KİK Kararı: 2014/UY.I-3702

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/075
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 12.11.2014
Karar No : 2014/UY.I-3702
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Dab Mimarlık Elektrik Müh. İnş. Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Güvenevler Mah. İç Sok. No : 7/8 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hava Lojistik Komutanlığı,

06790 Etimesgut/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/70406İhale Kayıt Numaralı “1’İnci Ana Jet Üs Komutanlığı Uçak Sığınaklarının Tecrit Edilmesi (1’İnci Nesil)” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Hava Lojistik Komutanlığı tarafından 24.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “1’İnci Ana Jet Üs Komutanlığı Uçak Sığınaklarının Tecrit Edilmesi (1’İnci Nesil)” ihalesine ilişkin olarak Dab Mimarlık Elektrik Müh. İnş. Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 29.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2014 tarih ve 34993 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3063 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, açıklamalar kapsamında yer alan fiyat teklifine konu malzemenin Teknik Şartname’de düzenlenen teknik özellikleri karşılamadığı,

-Tecrit yapılması işi için yapılan analizin Kamu İhale Genel Tebliğine göre yapılmadığı, söz konusu işin özel imalat olduğu ve anılan istekli tarafından yapılan analizde tüm maliyet girdilerinin miktarlarıyla birlikte açıklanmadığı, işçilik ve makine girdilerinin miktarları ve bunlar için öngörülen birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmediği, mevzuata uygun olarak belgelendirilmediği,

-Teknik Şartname’ye göre işin uygulama yeri ve şartları bakımından birbirinden farklı maliyet teşkil eden dört ana gruptan oluştuğu, açıklamaların bu gruplara göre yapılması gerekirken tek iş kalemi gibi açıklama yapılmasının Teknik Şartname’ye ve işin esasına aykırı olduğu,

-Açıklamalar kapsamında sunulan fiyat teklifinde iş kalemlerinin birim fiyatlarının geçmiş dönem muhasebe kayıtlarına göre tespit edilen maliyet/satış ortalamalarına dayandırılması mümkün olmadığından SMMM tarafından tasdik edilmesinin usule uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 inci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:1’inci Ana Jet Üs Komutanlığı Uçak Sığınaklarının Tecrit Edilmesi (1’inci Nesil)

b) Yatırım proje no'su/kodu:HB999LD05/22

c) Miktarı ve türü:

18 Adet 1’inci Nesil Uçak Sığınağının Su Yalıtımın Yapılması ve Sıva Boya Onarımları

18 Adet 1’inci Nesil Uçak Sığınağının Su Yalıtımın Yapılması ve Sıva Boya Onarımları

ç) Yapılacağı yer:1'inci Ana Jet Üs Komutanlığı / Eskişehir

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından; idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” nun hazırlanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde de, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin liste ile “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin” de isteklilere verileceği, idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının da ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “1’inci Ana Jet Üs Komutanlığı Uçak Sığınaklarının Tecrit Edilmesi” işi olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği, teklifi idarece hesaplanan 2.140.811,94 TL tutarındaki sınır değerin altında kalan 6 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, isteklilerden 5 inin verilen süre içerisinde açıklamalarını sunmaması nedeniyle ihale komisyonu tarafından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin sunulan açıklamaları uygun bulunan Süleyman Engin Ünal-Arme İnş. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede isteklilere 07.08.2014 tarihinde tebligata çıkarılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…açıklama istenilen iş kalemine ait Ek’te belirtilen analiz girdileri için ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri ” ifadelerine yer verilerek açıklamaların yapılmasının istenildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerinin yer aldığı bunun dışında başka herhangi bir belgenin yer almadığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin % 98,57 ’lik bölümünü oluşturan; YFİ.01 poz no’lu “Uçak sığınağı su yalıtımı yapılması işleri” iş grubuna ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ayrıca ihale dokümanı kapsamında sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının belirtilmediği analiz formatının da yer aldığı belirlenmiştir.

Şikâyete konu ihalenin ihale işlem dosyası incelenmesi neticesinde, idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken “sıralı iş kalemleri listesi” nin oluşturulduğu ancak “sıralı analiz girdileri tablosu” nun ve anılan tablo dikkate alınarak belirlenen “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin” ise oluşturulmadığı, ayrıca açıklanması istenilen iş grubunun içerisinde yer alan “astar malzemesinin sürülmesi (işçilik), astar malzemesi sürülmesi, tamir harcı ile onarım yapılması (işçilik), tamir harcı ile onarım yapılması, yalıtım malzemesinin uygulanması (işçilik), yalıtım malzemesinin uygulanması, yalıtımın sökülmesi ve su jeti ile yüzeyin temizlenmesi, yalıtımın sökülmesi ve su jeti ile yüzeyin temizlenmesi (işçilik)” işlerinin işçilik ve malzeme girdilerinden oluşan birden fazla iş kalemi niteliğinde olduğu, dolayısıyla özel poz niteliği taşıdığı ve analiz girdileri listesinin de idarece oluşturulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, idare tarafından isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda; sıralı iş kalemleri tablosunda belirtilen, yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda %98,57 ’e tekabül eden iş grubunun açıklanmasının istenildiği ancak açıklanması istenilen “Uçak sığınağı su yalıtımı yapılması işleri” iş grubunun içerisinde yer alan iş kalemlerinin özel poz niteliğinde olduğu ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin detaylı analizlerinin ve analiz girdileri listesinin de idarece oluşturulmadığı ve analizlerde yer alan analiz girdileri ve miktarları ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verilmediği bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin girdileri mevzuata uygun olarak belirlenmeyen analizlere göre açıklama yapmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından idare tarafından yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece özel iş kalemi niteliğinde oluşturulan iş kalemlerinin yukarıda belirtildiği şekilde detaylı analizinin yapılması, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin belirlenmesi, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri ile miktarlarının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacak isteklilere gönderilerek, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi