KİK Kararı: 2014/UY.I-289

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/004
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 13.01.2014
Karar No : 2014/UY.I-289 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Teknoen Mühendislik İnş. Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti, KIBRIS ŞEHİTLERİ CAD. AVCI APT. NO:98 KAT:4 D:6 ALSANCAK/ İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aydın Belediye Başkanlığı (Fen İşleri Müdürlüğü), Güzelhisar Mah. İstiklal Cad. No:4 AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/106765 İhale Kayıt Numaralı "İstinat Duvarı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aydın Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 27.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İstinat Duvarı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Teknoen Müh. İnş. Yapı Mal. San. Tic. Ltd. Şti.nin tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.12.2013tarih ve 40370sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4793sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye ilişkin Kamu İhale Kurulu’nun 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.I-4361 sayılı kararı ile düzeltici işlem kararı alındığı, idarece anılan kararın gerekleri yerine getirilmeyip İdari Şartname’nin 34’üncü maddesini esas alınarak ihalenin iptal edildiği, idarece gönderilen iptal yazısında “İhaleye esas yapılacak istinad duvarının ihale sürecinin uzaması nedeniyle şu anki mevcut alanın durumunda değişiklik olması nedeniyle, yapı tekniğinde de değişiklik yapılması gerekliliği öngörüldüğünden, ayrıca sözleşmenin 11. Maddesinde belirtildiği gibi bu iş için ayrılan bütçe ödeneğinin %100 ünün 2013 yılı içerisinde tespit olunduğundan; ihalenin niteliği, türü ve miktarında değişiklik yapılacaktır. İdari Şartnamenin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34 üncü maddesine istinaden ihalenin iptaline karar verilmiştir.” ifadesine yer verildiği, fakat İdari Şartname’nin 34’üncü maddesinde yer alan düzenlemelerin idarenin iptal kararı ile birebir örtüşmediği çünkü söz konusu ihalenin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, 23.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararının 24.09.2013 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı, ihaleye katılan istekliler hakkında herhangi bir yasaklılık durumunun söz konusu olmadığı, öte yandan 2013 yılı içinde ihale konusu iş için ayrılan bütçe ödeneğinin ödenek aktarması yapılarak 2014 yılı içerisinde de kullanılabileceği, ayrıca ihale konusu işin yapı tekniği ve projesinde bir değişiklik yapılması öngörülüyor ise ihale saatinden önce ihalenin iptal edilmesinin yerinde olacağı tüm bu koşullar altında idarenin ihaleyi iptal etmesinin haklı bir dayanağı olmadığı iddia edilmektedir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İnceleme konusu ihale istinat duvarı yapımı işi ihalesi olup 27.08.2013 tarihinde gerçekleştirildiği, sınır değerin 968.259,03 TL olarak hesaplandığı, söz konusu tutarın altında teklif sunan Taylan Oktay İnş. Taah. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği,23.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen anılan istekli üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi istekli Teknoen Müh. İnş. Yapı Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği başvuru sahibi tarafından anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı belirtilerek 28.10.2013 tarih ve 32913 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.I-4361 sayılı kararı ile “Başvuru konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması sunan ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen 5 iş kaleminden 3’üne ilişkin olarak 2013 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kar ve genel gider hariç birim fiyatlarının üzerine kendi belirlediği kar ve genel gider tutarı eklemek suretiyle birim fiyatlarını oluşturduğu tespit edilmiştir. Öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin sırasıyla 6 ve 10 numaralı iş kalemleri olan KGM/16.142/K-H ile. Y.16.062/05 poz numaralı iş kalemleri için birim fiyat teklif cetvelinde sırasıyla 40 TL ve 20 TL bedel öngördüğü, anlan iş kalemlerinin kar ve genel gider hariç birim fiyatlarının 281,95 TL ve 113,15 TL olduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer alan 45.1.13’üncü maddesindeki açıklamalar uyarınca Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca açıklanan birim fiyatlar altında teklif veren isteklilerin belgelere dayalı açıklamada bulunması gerekmektedir. Söz konusu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin KGM/16.142/K-H poz numaralı “Prekast Cephe Panelleri Yapılması ve Yerine Konulması (C 25/30 Hazır Beton Harcı ile)” ile Y.16.062/05 poz numaralı “65 cm çapında C 30/37 basınç dayanımında yerinde dökme betonarme fore kazık yapılması (18,01 m ile 36,00 m arası 36,00 m dahil)” tanımlı iş kalemlerine ilişkin olarak 2013 yılı birim fiyatı altında bedel öngördüğü için anılan açıklama gereği belgeler dayalı bir açıklamada bulunmasının gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yapılan inceleme neticesinde anılan isteklinin bahse konu iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklaması mahiyetinde herhangi bir tevsik edici belge sunmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca yukarıda yer verilen iş kalemlerinden KGM/16.142/K-H poz numaralı iş kaleminin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından hazırlandığı, tanımının prekast cephe panelleri yapılması ve yerine konulması olduğu, analiz girdileri arasında prekast elemanlar için 1 m² çelik kalıp yapılması, 1 saatlik buhar jeneratörü makinasının ücreti, lastik tekerlekli yükleyicinin 1 saatlik ücreti, C25/30 beton harcı, vibratörün 1 saatlik ücreti, prekast cephe panellerinin yerlerine konulması ile işçilik maliyeti girdilerinin yer aldığı; Y.16.062/05 poz numaralı iş kaleminin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından açıklandığı, tanımının Ø 65 cm çapında, C 30/37 basınç dayanımında yerinde dökme betonarme fore kazık yapılması olduğu, analiz girdilerinin ise fore kazık delgi makinesi, beton vibratörü, kazıcı yükleyici ve işçilik maliyetinden meydana geldiği tespit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde anılan isteklinin söz konusu iş kalemlerinde belirtilen işleri gerçekleştirmeyip bunların yerine farklı yöntemleri kullanacağı anlaşılmıştır. Çünkü söz konusu açıklamada Y.16.062/05 poz numaralı iş kaleminin yapılabilmesinin teknik olarak mümkün olmadığı, kendi yöntemlerinin fore kazık yerine ampatmanların genişletilmesi suretiyle betonarme olarak istinat duvarı imalatının yapılması olacağı bu durumda ise KGM/16.142/K-H poz numaralı iş kaleminin gerçekleştirilmesine lüzum bulunmadığı zira prekast panellerin fore kazıkların ön cephelerinin kaplanması amacıyla kullanılacağı lakin kendi yöntemleri ile kazık imalatının gerçekleştirilmeyeceğinden sistemin bütünüyle betonarme olacağı ve dolayısıyla düzgün bir görüntü elde edileceği bu sebeple panel kullanılması ihtiyacının ortadan kalkacağı ifade edilmiştir. Söz konusu açıklamaya göre, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu iş kapsamında ihale dokümanına aykırı teklif verdiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin KGM/16.142/K-H poz numaralı “Prekast Cephe Panelleri Yapılması ve Yerine Konulması (C 25/30 Hazır Beton Harcı ile)” ile Y.16.062/05 poz numaralı “65 cm çapında, C 30/37 basınç dayanımında yerinde dökme betonarme fore kazık yapılması (18,01 m ile 36,00 m arası, 36,00 m dahil )” tanımlı iş kalemleri için yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmayan Taylan Oktay İnş. Taah. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” denilmek suretiyle düzeltici işlem tesis edilmesi kararı alındığı, söz konusu Kurul kararı üzerine 10.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Teknoen Müh. İnş. Yapı Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenerek ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verildiği tespit edilmiştir. İhale komisyonu tarafından alınan bu kararın ihale yetkilisi tarafından onaylanmadığı ve “İhaleye esas yapılacak istinad duvarının ihale sürecinin uzaması nedeniyle şu anki mevcut alanın durumunda değişiklik olması nedeniyle, yapı tekniğinde de değişiklik yapılması gerekliliği öngörüldüğünden, ayrıca sözleşmenin 11. Maddesinde belirtildiği gibi bu iş için ayrılan bütçe ödeneğinin %100 ünün 2013 yılı içerisinde tespit olunduğundan; ihalenin niteliği, türü ve miktarında değişiklik yapılacaktır. İdari Şartnamenin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34 üncü maddesine istinaden ihalenin iptaline karar verilmiştir.” denilmek suretiyle söz konusu ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ihalenin iptal edilmesine dayanak oluşturduğu anlaşılan raporda “27.08.2013 tarihinde ihalesi yapılan 2013/106765 ihale kayıt numaralı istinat duvarı yapım işine ait yapılan ihale ağustos ayı içerisinde yapılmıştır. İhalenin olağan seyri düşünüldüğünde tahmini eylül ayı başında sonuçlanacağı ve aralık ayı ortalarında işin tamamlanacağı öngörülmüştür. Ancak Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusundan dolayı ihale komisyonu tarafından KİK kararı üzerine düzeltici işlem tesis edilmiş ise de imalat yapılacak alanın fay hattı üzerinde olması, çalışma alnının yaklaşık %60 ile %70 derecelik dik bir eğime sahip olması, mevsim olarak ilimizin yoğun yağışlar alan bir zaman diliminde olması, buna bağlı olarak toprağın su doygunluğunun artması sonucu alanda yapılacak yarma işlemlerinde heyelan riski oluşacağı, yağışlardan dolayı zeminin denge açısının küçülterek ağırlığı artırarak ve sürtünmeyi azaltarak toprak kaymasını kolaylaştıracaktır. İhata yapılacak alanın yaklaşık 1m ile 2m arasından 2, 3, 4 katlı v.b. yapılar bulunduğu meydana gelebilecek toprak kaymasının olası bir can ve mal kaybına sebebiyet vereceğinden dolayı ihalemizin iptal edilerek 2014 yılı içerisinde tekrar ihalesinin yapılması kararlaştırılmıştır.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen ihalenin iptal edilme gerekçesi değerlendirildiğinde, ihalenin olağan seyri göz önüne alındığında idarece yapılan ihalenin eylül ayı başında sonuçlanacağı ve aralık ayı ortalarında işin tamamlanacağına yönelik öngörünün, ihale mevzuatında yer alan tekliflerin değerlendirilmesi, ihale kararının onayı, ihale kararının isteklilere tebliği, idareye şikayet, şikayete cevap, Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusu ve itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurul tarafından alınacak karara ilişkin süreler göz önüne alındığında gerçekçi bir planlamaya dayanmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar idarece ihale konusu işin bitimine ilişkin zaman planlamasının yerinde olmadığı düşünülse de yukarıda yer verilen gerekçeli raporda istinat duvarı yapılacak yerin %60 ile %70 derecelik bir eğime sahip olması, öte yandan ihalenin iptal edildiği tarih olan 11.12.2013 tarihi itibariyle işin gerçekleştirileceği Aydın ilinin iklimsel özelliklerinin işin yapılacağı yerin zemin dengesini olumsuz etkilediği ve bunun toprak kaymasına yol açabileceği, söz konusu olumsuz durumun da işin yapılacağı yerin yakınında yer alan yerleşim birimlerine zarar vererek can ve mal kaybına yol açabileceği değerlendirmesinin jeofizik mühendisi ile inşaat teknikerinden müteşekkil bir heyet tarafından yapıldığı tespit edilmiştir. Öte yandan ihale konusu işin ödeneğinin tamamının 2013 yılı içerisinde kullanılmak üzere ayrıldığı bilgisine de yer verildiği bu durumda yukarıda belirtilen tüm bu gerekçeler dikkate alındığında idarece ihalenin iptal edilmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ söz konusu ihaleye ilişkin Kamu İhale Kurulu’nun 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.I-4361 sayılı kararı ile düzeltici işlem kararı alındığı, idarece anılan kararın gerekleri yerine getirilmeyip İdari Şartname’nin 34’üncü maddesini esas alarak ihaleyi iptal ettiği, idarece gönderilen iptal yazısında “İhaleye esas yapılacak istinad duvarının ihale sürecinin uzaması nedeniyle şu anki mevcut alanın durumunda değişiklik olması nedeniyle, yapı tekniğinde de değişiklik yapılması gerekliliği öngörüldüğünden, ayrıca sözleşmenin 11. Maddesinde belirtildiği gibi bu iş için ayrılan bütçe ödeneğinin %100 ünün 2013 yılı içerisinde tespit olunduğundan; ihalenin niteliği, türü ve miktarında değişiklik yapılacaktır. İdari Şartnamenin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34 üncü maddesine istinaden ihalenin iptaline karar verilmiştir.” ifadesine yer verildiği, fakat İdari Şartname’nin 34’üncü maddesinde yer alan düzenlemelerin ihalenin iptal edilmesini gerektiren maddelerin idarenin iptal kararı ile birebir örtüşmediği çünkü söz konusu ihalenin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, 23.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararının 24.09.2013 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı, ihaleye katılan istekliler hakkında herhangi bir yasaklılık durumunun söz konusu olmadığı, öte yandan 2013 yılı içinde ihale konusu iş için ayrılan bütçe ödeneğinin ödenek aktarması yapılarak 2014 yılı içerisinde de kullanılabileceği, ayrıca ihale konusu işin yapı tekniği ve projesinde bir değişiklik yapılması öngörülüyor ise ihale saatinden önce ihalenin iptal edilmesinin yerinde olacağı tüm bu koşullar altında idarenin ihaleyi iptal etmesinin haklı bir dayanağı olmadığı ” şeklinde belirtileniddiasına ilişkin Kurul çoğunluğunca, “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Aydın Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ İstinat Duvarı Yapım İşi ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.284.211,88 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (6) adet ihale dokümanı satın alındığı, 27.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

Verilen üç teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, sınır değerin 968.259,03 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında kalanTaylan Oktay İnş. Taah. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklama istenildiği, sunulan açıklamanın uygun görülerek ihalenin 23.09.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Taylan Oktay İnş. Taah. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

Daha sonra, Kamu İhale Kurulu’nun 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.I-4361 sayılı kararı ile düzeltici işlem kararı alındığı, söz konusu karar üzerine alınan ihale komisyon kararı ile ihalenin Teknoen Müh. İnş. Yapı Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği, fakat bu kararın ihale yetkilisince onaylanmayarak 11.12.2013 tarihinde ihalenin iptal edildiği,

Anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin daha önce Kurulca verilen kararda, “ Taylan Oktay İnş. Taah. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaların KGM/16.142/K-H poz numaralı “Prekast Cephe Panelleri Yapılması ve Yerine Konulması (C 25/30 Hazır Beton Harcı ile)” ile Y.16.062/05 poz numaralı “65 cm çapında C 30/37 basınç dayanımında yerinde dökme betonarme fore kazık yapılması (18,01 m ile 36,00 m arası 36,00 m dahil)” tanımlı iş kalemlerine ilişkin olarak Taylan Oktay İnş. Taah. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması mahiyetinde herhangi bir tevsik edici belge sunmadığı ” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarakTaylan Oktay İnş. Taah. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususu açık olarak izah edilmesine karşın, söz konusu Kurul kararı üzerine 10.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Teknoen Müh. İnş. Yapı Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekrar ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

İhale komisyonu tarafından alınan bu kararın ihale yetkilisi tarafından onaylanmadığı ve “İhaleye esas yapılacak istinad duvarının ihale sürecinin uzaması nedeniyle şu anki mevcut alanın durumunda değişiklik olması nedeniyle, yapı tekniğinde de değişiklik yapılması gerekliliği öngörüldüğünden, ayrıca sözleşmenin 11.Maddesinde belirtildiği gibi bu iş için ayrılan bütçe ödeneğinin % 100 ünün 2013 yılı içerisinde tespit olunduğundan; ihalenin niteliği, türü ve miktarında değişiklik yapılacaktır. İdari Şartnamenin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34 üncü maddesine istinaden ihalenin iptaline karar verilmiştir.” denilmek suretiyle söz konusu ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

İdarenin iptal gerekçesine dayanak olarak hazırlanan gerekçeli raporda; “27.08.2013 tarihinde ihalesi yapılan 2013/106765 ihale kayıt numaralı istinat duvarı yapım işine ait yapılan ihale ağustos ayı içerisinde yapılmıştır. İhalenin olağan seyri düşünüldüğünde tahmini eylül ayı başında sonuçlanacağı ve aralık ayı ortalarında işin tamamlanacağı öngörülmüştür. Ancak Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusundan dolayı ihale komisyonu tarafından KİK kararı üzerine düzeltici işlem tesis edilmiş ise de imalat yapılacak alanın fay hattı üzerinde olması, çalışma alnının yaklaşık % 60 ile % 70 derecelik dik bir eğime sahip olması, mevsim olarak ilimizin yoğun yağışlar alan bir zaman diliminde olması, buna bağlı olarak toprağın su doygunluğunun artması sonucu alanda yapılacak yarma işlemlerinde heyelan riski oluşacağı, yağışlardan dolayı zeminin denge açısının küçülterek ağırlığı artırarak ve sürtünmeyi azaltarak toprak kaymasını kolaylaştıracaktır. İhata yapılacak alanın yaklaşık 1m ile 2m arasından 2, 3, 4 katlı v.b. yapılar bulunduğu meydana gelebilecek toprak kaymasının olası bir can ve mal kaybına sebebiyet vereceğinden dolayı ihalemizin iptal edilerek 2014 yılı içerisinde tekrar ihalesinin yapılması kararlaştırılmıştır.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ” Temel ilkeler ” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İdareler, yapacakları ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “ İhalelerde uyulması zorunlu hususlar ” başlıklı 5 inci maddesinin (c) bendinde “ Arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan işlerde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur…..” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin devam eden “ Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti ” başlıklı 9 uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10 uncu maddesinde ise “ (1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü ile,

Anılan Yönetmeliğin “ İhale ve ön yeterlik dokümanının hazırlanması ” başlıklı 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında “ İdare, ihale dokümanını ilan yapılacak hallerde ilk ilan tarihine, davet yapılacak hallerde ise davet tarihine kadar hazırlar… ” hükmü,

Yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun uygulama projesinin yapılmayışı ve bunun ihale bedelinin çok fazla iş artışları üzerinden gerçekleştirilmesine neden olduğu gibi gerekçeler yönünden içinden çıkılamaz hale gelmesi nedeniyle, 4734 sayılı Kanunun varoluş amaçlarının oluştuğu, 4734 sayılı Kanunun 62 inci maddesinin (c) bendinde belirtilen bu amir hükmün, uygulayıcı idarelere öneminin ortaya konulması açısından Uygulama Yönetmeliğinde ön madde olarak düzenlendiği, yukarıda aktarılan amir hükümler uyarınca, birim fiyat teklif sözleşme imzalanmak üzere ihaleye çıkılan yapım işinde yaklaşık maliyet hesaplamaları sırasında, yapılmasının zorunlu olan kesin projesi üzerinden mahal ve metraj listelerinin hazırlanarak, iş kalemi şeklinde imalat kalem ve miktarlarının tespit edilerek ilk ilan tarihine kadar bu unsurların netleştirildiği dokümanın hazırlanması gerektiğinin açık olduğu hususları göz önüne alındığında;

İhalenin iptalinin uygun olduğuna ilişkin Kurul kararının “… imalat yapılacak alanın fay hattı üzerinde olması, çalışma alnının yaklaşık % 60 ile % 70 derecelik dik bir eğime sahip olması, mevsim olarak ilimizin yoğun yağışlar alan bir zaman diliminde olması, buna bağlı olarak toprağın su doygunluğunun artması sonucu alanda yapılacak yarma işlemlerinde heyelan riski oluşacağı, yağışlardan dolayı zeminin denge açısının küçülterek ağırlığı artırarak ve sürtünmeyi azaltarak toprak kaymasını kolaylaştıracaktır. İhata yapılacak alanın yaklaşık 1m ile 2m arasından 2, 3, 4 katlı v.b. yapılar bulunduğu meydana gelebilecek toprak kaymasının olası bir can ve mal kaybına sebebiyet vereceği… ” gerekçesinin daha önce verilen 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.I-4361 sayılı Kurul kararı öncesinde de var olduğu, bu eksikliklerin 20.11.2013 tarihi öncesinde de ihale komisyonu ve idarenin ilgili personeli tarafından bilindiği, bu eksikliğin bilinmesine rağmen ihale sürecinin idarece 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.I-4361 sayılı Kurul kararı öncesinde devam ettirildiği, 20.11.2013 tarihi öncesinde ihalenin iptal gerekçesinin oluşmuş olmasına rağmen, bu tarih sonrasında 11.12.2013 tarihinde iptal kararının alındığı, 20.11.2013 tarihli Kurul kararının idarece bir gerekçeye dayandırılmadan 21 gün beklenerek ihalenin iptal edilmeyerek 21 inci gün olan 11.12.2013 tarihinde Kurulun düzeltici işlem niteliğindeki Kararı sonrasında belirtilen eksikliklerin gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edildiği, bu işlemler ile 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerin ihlal edildiği, bu eksikliklerin idarenin iptal kararını oluşturan gerekçeli raporda da belirtildiği üzere önceden idarece bilindiği, bu eksikliklere rağmen ihale sürecinin devam ettirilmeyerek Kurul kararı tarihi sonrasında 21 gün beklenilmeden ihalenin idarece iptal edilmesi gerektiği, ihale dokümanına istekli olabilecekler tarafından bu hususlara yönelik şikayet başvurusu olmadığı ve ihale dokümanının ihale tarihinde kesinleştiği hususu da göz önüne alındığında, bu durumda 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.I-4361 tarihli düzeltici işlem niteliğindeki Kurul Kararının gerekleri yerine getirilmeden, görüşe dayanılarak ihalenin iptal edilmesi ile idarece Kanunun 5 inci maddelerinde belirtilen saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik ve gizlilik ilkelerinin ön planda çalıştırılmadığı ve bu ilkelerin öncelikle ihlal edildiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, 20.11.2013 tarih ve 2013/UY.I-4361 tarihli düzeltici işlem niteliğindeki Kurul Kararı sonrasında ihalenin idarece iptal edilmesi işlemlerine yönelik olarak iptal işlemlerinin yukarıda açıklanan nedenlere dayanılarak mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle incelemeye konu ihale hakkında iptalin iptaline ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemiz ile, Kurul çoğunluğunca alınan “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin ” karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi