KİK Kararı: 2014/UY.I-3746

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/076
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 17.11.2014
Karar No : 2014/UY.I-3746 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Çakan Grup. Müh. Taah. İnş. En. Mad. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Göker Erdağı/Gkr Yapı İnş. Taah. Mim. Müh. İş Ortaklığı,

Ceyhun Atuf Kansu Cad. No:49/3 Balgat Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yozgat İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği,

Aşağı Nohutlu Mahallesi Sakarya Caddesi No:14 66100 YOZGAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/81415 İhale Kayıt Numaralı “Yozgat Yerköy İlçesi Merkez 24 Derslikli Endüstri Meslek Lisesi, 200 Öğrencili Pansiyon Binası ve 3 Adet (Motor, Metal, Elektrik) Atölye Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Yozgat İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 08.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yozgat Yerköy İlçesi Merkez 24 Derslikli Endüstri Meslek Lisesi, 200 Öğrencili Pansiyon Binası ve 3 Adet (Motor, Metal, Elektrik) Atölye Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çakan Grup. Müh. Taah. İnş. En. Mad. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Göker Erdağı/Gkr Yapı İnş. Taah. Mim. Müh. İş Ortaklığı’nın 02.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2014 tarih ve 35420 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3105 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak;

1. İhalenin yaklaşık maliyetinin %25 oranında kâr ve genel giderler dâhil 16.434.925,87 TL olduğu, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmı (13.147.940,70 TL) için aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, 2014 yılına ait kâr ve genel giderler hariç rayiç ve birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapılması durumunda 10.518.352,56 TL’nin altında açıklama yapılmasının mümkün olmayacağı ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin 9.775.000,00 TL açıklamada bulunarak, 743.352,56 TL tutarında metraj farklılığından avantaj sağladığı, şikâyete cevap yazısında idarenin ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajlarının belirtildiği, anılan isteklinin açıklanması gerekli iş kalemlerinden %80’lik iş kalemleri içerisinde tutarı en yüksek olan 52 iş kalemine ait metraj eksikliğinin çok yüksek olduğu ancak bu eksikliğin %10 içerisinde tutulma çabasının olduğu, tutarı düşük 8 iş kaleminde ise metraj fazlalığının %136’lara ulaşan biçimde yüksek olduğu, ancak metraj fazlalıklarından doğan dezavantajın, yüksek tutarlı iş kalemlerindeki metraj azlığından doğan avantajın oldukça altında olduğu,

2. Teklifi oluşturan birim fiyatlar ve rayiçlerle ilgili bir liste sunulup sunulmadığının, idarece istekliye verilen analiz formatına ve mevzuata uygun analizler düzenlenip düzenlenmediğinin, analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücret tutarının üzerinde olup olmadığının, analizlerle ilgili girdilerin Teknik Şartname’ye uygun olup olmadığının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi açıklaması gereğince yeniden incelenmesi halinde haklılıklarının ortaya çıkacağı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerine ait miktar ve fiyatların çarpım ve toplamlarında aritmetik hata yapılıp yapılmadığının tekrar incelenmesi gerektiği,

4. Şikâyete cevapta ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatlarının üzerine kendi belirlediği kâr ve genel gider tutarını yazarak liste halinde sunduğunun belirtildiği, isteklinin toplam teklif fiyatına ilişkin sadece sözleşme ve SSK masraflarının 425.256,73 TL olduğu, bu tutarın kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatlara oranının en az %3,96 (425.256,73 TL/10.730.000,00 TL) olduğu, neticede isteklinin listeye yazdığı kâr ve genel giderler oranının %3,96 oranından aşağıda olmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında sunduğu proforma faturanın ilgili meslek mensubunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesinde belirtilen özel kaşe ile onaylanmadığının şikayete cevap yazısından anlaşıldığı, ayrıca söz konusu proforma faturanın Tebliğ’in 45.1.6 ve 45.1.13’üncü maddeleri açıklamalarına uygun düzenlenmediği, EK-O5 ve EK-O6 formlarının, bu formları tevsik edici alış ve satış faturalarıyla birlikte proforma fatura ekine konulmadığı, bu formların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, proforma faturanın tarihinin mevzuata uygunluğunun kontrol edilmediği, Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesi açıklaması gereğince, idarenin talep etmediği bu formların ilgili meslek mensubundan talep edilerek incelenmesi durumunda, sunulan proforma faturanın mevzuata uygun olmadığının görüleceği,

6. Nakliye açıklaması istenilen veya istenmeyen tüm kalemlere ilişkin nakliye analizi verilmesi gerektiği, bahsi geçen iş kalemleri içerisinde “inşaat/iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma” işleri için bir bedel gösterilmediği halde söz konusu teklifin bu haliyle kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, şikâyete cevap yazısında ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında N.YF.29 poz numaralı “Yumuşak ve Sert Toprak Nakli” iş kalemi için nakliye formülü kullanılarak analiz düzenlendiğinin, bu analizde taşıma mesafesinin (M) 6000 mt olarak yazıldığının belirtildiği, ancak nakliye formülünde taşıma mesafesinin biriminin km olduğu, bu formüle 6 km yerine 6000 mt yazılması arasında çok büyük fark olduğu ve söz konusu analizde yanlış nakliye hesaplamasının yapıldığı,

7. İhale üzerinde bırakılan isteklinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan bilgi ve belgelerle açıklama yapmasının fiilen mümkün olmasına rağmen, açıklaması kapsamında 2014 yılı birim fiyatları olmayan 18.185/1, 21.011, MSB 805/A poz no’lu iş kalemleri için 2, 3 yıl önce yayımlanmış analizleri kullandığı, bu analizlerin teknolojik gelişmeler ve ticari hayatın olağan akışı dikkate alındığında güncelliğini yitirmiş olduğu,sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname düzenlemeleri incelendiğinde ihale konusu işin “Yozgat Yerköy İlçesi Merkez 24 Derslikli Endüstri Meslek Lisesi, 200 Öğrencili Pansiyon Binası ve 3 adet (motor, metal, elektrik) Atölye Yapım İşi” olduğu, işin açık ihale usulüyle ve anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

26.09.2014 onay tarihli ihale komisyonu kararında MS İnş. Eml. Mak. Gıda. ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Hökelekli İnş. Turizm İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın özel ortağına ait bilanço verilerinin yetersiz olması, Çetinler Nak. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin iş hacmini mevzuata uygun tevsik için sunulan belgenin mevzuata uygun olmaması sebebiyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının, sınır değerin 11.240.848,31 TL olarak hesaplandığının ve bu tutarın altında teklif sunan Niyazi Biçer (10.338.000,00 TL) ve Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.nden (10.730.000,00 TL) aşırı düşük teklif açıklaması istenildiğinin, Niyazi Biçer’in süresi içerisinde herhangi bir açıklama sunmaması sebebiyle anılan isteklinin teklifinin reddedildiğinin belirtildiği, süresi içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.nin açıklamasının mevzuata uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerine bırakılmasına ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Çakan Grup. Müh. Taah. İnş. En. Mad. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Göker Erdağı/Gkr Yapı İnş. Taah. Mim. Müh. İş Ortaklığı’nın teklifinin belirlenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesine göre toplam 903 iş kaleminden 66 iş kaleminin açıklanması gerekli iş kalemleri arasında yer aldığı, 66 iş kaleminden 7 iş kaleminin tesisat iş grubu, 59 iş kaleminin ise inşaat iş grubu içerisinde yer aldığı görülmüştür.

Niyazi Biçer ve Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.ne gönderilen 08.09.2014 tarihli ve “Aşırı düşük tekliflere açıklık getirilmesi” konulu yazılar ile söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması istenmiş olup, yazı eklerinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin listesine yer verildiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tüm iş kalemlerinin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlarının yer aldığı hesap cetvelinin, açıklanması gerekli 66 iş kaleminden 60 iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının ilan edilen birim fiyatlarının yer aldığı listenin, 15 analiz girdisine ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın rayiç bedellerinin yer aldığı listenin, 6 iş kalemine ilişkin oluşturulan analizlerin ve 04.257/01 poz no’lu “304 kalite paslanmaz çelik” isimli analiz girdisi için fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

İdarenin açıklanması gerekli 66 iş kalemine ait toplam metrajların gösterildiği listede yer alan miktarları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu miktarlar bir tabloda karşılaştırıldığında;

S.

Poz No

Br

İstekli

Miktar

Yaklaşık Maliyet

Miktar

Fark

(%)

S.

Poz No

Br

İstekli

Miktar

Yaklaşık Maliyet

Miktar

Fark

(%)

1

Y.23.015

ton

707

752,61

-6,06

34

165-205

m2

1.242

1.352,92

-8,20

2

Y.21.001/02

m2

33.729

37.064,82

-9,00

35

Y.23.244/E

kg

4.455

4.884,23

-8,79

3

Y.16.050/04

m3

6.284

6.905,46

-9,00

36

Y.25.003/15

m2

7.173

7.830,25

-8,39

4

Y.16.050/05

m3

5.479

6.007,67

-8,80

37

904-224

ad

2

2

0

5

Y.23.014

ton

388

412,50

-5,94

38

Y.23.176

kg

12.352

13.349,49

-7,47

6

N.YF.29

m3

85.544

93.489,88

-8,50

39

Y.25.003/31

m2

6.816

7.423,87

-8,19

7

Y.21.101/01

m2

5.628

6.183,52

-8,98

40

Y.15.001/2B

m3

17.640

19.383,78

-9,00

8

17.165/MK

m2

11.271

10.931,94

+3,10

41

Y.25.005/09

m2

5.002

5.496,48

-9,00

9

Y.19.055/003

m2

8.239

9.003,83

-8,49

42

27.508/MK

m2

5.022

5.319,19

-5,59

10

26.206/C1

m2

3.360

3.662,32

-8,25

43

22.5.1.2.005

ad

1

1

0

11

Y.21.050/C01

m3

58.926

63.985,79

-7,91

44

Y.18.461/003

m2

2.293

2.491,90

-7,98

12

21.011

m2

11.739

12.828,94

-8,50

45

Y.23.244/B

kg

3.078

3.381,75

-8,98

13

Y.26.008/305A

m2

5.621

6.143,11

-8,50

46

26.351/C1

m2

604

658,10

-8,22

14

27.525/BMK

m2

18.050

19.125,69

-5,62

47

26.622/C

m

1.176

1.192,50

-1,38

15

Y.15.001/1A

m3

72.878

79.647,70

-8,50

48

26.502/MK

m2

1.088

1.090,28

-0,21

16

Y.16.050/01

m3

1.712

1.880,97

-8,98

49

23.243/5

m2

747

811,25

-7,92

17

Y.18.001/C05

m2

7.373

7.913,09

-6,83

50

32.1-053

m

650

650

0

18

Y.25.003/22

m2

17.749

19.612,06

-9,50

51

Y.18.001/C01

m2

2.460

2.635,05

-6,64

19

27.535/MK

m2

12.237

12.895,26

-5,10

52

Y.23.244/F

kg

2.535

2.784,84

-8,97

20

Y.23.241

kg

19.396

21.314,00

-9,00

53

MSB.805/A

kg

1.213

1.325,67

-8,50

21

27.581/MK

m2

17.136

17.235,22

-0,58

54

Y.23.244/A

kg

2.669

2.915,95

-8,47

22

Y.18.461/001

m2

6.240

6.782,26

-8,00

55

27.501/MK

m2

2.727

2.857,82

-4,58

23

27.578/MK

m2

1.190

1.288,54

-7,65

56

Y.26.006/405

m2

1.792

1.599,89

+12

24

Y.26.006/407

m2

4.439

4.824,73

-7,99

57

26.210/MK

m2

653

277,56

+135,26

25

27.528/3

m2

23.781

26.017,68

-8,60

58

18.211/2

m2

3.658

1.854,80

+97,22

26

18.234

m2

2.621

2.854,22

-8,17

59

950-110

ad

1

1

0

27

Y.21.001/03

m2

4.280

4.686,90

-8,68

60

18.185/1

m3

711

780,50

-8,90

28

Y.23.152

kg

18.985

20.577,18

-7,74

61

904-223

ad

1

1

0

29

Y.28.645/C02

m2

2.400

2.625,46

-8,59

62

501-321

ad

2

2

0

30

Y.26.008/405A

m2

2.066

2.265,20

-8,79

63

19.101/MK

m2

2.109

1.821,45

+15,79

31

27.525/A1

m2

7.719

8.082,47

-4,50

64

Y.25.005/03

m2

2.270

2.236,32

+1,51

32

27.534/MK

m2

8.702

9.012,51

-3,45

65

Y.19.061/002

m2

3.839

3.489,88

+10

33

Y.21.051/C03

m3

25.204

27.452,55

-8,19

66

Y.23.155

kg

6.668

5.505,15

+21,12

toplam 6 iş kaleminin (501-321, 904-223, 950-110, 32.1-053, 22.5.1.2.005, 904-224 poz no’lu) metrajlarının idarenin metrajları ile aynı ve 8 iş kaleminin metrajının idarenin metrajının üzerinde olduğu (Y.23.155, Y.19.061/002, Y.25.005/03, 19.101/MK, 18.211/2, 26.210/MK, Y.26.006/405, 17.165/MK), geriye kalan 52 iş kaleminin metrajlarının idarenin yaklaşık maliyet hesabı içerisinde yer verilen metrajlardan düşük olduğu ancak 52 iş kalemindeki metraj azlığının o iş kalemi içerisindeki oranının %10’un altında olduğu görülmüştür.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. İsteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda idare ile isteklilerin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunması mümkün olup, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerekmektedir.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen 66 iş kaleminden 52’sinde mevcut olan metraj azlığının ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un altında olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir ölçüde olduğu ve başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş kalemlerinin metrajlarını düşük göstererek maliyetini düşürdüğü iddiasının yerinde olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 no’lu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3 no’lu iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde Kurumun görev ve yetkileri arasında; ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak görevi sayılmış, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller...” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in, “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde;

“(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” ve “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar “ başlıklı 16 ve 17’nci maddelerinde;

“ (1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir. “ hükmü ve 17 nci maddesinde;

“(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. “ hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında da; “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almıştır.

Bu çerçevede itirazen şikâyet dilekçesinin incelenmesi sonucu, başvuru sahibinin 2 ve 3 no’lu iddialarında idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, söz konusu iddiaların bu iddialarda belirtilen hususların yeniden incelenmesi talebini içerdiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin 2 ve 3 no’lu iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.5. (Değişik07/06/2014-29023 R.G./ 24. md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. …” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale mevzuatı gereğince sözleşme ve genel giderlerin ayrı bir iş kalemi olmadığı bu nedenle söz konusu giderlerin yapım ihalelerinde açıklanması gerekli iş kalemi olarak da belirlenemeyeceği anlaşıldığından, diğer taraftan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesinde isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış olan, kâr ve genel gider hariç cari yıl birim fiyatlarına kendi belirledikleri kâr ve genel giderleri ekleyerek birim fiyatlarını oluşturabilecekleri ve liste halinde sunabilecekleri açıklaması da dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenilen 66 iş kalemi arasında yer alan MSB.805/A poz no’lu ve “Paslanmaz Çelik Merdiven Korkuluğu ve Küpeştesi Yapılması” isimli iş kalemi içerisinde yer alan 04.257/01 poz no’lu “304 kalite paslanmaz çelik çubuk” isimli analiz girdisi için fiyat teklifisunulduğu görülmüştür.

Diğer taraftan teklifleri 11.240.848,31 TL tutarındaki sınır değerin altında olan Niyazi Biçer ve Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.ne idarece gönderilen 08.09.2014 tarihli ve “Aşırı düşük tekliflere açıklık getirilmesi” konulu yazıların eklerinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin listesine yer verildiği, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinde 04.257/01 poz no’lu ve “304 kalite paslanmaz çelik çubuk” isimli analiz girdisine yer verildiği ve Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 45.1.2.2’inci maddesi açıklaması gereğince söz konusu analiz girdisine ilişkin tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmasına gerek olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin fiyat teklifine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.nce açıklanması gerekli 66 iş kaleminden 60 iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının ilan edilen birim fiyatların yer aldığı listenin, 15 analiz girdisine ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın rayiç bedellerinin yer aldığı listenin, 6 iş kalemine ilişkin oluşturulan analizlerin ve “304 kalite paslanmaz çelik” isimli analiz girdisi için fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan analizlere konu iş kalemlerinden sadece N.YF.29 poz no’lu ve “Yumuşak ve sert toprak nakli” isimli iş kaleminin nakliyeye ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İstekli tarafından analiz sunulan iş kalemleri N.YF.29, 21.011, Y.21.101/01, Y.21.001/02, MSB 805/ A, 18.185/1 poz no’lu iş kalemleri olup, 21.101/01, Y.21.001/02, MSB 805/ A, 18.185/1 poz no’lu iş kalemlerine ilişkin idarenin sıralı analiz girdileri tablolarında nakliyenin bir analiz girdisi olarak yer almadığı, ayrıca bu iş kalemlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyat tarifleri içerisinde “inşaat/iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma” giderlerinin birim fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, yalnızca 21.011 poz no’lu iş kalemine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımlanmış birim fiyat tarifinde “inşaat/iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma” giderlerinin birim fiyata dâhil edilmediği, sonuç olarak isteklinin sunduğu analizlerin gerek idarece hazırlanan sıralı analiz girdileri tablosuna gerekse kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış analizlerine uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin nakliye açıklaması istenilen veya istenmeyen tüm kalemlere ilişkin nakliye analizi verilmesi gerektiği, bahsi geçen iş kalemleri içerisinde “inşaat/iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma” işleri için bir bedel gösterilmediği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında N.YF.29 poz numaralı “Yumuşak ve Sert Toprak Nakli” iş kalemi için nakliye formülü kullanılarak analiz düzenlendiğinin, bu analizde taşıma mesafesinin 6 km yerine 6000 mt yazılması arasında çok büyük fark olduğu ve söz konusu analizde yanlış nakliye hesaplamasının yapıldığı iddiasına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından N.YF.29 poz numaralı “Yumuşak ve Sert Toprak Nakli” iş kalemi için Karayolları Genel Müdürlüğü’nce yayımlanan “F=A x 0.000,17 x K x M x G” taşıma formülü kullanılarak analiz düzenlendiği, ihale işlem dosyası içerisinde yer alan Yerköy Okul-Yurt-Atölye Çevre Tanzimi Mahal Listeleri Açıklamaları” başlıklı dokümanda 6 km olarak belirlenen nakliye mesafesi dikkate alınarak taşıma mesafesinin (M) 6000 mt esas alınarak hesaplamanın yapıldığı, diğer taraftan taşıma formülünde yer alan taşıma mesafesinin 10 km’ye kadar olması durumunda taşıma mesafesi değerinin mt cinsinden girdi olarak formülasyonda yer alması gerektiği, taşıma mesafesinin 10 km üzerinde olması durumunda ise bu değerin km cinsinden girdi olarak formülasyonda yer alması gerektiği ve başvuru sahibince taşıma mesafesi değerinin taşıma formülüne uygun olarak mt cinsinden hesaplandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 25. md.) Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. …” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede itirazen şikâyet konusu edilen 21.011, MSB.805/A ve 18.185/1 poz no’lu iş kalemlerine ilişkin olarak yayımlanan analizler incelendiğinde; MSB.805/A poz no’lu iş kalemi için Milli Savunma Bakanlığı’nca iş kalemi analizinin ve analiz birim fiyatının 42,81 TL olmak üzere en son 2011 yılında yayımlandığı, 18.185/1 poz no’lu iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca iş kalemi analizinin ve analiz birim fiyatının 45,79 TL olmak üzere en son 2012 yılında yayımlandığı, 21.011 poz no’lu iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca iş kalemi analizinin ve analiz birim fiyatının 19,59 TL olmak üzere en son 2013 yılında yayımlandığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.nce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklanması gerekli iş kalemleri arasında yer alan 21.011, MSB.805/A ve 18.185/1 poz no’lu iş kalemleri için analizler sunulduğu ve söz konusu analizlerin daha önceki yıllarda yayımlanmış birim fiyatlara ilişkin analizler olduğu anlaşılmış olmakla birlikte, bu 3 iş kalemi için sunulan analizlerde yer alan girdilerin rayiçleri için mevzuata uygun olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2014 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, yalnızca MSB.805/A poz no’lu iş kalemi içerisinde yer alan 304 kalite paslanmaz çelik için fiyat teklifinin alındığı, fakat söz konusu girdinin de açıklanması gerekli olmayan analiz girdileri arasında yer aldığı, diğer taraftan anılan iş kalemleri için idarenin sıralı analiz girdileri tabloları ile isteklinin oluşturduğu analizler karşılaştırıldığında, analiz girdilerinin ve girdi miktarlarının birbiriyle uyumlu olduğu, bu durumda isteklinin açıklamasının idarece hazırlanan ihale dokümanına uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, incelenen ihalede, yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesine göre toplam 903 iş kaleminden 66 iş kaleminin açıklanması gerekli iş kalemleri arasında yer aldığı, 66 iş kaleminden 7 iş kaleminin tesisat iş grubu, 59 iş kaleminin ise inşaat iş grubu içerisinde yer aldığı söz konusu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Mega Müh. Makina San. ve Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tüm iş kalemlerinin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlarının yer aldığı hesap cetvelinin, açıklanması gerekli 66 iş kaleminden 60 iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının ilan edilen birim fiyatlarının yer aldığı listenin, 15 analiz girdisine ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın rayiç bedellerinin yer aldığı listenin, 6 iş kalemine ilişkin oluşturulan analizlerin ve 04.257/01 poz no’lu “304 kalite paslanmaz çelik” isimli analiz girdisi için fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında öngörülen miktarlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabında belirlenen miktarlar karşılaştırıldığında, toplam 6 iş kaleminin (501-321, 904-223, 950-110, 32.1-053, 22.5.1.2.005, 904-224 poz no’lu) metrajlarının idarenin metrajları ile aynı ve 8 iş kaleminin metrajının idarenin metrajının üzerinde olduğu (Y.23.155, Y.19.061/002, Y.25.005/03, 19.101/MK, 18.211/2, 26.210/MK, Y.26.006/405, 17.165/MK), geriye kalan 52 iş kaleminin metrajlarının idarenin yaklaşık maliyet hesabı içerisinde yer verilen metrajlardan düşük olduğu ancak 52 iş kalemindeki metraj azlığının o iş kalemi içerisindeki oranının %10’un altında olduğu, dolayısıyla metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir ölçüde değerlendirilebileceği ve başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan miktarlar ile başvuru sahibi tarafından teklif edilen söz konusu iş kalemlerinin miktarları kıyaslandığında, istekli tarafından yapılan metraj hesaplamalarının idarenin metrajından % 0,58 - % 9,00

oranında farklılıklar gösterdiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak konulan hükümler her iki Kanunun ekleri ile birlikte ayrılmaz bir parçası ve bütününü kapsamaktadır.

Bu bağlamda, 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, ihale dokümanı kapsamında yer alan uygulama projesinin, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlandığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde ise, yaklaşık maliyetin, idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen ihale konusu işin ön görülen bedelini ifade ettiği görülmektedir.

Kamu ihale mevzuatı gereği, bir yapım işine anahtar teslimi götürü bedel teklif verecek olan isteklilerin, tekliflerini ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak, imalat miktarlarını hesaplamak suretiyle oluşturmaları gerekmektedir. Bu durumda, isteklinin basiretli tacir sıfatıyla teklifini oluştururken hesapladığı metrajların, idarenin yaklaşık maliyetini hesaplarken tespit ettiği miktar/metraj değerlerinden uzaklaşmaksızın, uygulama projesinin gerektirdiği koşulları taşıması gerekmekte olup, ancak bu koşulları taşıyan tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edilebileceği aşikardır. İş’in yüklenicisi olmaları halinde ise; üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduklarından kendilerine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun imalat yaparak taahhüdünü yerine getirmek zorundadırlar.

Aksi halde uygulama projesinin, fen ve sanat kurallarının, mimari gereklerin, statik hesapların göz ardı edilerek, bazı iş kalemlerinin miktarlarında azaltmaya giderek, fiyat avantajı sağlamaya çalışmak, işin yapım tekniği ve gerekliliklerine açıkça aykırılık teşkil edeceği ve bu durumun aynı zamanda ihaledeki eşitliği bozacağı ve tekliflerin ortak bazda değerlendirilmesini de imkansız hale getireceği değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi