KİK Kararı: 2014/UY.I-2791

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/053
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 06.08.2014
Karar No : 2014/UY.I-2791
BAŞVURU SAHİBİ:
Aslansoy İnşaat San.Tic.Ltd.Şti., HUNAT MAH. YENİSU SOK. DÜNYA İŞMERK.B BLOK NO :3/25 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası Anonim Şirketi İhale Dairesi Başkanlığı, İller Bankası A.Ş. Ek Tesisleri Çamlıca Mah. Anadolu Bulvarı (Macunköy Lojmanları) A-1 Blok, 06200 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/11766 İhale Kayıt Numaralı "Yeşilyurt (Gaziantep) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi İhale Dairesi Başkanlığıtarafından 03.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yeşilyurt (Gaziantep) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aslansoy İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin 27.06.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.07.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.07.2014tarih ve 22891sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.07.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2202sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 23.255/İB-6 pozu için proforma fatura ile açıklama yapıldığı, proforma faturada nakliye için bir bedel öngörülmediği, söz konusu açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesine uygun olmadığı gerekçesi ile aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların idarece uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu iş kalemi için proforma faturada fiyat teklifinin nakliye dahil olarak verilmiş olması sebebiyle açıklamalarının uygun kabul edilmesi gerektiği,

2. 14.023/2 ve 14.023/3 pozları için proforma fatura ile açıklama yapıldığı, proforma faturada nakliye için bir bedel öngörülmediği, söz konusu açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesine uygun olmadığı, ayrıca 14.023/2 ve 14.023/3 pozları için işçilik ve malzeme miktarlarının kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı ilgili pozların analizlerinden çok düşük alınmış olduğu, bu durumun da Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.8'inci maddesine uygun olmadığı gerekçesi ile aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların idarece uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu iş kalemleri için proforma faturada fiyat teklifinin nakliye dahil olarak verilmiş olması ve söz konusu pozlarla ilgili açıklamanın proforma fatura ile yapılmış olması sebebiyle işçilik ve malzeme miktarlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı miktarları ile kıyaslama yapılamayacağı, bu nedenlerle açıklamalarının uygun kabul edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

03.03.2014 tarihinde yapılan ihalede 49 isteklinin ihale dokümanı satın aldığı, ihaleye 47 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeye göre 39 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, geçerli teklif bedelleri ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 2.895.961,11 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında kalan 21 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 18 isteklinin süresi içerisinde idareye açıklama sunmadığı, başvuru sahibi de dahil olmak üzere 3 istekli tarafından idareye açıklama sunulduğu, 3 isteklinin açıklamaları da idarece uygun bulunmayarak geçerli 18 adet tekliften ihale kararının ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Gürpet Pet. Ürün. Paz. Mad. İnş. Taah. Nak. Oto. Tar. Ürün. Tek. San. ve Dış Tic. A. Ş. üzerinde alındığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un anılan maddesinde Kuruma aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak kriter belirleme yetkisi verilmiş olup, söz konusu kriterler Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” şeklindeki açıklamaya göre idarece sıralı iş kalemleri listesi belirlenerek toplam 14 kalemden oluşan ihale konusu işin 4 kalemi için idarenin 15.04.2014 tarihli yazısı ile açıklama istenilmiş, yazı ekine de ayrıntılı alt analiz verilecek girdilerin listesi ile işçilik girdileri verilecek iş kalemleri listesine yer verilmiştir.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde, “ Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.” şeklindeki açıklamaya göre de isteklilerin teklifleri ile ilgili yapacakları açıklamalarda, yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olan belgeleri kullanarak Tebliğ’in 45.1.13.1-45.1.13.8’inci maddelerinde yer alan açıklamalara göre yapması gerekmektedir.

Buna göre başvuru sahibi Aslansoy İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 02.05.2014 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapılmış olup bu kapsamda hesap cetveli, açıklama istenilen 4 adet iş kalemi ile ilgili analizler, alt analizler, proforma faturalar ve fiyat teklifi sunulmuştur. İdarece teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe gösterilen 23.255/İB-6 nolu pozu ile ilgili olarak ise söz konusu pozun açıklama istenilen YEŞİLYURT KAN.04 pozuna ilişkin alt poz olduğu, YEŞİLYURT KAN.04 pozunun analiz formatı ile açıklandığı, söz konusu analiz formatında ayrıca nakliye kalemlerine de yer verildiği, 23.255/İB-6 no’lu pozun açıklamasının ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analiz formatı kullanılarak analiz formatındaki miktarlar ile sfero döküm baca kapağı (88 kg) hariç olmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analiz formatındaki birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı, söz konusu 23.255/İB-6 no’lu poza ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı poz tarifinde birim fiyatın nakliye dahil olarak oluşturulduğu ayrıca analiz formatında nakliye girdilerine yer verilmediği de dikkate alındığında sfero döküm baca kapağı (88 kg) için Payza Döküm Uğur Payza’dan alınan proforma fatura ile açıklama yapıldığı, söz konusu malzeme bedelinin ise nakliye dahil olarak fiyatlandırıldığı, buna göre başvuru sahibi tarafından 23.255/İB-6 no’lu poz ile ilgili olarak yapılan açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” şeklindeki açıklamaya göre proforma faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin yer alması ve serbest muhasebeci mali müşavir onayı ile usulüne uygun olarak yapılması sebebiyle idarece başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması hususunda tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama istenilen 4 adet iş kaleminin tamamı için başvuru sahibi Aslansoy İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından analizlerle açıklama yapıldığı, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerin tamamında 14.023/3 poz numarasının yer aldığı, 14.023/2 poz numarasının ise YEŞİLYURT KAN.08 poz numaralı iş kalemi hariç diğer iş kalemlerinde yer aldığı, başvuru sahibi tarafından ise açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde 14.023/3 ile 14.023/2 pozları için işçilik başlığı altında m² üzerinden fiyatlandırma yapıldığı, söz konusu pozlara ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analiz formatında 1 m² üzerinden 1,5 saat dülger ustası ve 1,5 sat düz işçi çalıştırılması gerektiği, başvuru sahibi tarafından A.S.B İnş. Taah. Pet. Elekt. Elektro. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamadaki birim fiyatların bu haliyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analiz formatındaki işçilik fiyatını dahi karşılamadığı, kaldı ki söz konusu pozlarla ilgili olarak başvuru sahibi tarafından analizlerle açıklama yapılması gerekirken fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde yer alan “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…” şeklindeki açıklamaya uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi