KİK Kararı: 2014/UY.I-3414

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/069
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 16.10.2014
Karar No : 2014/UY.I-3414
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Gürşah Hafriyat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Uğur Mumcu Cad. No: 101/11 G.O.P. Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şehitkamil Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Mücahitler Mahallesi Ali Fuat Cebesoy Bulvarı Üzeri No:2 27030 Şehitkamil/GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/46592İhale Kayıt Numaralı “İlçemizin Muhtelif Cadde ve Sokaklarında Asfalt Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Şehitkamil Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 29.05.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İlçemizin Muhtelif Cadde ve Sokaklarında Asfalt Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gürşah Hafriyat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, 19.09.2014 tarih ve 31659 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.09.2014 tarihli dilekçe ile ihalenin iptali işlemine karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2803 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurulu'nun 13.08.2014 tarihli ve 2014/UY.I-2843 sayılı kararında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem tesisine karar verildiği, söz konusu karar üzerine idarece, ihalede yeterli rekabet şartlarının oluşmadığı ve isteklilerin tekliflerinin yüksek ve birbirine çok yakın olduğu gerekçeleriyle ihalenin iptaline karar verildiği, ancak idarenin ihalenin iptali konusundaki takdir yetkisinin sınırsız olmadığı ve objektif gerekçelere dayanması gerektiği, ihaleye 10 isteklinin teklif sunduğu, geçerli tekliflerden 8'inin yaklaşık maliyetin altında olduğu ve idarenin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönünde bir tespitinin bulunmadığı hususları dikkate alındığında, söz konusu iptal gerekçelerinin yerinde olmadığının anlaşılacağı, ayrıca ilk komisyon kararında tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ve bu kararın ihale yetkilisince onaylanarak fiyat tekliflerinin uygun ve makul bulunduğu, bu aşamadan sonra rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinin sadece bu gerekçeyle bile hukuken izah edilemez olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir” ifadelerine yer verilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuruya konu ihalede ilk olarak, 30.05.2014 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin Ant İnşaat Maden Sanayi Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gürşah Hafriyat İnş. San. Limited Şirketi’nin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin sunuluş şekli hükümlerine uygun olarak sunulmadığı iddialarını içeren 04.07.2014 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 13.08.2014 tarihli ve 2014/UY.I-2843 sayılı Kurul kararı ile Ant İnşaat Maden Sanayi Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği ve daha sonra 10.09.2014 tarihli ihale komisyonu kararında “…ihaleye teklif veren isteklilerin tekliflerinin birbirine çok yakın ve yüksek olduğu, bu durumuyla yeterli rekabet şartlarının oluşmadığı tespit edilmiş olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması ilkesine uygun düşmeyeceği anlaşıldığından…” gerekçelerine yer verilerek, 4734 sayılı Kanun’un 39’ncu maddesi uyarınca ihaleye verilen bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 39’uncu maddesi idareye, ihalede verilmiş tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisi tanımaktadır. Ancak bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin anayasal ilkeler çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı gözetilerek kullanılması, tesis edilen işlemin gerekçesinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin hesaba katılarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uygun şekilde hareket edilmesi gerekmektedir.

İdarenin iptal gerekçeleri kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, kullanılabilir ödenek tutarı toplam 116.132.002,69 TL, yaklaşık maliyeti ise 93.135.173,80 TL olan başvuru konusu ihalede, ihale dokümanının 34 gerçek/tüzel kişi tarafından satın alındığı/indirildiği, 29.05.2014 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, teklif fiyatı 63.950.000,00 TL olan Ant İnşaat Maden Sanayi Limited Şirketi’nin teklifinin Kamu İhale Kurulu’nun 13.08.2014 tarihli ve 2014/UY.I-2843 sayılı kararı doğrultusunda, iş deneyimini gösteren belgelerin uygun olmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, adı geçen istekli dışında ihalede 9 adet geçerli teklif sahibi isteklinin bulunduğu, bu isteklilerin teklif fiyatlarının 87.695.000,00 - 95.010.000,00 TL aralığında yer aldığı ve başvuru sahibi Gürşah Hafriyat İnş. San. Limited Şirketi’nin 87.695.000,00 TL tutarındaki teklifinin yaklaşık maliyet tutarından 5.440.173,80 TL (yaklaşık % 6 oranında) daha düşük olduğu görülmüştür. Aktarılan bilgiler ışığında, idare tarafından Ant İnşaat Maden Sanayi Limited Şirketi tarafından sunulan 63.950.000,00 TL tutarındaki teklif fiyatı esas alınarak diğer isteklilerin tekliflerinin yüksek olduğu yönünde bir kanaate ulaşılmış ise; mevzuatta ve ihale dokümanı düzenlemelerinde öngörülen yeterlik kriterlerine uygun olmadığı Kurul tarafından tespit edilmiş olan söz konusu istekliye ait teklif fiyatının geçerli teklif sahibi diğer istekliler tarafından sunulan teklif fiyatları ile mukayese edilerek ihalenin iptali işlemine gerekçe gösterilmesinin tek başına isabetli olmayacağı anlaşılmakla birlikte, ihale konusu işin fen ve sanat kurallarına uygun şekilde yapılabilirliği açısından önemli bir kriter olan aşırı düşük teklif sınır değerinin inceleme konusu ihale açısından 61.479.586,19 TL olarak hesaplandığı, geçerli teklif sahibi isteklilerin teklif fiyatlarının söz konusu sınır değere oranla oldukça yüksek olduğu ve isteklilerin teklif fiyatları ile yaklaşık maliyet tutarı arasındaki farkın oldukça düşük olduğu hususları dikkate alındığında başvuruya konu ihalede kaynakların verimli kullanılması ilkesinin sağlanamadığı yönündeki iptal gerekçesinin yerinde olduğu ve itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurulu'nun 13.08.2014 tarihli ve 2014/UY.I-2843 sayılı kararında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem tesisine karar verildiği, söz konusu karar üzerine idarece, ihalede yeterli rekabet şartlarının oluşmadığı ve isteklilerin tekliflerinin yüksek ve birbirine çok yakın olduğu gerekçeleriyle ihalenin iptaline karar verildiği, ancak idarenin ihalenin iptali konusundaki takdir yetkisinin sınırsız olmadığı ve objektif gerekçelere dayanması gerektiği, ihaleye 10 isteklinin teklif sunduğu, geçerli tekliflerden 8'inin yaklaşık maliyetin altında olduğu ve idarenin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönünde bir tespitinin bulunmadığı hususları dikkate alındığında, söz konusu iptal gerekçelerinin yerinde olmadığının anlaşılacağı, ayrıca ilk komisyon kararında tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ve bu kararın ihale yetkilisince onaylanarak fiyat tekliflerinin uygun ve makul bulunduğu, bu aşamadan sonra rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinin sadece bu gerekçeyle bile hukuken izah edilemez olduğu” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasının iptal gerekçeleri ile sınırlı yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir” ifadelerine yer verilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuruya konu ihalede ilk olarak, 30.05.2014 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin Ant İnşaat Maden San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gürşah Hafriyat İnş. San. Ltd. Şti.nin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin sunuluş şekli hükümlerine uygun olarak sunulmadığı iddialarını içeren 04.07.2014 tarihli itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 13.08.2014 tarihli ve 2014/UY.I-2843 sayılı Kurul kararı ile Ant İnşaat Maden San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği ve daha sonra 10.09.2014 tarihli ihale komisyonu kararında “…ihaleye teklif veren isteklilerin tekliflerinin birbirine çok yakın ve yüksek olduğu, bu durumuyla yeterli rekabet şartlarının oluşmadığı tespit edilmiş olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde belirtilen kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması ilkesine uygun düşmeyeceği anlaşıldığından…” gerekçelerine yer verilerek, 4734 sayılı Kanun’un 39’ncu maddesi uyarınca ihaleye verilen bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 39’uncu maddesi idareye, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması, ödenek yetersizliği ya da Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi durumlarda verilmiş tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisi tanımaktadır. Ancak bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin anayasal ilkeler çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı gözetilerek kullanılması, tesis edilen işlemin gerekçesinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin hesaba katılarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uygun şekilde hareket edilmesi gerekmektedir.

İdarenin iptal gerekçeleri kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, kullanılabilir ödenek tutarı toplam 116.132.002,69 TL, yaklaşık maliyeti ise 93.135.173,80 TL olan başvuru konusu ihalede, 34 adete ihale dokümanının satın alındığı, 29.05.2014 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, teklif fiyatı 63.950.000,00 TL olan Ant İnşaat Maden San. Ltd. Şti.nin teklifinin Kamu İhale Kurulu’nun 13.08.2014 tarihli ve 2014/UY.I-2843 sayılı kararı doğrultusunda, iş deneyimini gösteren belgelerin uygun olmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, adı geçen istekli dışında ihalede 9 adet geçerli teklif sahibi isteklinin bulunduğu, bu isteklilerin teklif fiyatlarının 87.695.000,00 - 95.010.000,00 TL aralığında yer aldığı ve yalnızca bir isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, başvuru sahibi Gürşah Hafriyat İnş. San. Ltd. Şti.nin 87.695.000,00 TL tutarındaki teklifinin yaklaşık maliyet tutarından 5.440.173,80 TL (yaklaşık % 6 oranında) daha düşük olduğu ve idarenin yaklaşık maliyetin hatalı veya eksik/fazla tespit edildiği yönünde bir tespitinin bulunmadığı, öte yandan idare tarafından Ant İnşaat Maden San. Ltd. Şti. tarafından sunulan 63.950.000,00 TL tutarındaki teklif fiyatı esas alınarak diğer isteklilerin tekliflerinin yüksek olduğu yönünde bir kanaate ulaşılmış ise; mevzuatta ve ihale dokümanı düzenlemelerinde öngörülen yeterlik kriterlerine uygun olmadığı Kurul tarafından tespit edilmiş olan söz konusu istekliye ait teklif fiyatının, geçerli teklif sahibi diğer istekliler tarafından sunulan teklif fiyatları ile mukayese edilmesinin isabetli olmayacağı ve ayrıca 30.05.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci ve 2’nci teklifin onaylanarak kabul edilmiş olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, isteklilerin teklif fiyatlarının yüksek ve birbirine çok yakın olduğu, ihalede yeterli rekabet şartlarının oluşmadığı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin sağlanamadığı yönündeki iptal gerekçelerinin geçerli ve somut bir dayanaktan yoksun olduğu ve idarenin ihalenin iptal edilmesine ilişkin kararının iptal edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda idarenin iptal gerekçesi yerinde bulunmadığından, idarenin ihalenin iptali işlemin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi