KİK Kararı: 2014/UY.I-3165

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/061
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 17.09.2014
Karar No : 2014/UY.I-3165
BAŞVURU SAHİBİ:
M.S.S. İnşaat Taahhüt Turizm Pazarlama İthalat Ve İhracat Ticaret Limited Şirketi

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Trakya Üniversitesi

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/49200 İhale Kayıt Numaralı "Tü Derslik Ve Merkezi Birimler Kapsamında Prof Dr Ahmet T Karadeniz Yerleşkesi Teknik Bilimler Meslek Yo Bina İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 29.05.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “TÜ Derslik ve Merkezi Birimler Kapsamında Prof Dr Ahmet T. Karadeniz Yerleşkesi Teknik Bilimler Meslek Y.O. Bina İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak M.S.S. İnşaat Taahhüt Turizm Pazarlama İthalat ve İhracat Ticaret Limited Şirketi’nin 24.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.08.2014 tarih ve 25995 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2421 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Açıklanması istenen iş kalemlerinden olan Özel Fiyat İnş.07 iş kalemi ile ilgili olarak sunmuş oldukları açıklamanın direk alüminyum profil üzerine cam konulması şeklinde yapıldığı, alüminyum kompozit malzemeye hiçbir şekilde yer verilmediği, kompozit malzemenin analize dahil edilmesi halinde teklif fiyatının artacağı belirtilerek uygun bulunmadığı, idarece verilen birim fiyat tarifinde ve iş kalemi fiyat analizinde 4 mm. alüminyum kompozit malzeme ile kaplama yapılacağına ilişkin bir açıklamanın bulunmadığı, demir konstrüksüyon üzerine alüminyum kompozit malzeme ile kaplama yapılacağı kabul edilse bile vermiş oldukları analizde bulunan alüminyum işleri bölümünde yer alan 04.714/F poz numaralı 1,0710,71 kg.lık “Natürel Mat. Eloks. Isı Yalıt. Alüm. Profil” girdisinin 1,073,85=4,12 kg/m2lik kısmının “çelik konstrüksüyonun alüminyum malzeme ile kaplanması” işine ait olduğu, dolayısıyla analiz tutarının 1,073,859,65=39,75 TL/m2’lik kısmının çelik konstrüksiyonun alüminyum kompozit malzeme ile kaplama işinden oluştuğu, alüminyum kompozit malzeme için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 04.715/3D numaralı inşaat rayicinin 2014 yılı fiyatı kullanılsa idi maliyet tutarının 16,58 TL olacağı, dolayısıyla kendilerinin alüminyum kompozit malzeme için öngördükleri bedelin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayicini bile karşıladığı, ayrıca şikâyetlerine idarece verilen cevapta söz konusu poza ilişkin açıklamalarının demir imalatını yok sayarak direk alüminyum profil üzerine cam takılmasını tarif ettiğinin belirtildiği, söz konusu poza ilişkin analizin çelik konstrüksiyon imalatları bölümünde, demir imalatı işleri karşılığı olarak Y.23.101 pozunun alt analiz olarak kullanıldığı, çelik konstrüksiyon malzemesi miktarının toplamda 17,60 kg/m2 olarak hesaplandığı, idarece açıklamalarının uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yaptıkları açıklamalarda yer alan inşaat metrajlarının idarenin metrajlarından sistematik olarak %7 ile %12 arasında fark gösterdiğinin belirtildiği, hangi iş kalemlerinin miktarlarında ne miktarda eksiklik yaptıkları idarece belirtilmemiş olsa da, imalat miktarlarını titizlikle hazırladıkları metraj farkının bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 18 isteklinin katıldığı, isteklilerden dördünün teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 4.697.241,92TL olduğu ve bu tutarın altında teklif veren 3 istekliden (Tunç İnş. Yapı Malz. Tic. San. Ltd. Şti., Halit Demir., M.S.S. İnşaat Taahhüt Turizm Malz. Tic. San Ltd. Şti.) 13.06.2014 tarihli yazılar ile 23.06.2014 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesine, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği görülmüştür.

30.06.2014 tarihli ihale komisyonu kararı gereğince Tunç İnş. Yapı Malz. Tic. San Ltd. Şti. ile Halit Demir’in tekliflerinin, aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları, başvuru sahibi M.S.S. İnşaat Taahhüt Turizm Malz. Tic. San Ltd. Şti.nin teklifi ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin Bazyol İnş. Yapı Malz. Tic. San Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Mehmet KOÇ- Koçoğlu Müh. Müş. İnş. Yapı Malz. Tic. San Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.…

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir...

…45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklamaları yer almaktadır.

Sıralı iş kalemleri listesine göre toplam 38 iş kaleminin açıklanmasının gerektiği, toplam tutarının yaklaşık maliyete oranı kümülatif toplamda %80,87’e tekabül eden Özel.Fİ.İnş.07 poz nolu “(Demir konstruksiyon üzerine alucobant (alminyum kompazit) malzemeden cephe kaplaması çatı ışıklığı ve camları 4mm düz + 12 mm ısı yalıtım profili 4+4 mm lamine yapılması (m2)” iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemleri arasında olduğu ve isteklilere gönderilen 13.06.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazıları ekinde yer alan açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde adı geçen iş kaleminin de yer aldığı görülmüştür. Buna karşılık açıklanması istenen 5 adet pozun herhangi bir kamu kurum veya kuruluşunca oluşturulan poz niteliğinde olmadığı, özel poz niteliğinde olduğu, buna göre detaylı analizlerinin ve analiz girdileri listesinin idarece oluşturulmadığı, yaklaşık maliyetin de iş kalemi/grubu belirtmek suretiyle piyasada faaliyet gösteren firmalara sorularak fiyat araştırması yapmak suretiyle belirlendiği belirtilmiştir.

Buna göre, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin, girdileri belirli olmayan analizlere göre açıklama yapabilmesinin mümkün olmadığı, yapılan açıklamalarda yer alan analizlerin değerlendirmesinin yapılabilmesi için bir örnek analiz veya kriter bulunmadığı, iş kalemlerinin detaylı analizin idarece belirlenmediği için, yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarının da belirsiz nitelikte olacağı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece özel poz niteliğinde oluşturulan iş kalemlerinin detaylı analizin oluşturulması, analiz girdilerinin, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin belirlenmesi, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacak isteklilere gönderilerek, teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından 23.07.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadan, 9.000,00 TL olan başvuru bedeli Kurum hesabına yatırılarak doğrudan Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulmuştur. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca söz konusu başvuru ihaleyi yapan idareye gönderilmiştir. Başvuru sahibi tarafından 13.08.2014 tarihinde Kurum’a itirazen şikâyet başvurusu yapılırken ise 9.000,00 TL olan başvuru bedelinin tekrar Kurum hesabına yatırıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda ayrı zamanlarda olmak üzere iki defa yatırıldığı tespit edilen başvuru bedeline ilişkin olarak fazla ödendiği anlaşılan 9.000,00 TL’nin yazılı olarak talep edilmesi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi