KİK Kararı: 2014/UY.I-3899

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/080
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 08.12.2014
Karar No : 2014/UY.I-3899
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Telci Beton Elemanları İnş. Taah. Makina San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Hürriyet Mah. Bağlar Mevkii No: 29 Ergene TEKİRDAĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muratlı Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

Muradiye Mah. 100.Yıl Cad. No:2 59700 Muratlı/TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/119882İhale Kayıt Numaralı “Beton Parke Taş Yol Yapımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Muratlı Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 09.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Beton Parke Taş Yol Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Telci Beton Elemanları İnş. Taah. Makina San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.11.2014 tarih ve 38364 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3314 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 17.10.2014 tarihinde kendilerine elden tebliğ edilen kesinleşen ihale kararının yürürlükte bulunan kamu ihale mevzuatında yer alan “Kesinleşen İhale Kararının Bildirilmesi” başlıklı standart form kullanılarak düzenlenmediği, kesinleşen ihale kararının ekinde yer alması gereken ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararının bulunmadığı, Anayasa Mahkemesi’nin 26.08.2013 tarih ve 28719 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan kararında “...iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi halinde postaya verildiği tarihi izleyen yedinci gün tebliğ tarihi sayılır” hükmü iptal edilmesine rağmen kesinleşen ihale kararının bildirilmesi konulu formda bu ibareye yer verildiği, buna göre idarece kanuna aykırı tebligat yapılarak ihale komisyonu kararını öğrenme özgürlüğünün ortadan kaldırıldığı,

2. Aşırı düşük teklif sorgulamasına yapmış olduğu açıklamada sunmuş oldukları fiyat teklifi üzerinde meslek mensubunun kaşesi, imzası ve mührü olmadığı gerekçesiyle idare tarafından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanağının da açıklama kapsamında idareye sunulduğu, anılan tutanakta yetkili meslek mensubunun imzası, kaşesi ve mührünün yer aldığı, iddia edilen bu eksikliklerin teklifin esasını değiştirecek bir unsur olarak kabul edilemeyeceğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.2.3 maddesinde yer alan “İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.” düzenlemesi doğrultusunda idarece açıklama istenecek ve istenmeyecek olan iş kalemlerinin hangileri olduğunun belirtilmesi gerekirken belirtilmediği, söz konusu açıklamada diğer kalemlere ilişkin olarak (kum, çimento vb.) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin poz numaraları belirtilmek suretiyle liste şeklinde sunulmasına rağmen idare tarafından bu kalemler ile ilgili faturaların sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.6'ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Muratlı Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 09.10.2014 tarihinde gerçekleştirilen Beton Parke Taş Yol Yapımı işi ihalesinde 15 adet ihale dokümanının satın alındığı, ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği, 8 isteklinin teklifinin de geçerli kabul edildiği, yaklaşık maliyete ve geçerli tekliflere göre sınır değerin 674.761,00 TL olarak belirlendiği, iki isteklinin (Memişoğlu İnş. Beton Boru Bordür Tur. Taş. Geri Dön. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Telci Beton Elemanları İnş. Taah. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.) teklifinin sınır değerin altında kaldığı, idarece iki istekliye 10.10.2014 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, Memişoğlu İnş. Beton Boru Bordür Tur. Taş. Geri Dön. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalar uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Telci Beton Elemanları İnş. Taah. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına yapmış olduğu açıklamalar uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi ise 17.10.2014 tarihinde kendilerine elden tebliğ edilen kesinleşen ihale kararının yürürlükte bulunan kamu ihale mevzuatında yer alan “Kesinleşen İhale Kararının Bildirilmesi” başlıklı standart form kullanılarak düzenlenmediği, kesinleşen ihale kararının ekinde yer alması gereken ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararının bulunmadığı, Anayasa Mahkemesi’nin 26.08.2013 tarih ve 28719 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan kararında “..iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi halinde postaya verildiği tarihi izleyen yedinci gün tebliğ tarihi sayılır.” hükmü iptal edilmesine rağmen kesinleşen ihale kararının bildirilmesi konulu formda bu ibareye yer verildiği, buna göre idarece kanuna aykırı tebligat yapılarak ihale komisyonu kararını öğrenme özgürlüğünün ortadan kaldırıldığını iddia etmektedir.

4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun “İhalenin Karara Bağlanması ve Onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “… İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesinleşen İhale Kararlarının Bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde ise “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. …” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 66 ve 67’nci maddelerinde de benzer düzenlemeler bulunmaktadır.

Diğer taraftan; Kamu İhale Kanunu’nun “Bildirim ve Tebligat Esasları” başlıklı 65’inci maddesinde ise “Aday, istekliler ve istekli olabileceklere yapılacak her türlü bildirim ve tebligatlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:

a) Tebligatlar idareler veya Kurum tarafından aşağıdaki yöntemler kullanılarak yapılabilir:

1. İmza karşılığı elden.

2. İadeli taahhütlü mektupla.

3. Elektronik ortamda.

4. Faksla.

… yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün. … Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda yer alan hükümleri doğrultusunda idarece İdari Şartname’nin “Kesinleşen İhale Kararının Bildirilmesi” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere, 36.2. maddesi uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.

38.2. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

38.3. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren on gün geçmedikçe sözleşme imzalanmayacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının hazırlanması” başlıklı 14’üncü maddesinde de “… (2) İdare tarafından ihale ve/veya ön yeterlik dokümanının hazırlanmasında, bu Yönetmelik ekinde yer alan; tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuat esas alınır…” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümlerine göre idarece kesinleşen ihale kararının bildirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan standart formun kullanılması gerekmektedir. KİK019.1/Y numaralı kesinleşen ihale kararının bildirilmesi adlı standart form 16.07.2011 tarih ve 27996 sayılı Resmi Gazete ile 24.09.2013 tarih ve 28775 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu standart forma göre kesinleşen ihale kararına ihale komisyonu kararının eklenmesi gerekmekte, ayrıca kesinleşen ihale kararının iadeli taahhütlü mektupla gönderilmesi halinde mektubun teslim edildiği tarihin tebliğ tarihi sayılması gerektiğine ilişkin ifadeye yer verilmesi gerekmektedir.

İdare tarafından KİK019.1/Y numaralı kesinleşen ihale kararının bildirilmesi adlı standart form kullanılarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığına ilişkin olarak 17.10.2014 ve 21.10.2014 tarihli iki adet bildirimin yapıldığı, ancak söz konusu standart formların 16.07.2011 tarih 27996 sayılı ve 24.09.2013 tarih ve 28775 sayılı Resmi Gazete’lerde yayımlanan standart formlara uygun olmadığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından tebliğ edilen 17.10.2014 ve 21.10.2014 tarihli iki adet kesinleşen ihale kararı üzerinde mevzuatta yer alan düzenlemelere göre yapılan incelemede;

17.10.2014 tarihli ve 1725 sayılı kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine elden tebliğ edildiği, söz konusu kararda “…aşırı düşük açıklamalarının, dosyada tek bir proforma fatura bulunduğu, bazalt taş tozuna ait bu proforma faturada yetkili meslek mensubu tarafından imza kaşe ve mührün bulunmadığı, ayrıca diğer kalemler ile ilgili faturaların (örneğin: kum, çimento vs. gibi) olmaması…” ifadelerine yer verilerek başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmadığının bildirildiği, buna göre söz konusu kesinleşen ihale kararının elden tebliğ edilmesi ile Anayasa Mahkemesi’nin 26.08.2013 tarih ve 28719 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan kararı ile iptal edilen “..iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi halinde postaya verildiği tarihi izleyen yedinci gün tebliğ tarihi sayılır.” hükmünün 17.10.2014 tarihli ve 1725 sayılı kesinleşen ihale kararı için geçerli olmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan 17.10.2014 tarihli ve 1725 sayılı kesinleşen ihale kararına ihale komisyonu kararının eklenmemesi mevzuata aykırı olmakla birlikte, ihale komisyonu kararının kesinleşen ihale kararına eklenmesi ile istekliler tarafından idarece tesis edilen işlemlerin gerekçesinin öğrenilmesinin amaçlandığı, inceleme konusu ihalede sadece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin gerekçenin de idarenin 17.10.2014 tarihli ve 1725 sayılı kesinleşen ihale kararı ile başvuru sahibine bildirildiği, bu nedenle idarece 16.07.2011 tarih ve 27996 sayılı Resmi Gazete ile 24.09.2013 tarih ve 28775 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan standart form kullanılmadan kesinleşen ihale kararının ihale komisyonu kararı eklenmeksizin başvuru sahibine bildirilmiş olmasının esasa etkili bir aykırılık olmadığı anlaşılmıştır.

21.10.2014 tarihli ve 1734 sayılı kesinleşen ihale kararının, söz konusu karara ihale komisyonu kararı eklenmeden iadeli taahhütlü posta yoluyla tebligata çıkarıldığı ve 24.10.2014 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, söz konusu kararda “Teklifiniz ile ilgili açıklama aşırı düşük teklif değerlendirilmesinde kabul edilmemiştir.” ifadesine yer verilerek başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin belirtildiği, buna göre başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesini ihale komisyonu kararı olmaksızın kendisine bildirilen 21.10.2014 tarihli ve 1734 sayılı kesinleşen ihale kararı ile öğrendiği anlaşıldığından 21.10.2014 tarihli ve 1734 sayılı kesinleşen ihale kararına ihale komisyonu kararının eklenmemiş olmasının esas etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca söz konusu 21.10.2014 tarihli ve 1734 sayılı kesinleşen ihale kararında “Bu mektubun iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi halinde postaya verildiği tarihi izleyen yedinci gün tebliğ tarihi sayılacaktır.” ifadesine yer verilmiş olmakla birlikte, 21.10.2014 tarihli ve 1734 sayılı kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine 24.10.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olması ve içerik olarak kendisine elden tebliğ edilen 17.10.2014 tarihli kesinleşen ihale kararı ile aynı olması ve şikayet süresinin 17.10.2014 tarihinde başlamış olmasından dolayı başvuru sahibinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” düzenlemesi ile aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde yer alan “ (1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,…” şeklindeki düzenlemeleri doğrultusunda usulüne uygun olarak önce idareye şikâyet daha sonra da Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu nedenle 21.10.2014 tarihli ve 1734 sayılı kesinleşen ihale kararında yer alan, kararın iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilmesi ile ilgili düzenlemenin başvuru sahibinin hak ihlaline sebep olmadığı, söz konusu aykırılığın bu haliyle esasa etkili olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Beton Parke Taş Yol Yapımı

…

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

8 cm Beton Parke Taşı İmali ve Yerine Döşenmesi (Gri): 34.050 m²

Oluk Taşı İmali ve Yerine Döşenmesi (40x20x10): 7.200 m.

Beton Bordür İmali ve Yerine Döşenmesi (12x15x30x70): 3.800 m.

…

ç) Yapılacağı yer: muhtelif caddeler” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler”“ başlıklı 38’inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm doğrultusunda İdarece; İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” şeklinde düzenleme yapılarak teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden açıklama istenileceği belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından; idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde de, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin liste ile “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin” de isteklilere verileceği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının da ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, idarece sınır değerin 674.761,38 TL olarak belirlendiği, 8 adet geçerli teklif arasından Telci Beton Elemanları İnş. Taah. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Memişoğlu İnş. Beton Boru Bordür Tur. Taş. Geri Dön. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere iki isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığının tespit edildiği ve idarece her iki istekliden de ihalenin tamamı olan 3 iş kalemi için 10.10.2014 tarihli yazıda “…teklifiniz sınır değerin altında kaldığından aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiş ve bu konuda 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38’inci maddesinde belirtildiği üzere teklifinizi belirleyen unsurların ayrıntılı olarak yazılı bir şekilde tarafımıza bildirilmesi…” şeklindeki ifade ile yazı ekinde başka herhangi bir belgeye de yer verilmeden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ve 17.10.2014 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Telci Beton Elemanları İnş. Taah. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 16.10.2014 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğunun tespit edildiği, diğer istekli olan Memişoğlu İnş. Beton Boru Bordür Tur. Taş. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamaların uygun olduğu kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

24.10.2014 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunda, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında bulunulurken açıklama istenecek iş kalemlerinin ve bu kalemleri oluşturan analiz girdilerinden hangileri için açıklama istenilmeyeceğinin belirtilmediği, dolayısıyla idareye sunulan açıklamada Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın benzer pozlarını kullanarak alt analiz girdilerinin oluşturulduğu ve bu çerçevede bir açıklama yapıldığı ifade edilmektedir.

İsteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için öncelikle, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece yapılacak işlemlerin mevzuata uygun şekilde yapılmış olması, açıklama yapılması istenecek/istenmeyecek iş kalemlerinin ve analiz girdilerinin Tebliğ açıklamalarına uygun şekilde belirlenmesi ve isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında açıklama istenen iş kalemlerinin ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtilmiş olması gerekmektedir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, söz konusu iş içerisinde yer alan MUP1000 poz numaralı “8 cm parke imali ve yerine döşenmesi (gri)”, MUP1100 poz numaralı “Oluk taşı imali ve yerine döşenmesi (40x20x10)” ve MUP1200 poz numaralı “Beton bordür imali ve yerine döşenmesi (12x15x30x70)” iş kalemlerinin özel poz niteliğinde olduğu “sıralı iş kalemleri listesi” ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin detaylı analizlerin ve analiz girdileri listesinin de idarece oluşturulmadığı ve analizlerde yer alan analiz girdileri ve miktarlarına yer verilmediği, bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin, girdileri mevzuata uygun olarak belirlenmeyen analizlere göre açıklama yapmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından idare tarafından yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede idare tarafından, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” oluşturularak yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin belirlenmesi, bu iş kalemlerine ilişkin olarak, Tebliğ'in 38.1’inci maddesi uyarınca, her bir iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosunun düzenlenmesi, bu tablolar kullanılarak Tebliğ'in 45.1.2.2'nci maddesindeki açıklamalara uygun şekilde tespit edilen bu iş kalemlerinde bulunan tüm analiz girdileri ve miktarları ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilerek, teklifi sınır değerinin altında olan Telci Beton Elem. İnş. Taah. Mak. San. Tic. Ltd. Şti ve Memişoğlu İnş. Beton Boru Bordür Tur. Taşım. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.nden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde mevzuata uygun olarak yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi