalat kalemlerinin işin projesi ve diğer ihale dokümanı kapsamında olmadığı, ancak bu imalat kalemlerinin söz konusu yapım işinin tekniği açısından tamamlayıcı nitelikte olduğu ve bu imalat kalemlerinin hesap cetveline eklenmesinin "Genel Hususlar" başlıklı ihale dokümanının 1.3'üncü maddesi, Terknik Şartname'nin "B-Açıklamalar" başlıklı bölümünün 4'üncü maddesi ve "C-Genel Hususlar" başlıklı maddesi düzenlemelerine uygun olduğu, ayrıca mekanik tesisat ile ilgili 201-205 poz no'lu imalat kaleminin idarenin müşterek tesisat hesap cetvelinde yer aldığı, özel klima 5 ve özel klima 4 isimli imalat kalemlerinin idarenin hazırladığı ihale dokümanında bulunmadığı, ancak yapım işine ait havalandırma tesisatı projesinde bu iş kalemlerinin gösterildiği,

2. İdarece 23.243/24 poz no'lu imalat miktarının %42,57 eksik, 25.020/2 poz no'lu imalat miktarının %59,72 eksik, 26.622/C poz no'lu imalat miktarının %61,10 eksik hesaplandığının belirtildiği, ancak 25.020/2 poz no'lu imalatın mahal listesinde 1,50 mt gösterildiği ve bu imalatta idarenin belirttiği metraj eksikliğinin oluşabilmesi için anılan imalatın tavana kadar alınması gerektiği, idarenin bu imalat kalemi ile 25.048/2 poz no'lu imalatı muhtemelen aynı mahallerde dikkate alarak mükerrer hesaplama yaptığı, idarenin metrajında 26.622/C poz no'lu imalatın yaklaşık olarak 1384 mt olarak hesaplandığı ancak işin projesinde bu kadar basamağın bulunma ihtimalinin olmadığı, açıklama kapsamında NYF.30 poz no'lu imalata ilişkin analizde nakliye mesafesinin 3 km olarak hesaplandığı bu mesafenin idarenin belirlediği 11 km'lik nakliye mesafesinden farklı olabileceği, zira idarenin verdiği ihale dokümanı kapsamında nakliye mesafelerinin bulunmadığı, anahtar teslim götürü bedel işlerde idarenin miktarları ile isteklilerin miktarlarının uyuşmasının beklenemeyeceği kaldı ki idarenin inşaatta kullanılacak malzemelerin nereden alınacağı konusunda istekliye bir dayatmada bulunamayacağı gibi kazıdan çıkan malzemenin nakledileceği yeri de dayatamayacağı çünkü döküm yerini yerel yönetimlerin belirleyeceği ve bunun sözleşme aşamasında yerel yönetime başvurularak belirleneceği, şirketlerinin bir öngörüde bulunarak 3 km'lik nakliye mesafesini tespit ettiği, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

01.11.2013 düzenleme tarihli ihale komisyonu ara kararı incelendiğinde, 4.579.336,73 TL olarak hesaplanan aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin altında 4.213.000,00 TL teklif sunan başvuru sahibi Aba İnş. San. ve Tic. A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 04.11.2013 tarihli ve 10768 sayılı "Aşırı düşük teklifiniz" konulu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği,29.11.2013 onay tarihli ihale komisyonu kararınagöre anılan isteklinin süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu, açıklama dosyası incelendiğinde müşterek tesisat imalat kalemlerinde 3 adet iş kaleminin ( 201-203, 201-204 ve 201-205 poz no'lu), havalandırma tesisatında özel klima 4 ve özel klima 5 poz no'lu iş kalemlerinin, elektrik kuvvetli akım tesisatı içerisinde yer alan 3 adet iş kaleminin (718-310, 752-103,752-104 poz no'lu) mahal listelerinde ve işin projesinde yer almaması nedeniyle 19.07.2010 tarihli ve 2010/UY.II-2125 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına istinaden sunulan hesap cetvelinin mevzuata uygun bulunmadığı, diğer taraftan açıklanması istenilen iş kalemlerinden 25'inde başvuru sahibinin lehine olacak şekilde isteklinin ve idarenin miktarlarının uyuşmadığının, bunlardan 20 adet iş kaleminde miktar farklılığının %10'un üzerinde olduğunun ayrıca 22 adet iş kaleminde isteklinin aleyhine metraj farklılığı oluştuğu ve bunlardan 18'inde metraj farkının %10'un üzerinde olduğunun tespit edildiği, açıklama istenilen iş kalemlerinden NYF.30 poz no'lu iş kalemine dair ihale dokümanı içerisinde 11 km'lik nakliye mesafesi öngörülmesine rağmen anılan istekli tarafından bu mesafenin 3 km olarak alındığı, nakliye gideri hesaplamasının 10 km altı mesafelerde esas alınan formül ile ve idarenin hafriyat yoğunluğundan daha az yoğunluk baz alınarak hesaplandığı, böylece anılan iş kalemi için öngörülen kâr dâhil giderin idarenin bu iş kalemi için belirlediği kâr dahil tutardan 70.441,24 TL daha az olduğu ve bu farkın isteklinin 65.301,50 TL olan yüklenici kârıyla dahi karşılanamayacağı, sonuç olarak kamu ihale mevzuatına uygun açıklama sunmayan Aba İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedildiği, ihalenin Canip Safranbolulu üzerinde bırakılmasına ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Özbulut Yapı Taah. İnş. Guda San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin belirlenmesine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’unun**“** Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde;

45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır .

Yapılan incelemede, idarenin 29.11.2013 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan hesap cetvellerinde fazladan yazıldığını belirttiği 201-205 poz no'lu imalat kaleminin idarenin müşterek tesisat hesap cetvelindeyer aldığı, diğer taraftan işin anahtar teslimi götürü bedel olduğu, yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde ayrıntılı pursantaj listelerinin yer aldığı, sözleşmenin uygulanması aşamasındaki ödemelerinde bu pursantaj listelerinin dikkate alınacağı değerlendirildiğinden ihaleye ait mahal listelerinde ve işin projesinde yer almayan ancak isteklinin açıklama dosyası kapsamındaki hesap cetvellerinde mevcut olan 7 adet iş kaleminin [müşterek tesisat imalat kalemlerinde 3 adet iş kaleminin (201-203 ve 201-204), havalandırma tesisatında özel klima 4 ve özel klima 5 poz no'lu iş kalemlerinin, elektrik kuvvetli akım tesisatı içerisinde yer alan 3 adet iş kaleminin (718-310, 752-103,752-104 poz no'lu)] hesap cetveline fazladan yazılması sebebiyle başvuru sahibi ABA İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; ihale konusu yapım işinin inşaat imalatları, elektrik imalatları (zayıf akım ve kuvvetli akım tesisatı imalatları) ve mekanik imalatlar (kalorifer tesisatı, sıhhi tesisat, müşterek tesisat ve havalandırma tesisatı imalatları) olmak üzere 3 iş grubundan oluştuğu,yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde tüm iş gruplarına ait iş kalemlerinin birim, miktar, birim fiyat, toplam tutarını gösteren yaklaşık maliyet cetvellerine, metraj listelerine, pursantaj listelerine, mahal listelerine, teknik tariflere ve yapım işine ait projeye yer verildiği anlaşılmaktadır.

İdarece sınır değerin 4.579.336,73 TL olarak hesaplandığı ve idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesine göre 48 iş kalemi inşaat iş gurubu, 3 iş kalemi elektrik iş grubu (kuvvetli akım tesisatı) ve 1 iş kalemi mekanik iş grubu ( sıhhi tesisat) içerisinde yer alan toplam 51 adet iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması sunulması gerektiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Aba İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasıkapsamında tüm iş kalemlerinin miktar, ölçü birimi, birim fiyatlar ve toplam tutarların yer aldığı hesap cetvellerinin, birim fiyat analizlerin, yardımcı analizlerin, açıklanması gereken iş kalemleri içerisinde yer alan 19 iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının ilan edilen birim fiyatların yer aldığı listenin ve çeşitli imalatlara ilişkin olarak proforma faturaların sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede idare tarafından yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde tüm iş kalemlerine ait birim, miktar, birim fiyat ve tutarların gösterildiği yaklaşık maliyet cetvellerinin sunulduğu, bu cetvellerde yer alan ve açıklanması istenilen 51 iş kalemine ait miktarlar ile isteklinin sunduğu miktarlar bir tabloda karşılaştırıldığında;

Sıra no

Açıklanması istenilen kalemler (İnşaat)

Birim

İsteklinin Miktarı

İdarenin miktarı

Fark

Yüzde Fark

1

17.155/MK

m 2

2.985,750

2.983,000

2,750

0,09

2

18.140/A1

m 2

1.659,440

1.966,830

-307,390

-15,63

3

18.233/6

m 2

1.346,155

1.618,550

-272,395

-16,83

4

19.101/MK

m 2

5.867,929

3.903,900

1.964,029

50,31

5

21.011

m 2

19.454,917

17.309,370

2.145,547

12,40

6

21.210

m 2

1.319,760

1.618,550

-298,790

-18,46

7

23.243/24

m 2

529,640

922,290

-392,650

-42,57

8

24.019

m

360,600

321,580

39,020

12,13

9

25.020/2

m 2

1.301,025

3.229,740

-1.928,715

-59,72

10

25.048/1A

m 2

3.673,930

2.814,840

859,090

30,52

11

25.048/2

m 2

7.374,400

8.709,389

-1.334,989

-15,33

12

26.008/101C

m 2

2.276,065

2.428,120

-152,055

-6,26

13

26.008/117A

m 2

4.311,064

3.516,238

794,826

22,60

14

26.206/C1

m 2

246,810

451,200

-204,390

-45,30

15

26.210/MK

m 2

417,433

458,783

-41,350

-9,01

16

26.622/C

m

539,500

1.387,030

-847,530

-61,10

17

27.508/MK

m 2

2.640,450

2.325,880

314,570

13,52

18

27.525/1

m 2

5.693,780

2.141,120

3.552,660

165,93

19

27.531/1

m 2

2.085,880

3.678,690

-1.592,810

-43,30

20

27.535/1

m 2

1.787,886

2.692,630

-904,744

-33,60

21

27.560/7

m 2

2.673,912

3.341,990

-668,078

-19,99

22

27.581/MK

m 2

6.343,749

6.239,473

104,276

1,67

23

27.583/MK

m 2

5.381,308

3.900,200

1.481,108

37,98

24

H.Yüzey

mt

427,000

521,000

-94,000

-18,04

25

MSB.414/A1

m 2

1.719,360

1.610,920

108,440

6,73

26

MSB.686

m 2

103,816

227,680

-123,864

-54,40

27

MSB.922/A

m 2

213,620

184,052

29,568

16,07

28

NYF.30

m 3

12.398,693

10.565,626

1.833,067

17,35

29

Özel-10

m 2

50,000

146,820

-96,820

-65,94

30

Özel-4

m 2

780,689

670,418

110,271

16,45

31

PASKOR

kg

1.406,460

667,450

739,010

110,72

32

PCKDüz Panel

m 2

799,949

1.174,246

-374,297

-31,88

33

PCKSöve

mt

388,800

417,600

-28,800

-6,90

34

SİLİKONCEPHE

m 2

483,200

415,519

67,681

16,29

35

Y.15.010/2A

m 3

8.092,809

4.344,720

3.748,089

86,27

36

Y.15.014/4A

m 3

4.685,310

3.350,880

1.334,430

39,82

37

Y.16.050/03

m 3

612,115

332,967

279,148

83,84

38

Y.16.050/06

m 3

4.615,823

3.980,611

635,212

15,96

39

Y.18.110/01C10

m 2

5.147,122

7.039,078

-1.891,956

-26,88

40

Y.18.461/003

m 2

5.157,779

3.188,456

1.969,323

61,76

41

Y.19.055/053

m 2

3.030,441

2.817,598

212,843

7,55

42

Y.21.050/C01

m 3

25.474,708

11.191,520

14.283,188

127,63

43

Y.23.014

ton

97,835

147,236

-49,401

-33,55

44

Y.23.015

ton

442,011

461,202

-19,191

-4,16

45

Y.23.176

kg

11.000,000

11.340,060

-340,060

-3,00

46

Y.23.241

kg

4.496,960

5.469,300

-972,340

-17,78

47

Y.28.645/C21

m 2

260,000

546,750

-286,750

-52,45

48

YANGIN KAPISI

ad

13,000

23,000

-10,000

-43,48

Sıra no

Açıklanması istenilen kalemler (Elektrik- Kuvvetli akım)

Birim

İsteklinin miktarı

İdarenin miktarı

Fark

Yüzde Fark

49

905-224

Ad

2

2

0

0

50

Özel J-1

Ad

1

1

0

0

Sıra no

Açıklanması istenilen kalemler (Mekanik- Sıhhi Tesisat)

Birim

İsteklinin miktarı

İdarenin miktarı

Fark

Yüzde Fark

51

1002-117

ad

24

25

1

4,00

toplam 20 iş kaleminin(18.140/A1, 18.233/6, 21.210, 23.243/24, 25.020/2, 25.048/2, 26.206/C1, 26.622/C, 27.531/1, 27.535/1, 27.560/7, H.Yüzey, MSB.686, Özel-10, PCKDüz Panel, Y.18.110/01C10, Y.23.014, Y.23.241, Y.28.645/C21 ve YANGIN KAPISI poz no’lu) metrajlarının idarenin yaklaşık maliyet hesabı içerisinde yer verilen metrajlardan düşük olduğu ve söz konusu iş kalemlerindeki metraj eksikliğinin %10’un üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

İdarenin 29.11.2013 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 20 adet iş kaleminde %10’un üzerinde miktar eksikliği olduğunu tespit ettiği, ancak başvuru sahibinin 31.12.2013 tarih ve 41729 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ise bu iş kalemlerinden 5 adet iş kaleminde (23.243/24, 25.020/2, PCKDüz Panel Y.23.014 ve 26.622/C)idarece miktar hesaplaması hatası yapıldığı iddiasına yer verildiği, diğer iş kalemleri için ise böyle bir iddianın ileri sürülmediği dikkate alındığında bazı iş kalemleri için idarenin miktar hatası olduğu iddiasının esasa etkili bir yönü bulunmadığı değerlendirilmiştir.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. İsteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda idare ile isteklilerin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunması mümkün olup, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerektiği halde yukarıda belirlendiği üzere bu oranların üzerinde metraj eksikliği bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan açıklanması gerekli iş kalemleri arasında yer alan NYF.30 poz no’lu ve “Yumuşak ve sert küskü nakli” isimli iş kalemi için başvuru sahibinin birim fiyat analizi sunduğu, analizde nakliye mesafesinin 3 km ve taşınacak malzemenin yoğunluğunun ise 1.4 esas alınarak nakliye hesaplamasının yapıldığı, ancak idarenin isteklilere ihale dokümanı kapsamında verildiğini belirttiği “İnşaat iş kalemleri ve açıklamaları” dokümanının 95’inci maddesinde ise anılan iş kalemi için nakliye mesafesinin 11 km ve taşınacak malzemenin zemin cinsinin yumuşak ve sert küskülü olarak açıkça düzenlendiği, diğer taraftan Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Taşıma Genel Şartnamesi’nde kazının zemin cinsine göre taşıması yapılacak malzemelerin yoğunluklarının belirlendiği, anılan Şartname’ye göre yumuşak küskülük için yoğunluğun 2 ve sert küskülük için yoğunluğun 2,2 olarak tespit edildiği, fakat başvuru sahibi tarafından bu katsayıların oldukça altında 1.4 yoğunluk belirlenerek nakliye giderinin hesaplandığı, bu hesaplamayı tevsik edici herhangi bir bilgi ve belgeye de yer verilmediği ve bu durumun istekli için bir avantaj yarattığı anlaşıldığından başvuru sahibinin teklifinin anılan iş kaleminde nakliye hesaplamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun yapılmaması ve açıklamanın mevzuata uygun olmaması sebebiyle reddedilmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibi isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen 51 iş kaleminden 20’sinde mevcut olan metraj eksikliğinin ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir bir ölçüde olmadığı ayrıca açıklanması gerekli iş kalemlerinden NYF.30 poz no’lu iş kaleminde nakliye hesaplamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun yapılmadığı belirlendiğinden idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak reddedilmesi işleminin yerinde olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin 2 sıra numarası altında yer verilen iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İdarece 23.243/24 poz no'lu imalat miktarının %42,57 eksik, 25.020/2 poz no'lu imalat miktarının %59,72 eksik, 26.622/C poz no'lu imalat miktarının%61,10 eksik hesaplandığının belirtildiği ancak 25.020/2 poz no'lu imalatın mahal listesinde 1,50 mt gösterildiği ve bu imalatta idarenin belirttiği metraj eksikliğinin oluşabilmesi için anılan imalatın tavana kadar alınması gerektiği, idarenin bu imalat kalemi ile 25.048/2 poz no'lu imalatı muhtemelen aynı mahallerde dikkate alarak mükerrer hesaplama yaptığı, idarenin metrajında 26.622/C poz no'lu imalatın yaklaşık olarak 1384 mt olarak hesaplandığı ancak işin projesinde bu kadar basamağın bulunma ihtimalinin olmadığı, açıklama kapsamında NYF.30 poz no'lu imalata ilişkin analizde nakliye mesafesinin 3 km olarak hesaplandığı bu mesafenin idarenin belirlediği 11 km'lik nakliye mesafesinden farklı olabileceği zira idarenin verdiği ihale dokümanı kapsamında nakliye mesafelerinin bulunmadığı, anahtar teslim götürü bedel işlerde idarenin miktarları ile isteklilerin miktarlarının uyuşmasının beklenemeyeceği kaldı ki idarenin inşaatta kullanılacak malzemelerin nereden alınacağı konusunda istekliye bir dayatmada bulunamayacağı gibi kazıdan çıkan malzemenin nakledileceği yeri de dayatamayacağı çünkü döküm yerini yerel yönetimlerin belirleyeceği ve bunun sözleşme aşamasında yerel yönetime başvurularak belirleneceği, şirketlerinin bir öngörüde bulunarak 3 km'lik nakliye mesafesini tespit ettiği sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği” şeklinde belirtilen ikinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi Aba İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçelerinin “ açıklanması gerekli iş kalemlerinden NYF.30 poz no’lu iş kaleminde nakliye hesaplamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun yapılmadığı ” kısmına katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Aba İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamanın uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelikgerçekleştirilen idare işlemlerinin yerinde olduğuna ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesinin“ başvuru sahibi isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen 51 iş kaleminden 20’sinde mevcut olan metraj eksikliğinin ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir bir ölçüde olmadığı ” şeklinde belirtilen kısmınaaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyoruz.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan iş kalemlerinden, inşaat işlerine ilişkin 48, elektrik işlerine ilişkin 2 ve tesisat iş kalemlerine ilişkin 1 iş kalemi olmak üzere toplam 51 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunan Aba İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından, 51 iş kaleminden 2 iş kalemine ilişkin verilen metrajların idare metrajları ile bire bir aynı olduğu, 22 adet iş kaleminde önerdiği metrajların idare metrajlarından fazla olduğu, geriye kalan 27 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, ancak, isteklinin söz konusu 51 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 89.734,71TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 89.734,71TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 4.302.734,71 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 2,13 üne tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçelerinin “ açıklanması gerekli iş kalemlerinden NYF.30 poz no’lu iş kaleminde nakliye hesaplamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun yapılmadığı ” kısmına katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunan Aba İnş. San. ve Tic. A. Ş.’nin, aşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 2,13 üne tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, bu gerekçenin anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin gerekçeler arasında değerlendirilmemesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu husus dışında Kurul çoğunluğunca alınan karara kısmen katılıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Aşırı düşük teklif açıklamalarının imalat kalemlerinde miktar eksikliği bulunması ve nakliye mesafesinin eksik hesaplanması sebebiyle, idarenin şikâyete cevap yazısında bu gerekçelere ek olarak bazı tesisat imalatlarının hesap cetveline fazladan konulması sebebiyle uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği ancak;

1. İdarenin tekliflerini reddetme gerekçesi olarak gösterdiği 2010/ UY.II-2125 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının savunma dosyalarını destekleyici nitelikte bir karar olduğu, elektrik tesisatı ile ilgili 718-310, 752-103 ve 752-104 poz no'lu, mekanik tesisat ile ilgili 201-203, 201-204 poz no'lu imalat kalemlerinin işin projesi ve diğer ihale dokümanı kapsamında olmadığı, ancak bu imalat kalemlerinin söz konusu yapım işinin tekniği açısından tamamlayıcı nitelikte olduğu ve bu imalat kalemlerinin hesap cetveline eklenmesinin "Genel Hususlar" başlıklı ihale dokümanının 1.3'üncü maddesi, Terknik Şartname'nin "B-Açıklamalar" başlıklı bölümünün 4'üncü maddesi ve "C-Genel Hususlar" başlıklı maddesi düzenlemelerine uygun olduğu, ayrıca mekanik tesisat ile ilgili 201-205 poz no'lu imalat kaleminin idarenin müşterek tesisat hesap cetvelinde yer aldığı, özel klima 5 ve özel klima 4 isimli imalat kalemlerinin idarenin hazırladığı ihale dokümanında bulunmadığı, ancak yapım işine ait havalandırma tesisatı projesinde bu iş kalemlerinin gösterildiği,

2. İdarece 23.243/24 poz no'lu imalat miktarının %42,57 eksik, 25.020/2 poz no'lu imalat miktarının %59,72 eksik, 26.622/C poz no'lu imalat miktarının %61,10 eksik hesaplandığının belirtildiği, ancak 25.020/2 poz no'lu imalatın mahal listesinde 1,50 mt gösterildiği ve bu imalatta idarenin belirttiği metraj eksikliğinin oluşabilmesi için anılan imalatın tavana kadar alınması gerektiği, idarenin bu imalat kalemi ile 25.048/2 poz no'lu imalatı muhtemelen aynı mahallerde dikkate alarak mükerrer hesaplama yaptığı, idarenin metrajında 26.622/C poz no'lu imalatın yaklaşık olarak 1384 mt olarak hesaplandığı ancak işin projesinde bu kadar basamağın bulunma ihtimalinin olmadığı, açıklama kapsamında NYF.30 poz no'lu imalata ilişkin analizde nakliye mesafesinin 3 km olarak hesaplandığı bu mesafenin idarenin belirlediği 11 km'lik nakliye mesafesinden farklı olabileceği, zira idarenin verdiği ihale dokümanı kapsamında nakliye mesafelerinin bulunmadığı, anahtar teslim götürü bedel işlerde idarenin miktarları ile isteklilerin miktarlarının uyuşmasının beklenemeyeceği kaldı ki idarenin inşaatta kullanılacak malzemelerin nereden alınacağı konusunda istekliye bir dayatmada bulunamayacağı gibi kazıdan çıkan malzemenin nakledileceği yeri de dayatamayacağı çünkü döküm yerini yerel yönetimlerin belirleyeceği ve bunun sözleşme aşamasında yerel yönetime başvurularak belirleneceği, şirketlerinin bir öngörüde bulunarak 3 km'lik nakliye mesafesini tespit ettiği, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

01.11.2013 düzenleme tarihli ihale komisyonu ara kararı incelendiğinde, 4.579.336,73 TL olarak hesaplanan aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin altında 4.213.000,00 TL teklif sunan başvuru sahibi Aba İnş. San. ve Tic. A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 04.11.2013 tarihli ve 10768 sayılı "Aşırı düşük teklifiniz" konulu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği,29.11.2013 onay tarihli ihale komisyonu kararınagöre anılan isteklinin süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu, açıklama dosyası incelendiğinde müşterek tesisat imalat kalemlerinde 3 adet iş kaleminin ( 201-203, 201-204 ve 201-205 poz no'lu), havalandırma tesisatında özel klima 4 ve özel klima 5 poz no'lu iş kalemlerinin, elektrik kuvvetli akım tesisatı içerisinde yer alan 3 adet iş kaleminin (718-310, 752-103,752-104 poz no'lu) mahal listelerinde ve işin projesinde yer almaması nedeniyle 19.07.2010 tarihli ve 2010/UY.II-2125 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına istinaden sunulan hesap cetvelinin mevzuata uygun bulunmadığı, diğer taraftan açıklanması istenilen iş kalemlerinden 25'inde başvuru sahibinin lehine olacak şekilde isteklinin ve idarenin miktarlarının uyuşmadığının, bunlardan 20 adet iş kaleminde miktar farklılığının %10'un üzerinde olduğunun ayrıca 22 adet iş kaleminde isteklinin aleyhine metraj farklılığı oluştuğu ve bunlardan 18'inde metraj farkının %10'un üzerinde olduğunun tespit edildiği, açıklama istenilen iş kalemlerinden NYF.30 poz no'lu iş kalemine dair ihale dokümanı içerisinde 11 km'lik nakliye mesafesi öngörülmesine rağmen anılan istekli tarafından bu mesafenin 3 km olarak alındığı, nakliye gideri hesaplamasının 10 km altı mesafelerde esas alınan formül ile ve idarenin hafriyat yoğunluğundan daha az yoğunluk baz alınarak hesaplandığı, böylece anılan iş kalemi için öngörülen kâr dâhil giderin idarenin bu iş kalemi için belirlediği kâr dahil tutardan 70.441,24 TL daha az olduğu ve bu farkın isteklinin 65.301,50 TL olan yüklenici kârıyla dahi karşılanamayacağı, sonuç olarak kamu ihale mevzuatına uygun açıklama sunmayan Aba İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedildiği, ihalenin Canip Safranbolulu üzerinde bırakılmasına ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Özbulut Yapı Taah. İnş. Guda San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin belirlenmesine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’unun**“** Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde;

45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır .

Yapılan incelemede, idarenin 29.11.2013 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan hesap cetvellerinde fazladan yazıldığını belirttiği 201-205 poz no'lu imalat kaleminin idarenin müşterek tesisat hesap cetvelindeyer aldığı, diğer taraftan işin anahtar teslimi götürü bedel olduğu, yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde ayrıntılı pursantaj listelerinin yer aldığı, sözleşmenin uygulanması aşamasındaki ödemelerinde bu pursantaj listelerinin dikkate alınacağı değerlendirildiğinden ihaleye ait mahal listelerinde ve işin projesinde yer almayan ancak isteklinin açıklama dosyası kapsamındaki hesap cetvellerinde mevcut olan 7 adet iş kaleminin [müşterek tesisat imalat kalemlerinde 3 adet iş kaleminin (201-203 ve 201-204), havalandırma tesisatında özel klima 4 ve özel klima 5 poz no'lu iş kalemlerinin, elektrik kuvvetli akım tesisatı içerisinde yer alan 3 adet iş kaleminin (718-310, 752-103,752-104 poz no'lu)] hesap cetveline fazladan yazılması sebebiyle başvuru sahibi ABA İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; ihale konusu yapım işinin inşaat imalatları, elektrik imalatları (zayıf akım ve kuvvetli akım tesisatı imalatları) ve mekanik imalatlar (kalorifer tesisatı, sıhhi tesisat, müşterek tesisat ve havalandırma tesisatı imalatları) olmak üzere 3 iş grubundan oluştuğu,yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde tüm iş gruplarına ait iş kalemlerinin birim, miktar, birim fiyat, toplam tutarını gösteren yaklaşık maliyet cetvellerine, metraj listelerine, pursantaj listelerine, mahal listelerine, teknik tariflere ve yapım işine ait projeye yer verildiği anlaşılmaktadır.

İdarece sınır değerin 4.579.336,73 TL olarak hesaplandığı ve idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesine göre 48 iş kalemi inşaat iş gurubu, 3 iş kalemi elektrik iş grubu (kuvvetli akım tesisatı) ve 1 iş kalemi mekanik iş grubu ( sıhhi tesisat) içerisinde yer alan toplam 51 adet iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması sunulması gerektiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Aba İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasıkapsamında tüm iş kalemlerinin miktar, ölçü birimi, birim fiyatlar ve toplam tutarların yer aldığı hesap cetvellerinin, birim fiyat analizlerin, yardımcı analizlerin, açıklanması gereken iş kalemleri içerisinde yer alan 19 iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının ilan edilen birim fiyatların yer aldığı listenin ve çeşitli imalatlara ilişkin olarak proforma faturaların sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede idare tarafından yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde tüm iş kalemlerine ait birim, miktar, birim fiyat ve tutarların gösterildiği yaklaşık maliyet cetvellerinin sunulduğu, bu cetvellerde yer alan ve açıklanması istenilen 51 iş kalemine ait miktarlar ile isteklinin sunduğu miktarlar bir tabloda karşılaştırıldığında;

Sıra no

Açıklanması istenilen kalemler (İnşaat)

Birim

İsteklinin Miktarı

İdarenin miktarı

Fark

Yüzde Fark

1

17.155/MK

m 2

2.985,750

2.983,000

2,750

0,09

2

18.140/A1

m 2

1.659,440

1.966,830

-307,390

-15,63

3

18.233/6

m 2

1.346,155

1.618,550

-272,395

-16,83

4

19.101/MK

m 2

5.867,929

3.903,900

1.964,029

50,31

5

21.011

m 2

19.454,917

17.309,370

2.145,547

12,40

6

21.210

m 2

1.319,760

1.618,550

-298,790

-18,46

7

23.243/24

m 2

529,640

922,290

-392,650

-42,57

8

24.019

m

360,600

321,580

39,020

12,13

9

25.020/2

m 2

1.301,025

3.229,740

-1.928,715

-59,72

10

25.048/1A

m 2

3.673,930

2.814,840

859,090

30,52

11

25.048/2

m 2

7.374,400

8.709,389

-1.334,989

-15,33

12

26.008/101C

m 2

2.276,065

2.428,120

-152,055

-6,26

13

26.008/117A

m 2

4.311,064

3.516,238

794,826

22,60

14

26.206/C1

m 2

246,810

451,200

-204,390

-45,30

15

26.210/MK

m 2

417,433

458,783

-41,350

-9,01

16

26.622/C

m

539,500

1.387,030

-847,530

-61,10

17

27.508/MK

m 2

2.640,450

2.325,880

314,570

13,52

18

27.525/1

m 2

5.693,780

2.141,120

3.552,660

165,93

19

27.531/1

m 2

2.085,880

3.678,690

-1.592,810

-43,30

20

27.535/1

m 2

1.787,886

2.692,630

-904,744

-33,60

21

27.560/7

m 2

2.673,912

3.341,990

-668,078

-19,99

22

27.581/MK

m 2

6.343,749

6.239,473

104,276

1,67

23

27.583/MK

m 2

5.381,308

3.900,200

1.481,108

37,98

24

H.Yüzey

mt

427,000

521,000

-94,000

-18,04

25

MSB.414/A1

m 2

1.719,360

1.610,920

108,440

6,73

26

MSB.686

m 2

103,816

227,680

-123,864

-54,40

27

MSB.922/A

m 2

213,620

184,052

29,568

16,07

28

NYF.30

m 3

12.398,693

10.565,626

1.833,067

17,35

29

Özel-10

m 2

50,000

146,820

-96,820

-65,94

30

Özel-4

m 2

780,689

670,418

110,271

16,45

31

PASKOR

kg

1.406,460

667,450

739,010

110,72

32

PCKDüz Panel

m 2

799,949

1.174,246

-374,297

-31,88

33

PCKSöve

mt

388,800

417,600

-28,800

-6,90

34

SİLİKONCEPHE

m 2

483,200

415,519

67,681

16,29

35

Y.15.010/2A

m 3

8.092,809

4.344,720

3.748,089

86,27

36

Y.15.014/4A

m 3

4.685,310

3.350,880

1.334,430

39,82

37

Y.16.050/03

m 3

612,115

332,967

279,148

83,84

38

Y.16.050/06

m 3

4.615,823

3.980,611

635,212

15,96

39

Y.18.110/01C10

m 2

5.147,122

7.039,078

-1.891,956

-26,88

40

Y.18.461/003

m 2

5.157,779

3.188,456

1.969,323

61,76

41

Y.19.055/053

m 2

3.030,441

2.817,598

212,843

7,55

42

Y.21.050/C01

m 3

25.474,708

11.191,520

14.283,188

127,63

43

Y.23.014

ton

97,835

147,236

-49,401

-33,55

44

Y.23.015

ton

442,011

461,202

-19,191

-4,16

45

Y.23.176

kg

11.000,000

11.340,060

-340,060

-3,00

46

Y.23.241

kg

4.496,960

5.469,300

-972,340

-17,78

47

Y.28.645/C21

m 2

260,000

546,750

-286,750

-52,45

48

YANGIN KAPISI

ad

13,000

23,000

-10,000

-43,48

Sıra no

Açıklanması istenilen kalemler (Elektrik- Kuvvetli akım)

Birim

İsteklinin miktarı

İdarenin miktarı

Fark

Yüzde Fark

49

905-224

Ad

2

2

0

0

50

Özel J-1

Ad

1

1

0

0

Sıra no

Açıklanması istenilen kalemler (Mekanik- Sıhhi Tesisat)

Birim

İsteklinin miktarı

İdarenin miktarı

Fark

Yüzde Fark

51

1002-117

ad

24

25

1

4,00

toplam 20 iş kaleminin(18.140/A1, 18.233/6, 21.210, 23.243/24, 25.020/2, 25.048/2, 26.206/C1, 26.622/C, 27.531/1, 27.535/1, 27.560/7, H.Yüzey, MSB.686, Özel-10, PCKDüz Panel, Y.18.110/01C10, Y.23.014, Y.23.241, Y.28.645/C21 ve YANGIN KAPISI poz no’lu) metrajlarının idarenin yaklaşık maliyet hesabı içerisinde yer verilen metrajlardan düşük olduğu ve söz konusu iş kalemlerindeki metraj eksikliğinin %10’un üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

İdarenin 29.11.2013 onay tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 20 adet iş kaleminde %10’un üzerinde miktar eksikliği olduğunu tespit ettiği, ancak başvuru sahibinin 31.12.2013 tarih ve 41729 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ise bu iş kalemlerinden 5 adet iş kaleminde (23.243/24, 25.020/2, PCKDüz Panel Y.23.014 ve 26.622/C)idarece miktar hesaplaması hatası yapıldığı iddiasına yer verildiği, diğer iş kalemleri için ise böyle bir iddianın ileri sürülmediği dikkate alındığında bazı iş kalemleri için idarenin miktar hatası olduğu iddiasının esasa etkili bir yönü bulunmadığı değerlendirilmiştir.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. İsteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda idare ile isteklilerin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunması mümkün olup, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerektiği halde yukarıda belirlendiği üzere bu oranların üzerinde metraj eksikliği bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan açıklanması gerekli iş kalemleri arasında yer alan NYF.30 poz no’lu ve “Yumuşak ve sert küskü nakli” isimli iş kalemi için başvuru sahibinin birim fiyat analizi sunduğu, analizde nakliye mesafesinin 3 km ve taşınacak malzemenin yoğunluğunun ise 1.4 esas alınarak nakliye hesaplamasının yapıldığı, ancak idarenin isteklilere ihale dokümanı kapsamında verildiğini belirttiği “İnşaat iş kalemleri ve açıklamaları” dokümanının 95’inci maddesinde ise anılan iş kalemi için nakliye mesafesinin 11 km ve taşınacak malzemenin zemin cinsinin yumuşak ve sert küskülü olarak açıkça düzenlendiği, diğer taraftan Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Taşıma Genel Şartnamesi’nde kazının zemin cinsine göre taşıması yapılacak malzemelerin yoğunluklarının belirlendiği, anılan Şartname’ye göre yumuşak küskülük için yoğunluğun 2 ve sert küskülük için yoğunluğun 2,2 olarak tespit edildiği, fakat başvuru sahibi tarafından bu katsayıların oldukça altında 1.4 yoğunluk belirlenerek nakliye giderinin hesaplandığı, bu hesaplamayı tevsik edici herhangi bir bilgi ve belgeye de yer verilmediği ve bu durumun istekli için bir avantaj yarattığı anlaşıldığından başvuru sahibinin teklifinin anılan iş kaleminde nakliye hesaplamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun yapılmaması ve açıklamanın mevzuata uygun olmaması sebebiyle reddedilmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibi isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen 51 iş kaleminden 20’sinde mevcut olan metraj eksikliğinin ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir bir ölçüde olmadığı ayrıca açıklanması gerekli iş kalemlerinden NYF.30 poz no’lu iş kaleminde nakliye hesaplamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun yapılmadığı belirlendiğinden idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak reddedilmesi işleminin yerinde olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin 2 sıra numarası altında yer verilen iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İdarece 23.243/24 poz no'lu imalat miktarının %42,57 eksik, 25.020/2 poz no'lu imalat miktarının %59,72 eksik, 26.622/C poz no'lu imalat miktarının%61,10 eksik hesaplandığının belirtildiği ancak 25.020/2 poz no'lu imalatın mahal listesinde 1,50 mt gösterildiği ve bu imalatta idarenin belirttiği metraj eksikliğinin oluşabilmesi için anılan imalatın tavana kadar alınması gerektiği, idarenin bu imalat kalemi ile 25.048/2 poz no'lu imalatı muhtemelen aynı mahallerde dikkate alarak mükerrer hesaplama yaptığı, idarenin metrajında 26.622/C poz no'lu imalatın yaklaşık olarak 1384 mt olarak hesaplandığı ancak işin projesinde bu kadar basamağın bulunma ihtimalinin olmadığı, açıklama kapsamında NYF.30 poz no'lu imalata ilişkin analizde nakliye mesafesinin 3 km olarak hesaplandığı bu mesafenin idarenin belirlediği 11 km'lik nakliye mesafesinden farklı olabileceği zira idarenin verdiği ihale dokümanı kapsamında nakliye mesafelerinin bulunmadığı, anahtar teslim götürü bedel işlerde idarenin miktarları ile isteklilerin miktarlarının uyuşmasının beklenemeyeceği kaldı ki idarenin inşaatta kullanılacak malzemelerin nereden alınacağı konusunda istekliye bir dayatmada bulunamayacağı gibi kazıdan çıkan malzemenin nakledileceği yeri de dayatamayacağı çünkü döküm yerini yerel yönetimlerin belirleyeceği ve bunun sözleşme aşamasında yerel yönetime başvurularak belirleneceği, şirketlerinin bir öngörüde bulunarak 3 km'lik nakliye mesafesini tespit ettiği sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği” şeklinde belirtilen ikinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi Aba İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçelerinin “ açıklanması gerekli iş kalemlerinden NYF.30 poz no’lu iş kaleminde nakliye hesaplamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun yapılmadığı ” kısmına katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Aba İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamanın uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelikgerçekleştirilen idare işlemlerinin yerinde olduğuna ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesinin“ başvuru sahibi isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen 51 iş kaleminden 20’sinde mevcut olan metraj eksikliğinin ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir bir ölçüde olmadığı ” şeklinde belirtilen kısmınaaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyoruz.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan iş kalemlerinden, inşaat işlerine ilişkin 48, elektrik işlerine ilişkin 2 ve tesisat iş kalemlerine ilişkin 1 iş kalemi olmak üzere toplam 51 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunan Aba İnş. San. ve Tic. A. Ş. tarafından, 51 iş kaleminden 2 iş kalemine ilişkin verilen metrajların idare metrajları ile bire bir aynı olduğu, 22 adet iş kaleminde önerdiği metrajların idare metrajlarından fazla olduğu, geriye kalan 27 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, ancak, isteklinin söz konusu 51 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 89.734,71TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 89.734,71TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 4.302.734,71 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 2,13 üne tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçelerinin “ açıklanması gerekli iş kalemlerinden NYF.30 poz no’lu iş kaleminde nakliye hesaplamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun yapılmadığı ” kısmına katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunan Aba İnş. San. ve Tic. A. Ş.’nin, aşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 2,13 üne tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, bu gerekçenin anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin gerekçeler arasında değerlendirilmemesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu husus dışında Kurul çoğunluğunca alınan karara kısmen katılıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi