KİK Kararı: 2014/UY.I-3417

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/069
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 16.10.2014
Karar No : 2014/UY.I-3417
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Öğe İnşaat Taah. Dahili ve San. Tic. Ltd. Şti.,

Reşatbey Mah. 62031 Sok. Onur Apt. Kat:1/2 Seyhan/ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş (Botaş) Dörtyol İşletme Müdürlüğü,

E 5 Karayolu Üzeri Yeniyurt Beldesi 31600 Dörtyol/HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/62367İhale Kayıt Numaralı “Batman-Dörtyol Ham Petrol Boru Hattı Güzergahındaki Güvenlik Yollarının Bakımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. (Botaş) Dörtyol İşletme Müdürlüğü tarafından 26.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Batman-Dörtyol Ham Petrol Boru Hattı Güzergâhındaki Güvenlik Yollarının Bakımı” ihalesine ilişkin olarak Öğe İnşaat Taah. Dahili ve San. Tic. Ltd. Şti. nin 15.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.08.2014 tarih ve 28130 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2572 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Seçer İnşaat- Bülent Seçer tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şikâyet üzerine idare tarafından alınan kararda aşırı düşük açıklamaları gibi gizli tutulan belgelere ulaşılabilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek iddialarının reddedildiği, söz konusu istekliye ait açıklamalar kapsamında nakliye mesafesinin belirlenmesine dayanak teşkil eden herhangi bir belgenin sunulmadığı, anılan istekliye ait teklif tutarı ile ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Batman-Dörtyol Ham Petrol Boru Hattı Güzergâhındaki Güvenlik Yollarının Bakımı

b) Yatırım proje no'su/kodu:2014E050010

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Güzergâh Üzerine Pist Açılması ve Kayaların Temizliği, Yol İçin Gerekli Malzemenin Ocaktan Çıkarılması, Yol Malzemesinin Serilmesi ve Reglajı, Sulama, Sıkıştırma ve Nakliyeleri kapsayan 6 Kalem Yapım İşi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Batman-Dörtyol Ham Petrol Boru Hattı

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” nun hazırlanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde de, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin liste ile “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin” de isteklilere verileceği, idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının da ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Batman-Dörtyol Ham Petrol Boru Hattı Güzergâhındaki Güvenlik Yollarının Bakımı” işi olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 17 isteklinin teklif verdiği, teklifi 432.489,00 TL tutarındaki sınır değerin altında kalan iki isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, isteklilerden Tüsan Yapı Sanayi A.Ş.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklamalarını sunmaması nedeniyle ihale komisyonu tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin açıklamaları uygun bulunan Bülent Seçer-Seçer İnş. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdare tarafından isteklilere tebliğ edilen 07.07.2014 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…ihale dokümanında yer alan sıralı iş kalemleri tablosunda belirtilen, imalatlara ait yazılı açıklamalarınızı, ihale dokümanında verilen analiz formatlarına uygun şekilde” ifadelerine yer verilerek açıklamaların yapılmasının istenildiği, yazı ekinde başka herhangi bir belgenin yer almadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında bulunan sıralı iş kalemleri tablosunda yaklaşık maliyetin % 89,24’lük bölümünü oluşturan; 2200 poz no’lu “Güzergâh Üzerine Pist Açılması ve Kayaların Temizliği”, 2202 poz no’lu “Yol için gerekli malzemenin ocaktan çıkarılması”, 07.005/K-2 poz no’lu “Ocaktan çıkarılan malzemenin yol güzergâhına nakli” iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihale dokümanı kapsamında sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının belirtilmediği analiz formatlarının da yer aldığı belirlenmiştir.

Şikâyete konu ihalenin ihale işlem dosyası ile idareden istenilen bilgi ve belgeler kapsamında gelen yazılar ve eklerinin incelenmesi neticesinde, idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken “sıralı iş kalemleri listesi”nin oluşturulduğu ancak “sıralı analiz girdileri tablosu”nun ve anılan tablo dikkate alınarak belirlenen “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin” ise oluşturulmadığı, ayrıca açıklanması istenilen iş kalemlerinden olan 2200 poz no’lu “Güzergâh Üzerine Pist Açılması ve Kayaların Temizliği” ile 2202 poz no’lu “Yol için gerekli malzemenin ocaktan çıkarılması” iş kalemlerinin idare tarafından oluşturulmuş ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) niteliğinde olduğu, söz konusu iş kalemlerine ilişkin detaylı analizlerinin ve analiz girdileri listesinin de idarece oluşturulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, idare tarafından isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda; ihale dokümanı kapsamında yer alan ve sıralı iş kalemleri tablosunda belirtilen, yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda %89,24’e tekabül eden üç iş kaleminin açıklanmasının istenildiği ancak paçal iş kalemi niteliğindeki iki iş kalemine ilişkin idare tarafından oluşturulan analizlerde yer alan analiz girdileri ve miktarları ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verilmediği, bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin, girdileri belirli olmayan analizlere göre açıklama yapabilmesinin mümkün olmadığı ayrıca iş kalemlerinin detaylı analizinin idarece belirlenmemesi nedeniyle yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarının da belirsiz nitelikte olacağı anlaşılmış olup bu nedenle idare tarafından yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece paçal iş kalemi niteliğinde oluşturulan iş kalemlerinin detaylı analizinin oluşturulması, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin belirlenmesi, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri ile miktarlarının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacak isteklilere gönderilerek, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddialarının incelenmesi sonucunda, idarece paçal iş kalemi niteliğinde oluşturulan iş kalemlerinin detaylı analizinin oluşturulması, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin belirlenmesi, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri ile miktarlarının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacak isteklilere gönderilerek, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçeleri ile Kurul çoğunluğunca, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

İncelenen ihalede, idarece belirlenen sınır değerin altında iki teklif bulunduğu, iki isteklinin teklifine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bir isteklinin idarece belirlenen sürede açıklama sunmadığı ve ihalenin açıklamaları uygun bulunan Bülent Seçer-Seçer İnş. üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

Anılan kararda, idare tarafından isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda; ihale dokümanı kapsamında yer alan ve sıralı iş kalemleri tablosunda belirtilen, yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda %89,24’e tekabül eden üç iş kaleminin açıklanmasının istenildiği ancak paçal iş kalemi niteliğindeki iki iş kalemine ilişkin idare tarafından oluşturulan analizlerde yer alan analiz girdileri ve miktarları ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verilmediği bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin, girdileri belirli olmayan analizlere göre açıklama yapabilmesinin mümkün olmadığı ayrıca iş kalemlerinin detaylı analizinin idarece belirlenmediği için, yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarının da belirsiz nitelikte olacağı anlaşılmış olup bu nedenle idare tarafından yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği ifade edilmektedir.

Kurul çoğunluğunca alınan kararın idarece paçal iş kalemi niteliğinde oluşturulan iş kalemlerinin detaylı analizinin oluşturulması, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin belirlenmesi ve yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin kısmına katılmakla birlikte, söz konusu ihalede, daha önce idareye aşırı düşük teklif sunmayan isteklinin teklifine ilişkin yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, daha önce aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan istekliye yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması, sadece ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine ilişkin yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki Kurul kararına katılıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi