KİK Kararı: 2014/UY.I-568

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/008
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 27.01.2014
Karar No : 2014/UY.I-568
BAŞVURU SAHİBİ:
Kor Pet Petrol Ürünleri Lpg Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi İç Ve Dış Ticaret Ltd.Şti., TEPE MAH. FATSA YOLU ÜZERİ NO:103 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ordu İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği, Durugöl Mahallesı Atatürk Bulvarı 191 52200 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/122024 İhale Kayıt Numaralı "Ordu İli Korgan İlçesi Çayırkent Aşağıoba İlkokulu/Ortaokulu" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ordu İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 26.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ordu İli Korgan İlçesi Çayırkent Aşağıoba İlkokulu/OrtaokuluYapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kor Pet Petrol Ür. Lpg Nak. İnş. Taah. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 01.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.11.2013tarih ve 34874sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4037sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından 16.044/5A poz numaralı betonarme betonu nasıl temin edeceklerini ve nasıl inşaat mahalline ulaştıracaklarını belirtmedikleri gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, açıklama istenilecek iş kalemleri içerisinde yer verilen 16.044/5A poz numaralı iş kaleminin 2011 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyatlarından kaldırıldığı, buna istinaden açıklamalarında anılan iş kalemi ile aynı özelliklere sahip aynı Bakanlık’ın Y.16.050/04 poz numaralı iş kalemini kullandıkları, anılan pozda beton naklinin birim fiyata dahil olduğu, anılan iş kalemine ilişkin açıklamalarında da Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiçlerini kullandıkları için analiz sunmalarına gerek olmadığı, bu itibarla tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Ordu İli Korgan İlçesi Çayırkent Aşağıoba İlkokulu/Ortaokulu” yapım işi olarak belirtildiği, miktarı ve türünün ise aynı maddede “1 Adet Okul Yapım İşi (8 Derslik)”

şeklinde belirtildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde ise “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamaları bulunmaktadır.

26.09.2013 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan Kor Pet Petrol Ür. Lpg Nak. İnş. Taah. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti., Sefergeler İnş. Tar. Ür. Day. Tük. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Berkay Torunoğlu - Mine Cennetoğlu İş Ortaklığı’ndan tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği, Sefergeler İnş. Tar. Ür. Day. Tük. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Berkay Torunoğlu - Mine Cennetoğlu İş Ortaklığı’nın tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi Kor Pet Petrol Ür. Lpg Nak. İnş. Taah. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği ve ihalenin sınır değerin üzerinde en düşük teklif veren Barbaros Aşcı üzerinde bırakıldığı, Dinçer Yücesoy’un ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece, başvuru sahibi Kor Pet Petrol Ür. Lpg Nak. İnş. Taah. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.ne tebliğ edilen 26.07.2013 tarihli ve 5319 sayılı yazı ile tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ifade edilerek tekliflerine ilişkin açıklamada bulunulması gerektiğinin belirtildiği ve anılan yazının ekinde bir CD’ye yer verildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının ekinde yer alan CD incelendiğinde “Aşırı Düşük Sorgulama 2013” adında bir klasörün bulunduğu, klasörün içerisinde “%3-15 Tek Boş”, “%25 Analiz Tek Boş”, “%25 Analiz Parasız” ve “Açıklama İstenilecek İş Kalemleri (Aşırı Düşük Yazısının Ekidir)” adlarında 4 adet belge bulunduğu, anılan belgelerde açıklama istenilecek iş kalemleri, iş kalemi fiyat analizleri ve örnek analiz formatına yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından açıklama istenilecek iş kalemleri arasında belirtilen 16.044/5A poz numaralı iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyatları arasında bulunmadığı, idare tarafından yapılan fiyat analizi incelendiğinde 16.044/5A poz numaralı iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2011 yılı birim fiyatlarında yer alan 16.044/5/MK poz numaralı iş kalemi olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan istekli tarafından açıklama istenilecek iş kalemleri arasında yer alan başvuruya konu 16.044/5A iş kalemi yerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2013 yılı birim fiyatları arasında yer alan Y.16.050/04 iş kalemi kullanılarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede 16.044/5/MK poz numaralı iş kaleminin tanımının “Basınç dayanımı C 20/25 (BS.20) olan betonarme betonu (granülometrik kum ve kırmataş ile)” şeklinde, tarifinin ise “Yapılacak laboratuar deneyleri ve gronülometrik analizlere göre istenilen mukavemeti temin edecek nispetler dâhilinde ve ağırlık esasına göre gronülometrik kum, çakıl veya kırmataş, su ve çimentonun (en az 4 bölmeli agrega silosu, tartı üniteleri, cebri karıştırıcı ve diğer mekanik aksam ile çimento silolarını havi) beton tesisinde, karıştırılarak beton imali, ayrışmaya mani olacak nakil vasıtaları ile nakli, beton tulumbası veya seri asansör ile her derinlik ve yüksekliğe taşınarak yerine konması, vibratör ile sıkıştırılması, gerektiğinde sulanması, soğuktan, sıcaktan ve diğer dış tesirlerden korunması, imal edilen betonun idarece istenilen mukavemette olup olmadığını anlamak üzere gerekli ve yeter sayıda deney için numune alınması, gerekli deneylerin yapılması, her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine, araç ve gereç laboratuar giderleri ile inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, beton tesisinde imal edilen basınç dayanımı C 20/25 (BS20) betonarme betonun 1 m³ fiyatı:” şeklinde yapıldığı,

Y.16.050/04 poz numaralı iş kaleminin tanımının “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 20/25 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (beton nakli dahil)” tarifinin ise “Beton üretimine uygun komple beton tesisinde (asgari 60m3/sa kapasiteli, dört gözlü agrega bunkerli kompresörlü ve kumanda kabini ile birlikte bilgisayar kontrollü, min. 50 ton kapasiteli çimento silosu bulunan konveyör bant sistemli, geri kazanım ünitesi, agrega ve beton deneylerini yapabilecek kapasitede laboratuar, jeneratör, yeteri kadar transmikser ve mobil beton pompası ile en az bir adet yükleyici, katkı tankı ve katkı tartı bunkeri, nem ölçer ve benzeri her türlü ekip ve ekipmana sahip periyodik kalibrasyonu yapılmış beton üretim tesisi) standardına ve projesine uygun, yıkanmış, elenmiş granülometrik kum-çakıl ve/veya kırmataş, çimento, su ve gerektiğinde katkı malzemesi ile C 20/25 sınıfında üretilen veya bu niteliklere sahip beton tesisinden satın alınan hazır beton harcının; beton kalite kontrollerinin yapılması, transmikserlere yüklenmesi, işyerine kadar nakli, döküm yerine beton pompası ile basılması, yerleştirilmesi, vibratör ile sıkıştırılması, sulanması, soğuktan, sıcaktan ve diğer dış tesirlerden korunması ve bakımının yapılması, gerekli ve yeter sayıda deney için numune alınması ve gerekli deneylerin yapılması, için gerekli her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine araç, gereç ve laboratuar giderleri, işyerindeki her türlü yatay ve düşey taşımalar, yükleme ve boşaltmalar, beton bünyesine giren granülometrik kum çakıl veya kırmataşın ve çimentonun temin edildiği, üretildiği veya satın alındığı yerden taşıtlara yüklenmesi, beton tesisine nakli, taşıtlardan boşaltılması, istifi, beton tesisine konulması, beton bünyesinde ve sulama için kullanılan suyun temini ve nakli, beton tesisi ve diğer tüm ekipmanların temini ve amortisman giderleri ile her türlü diğer giderler ve müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, yerinde dökülmüş ve basınç dayanımı C 20/25 betonun 1 m³ fiyatı:” şeklinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede yapılan değerlendirmede başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan Y.16.050/04 poz numaralı iş kaleminin idare tarafından istenilen 16.044/5/MK poz numaralı iş kaleminde tarifi yapılan imalatı karşıladığı anlaşılmıştır.

Öte yandan ihale komisyonu kararında “idarece yaklaşık maliyet, bahse konu okul yapım yerine hazır beton ulaşımı uygun olmadığından analizi yapılan 16.044/5A poz nolu “Basınç dayanımı C 20/25 olan betonarme betonu” pozundan düzenlenmiştir” ifadelerine yer verildiği ve başvuru sahibinin açıklamasında kullandığı Y.16.050/04 poz numaralı hazır betonu nereden ve nasıl temin edeceği hususunda açıklama yapmadığının belirtildiği görülmüştür.

Ancak idare tarafından her ne kadar okul yapım yerine hazır beton ulaşımı uygun olmadığı için 16.044/5A poz numaralı iş kaleminin tercih edildiği ifade edilmekteyse de açıklama istenilecek iş kalemleri arasında Y.16.050/02 poz numaralı iş kaleminin bulunduğu ve anılan iş kaleminin de C 12/15 basınç dayanım sınıfında hazır beton olduğu ve beton santralinde üretilen betonun nakli suretiyle okul yapım yerine getirileceği tespit edilmiş olup idarenin bu açıdan tesis ettiği işlemler uygun bulunmamıştır.

Ayrıca ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin hazır betonu nereden ve nasıl temin edeceği hususunda açıklama yapmadığı belirtilmekteyse de anılan istekli tarafından kullanılan Y.16.050/04 poz numaralı iş kaleminin birim fiyatının betonun nakil fiyatını da içerdiği ve başvuru sahibi tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirlediği oranda kâr ve genel gideri ilave edilerek birim fiyat oluşturulduğu, belirledikleri kâr tutarını yazmak suretiyle hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarının liste halinde belirtildiği ve yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca anılan iş kalemine ilişkin olarak yapılan açıklamanın uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından 2013 yılı birim fiyatları arasında yer almayan 16.044/5A poz numaralı iş kaleminin yerine Y.16.050/02 poz numaralı iş kalemi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği ve açıklamada kullanılan iş kaleminin birim fiyatının nakliye bedelini de içerdiği için nakliyeye ilişkin olarak da herhangi bir açıklamada bulunmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı anlaşılmış olup anılan isteklinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Kor Pet Petrol Ür. Lpg Nak. İnş. Taah. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi