KİK Kararı: 2014/UY.I-4228

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/085
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 31.12.2014
Karar No : 2014/UY.I-4228
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

A.Ö. İnşaat Taahhüt Temizlik Besi. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

Şeyhadil Cad. Okan İşhanı Kat: 2 No: 14 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü,

İsmetpaşa Mahallesi Trabzon Bulvarı Özel İdare İş Merkezi Kat: 9 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2013/68042İhale Kayıt Numaralı “Kahramanmaraş Türkoğlu 16 Derslikli Gazi Osman Paşa Orta Okulu İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 26.06.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kahramanmaraş Türkoğlu 16 Derslikli Gazi Osman Paşa Orta Okulu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak A.Ö. İnşaat Taahhüt Temizlik Besi. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 30.01.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 10.02.2014 tarih ve 4995 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.02.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

22.10.2014 tarih ve 2014/MK-523 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/695-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 26.06.2013 tarihinde Kahramanmaraş İl Özel İdaresi tarafından yapılan 2013/68042 İKN’li Kahramanmaraş Türkoğlu 16 Derslikli Gazi Osman Paşa Ortaokulu İnşaatı işi ihalesine ilişkin 19.11.2013 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile Açıksarı Müh. Isı. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin birinci en avantajlı teklif, kendi tekliflerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bu karara karşı Kuruma yaptıkları itirazen şikâyet başvuruları ile ilgili inceleme sürecinin devam ettiği,

16.01.2014 tarihli 2 no’lu ihale komisyon kararında, ihaleye 19’uncu sırada teklif veren ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak tarafından ihale komisyon kararına itiraz edilmesi üzerine idarece başvuru sahibi firmaya 03.07.2013 tarihli 797/6342 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısında tesisat grubuna ait açıklama istenilecek iş kalemleri listesinin eksik verildiği, bu eksikliğin ihale komisyonunca düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlem olarak değerlendirildiği, söz konusu istekliye iş kalemlerinin tamamını içeren yeni bir aşırı düşük teklif sorgulama yazısı yazıldığı, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonu tarafından yerinde görüldüğü, yapılan değerlendirme sonucu OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Açıksarı Müh. Isı. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması 1 no’lu ihale komisyon kararında uygun bulunmayan birinci en avantajlı teklif sahibinin, aşırı düşük teklif açıklamasının sonraki değerlendirmede uygun bulunmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu,

İdarenin 03.07.2013 tarih 797/6342 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ile teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesi gereğince yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama istenildiği, açıklama istenen iş kalemleri ile açıklama istenmeyen girdiler listesinin sorgulama istenen isteklilere verildiği,

İdarece yapılan değerlendirmede OR-FA Müh. İnş / Orhan Tabak unvanlı istekli tarafından yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan ve açıklama istenen iş kalemleri listesinde bulunan “1002.114 poz nolu DN20 30 M TS EN 671-1 normlarında tüplü model yangın dolabı, 105.620 poz nolu 62,00 m3 prizmatik modüler paslanmaz çelik su deposu, 165,708 poz nolu panel radyatör (tip 22) 600 ve 904.224 poz nolu sınıfı-2 insan asansörü 630 kg (çift hızlı) 5 duraklı 1.00/0,25 m/sn hızlı” iş kalemleri ile ilgili herhangi bir açıklama yapılmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekindeki listede yer alan pozlarla ilgili söz konusu isteklinin açıklama yapmadığı, idarece pozlarla ilgili sanki ilk defa açıklama isteniyormuş gibi bir değerlendirme yapılarak aşırı düşük sorgu açıklamaları varmış gibi değerlendirildiği veya tamamlanması mümkün olmayan eksik açıklamaların tamamlatıldığı, bu şekilde yeniden bir ihale kararı alınmasının 4734 sayılı Kanun ve ikincil düzenlemelere açıkça aykırı olduğu,

OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak’ın şikâyet dilekçesinde iddia ettiği hususun, idarece düzenlenen aşırı düşük teklif sorgu listesindeki eksiklik olarak değerlendirilmesi durumunda, düzeltilmiş aşırı düşük teklif listesinin, aşırı düşük sınırı altında kalan tüm isteklilere bildirilmesi gerektiği, ancak idare tarafından yapılan değerlendirmenin yalnız OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak ile sınırlı tutulmasının eşit muamele ve rekabet ilkelerini açıkça ihlal edeceği, 2 no’lu ihale komisyon kararının yok hükmünde olduğu,

2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesine göre, aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen isteklilerden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri / gruplarına ilişkin açıklamalarının 5 iş gününden az olmamak üzere makul bir sürede verilerek isteneceği, Tebliğ’in 38.1’inci maddesi gereğince, idarece yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerinin tespit edileceği, sorgulamaya tâbi tutulacak iş kalemlerinde yer alan tüm girdilere ilişkin isteklilerden açıklama hazırlanacak sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak iş kalemlerinin kâr ve genel gider ihtiva etmeyen analiz toplamlarının %3’ünden fazla tutara sahip girdileri için açıklama isteneceği,

İlgili Tebliğ maddesinde, aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilere tesisat listelerinin gönderileceğine dair bir hükmün bulunmadığı, kaldı ki tesisat pozlarının Tebliğ’in 38.1’inci maddesi uyarınca iş kalemleri bazında hazırlanacak sıralı analiz girdileri listesinde işin yaklaşık maliyetinin %20’lik aşırı düşük teklif açıklaması istenmeyecek kısmına dahil olduğu,idarece sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak belirlenen yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerinin dışında tesisat listesi gönderilerek istekliden yeniden açıklama istenilmesinin ve belge tamamlatılmasının ihale mevzuatına açıkça aykırılık oluşturduğu,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nde hangi durumların bilgi eksikliği kapsamında kabul edilebileceğinin ifade edildiği, 4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmünün yer aldığı, belgelerde bilgi eksikliğinin tamamlatılması yönteminin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına özgü olduğu, Tebliğ açıklamalarına uygun belge sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

Benzer şekilde Kamu İhale Kurulunun 24.01.2013 tarih 2013/UH.II-479 sayılı kararında “isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan eksiklik ve hataların düzeltilmesi mümkün bulunmadığına” kararının verildiği, bu gerekçe ile mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı anlaşılan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin yapılan açıklaması kapsamında sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatı, birim fiyat tarifleri, idarece tanımlanan yapım şartları ve Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, analiz fiyat tutarlarının teklif fiyatlarının üzerinde olduğu, sunulan analizlerde iş kalemi bazında piyasadan alınan fiyat tekliflerine müteahhit kârı ve asgari işçilik tutarının eklenmediği, işçilik tutarlarının asgari ücretin altında olduğu, müteahhit kârı ve genel giderler icmalince bazı kalemlerin çok düşük gösterildiği,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvellerindeki bazı iş kalemleri için öngörülen metraj miktarlarının yaklaşık maliyetteki miktarlara göre daha düşük olduğu, istekli tarafından hesaplanan metraj miktarları ile yaklaşık maliyette öngörülen iş kalemlerine ait miktarlar arasında %17 ila %36 oranında farklılık bulunduğu, bu farklılığın ihalelerden beklenen rekabet, saydamlık, eşit muamele ve güvenilirlik ilkelerini zedeleyeceği,

5. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece ihale dokümanı kapsamında verilen hesap cetveli örneğinde yer alan nakliyelere ilişkin herhangi bir gider öngörülmediği, sunulan bazı proforma faturalarda nakliye giderlerinin teklife dahil edilmediği, bazılarında ise nakliye hariç fiyat alınmasına rağmen nakliye giderine analizlerde yer verilmediği, açıklama kapsamında sunulacak hesap cetvelinde her iş grubuna ilişkin iş kalemlerinin ayrı ayrı fiyatlandırılması ve miktarlarının belirtilmesi gerekirken, söz konusu isteklinin sunmuş olduğu hesap cetvelinde elektrik, kalorifer ve sıhhi tesisat iş grubu kapsamındaki iş kalemlerini ayrı ayrı fiyatlandırmayıp miktar belirtmediği, bunları bir bütün olarak fiyatlandırdığı, sunulan açıklamaların bu yönüyle de ihale mevzuatına aykırı olduğu,

6. Aşırı düşük teklif açıklamalarında teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde Vergi Usul Kanunu’na göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması, söz konusu maliyet tespit raporunda fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların ortalama birim maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi, fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyorsa maliyet tespit raporu yerine piyasadan alınan mallara ilişkin olarak proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkarılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat tekliflerine dayalı açıklamalarda bu zorunluluklara uyulmadığı,

7. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından maliyete dayalı ve satışlar üzerinden yapılan açıklamalar kapsamında sunulan bazı proforma faturalarda SMMM ve fatura düzenleyen şirkete ait kaşe ve imzaların eksik olduğu, faturalarda yer alması gereken “beyanların” Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı, piyasada faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinde belirtilen birim fiyatların maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının altında olduğu, ancak bu eksikliklerin ihale komisyonu tarafından dikkate alınmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 30.01.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve idarece süresi içinde karar alınmaması üzerine 10.02.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 19.02.2014 tarih ve 2014/UY.IV-1068 sayılı Kurul kararı ile “…Or-Fa Müh. İnş. Orhan Tabak firmasının şikâyet başvurusu üzerine idarece yapılan inceleme neticesinde Or-Fa Müh. İnş. Orhan Tabak’ın teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Açıksarı Müh. Isı. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğuna ilişkin 16.01.2014 tarihli düzeltici işlem kararı alındığı bu kararın 25.01.2014 tarihinde başvuru sahibi A.Ö. İnşaat Taahhüt Temizlik Besi. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne bildirildiği, başvuru sahibinin bu tarihi izleyen on gün içinde olmak üzere, en geç 04.02.2014 tarihine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 10.02.2014 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu ihalede anılan mevzuat gereğince başvuru sahibinin bir şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan karara yönelik olarak kararın kendisine bildirilmesini (25.01.2014 tarihini) izleyen on gün içinde olmak üzere, en geç 04.02.2014 tarihine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 10.02.2014 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.” gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiş olup, A.Ö. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan kararın iptali istemiyle açılan davada Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin 11/07/2014 tarihli ve E:2014/1005 sayılı kararında “…Bakılan uyuşmazlıkta, davacı şirketin 16.01.2014 tarih ve 2 nolu ihale komisyon kararının kendisine tebliğ edildiği 25.01.2014 tarihini izleyen günden itibaren 10 (on) gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekmekte ise de, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 54. maddesine 06.02.2014 tarihinde eklenen fıkrada yer verilen, "Başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari merciilere ya da yargı merciilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciiler tarafından ilgisine göre idareye ve Kuruma gönderilmesi halinde, dilekçelerin idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir. " hükmü dikkate alındığında, davacı şirketin 30.01.2014 tarihinde Kahramanmaraş İl Özel İdaresine yapmış olduğu başvurunun Kuruma yapılmış sayılarak itirazen şikâyet başvurusunun süresinde yapılmış kabul edilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline…” karar verilmiştir. Anılan mahkeme kararının icaplarına göre işlem tesis edilmesini teminen alınan 22.10.2014 tarih ve 2014/MK-523 sayılı Kurul kararı ile “1) Kamu İhale Kurulu’nun 19/02/2014 tarihli ve 2014/UY.IV-1068 sayılı kararının iptaline,

2. Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, esasın incelenmesine geçilmesine”karar verilmiştir.

Bu çerçevede anılan Mahkeme kararı doğrultusunda Yönetmelik’in 18’inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıdadır:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Kahramanmaraş Türkoğlu 16 Derslikli Gazi Osman Paşa Orta Okulu İnşaatı” olarak belirtildiği,

Anılan Şartname’nin teklif ve sözleşme türü başlıklı 19’uncu maddesinde; “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece gönderilen işlem dosyasının incelenmesinden başvuruya konu ihaleye 35 teklif verildiği, Fırat İnş. Tur. Otel. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminat tutarının yeterli olmadığı gerekçesiyle, AS Müh. / Mustafa Polat’ın teklifinin ticaret ve sanayi odasından alınmış olan odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin 2012 yılına ait olduğu ve belgenin fotokopi olduğu, iş deneyim belgesinin fotokopisinin sunulduğu gerekçesiyle, Doğu Yemek Tem. Med. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgesine konu işte ilk sözleşme bedelinin %80’i tamamlanmadan devir yapıldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda 1.802.487,19 TL’lik sınır değerin altında teklif veren MTS İnş. Taah. ve Müh. / Mehmet Çil, G.S.M.N İnş. Mak Gıd. Tem. Akry. San. ve Tic. Ltd. Şti., OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak ve Açıksarı Müh. Doğalgaz Isı Sis. İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak nitelendirildiği ve söz konusu isteklilere gönderilen 03.07.2013 tarihli ve 797 sayılı yazılar ile “…sunduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 (beş) iş günü içinde” idareye verilmesinin istenildiği ve yazı ekinde açıklama istenilen inşaat iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi ile örnek analiz formatına yer verildiği, MTS İnş. Taah. ve Müh. / Mehmet Çil, G.S.M.N İnş. Mak Gıd. Tem. Akry. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin süresi içinde açıklama sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, OR-FA Müh. / İnş. Orhan Tabak’ın aşırı düşük teklif açıklamasının idarece açıklama yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesinde yer alan “1002.114 Poz Nolu DN20 30 M TS. EN 971-1 Normlarında Tüplü Model Yangın Dolabı, 105.620 Poz Nolu 62,00 m3 Prizmatik Modüler Paslanmaz Çelik Su Deposu, 165,708 Poz Nolu Panel radyatör (Tip 22) 600 ve 904.224 Poz Nolu Sınıfı-2 İnsan Asansörü 630 Kg (Çift Hızlı) 5 Duraklı 1.00/0,25 M/SN Hızlı” iş kalemleri ile ilgili herhangi bir açıklama yapılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 18.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin açıklaması yeterli görülen Açıksarı Müh. Doğalgaz Isı Sis. İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak’ın 26.11.2013 tarihli dilekçesi ile idarece gönderilen açıklama yazısı ekinde 1002.114, 671-1, 105.620, 165.708 ve 904.224 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin taraflarından herhangi bir açıklama istenilmediği ve bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı iddiasıyla idareye başvuruda bulunduğu, idarece OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak’a gönderilen 03.07.2013 tarih ve 797 sayılı açıklama yazısı ekinde bir sayfa analiz formatı ile iki sayfa inşaata ilişkin açıklama istenilen iş kalemleri listesi ve iki sayfa açıklama istenilmeyen analiz girdilerine yer verildiği, ancak tesisat ile ilgili dört adet iş kalemine ilişkin açıklama istenilen iş kalemleri listesinin yazı ekinde sehven unutulduğunun tespit edilmesi üzerine İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Alınacak Kararlar” başlıklı 11’inci maddesinin (b) bendi gereğince 05.12.2013 tarihinde idarece OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak’a açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamının yer aldığı yeni bir aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderilmesi yönünde düzeltici işlem kararı alındığı, söz konusu istekliye gönderilen 06.12.2013 tarihli ve 11761 sayılı yazı ekinde açıklama istenilen inşaat ve tesisat iş kalemleri ile yeniden açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatına yer verilerek açıklama istenildiği ve söz konusu istekli tarafından sunulan açıklama yeterli görülerek 16.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olan OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak üzerinde bırakıldığı, Açıksarı Müh. Doğalgaz Isı Sis. İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede yaklaşık maliyetin inşaat işleri ve makina tesisatı ve elektrik tesisatı işleri olmak üzere toplam üç iş grubundan oluştuğu,

İdare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kaleminin yaklaşık maliyete oranının tespit edildiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri listesi’nin oluşturulduğu ve yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinden 47’sinin sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemi olarak belirlendiği, bu iş kalemlerinden 43 tanesinin inşaat iş kalemleri 4 tanesinin de tesisat iş kalemleri olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddelerinde, ihale komisyonunun diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu hususa ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci ve 45’inci maddelerinde yer verilen açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamalarda hangi kriterlerin esas alınacağına ilişkin belirlemelere yer verilmiştir.

Bu çerçevede, Tebliğin 38’inci ve 45’inci maddelerinde yer verilen açıklamalardan, idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” (listesi) oluşturması, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilecek açıklama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Tebliğ açıklamaları uyarınca idareler tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere her bir iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosunun (listesinin) düzenlenmesi ve bu tablolar dikkate alınarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, bu şekilde tespit edilen açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin ayrıca özel pozlara ilişkin olarak idarece belirlenen analiz girdi ve miktarlarını gösteren analizlerin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu ihalede idare tarafından açıklama istenilen MTS İnş. Taah. ve Müh. / Mehmet Çil, G.S.M.N İnş. Mak Gıd. Tem. Akry. San. ve Tic. Ltd. Şti., OR-FA Müh. İnş. / Orhan Tabak ve Açıksarı Müh. Doğalgaz Isı Sis. İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen 03.07.2013 tarihli ve 6342 sayılı aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri olarak sadece 43 adet inşaat iş kalemlerinin belirtildiği, açıklama istenilmesi gereken 4 adet tesisat iş kalemi olan “1002.114 poz nolu DN20 30 M TS EN 671-1 normlarında tüplü model yangın dolabı, 105.620 poz nolu 62,00 m3 prizmatik modüler paslanmaz çelik su deposu, 165.708 poz nolu panel radyatör (tip 22) 600 ve 904.224 poz nolu sınıf 1-2 insan asansörü 630 kg (çift hızlı) 5 duraklı 1.00/0,25 m/sn hızlı” iş kalemlerine yer verilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan “ÖZEL POZ 01 Ahşap Gölgelikli Oturma Alanı” iş kalemi için analiz düzenlenmediği ve söz konusu iş kaleminin birim fiyat tarifinin ihale dokümanında kapsamında yer alan birim fiyat tarifleri arasında yer almadığı, idarenin 19.12.2014 tarih ve 11317 sayılı yazısında yaklaşık maliyet hesabında söz konusu poz için kamelya kataloğunda yer alan fiyatların esas alınarak m2 üzerinden fiyat belirlendiği belirtilmiştir.

Bu itibarla, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usul çerçevesinde gerçekleştirilmediği, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmeyen bir aşırı düşük teklif sorgulamasına dayanılarak değerlendirme yapılmasının mümkün olmayacağı anlaşıldığından aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilere yukarıda belirtilen tesisat iş kalemleri de dâhil açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyen analiz girdileri ve “ÖZEL POZ 01 Ahşap Gölgelikli Oturma Alanı” iş kalemi için analiz girdi ve miktarlarını gösteren analizin gönderilmesi suretiyle yeniden açıklama istenilmesi ve isteklilerce yapılacak açıklamaların değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi