KİK Kararı: 2014/UY.I-352

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/005
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 16.01.2014
Karar No : 2014/UY.I-352
BAŞVURU SAHİBİ:
Ekşioğlu Yapı Sanayi A.Ş., ACIBADEM MAH. ACIBADEM CAD. SAYIN APT. NO:147/3-A İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bahçelievler Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Sirinevler Mah. Barbaros Cad. No 9 34188 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/79281 İhale Kayıt Numaralı "Kocasinan Merkez Mahallesi Semt Havuzu , Bilgi Evi Ve Güreş Salonu İnşaat İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bahçelievler Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 17.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kocasinan Merkez Mahallesi Semt Havuzu, Bilgi Evi ve Güreş Salonu İnşaat İşi” ihalesine ilişkin olarak Ekşioğlu Yapı Sanayi A.Ş.nin 16.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.12.2013tarih ve 40193sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4782sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca analiz, metraj, proforma fatura ve diğer esası oluşturan bileşenlerin tamamı üzerinden yapılması gerekirken sadece nakliye analizleri kapsamında yapıldığı ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklinin açıklamalarının da sadece nakliye analizleri uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, Kamu İhale Kurumu'nca da incelemenin idarenin kararı ile itirazen şikayet konusu üzerinden yapılarak 2013/UY.I-4095 no.lu karar alındığı, bu nedenle idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin değerlendirmelerin mevzuata uygun olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan Engin Polat'ın açıklamaları kapsamında idareye sunmuş olduğu hesap cetvelinde idarenin hesap cetvelinde yer alan bazı iş kalemlerine yer verilmediği, ayrıca idarece belirlenen miktarlarla uyumlu miktar tespitinin yapılmadığı, bu kapsamda yapılacak inceleme ile anılan isteklinin açıklamalarının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
İdarenin Engin Polat'a aşırı düşük teklif sorgulaması için vermiş olduğu süreyi 5 gün daha uzatmış olmasının mevzuata aykırı olduğu, mevzuatta mücbir sebep olmaksızın süre uzatımı verilmesinin mümkün olmadığı,
Engin Polat'ın aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak idareden açıklama isteyemeyeceği, mevzuat gereğince idareden istenecek açıklamaların en geç ihale tarihinden üç gün önce olması gerektiği,
İhaleye teklif veren tüm isteklilerin ihale dokümanı kapsamında vekaleten imzalayarak idareye sundukları resmi evrakları imzalamaya yetkili olduklarının Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

17.07.2013 tarihinde yapılan ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği, 5 isteklinin teklifinin, yeterlik kriterlerine ilişkin sunulması gereken belgelerinin uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif bedelleri ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 2.134.503,94 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında kalan Sa-Fa Restorasyon San. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile Arete Yapı-Engin Polat olmak üzere 2 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, Sa-Fa Restorasyon San. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama vermediği, Arete Yapı-Engin Polat’ın açıklamalarının ise idarece uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan geçerli iki adet tekliften ihale kararının ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Ekşioğlu Yapı Sanayi A.Ş. üzerinde alındığı anlaşılmıştır.

Arete Yapı-Engin Polat’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı açıklamaların uygun bulunmayarak 23.08.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine şikayetçinin 12.09.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 20.09.2013 tarihli işlemi ile şikayeti uygun bulunmadığı, bunun üzerine de Arete Yapı-Engin Polat’ın 30.09.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile “İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş oldukları açıklamalarda 6 adet iş kalemi ile ilgili olarak piyasadan alınan proforma faturalar ile belgelendirme yapıldığı, ancak söz konusu iş kalemleri için sunulan analizlerde malzeme, montaj, işçilik, nakliye vs. bedellerin ayrı ayrı gösterilmediği gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa ki söz konusu iş kalemlerine ilişkin idarece verilen analiz formatlarında da analiz formatına uygun girdi cins ve miktarlarının verilmediği, özel pozlara ilişkin yapılan açıklamanın bu haliyle uygun kabul edilmesi gerektiği, buna göre idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu,” yönündeki iddialar ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvuru üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 31.10.2013 tarihli ve 2013/UY.I-4095 sayılı kararı ile; “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Engin Polat’ın Özel-2 Fotoselli Kapı 180/220, EÖBF.1 ÖA 1-1X18W Gömme Tip Kompakt Fluoresan Armatür, Özel.H.01 Tavan Tipi DX Bataryalı Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Cihazı, Özel.H.04 Güreş Havalandırma Santrali, ÖzelH.08 Havuz Havalandırma Santrali, Özel.Havuz.02 ø 830 mm Plastik Havuz Kum Filtresi olmak üzere toplam altı iş kalemine ilişkin açıklamalarının uygun kabul edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir…” şeklindeki gerekçe ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, idarece söz konusu düzeltici işlem kararı üzerine 10.12.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihaleyi Arete Yapı-Engin Polat üzerinde bıraktığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi olan Ekşioğlu Yapı Sanayi A.Ş. ise bu defa Arete Yapı-Engin Polat’ın aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca analiz, metraj, proforma fatura ve diğer esası oluşturan bileşenlerin tamamı üzerinden yapılması gerektiği ve anılan istekli tarafından yapılan açıklamalarda hesap cetvelinde idarenin hesap cetvelinde yer alan bazı iş kalemlerine yer verilmediği, ayrıca idarece belirlenen miktarlarla uyumlu miktar tespitinin yapılmadığı, bu kapsamda yapılacak inceleme ile anılan isteklinin açıklamalarının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddialar ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un anılan maddesinde Kuruma aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak kriter belirleme yetkisi verilmiş olup, söz konusu kriterler Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” şeklindeki açıklamaya göre idarece sıralı iş kalemleri listesi belirlenerek 33 kalem inşaat işleri, 15 kalem tesisat işleri olmak üzere toplam 48 iş kalemi için 02.08.2013 ve 12.08.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklife ilişkin açıklama istenilmiş, yazı ekine de söz konusu açıklama istenilecek iş kalemlerine ait listelere, açıklama istenmeyen analiz girdileri ile açıklama istenilen analiz girdileri, sıralı analiz gidileri listesi ve analiz formatına yer verilmiştir.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde,“Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.” şeklindeki açıklamaya göre de isteklilerin teklifleri ile ilgili yapacakları açıklamalarda, yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olan belgeleri kullanarak Tebliğ’in 45.1.13.1-45.1.13.8’inci maddelerinde yer alan açıklamalara göre yapması gerekmektedir.

Buna göre Arete Yapı-Engin Polat tarafından 19.08.2013 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklamalar yapılmıştır. Anılan istekli tarafından yapılan açıklamalar kapsamında idareye hesap cetveli icmali, hesap cetveli, toplam 7 kalem nakliye bedeli hariç olmak üzere açıklama istenilen iş kalemlerinden toplam 40 kalem için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek oluşturdukları liste ve idarece ihale dokümanı ekinde yer verilen her bir iş kalemine ait analiz formatlarına göre oluşturulmuş 8 adet iş kalemine ait analizler ile analizlerde kullanılan malzeme giderleri ile ilgili olarak proforma faturalar verilmiş olup açıklama istenilen iş kalemlerinden kamu kurum ve kuruluşların birim fiyatlarına göre toplam 40 kalem ile ilgili oluşturulan listenin bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.” şeklindeki açıklamaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Arete Yapı-Engin Polat tarafından yapılan açıklamalardan idarece açıklama istenilen toplam 48 iş kaleminden 40 kalemi ile ilgili olarak yapılan açıklama yukarıda yapılan değerlendirmeye göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun bulunmuştur. Geriye kalan açıklama istenilen iş kalemlerinden 8 iş kaleminin tamamının özel pozlar olduğu, ihale dokümanı ekinde söz konusu pozlara ait analiz formatlarının verildiği, anılan istekli tarafından söz konusu özel pozlarla ile ilgili olarak analiz formatlarına uygun olarak açıklama yapıldığı için söz konusu açıklamaların da mevzuata uygun olarak kabul edilmesi gerektiği hususu Kamu İhale Kurulu’nun 31.10.2013 tarihli ve 2013/UY.I-4095 sayılı düzeltici işlem kararı ile karara bağlanmıştır.

Başvuru sahibinin Arete Yapı-Engin Polat tarafından yapılan açıklamalarda sunulan hesap cetvelinin idarece belirlenen iş kalemlerinden bazılarını içermediği yönündeki iddiası ile ilgili olarak ise, idarece yaklaşık maliyete esas olan hesap cetveli ile Arete Yapı-Engin Polat tarafından sunulan hesap cetvelinin kıyaslanması sonucunda idarece belirlenen tüm iş kalemlerini içeren bir hesap cetvelinin sunulduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin Arete Yapı-Engin Polat tarafından yapılan açıklamalarda açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin miktarların idarece belirlenen miktarlara göre farklı olduğu yönündeki iddiası için de bir tablo oluşturulmuş olup değerlendirme aşağıda yer alan tabloya göre yapılmıştır.

Açıklama istenilen iş kalemleri listesi

Poz

İdarece belirlenen

Engin Polat'ın

Miktarlar

Miktarları

15.140/İB-2

733,8

18.140/C1

824,72

19.101/MK

1425,8

21.017/1

5949,9

25.020/2

700,65

25.048/2

2485,54

25.116/S12

196,38

26.007/071C

477,87

26.008/021A

643,69

27.507/MK

4218,45

27.528/2

2485,54

27.581/MK

1690,77

27.586/MK

2214,59

MSB.671

1270,28

MSB.673

173,72

MSB.922/A

71,67

ÖZEL-2

ÖZEL-5

308,05

300

ÖZEL-6

1375,99

1350

Y.15.001/2B

4101,11

Y.16.050/03

140,32

Y.16.050/05

1202

Y.18.001/C05

1976,72

Y.18.001/P01

612,54

Y.18.461/001

1425,8

Y.18.461/003

1548,01

Y.19.055/003

612,54

Y.19.057/002

1425,8

Y.19.059/053

908,9

Y.21.050/C01

7878,39

Y.23.014

45,791

Y.23.015

73,701

Y.23.244/F

4620,67

105.611

192.259

261.151

512,91

261.152

369

280.1107

280.1112

791.417

205

890.804

905.222

950.110

EÖBF.1

173

ÖZEL.H.01

ÖZEL.H.04

ÖZEL.H.08

ÖZEL.HAVUZ.02

Yukarıda yer alan tablodaki bilgilere göre Arete Yapı-Engin Polat tarafından iş kalemleri için belirlenen miktarların idarece belirlenen miktarlarla uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin 02.08.2013 tarihli yazısı ile Sa-Fa Restorasyon San. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile Arete Yapı-Engin Polat olmak üzere 2 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış olup Arete Yapı-Engin Polat ise 06.08.2013 tarihli yazı ile idareden “Söz konusu savunmamızı gerçekleştirirken piyasa rayiçlerinden ve tekliflerinden yararlanmamız gerekmekte olup araya Ramazan Bayramı tatili girmesi sebebiyle çoğu işletme kapalı olacağından tarafımıza ek süre de verilmesi…” gerekçeleri ile ek süre talebinde bulunmuştur. İdare de bu defa 12.08.2013 tarihli yazı ile her iki istekliye 5 günlük ek süre verdiğini bildirmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin "Aşırı düşük teklif değerlendirmesi" başlıklı 45’inci maddesinde yer alan "45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80'lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmü gereğince isteklilerin açıklamalarını sunabilmeleri için idarelere alt sınır olarak en az 5 iş gününün verilmesi gerektiği, ancak işin niteliği gereğince bu sürenin daha fazla olarak belirlenebileceği yetkisinin verildiği anlaşılmıştır. İdarenin 02.08.2013 tarihli yazısı ile isteklilere aşırı düşük teklifleri ile ilgili yapacakları açıklamaları için 14.08.2013 tarihine kadar verilen sürenin bir kısmının bayram tatiline rastlaması sebebiyle idarenin bu defa 12.08.2013 tarihli yazısı ile verilen 5 günlük ek sürenin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü gereğince gerek eşit muamele ilkesi yönünden her iki istekliye de bu sürenin verilmiş olması gerekse kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkesi yönünden mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin 02.08.2013 tarihli yazısı ile Sa-Fa Restorasyon San. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile Arete Yapı-Engin Polat olmak üzere 2 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması üzerine Arete Yapı-Engin Polat 06.08.2013 tarihli yazı ile idareden “Açıklama istenilen iş kalemleri listesinde imalatların %80’ini oluşturan iş kalemlerinden nakliye kalemi/kalemleri yer almamaktadır. Söz konusu kalemlerle ilgili savunma verilip verilmeyeceği, verilecekse nakliyeye sebep olan imalatla beraber tek bir fiyat oluşacak şekilde mi analiz oluşturulacağı, bu nakliye/nakliyelerin hangi idarenin hangi rayiçlerine göre (poz no.ları belirtilmemiş) açıklamalarının yapılacağı hususunda…” belirtilen gerekçe ile açıklama istemiştir.

4734 sayılı Kanun’un “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “…Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmünün, isteklilerin tekliflerini hazırlayabilmeleri için ihale dokümanı ile ilgili olarak açıklanmasına ihtiyaç duydukları husus ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmeyen ve aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında idarece isteklilerden açıklama yapmaları istenen yazı ekinde yer alan “açıklama istenilecek iş kalemleri” listesi ile ilgili herhangi bir tereddüdün oluşması halinde de isteklilerin bu hususa ilişkin olarak idareden açıklama istemesine mevzuat açısından herhangi bir engelin olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde,

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir.

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü,

Kanun hükmüne paralel olarak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında da “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında ise “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinde başvuruda bulunulan konuların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ve dayandığı deliller ile birlikte gösterilmesi gerektiği, işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvurana ait olacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin ihaleye teklif veren tüm isteklilerin ihale dokümanı kapsamında vekaleten imzalayarak idareye sundukları resmi evrakları imzalamaya yetkili olduklarının Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden incelenmesi gerektiği yönündeki iddiasının somut ve açık olmadığı anlaşıldığından, bu iddiaya ilişkin olarak başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibi isteklinin, itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı şeklindeki iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli Arete Yapı-Engin Polat tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, incelenen ihalede, Arete Yapı-Engin Polat’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına yaptığı açıklamaların uygun bulunmayarak 23.08.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine şikayetçinin 12.09.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 20.09.2013 tarihli işlemi ile şikayeti uygun bulunmadığı, bunun üzerine de Arete Yapı-Engin Polat’ın 30.09.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile, itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvuru üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 31.10.2013 tarihli ve 2013/UY.I-4095 sayılı kararı ile; “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Engin Polat’ın Özel-2 Fotoselli Kapı 180/220, EÖBF.1 ÖA 1-1X18W Gömme Tip Kompakt Fluoresan Armatür, Özel.H.01 Tavan Tipi DX Bataryalı Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Cihazı, Özel.H.04 Güreş Havalandırma Santrali, ÖzelH.08 Havuz Havalandırma Santrali, Özel.Havuz.02 ø 830 mm Plastik Havuz Kum Filtresi olmak üzere toplam altı iş kalemine ilişkin açıklamalarının uygun kabul edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir…” şeklindeki gerekçe ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, idarece söz konusu düzeltici işlem kararı üzerine 10.12.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihaleyi Arete Yapı-Engin Polat üzerinde bıraktığı, başvuru sahibi Ekşioğlu Yapı Sanayi A.Ş. ise, bu defa Arete Yapı-Engin Polat’ın aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca analiz, metraj, proforma fatura ve diğer esası oluşturan bileşenlerin tamamı üzerinden yapılması gerektiği ve anılan istekli tarafından yapılan açıklamalarda hesap cetvelinde idarenin hesap cetvelinde yer alan bazı iş kalemlerine yer verilmediği, ayrıca idarece belirlenen miktarlarla uyumlu miktar tespitinin yapılmadığı, bu kapsamda yapılacak inceleme ile anılan isteklinin açıklamalarının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddialar ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu ifade edilmektedir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinin (b) bendinde yer alan, “İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir. ” hükmü çerçevesinde, Kurulun inceleme yetkisi başvuru sahibinin şikayete konu ettiği ve itirazen şikayet başvurusuna taşıdığı iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönüyle sınırlandırılmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun 31.10.2013 tarih ve 2013/UY.I-4095 sayılı düzeltici işlem kararına esas teşkil eden itirazen şikayet başvurusunun, incelenen ihalenin aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi aşamasına ilişkin olduğu, bu defa yapılan başvurunun da bu aşamaya ilişkin olduğu ancak, yapılacak incelemenin yukarıda yer verilen sınırlamalar dikkate alınmadan yapılması gerektiği talebini içerdiği ve bu haliyle de zımnen kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle, 4734 sayılı Kanunun kapsamında, Kurul tarafından karara bağlanan hususlarla ilgili olarak yeniden inceleme yapılması ya da incelemenin eksik olduğu şeklindeki iddialarla ilgili olarak yeniden inceleme yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı göz önüne alındığında, anılan Kanunun 57’nci maddesinde yer alan hüküm gereğince, Kurum tarafından verilen nihai kararın mahkemelerde dava konusu edilebileceği ve Kurum tarafından bu konuda yapılacak bir işlem bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların ancak mahkemelerde dava konusu edilebileceği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca analiz, metraj, proforma fatura ve diğer esası oluşturan bileşenlerin tamamı üzerinden yapılması gerekirken sadece nakliye analizleri kapsamında yapıldığı ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklinin açıklamalarının da sadece nakliye analizleri uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, Kamu İhale Kurumu'nca da incelemenin idarenin kararı ile itirazen şikayet konusu üzerinden yapılarak 2013/UY.I-4095 no.lu karar alındığı, bu nedenle idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin değerlendirmelerin mevzuata uygun olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan Engin Polat'ın açıklamaları kapsamında idareye sunmuş olduğu hesap cetvelinde idarenin hesap cetvelinde yer alan bazı iş kalemlerine yer verilmediği, ayrıca idarece belirlenen miktarlarla uyumlu miktar tespitinin yapılmadığı, bu kapsamda yapılacak inceleme ile anılan isteklinin açıklamalarının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ” şeklinde yer alan birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine** ”karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

17.07.2013 tarihinde yapılan ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği, 5 isteklinin teklifinin, yeterlik kriterlerine ilişkin sunulması gereken belgelerinin uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif bedelleri ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 2.134.503,94 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında kalan Sa-Fa Restorasyon San. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile Arete Yapı-Engin Polat olmak üzere 2 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, Sa-Fa Restorasyon San. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama vermediği, Arete Yapı-Engin Polat’ın açıklamalarının ise idarece uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan geçerli iki adet tekliften ihale kararının ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Ekşioğlu Yapı Sanayi A.Ş. üzerinde alındığı, daha sonra Arete Yapı-Engin Polat’ın itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 31.10.2013 tarih ve 2013/UY.I-4095 sayılı kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, idarece söz konusu düzeltici işlem kararı üzerine 10.12.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihaleyi Arete Yapı-Engin Polat üzerinde bıraktığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin Arete Yapı-Engin Polat tarafından yapılan açıklamalarda açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin miktarların idarece belirlenen miktarlara göre farklı olduğu yönündeki iddiası yönünde yapılan inceleme kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik metrajlara ilişkin oluşturulan tablo incelendiğinde;

Açıklama istenilen iş kalemleri listesi

Poz

İdarece belirlenen

Engin Polat'ın

Miktarlar

Miktarları

15.140/İB-2

733,8

18.140/C1

824,72

19.101/MK

1425,8

21.017/1

5949,9

25.020/2

700,65

25.048/2

2485,54

25.116/S12

196,38

26.007/071C

477,87

26.008/021A

643,69

27.507/MK

4218,45

27.528/2

2485,54

27.581/MK

1690,77

27.586/MK

2214,59

MSB.671

1270,28

MSB.673

173,72

MSB.922/A

71,67

ÖZEL-2

ÖZEL-5

308,05

300

ÖZEL-6

1375,99

1350

Y.15.001/2B

4101,11

Y.16.050/03

140,32

Y.16.050/05

1202

Y.18.001/C05

1976,72

Y.18.001/P01

612,54

Y.18.461/001

1425,8

Y.18.461/003

1548,01

Y.19.055/003

612,54

Y.19.057/002

1425,8

Y.19.059/053

908,9

Y.21.050/C01

7878,39

Y.23.014

45,791

Y.23.015

73,701

Y.23.244/F

4620,67

105.611

192.259

261.151

512,91

261.152

369

280.1107

280.1112

791.417

205

890.804

905.222

950.110

EÖBF.1

173

ÖZEL.H.01

ÖZEL.H.04

ÖZEL.H.08

ÖZEL.HAVUZ.02

Tabloda ÖZEL-5 ve ÖZEL-6 poz nolu iş kalemleri metrajları haricinde iş kalemlerinin hepsinde idarece belirlenen metrajlar ile isteklinin metrajlarının aynı olduğu, metrajların birebir aynı olduğu iş kalemlerinden bazılarının virgülden sonra iki hane yürütülecek kadar hassas metraj yapan idare metrajları ile aynı olduğu, bu metrajlardan örneğin 25.048/2 poz no’lu “ Saten alçılı yüzlere astar çekilerek iki kat su bazlı mat plastik boya yapılması ” iş kaleminde idarece virgülden sonra iki hane yürütülecek kadar hassas bir şekilde 2485,54 m2 olarak metraj belirlenmesine karşın, istekli tarafından birebir aynı metraj teklif edildiği tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir. İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmekle birlikte ihaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

İnşaatta kullanılacak lavabo, eviye, tesisat armatürleri, kazan, vana, klima santrali, aydınlatma armatürü, madeni aksam gibi malzemelere ilişkin metrajlar için farklı teknik elemanlarca yapılacak metraj hesaplamaları arası farkların aritmetik hata dışında hiç olmamasının doğal olduğu kadar mat plastik boya gibi virgülden sonra iki hane yürütülecek kadar hassas metrajın hesaplanması zor olan bu iş kaleminde aynı elin farklı zamanlarda yapacağı metraj çalışmasında da her zaman makul seviyede kabul edilebilecek fark olmasının doğal olacağı, aynı uygulama projesi üzerinden farklı teknik elemanlar tarafından yapılan imalat metraj farklılıklarının doğal olduğu düşüncesinden yola çıkıldığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iki iş kalemi dışındaki metrajlarının idarenin hassas olarak belirlediği metrajlar ile bire bir aynı olmasının doğal olmadığı gibi manidar olduğu, bunun ancak bilgi alma yolu ile birebir aynı olarak verilebileceği, bu durumda metraj bilgisinin sızdığının açık olduğu bahse konu ihalede 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerinden “ güvenirlik ve gizlilik ” ilkelerinin ön planda açıkça zedelendiği değerlendirildiğinden ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Başvuruya konu ihaleye ilişkin “ İhalenin İptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2014/UY.I-352

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin