KİK Kararı: 2014/UY.I-3741

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/076
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 17.11.2014
Karar No : 2014/UY.I-3741
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Tezcan Yapı Taah. Tic. Ltd. Şti.,

Göksun Cad. No:37/A Andırın/KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü,

İsmetpaşa Mahallesi Trabzon Caddesi 1 46100 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/70045İhale Kayıt Numaralı “K.Maraş Andırın Tufanpaşa İlkokulu İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından 15.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “K.Maraş Andırın Tufanpaşa İlkokulu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Tezcan Yapı Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 08.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 23.10.2014 tarih ve 35712 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3124 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak verdikleri aşırı düşük açıklamalarının komisyonca yeterli görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki,

1-Tedarikçilerden alınan malzeme fiyat tekliflerinin üzerinde yer alan ifadenin uygun olmadığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirmeye alınmadığı, ancak ifadeler dikkatli bir şekilde incelendiğinde esasın aynı olduğu, sadece ikinci ifadeye tarih eklendiği, bu tarihinde teklif fiyatının sağ üst köşesinde olduğu, esas olan evrakın içeriğinin resmi belgelere dayanılarak hazırlandığını kanıtlayan imzalı beyanlar olduğu, bu gerekçenin savunmanın yetersizliğini ortaya koymadığı,

2)"Y.18.461/002 nolu poza ait birim fiyat analizinde 3 mm plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı örtülerin m2 fiyatı 5,00 TL iken 5,50 TL olarak gösterilmiştir." gerekçesinin savunmanın yetersizliğine sebep gösterildiği, yetersiz görülen bu durumun maliyeti artırıcı yönde olmasına rağmen savunma yapılabildiği, ihale komisyonu tarafından yetersiz görülen bu hususun Tebliğin 45.1.8’nci maddesine aykırı olduğu, anılan Tebliğ hükmüne göre teklif fiyatını aşağı çeken düzeltmenin ihale komisyonu tarafından re'sen yapılabileceği, bu durumun firmanın lehine olduğundan açıklamanın yetersiz görülmesinin mevzuata aykırı olduğu,

3. Açıklamalarının uygun bulunmamasının bir diğer gerekçesi ise sunulan miktarlar ile idarenin analizinde istenen miktarlar arasındaki %10'u aşan farklar bulunduğu hususu olduğu, aynı projenin başka bir işte %30 tenzilat ile güncel 852.000,00 TL ye gerçekleştirilip teslim edildiği, firmalarınca projesi aynı olan bu işte ise %24 tenzilatlı 1.145.500,00 TL ye aynı işin yapılabilirliğinin savunulup ispatlandığı, ayrıca komisyonun yetersiz gördüğü hesap hatasının %1 nisbetinde ve küçük kalemler için olduğu, büyük iş kalemleri için dahi mevzuatın %10'a kadar kabul edilebildiği, bu nedenle yetersiz savunma nedeniyle ihale dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “K.Maraş Andırın Tufanpaşa İlkokul İnşaatı ” olarak düzenlendiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’nci maddesinde “45.1.İhale ilanında ve dokümanında belirtilmesi kaydıyla, idareler sınır değerin altında olan tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki seçenekleri uygulayabilirler.

a) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu isteklilerden (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslara göre açıklama istenir.

b) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme bulunan ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler sorgulanmaksızın ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır.

c) Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelere özgü olmak üzere; ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen teklifler sorgulama yapılmaksızın reddedilir.

Bu çerçevede; sınır değerin altında olan tekliflere ilişkin (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan açıklamalar doğrultusunda tesis edilecek işlemler, idari şartnamenin “sınır değer” başlıklı maddesinin ilgili dipnotunda belirtilen seçeneklerden uygun olanı esas alınarak düzenlenir.

İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, idarelerce sorgulama ve isteklilerce açıklama yapılması işlemleri (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslar uyarınca yürütülecektir.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

..

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

..

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede 17 isteklinin teklif verdiği, teklifi sınır değerin altında kalan 5 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 3 isteklinin süresi içinde açıklamada bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, süresi içinde açıklamalarını sunan 2 isteklinin ise açıklamaları uygun bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 23.09.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren Hüseyin Kızıler üzerinde bırakıldığı, Kolcalar Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece teklifi aşırı düşük bulunan başvuru sahibi Tezcan Yapı Taah. Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen bila tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “2014/70045 İhale kayıt numaralı K.Maraş Andırın Tufan Paşa İlkokulu İnşaatı işine at sunduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte tarafınıza tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 (beş) iş günü içinde idaremize ulaştırmanız gerekmektedir.

4734 sayılı kamu İhale Kanununun 38’nci Maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 60’ncı maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği 45’inci maddesi hükümlerine göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim.” ifadelerine yer verildiği ve yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri listesi ve analiz formatının bulunduğu, açıklama istenilen iş kalemleri listesinde 39 iş kaleminin inşaat, 4 iş kaleminin tesisat iş grubu içinde yer aldığı anlaşılmıştır.

İdarece başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının, sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1’nci maddesinde belirtilen ibareleri taşımadığı, Y.18.461/002 poz numaralı birim fiyat analizinde birim fiyat 5,00 TL iken 5,50 TL olarak gösterildiği ve 26.622/C, A27.560/8, Y.23.176 iş kalemleri ile ilgili olarak başvuru sahibinin sunduğu miktar ile idarenin miktarları arasında %10’u aşan farklar bulunduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından idareye 06.08.2014 tarihli yazı ekinde açıklamanın sunulduğu, açıklama kapsamında teklif icmali, hesap cetveli, analizler, proforma faturalar, demirbaşlar, mizan, teknik personel diplomaları, iş bitirmeler, fotoğraflara yer verildiği, açıklama istenilecek 8 iş kalemi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığının fiyatlarının kullanıldığı, diğerleri ile ilgili olarak analiz sunulduğu, anılan Bakanlık fiyatlarının kullanılmadığı bir kısım iş kalemlerine ait bazı analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyatlarının kullanıldığı, bazı girdiler için ise fiyat teklifi alındığı, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak idarenin analiz girdileri ile isteklinin ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı’nın girdileri karşılaştırıldığında, istekli tarafından sunulan analizlerin bahsi geçen bakanlıkların analizleri ile uygun olduğu içerik, teknik tarif ve miktar olarak da örtüştüğü analizlerin mevzuata uygun olarak sunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalarda “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verildiği görülmüştür.

Tebliğ’in yukarıda yer alan 45.1.13.1’inci maddesi gereğince maliyet tespit tutanağına dayalı açıklama yapıldığında belirtilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine veya satış tutarı tespit tutanağına dayalı açıklama yapıldığında belirtilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmediği görülmüş olup, söz konusu proforma faturaların uygun olmadığı ve proforma faturalarla yapılan açıklamada mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan idare tarafından başvuru sahibinin açıklamasının “Y.18.461/002 poza ait birim fiyat analizinde 3 mm plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı örtülerin m2 fiyatı 5,00 TL iken 5,50 TL olarak gösterilmiştir.” gerekçesiyle de uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer alan Y.18.461/002 poz numaralı iş kaleminin birim fiyat analizinde “3 mm plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı örtüler (-10 C soğukta bükülmeli çekme mukavemeti min. 800/600 N/5 cm, kopma uzamaları boyuna %35, enine %35)” girdisinin m2 cinsinden birim fiyatının 5,50 TL olarak belirlendiği, söz konusu analiz girdisine ilişkin alınan fiyat teklifinde ise birim fiyatın 5,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda söz konusu girdiye ilişkin olarak belgelendirdiği fiyatın üzerinde bir tutar teklif eden isteklinin anılan açıklamasının, lehine sonuç doğuran herhangi bir aykırılık taşımadığı, bu nedenle idarece başvuru sahibinin söz konusu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan açıklama istenen iş kalemleri için başvuru sahibi isteklinin belirlediği metrajlar ile idarenin belirlemiş olduğu metrajlar karşılaştırıldığında 43 iş kalemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, 4 iş kaleminde isteklinin sunmuş olduğu metraj hesaplarının idarenin metraj hesabından %10'u aşan oranda eksik olduğu, 9 iş kaleminde isteklinin sunmuş olduğu metraj hesaplarının idarenin metraj hesabından %10'u aşan oranda fazla olduğu, 5 iş kaleminde idare ile isteklinin metrajının eşit olduğu, geriye kalan iş kalemlerinde ise idarenin belirlediği metrajlar ile isteklinin belirlemiş olduğu metrajlar arasında % 10'u aşmayan oranlarda metraj farklılığı olduğu görülmüştür.

İhalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokumanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerin iş kalemlerinin miktarını proje ve mahal listeleri üzerinden hesapladığı, bu itibarla isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, ancak söz konusu farklılıkların %10’a kadar makul kabul edilebilecek bir oranda olması gerektiği sonucuna ulaşılmış olup, başvuru sahibi istekli tarafından teklif edilen bir kısım iş kalemine ilişkin miktarların idarece yaklaşık maliyet hesabına esas belirlenen miktarlardan %10’u aşacak kadar düşük olduğu anlaşıldığından söz konusu düşüklüğün makul seviyede olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerde birim fiyata dayanak olarak kullanılan fiyat tekliflerinin Tebliğ’deki ibareleri taşımadığı ve bazı iş kalemleri için istekli tarafından sunulan metrajlar ile idarenin belirlemiş olduğu metrajlar arasında %10’u aşan metraj farklılıklarının bulunduğu, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup, idarece değerlendirme dışı bırakılmasında bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdarece teklifi sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif açıklaması istenen G.S.M.N. İnş. Mak. Gıda Tem. Akar. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları incelendiğinde, anılan isteklinin belirlediği metrajlar ile idarenin belirlemiş olduğu metrajlar kıyaslandığında 43 iş kalemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, 1 iş kaleminde (Y.16.050/02) isteklinin sunmuş olduğu metraj hesabının idarenin metraj hesabından %10'u aşan oranda düşük olduğu geriye kalan iş kalemlerinde ise idarenin belirlediği metrajlar ile isteklinin belirlemiş olduğu metrajlar arasında % 10'u aşmayan oranlarda metraj farklılığı olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak G.S.M.N. İnş. Mak. Gıda Tem. Akar. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin miktarları ile idarenin miktarlarının karşılaştırılması neticesinde bazı iş kalemlerinde makul ölçüler dışında farklılık olduğu gerekçesiyle de anılan isteklinin açıklamasının uygun bulunmaması gerekmekle birlikte, idarece anılan isteklinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerde birim fiyata dayanak olarak kullanılan fiyat tekliflerinin Tebliğ’deki ibareleri taşımadığı ve Ek-O.5 no’lu tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından, söz konusu aykırılığın sonuca etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasının bir diğer gerekçesinin ise sunulan miktarlar ile idarenin analizinde istenen miktarlar arasında %10'u aşan farklar bulunduğu, aynı projenin başka bir işte %30 tenzilat ile güncel 852.000,00 TL ye gerçekleştirilip teslim edildiği, firmalarınca projesi aynı olan bu işte ise %24 tenzilatlı 1.145.500,00 TL ye aynı işin yapılabilirliğinin savunulup ispatlandığı, ayrıca komisyonun yetersiz gördüğü hesap hatasının %1 nisbetinde ve küçük kalemler için olduğu, büyük iş kalemleri için dahi mevzuatın %10'a kadar kabul edilebildiği, bu nedenle yetersiz savunma nedeniyle ihale dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu şeklinde belirtilen üçüncü iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerde birim fiyata dayanak olarak kullanılan fiyat tekliflerinin Tebliğ’deki ibareleri taşımadığı ve bazı iş kalemleri için istekli tarafından sunulan metrajlar ile idarenin belirlemiş olduğu metrajlar arasında %10’u aşan metraj farklılıklarının bulunduğu, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında bir aykırılık olmadığına ilişkin “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin üçüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen kararın “analizlerde birim fiyata dayanak olarak kullanılan fiyat tekliflerinin Tebliğ’deki ibareleri taşımadığı” gerekçesi kısmına katılmakla birlikte, başvuru sahibinin üçüncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Anılan Kurul kararında, idarenin metrajları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan metrajlar karşılaştırıldığında iş kalemlerinin bir kısmında %10’u aşan farklılıkların olduğu ifade edilmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde isteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı, gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

Bu çerçevede, isteklinin açıklama istenilen 43 iş kalemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, 4 iş kaleminde isteklinin sunmuş olduğu metraj hesaplarının idarenin metraj hesabından %10'u aşan oranda eksik olduğu, 9 iş kaleminde isteklinin sunmuş olduğu metraj hesaplarının idarenin metraj hesabından %10'u aşan oranda fazla olduğu, 5 iş kaleminde idare ile isteklinin metrajının eşit olduğu, geriye kalan iş kalemlerinde ise idarenin belirlediği metrajlar ile isteklinin belirlemiş olduğu metrajlar arasında % 10'u aşmayan oranlarda metraj farklılıklar olmasına rağmen, isteklinin söz konusu 43 iş kalemine ilişkin metraj farklılığının ve metraj fazlalığının teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise, isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin teklif birim fiyatları çarpıldığında, toplamda isteklinin teklif fiyatlarına göre 40.293,48 TL tutarında bir fazlalığın ortaya çıktığı, bu tutar fazlalığının isteklinin teklifinin leyhine değil aksine aleyhine olumsuz etki yaptığının değerlendirildiği bu durumda, açıklama istenen iş kalemlerinin tümü açısından başvuru sahibi isteklinin teklifindeki bazı metrajların düşüklüğü yönünden açıklamasının kabul edilmemesinin uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararının “bazı iş kalemleri için istekli tarafından sunulan metrajlar ile idarenin belirlemiş olduğu metrajlar arasında %10’u aşan metraj farklılıklarının bulunduğu” gerekçesinin kararda yer almaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, aynı iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararın “analizlerde birim fiyata dayanak olarak kullanılan fiyat tekliflerinin Tebliğ’deki ibareleri taşımadığı” şeklindeki gerekçe kısmına katılıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi