KİK Kararı: 2014/UY.I-2783

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/052
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 04.08.2014
Karar No : 2014/UY.I-2783
BAŞVURU SAHİBİ:
S.G.D. Mühendislik İnş. Mlz. Taah. Doğalgaz Nak. Tic. San. Ltd. Şti., PELİT MEYDANI ERZURUM İŞ MERKEZİ KAT:4 NO:107 ERZURUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Bayburt Üniversitesi, Gençosman Mah. 21 Subat Cad. 69000 BAYBURT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/46137 İhale Kayıt Numaralı "Bayburt Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bayburt Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 02.06.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bayburt Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak SGD Mühendislik İnşaat Malzemeleri İnşaat Taahhüt Doğalgaz Nakliyat Tic. San. Ltd. Şti.nin 27.06.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.07.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.07.2014tarih ve 21157sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2108sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Bayburt Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 02.06.2014 tarihinde gerçekleştirilen 2014/46137 İKN'li “Merkezi Araştırma Laboratuvarı Binası Yapım İşi” ihalesinde, ihale üzerinde bırakılan HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatının yaklaşık maliyete göre %36 tenzilatlı olduğu, aşırı düşük olan fiyatın savunulamayacağı, özel poz 1, özel poz 3, özel poz 5, özel poz 6 ve özel poz 7 için proforma fatura ve belge veren firmaların Teknik Şartname’deki özelliklere uygun üretim ve mal alım satımı yapan firmalar olmadığı, bu yüzden yapılan savunmada sanal bir avantaj sağlandığı,

İdarenin hesap cetvelindeki miktarlar ile isteklinin sunmuş olduğu hesap cetvelindeki miktarlar arasında çok fark olduğu, isteklinin sunduğu metrajların kıyaslanması halinde aradaki farkın görülebileceği,

İsteklinin sunduğu analizlerin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun olmadığı, montaj gerektiren imalatlar için yapılan hesaplamalarda malzeme ve montaj bedelleri ile ilgili açıklayıcı bilgi ve belge sunulmadığı, analizler ve hesap cetvellerindeki aritmetik işlemlerde maddi hatalar yapılmış olduğu ve konunun tekrar incelenmesi gerektiği, analizlerde ve alt analizlerde kullanılmış olan tüm malzemelere ait birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygun olmadığı ve incelenmesi gerektiği, makinelere ait giderlerin aşağı tutularak avantajlı koşullar oluşturulduğu, işçilik ücretlerinin bir kısmının geçerli asgari ücretin altında olduğu, fabrikadan veya depodan alınacak malzemeler için nakliye gideri gösterilmediği, isteklinin analiz düzenlemek zorunda olmadığı iş kalemleri / grupları için belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliğine göre yapılmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, proforma faturalarda yer alan fiyatların bir kısmının piyasa gerçeklerine aykırı olduğu, isteklinin direkt ve endirekt genel gider hesaplarının incelenmesi gerektiği, isteklinin 6331 sayılı Kanun kapsamında ödenek ayırıp ayırmadığının, 5 kapılı araç için ödenek ayırıp ayırmadığının incelenmesi gerektiği, ayrıca genel giderler hesap cetvelinde All Risk, teknik personel gideri, şantiye kurulumu ve mobilizasyon, kesin ve geçici teminat mektupları giderleri, ihale dokümanı bedeli, sözleşme giderleri vb. giderler için ödenek ayrılıp ayrılmadığının incelenmesi gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptığı açıklamaların yeniden Kamu İhale Genel Tebliğine göre incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikâyetekonu ihale Bayburt Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 02.06.2014 tarihinde gerçekleştirilen “Bayburt Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Binası Yapım İşi” ihalesidir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 12 isteklinin katıldığı, idarenin sınır değeri 2.501.953,19 TL olarak hesapladığı, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan altı (6) istekliden teklifleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Emsal Mühendislik Taahhüt Yazılım İnşaat Elektrik İnsan Kaynakları İletişim San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, Mahmut Akgül İnşaat Taahhüt Petrol Tarım Hayvancılık Eğitim Sağlık Turizm San. Tic. A.Ş.nin, Adnan Bayram – İnşaat Müh. firmasının ve Kaldırımoğlu Kollektif Şti.nin teklifinin süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Fetih 1453 Yapı İnşaat Taah. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise verdiği açıklama ihale komisyonunca uygun bulunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhalenin açıklaması ihale komisyonunca uygun bulunan HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır. Dosyanın incelenmesinden, başvuru sahibinin Kuruma verdiği dilekçesinde yer alan; üzerinde ihale bırakılan HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasındaki özel poz 1, özel poz 3, özel poz 5, özel poz 6 ve özel poz 7 için proforma fatura ve belge veren firmaların Teknik Şartname’deki özelliklere uygun üretim ve mal alım satımı yapan firmalar olmadığı, bu yüzden yapılan savunmada sanal bir avantaj sağlandığı şeklinde belirtilen iddiaların idareye verilen dilekçede yer almadığı anlaşılmış olup, idareye verilen dilekçede yer almayan iddiaların Kuruma verilen dilekçede yer alması bu iddialar açısından başvurunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddini gerektirmektedir.

Diğer iddialar hususundaki değerlendirme aşağıda yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

“İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.“ hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. ” hükmü yer almaktadır.

Yapım işleri ihalelerinde teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esaslar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)__(Ek: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 17 md.)_Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir. … ” açıklamaları yer almaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihalede, idarenin aşırı düşük teklif veren isteklilerden 06.06.2014 tarihli yazı ile 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine istinaden açıklama istediği, açıklama isteyen yazının ekinde; sıralı analiz girdileri listesine, açıklama istenilen inşaat iş kalemleri ile açıklama istenilen tesisat iş kalemleri listesine ve açıklama istenilen analiz girdileri ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Üzerinde ihale bırakılan HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. 13.06.2014 tarihinde açıklamasını idareye vermiştir. Anılan isteklinin açıklama verdiği dosyanın incelenmesinden;

İmalat kalemlerinin, imalat miktarlarının, maliyet birim fiyatlarının, ihale öncesi masrafların, sözleşme masraflarının, personel giderlerinin, makine ekipman masraflarının, şantiye binası masraflarının, sigorta masraflarının, genel giderler ile proje giderlerinin gösterildiği hesap cetvelinin, 32 adet iş kalemine / alt analize ait maliyet açıklamalarının, 7 adet iş kalemine ait fiyat tekliflerinin idareye verildiği, teklif fiyatını oluşturan bileşenlerin (maliyet kalemlerinin) birbiriyle uyumlu olduğu, aritmetik hata olmadığı, açıklama kapsamındaki analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında bulunan analiz formatına uygun olduğu, iş kalemleri/gruplarına ait analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, açıklama kapsamında istenilen iş kalemlerinde birim fiyatların kamu kurumları birim fiyatlarının altında olmadığı,

Şikâyet dilekçesinde belirtilen ve İdari Şartname’nin 46’ncı maddesine göre işin yapımı sürecinde kontrol işlemlerinde kullanılmak üzere idare hizmetine tahsis edilecek olan araç için hesap cetvelinde maliyet-gider tespitinde bulunduğu, açıklama yapıldığı, bunun gibi sözleşme masrafları, All Risk Sigortası, makine-ekipman (araçlar) ve diğer şantiye masrafları için de maliyet öngörüldüğü ve hesap cetvelinde gösterildiği,

İlgili firmalardan fiyat teklifleri alınmak suretiyle açıklama yapılan iş kalemleri için; fiyat tekliflerinde teklif veren firmaların imza ve kaşelerinin bulunduğu, belgelerin SMMM tarafından imzalanarak kaşelendiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarenin açıklama istediği iş kalemlerine ait metrajların HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye verdiği açıklaması kapsamında yer alan metrajlar ile karşılaştırılmasında;

İnşaat ve tesisat iş kalemlerinde; aşağıda belirtilen iş kalemleri dışındaki diğer iş kalemlerinde firmanın belirlediği metrajların idarenin metrajlarına eşit veya daha fazla olduğu, metrajları eksik olan iş kalemlerinin;

Poz No

İş Kalemi Tanımı

Ölçü Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

Değişim oranı

(%)

Özel poz 6

0,5 mm coal coating boyalı kenetli galvaniz sac ile çatı örtüsü kaplaması yapılması

m2

1.297,540

1.100

- 15,22

Özel poz 7

18 mm OSB çatı kaplaması yapılması

m2

1.297,540

1.100

- 15,22

Y.16.050/02

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 12/15 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (Beton nakli dahil)

m3

345,120

240,000

- 30,46

Y.16.050/06

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (Beton nakli dahil)

m3

2.138,570

2.100

- 1,80

Y.17.136

Ocak Taşı ile Blokaj Yapılması

m3

511,800

500

- 2,30

Y.21.001/02

Ahşaptan düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı yapılması

m2

7.910

7.150

- 9,60

Y.23.176

Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması

Kg

20.432,090

20.000

- 2,11

Y.23.244/F

Naturel – mat ve eloksallı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması

Kg

3.620,50

3.600

- 0,56

261.151

En geniş kenarı 600 mm.ye kadar olanlarda 0,60 mm galvanizli saçtan dikdörtgen hava kanalı yapılması

m2

380

340

- 10,52

Şeklinde olduğu görülmüştür.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 30 inşaat ve 6 adet tesisat olmak üzere toplam 36 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Yukarıda yer alan tablodan da görüldüğü üzere açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarenin ve isteklinin metrajları arasında (isteklinin metrajlarının düşük olduğu 9 iş kaleminde) eksikliğin %0,56 - %30,46 arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerinde bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması, diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 30 inşaat ve 6 adet tesisat olmak üzere toplam 36 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama istenilen 36 iş kaleminden 7’sine ilişkin verilen metrajın idare metrajı ile aynı olduğu, 20 iş kaleminde metrajların idarenin metrajlarından fazla verildiği, 9 iş kalemine ilişkin metrajların ise idare metrajlarından daha düşük olduğu, söz konusu 9 iş kaleminin 4’ünde metraj farkının % 10’un üzerinde olmasına rağmen, isteklinin söz konusu 36 iş kalemine ilişkin metraj farklılığının ve metraj fazlalığının teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda, isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin teklif birim fiyatları çarpıldığında, toplamda isteklinin teklif fiyatlarına göre 313.670,66 TL tutarında bir fazlalığın ortaya çıktığı, bu tutar fazlalığının isteklinin teklifinin lehine değil aksine aleyhine olumsuz etki yaptığının değerlendirildiği bu durumda, açıklama istenen iş kalemlerinin tümü açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifindeki bazı metrajların düşüklüğü yönünden açıklamasının kabul edilmesinin uygun olduğu anlaşılmıştır.

Netice olarak, HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca idareye verdiği açıklamanın ihale komisyonunca uygun bulunmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin nasıl belirleneceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihalede, idarenin aşırı düşük teklif veren isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine istinaden açıklama istediği, açıklama isteyen yazının ekinde; sıralı analiz girdileri listesine, açıklama istenilen inşaat iş kalemleri ile açıklama istenilen tesisat iş kalemleri listesine ve açıklama istenilen analiz girdileri ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Üzerinde ihale bırakılan HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması dosyanın incelenmesinden;

İmalat kalemlerinin, imalat miktarlarının, maliyet birim fiyatlarının, ihale öncesi masrafların, sözleşme masraflarının, personel giderlerinin, makine ekipman masraflarının, şantiye binası masraflarının, sigorta masraflarının, genel giderler ile proje giderlerinin gösterildiği hesap cetvelinin, 32 adet iş kalemine / alt analize ait maliyet açıklamalarının, 7 adet iş kalemine ait fiyat tekliflerinin idareye verildiği, teklif fiyatını oluşturan bileşenlerin (maliyet kalemlerinin) birbiriyle uyumlu olduğu, aritmetik hata olmadığı,

İdarenin açıklama istediği iş kalemlerine ait metrajların HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye verdiği açıklaması kapsamında yer alan metrajlar ile karşılaştırılmasında;

İnşaat ve tesisat iş kalemlerinde; aşağıda belirtilen birkaç iş kalemi dışındaki diğer iş kalemlerinde firmanın belirlediği metrajların idarenin metrajlarına eşit veya daha fazla olduğu, metrajları eksik olan iş kalemlerinin ise;

Poz No

İş Kalemi Tanımı

Ölçü Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

Değişim oranı

(%)

Özel poz 6

0,5 mm coal coating boyalı kenetli galvaniz sac ile çatı örtüsü kaplaması yapılması

m2

1.297,540

1.100

- 15,22

Özel poz 7

18 mm OSB çatı kaplaması yapılması

m2

1.297,540

1.100

- 15,22

Y.16.050/02

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 12/15 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (Beton nakli dahil)

m3

345,120

240,000

- 30,46

Y.16.050/06

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi (Beton nakli dahil)

m3

2.138,570

2.100

- 1,80

Y.17.136

Ocak Taşı ile Blokaj Yapılması

m3

511,800

500

- 2,30

Y.21.001/02

Ahşaptan düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı yapılması

m2

7.910

7.150

- 9,60

Y.23.176

Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması

Kg

20.432,090

20.000

- 2,11

Y.23.244/F

Naturel – mat ve eloksallı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması

Kg

3.620,50

3.600

- 0,56

261.151

En geniş kenarı 600 mm.ye kadar olanlarda 0,60 mm galvanizli saçtan dikdörtgen hava kanalı yapılması

m2

380

340

- 10,52

Şeklinde olduğu görülmüştür.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerinde bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır. Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir.

Yukarıda yer alan tablodan da görüldüğü üzere teklifin önemli bileşeni olan ve açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarenin ve isteklinin metrajları arasında (isteklinin metrajlarının düşük olduğu 9 iş kaleminde) farklılığın %-0,56 - %-30,46 arasında olduğu, bu hususta Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararlarında yapılan değerlendirmelerde; isteklinin metraj farkının -%10’a kadar olması halinde bu farkın kabul edilebilir görüldüğü, ancak -%10’dan fazla olan metraj eksikliklerinin kabul edilmediği, bu itibarla idarenin açıklama istediği iş kalemlerinden olan 4 iş kaleminde isteklinin belirlediği metrajların idarenin belirlediği metrajlara göre eksikliğinin -%10 oranından fazla olduğu ve bu farklılığın (Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararlarına göre) makul ve ihmal edilebilir düzeyde olmadığı anlaşılmış olup, ihale komisyonu tarafından isteklinin açıklamasının uygun görülmesi yönündeki karar yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan, isteklinin idareye verdiği açıklama kapsamındaki analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında bulunan analiz formatına uygun olduğu, iş kalemleri/gruplarına ait analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı,

Şikâyet dilekçesinde belirtilen ve İdari Şartname’nin 46’ncı maddesine göre işin yapımı sürecinde kontrol işlemlerinde kullanılmak üzere idare hizmetine tahsis edilecek olan araç için hesap cetvelinde maliyet-gider tespitinde bulunduğu, açıklama yapıldığı, bunun gibi sözleşme masrafları, All Risk Sigortası, makine-ekipman (araçlar) ve diğer şantiye masrafları için de maliyet öngörüldüğü ve hesap cetvelinde gösterildiği,

İlgili firmalardan fiyat teklifleri alınmak suretiyle açıklama yapılan iş kalemleri için; fiyat tekliflerinde teklif veren firmaların imza ve kaşelerinin bulunduğu, belgelerin SMMM tarafından imzalanarak kaşelendiği, fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği ile istenilen ibarelerin bulunduğu anlaşılmıştır.

Netice olarak, idareye verilen açıklama kapsamında yer alan 4 iş kalemindeki metraj farkının -%10’dan fazla olması nedeniyle HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizleKurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, incelenen ihalede, 30 inşaat ve 6 adet tesisat olmak üzere toplam 36 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan HB Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama istenilen 36 iş kaleminden 7’sine ilişkin verilen metrajın idare metrajı ile aynı olduğu, 20 iş kaleminde metrajların idarenin metrajlarından fazla verildiği, 9 iş kalemine ilişkin metrajların ise idare metrajlarından daha düşük olduğu, söz konusu 9 iş kaleminin 4’ünde metraj farkının % 10’un üzerinde olmasına rağmen, isteklinin söz konusu 36 iş kalemine ilişkin metraj farklılığının ve metraj fazlalığının teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda, isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin teklif birim fiyatları çarpıldığında, toplamda isteklinin teklif fiyatlarına göre 313.670,66 TL tutarında bir fazlalığın ortaya çıktığı, bu tutar fazlalığının isteklinin teklifinin lehine değil aksine aleyhine olumsuz etki yaptığının değerlendirildiği bu durumda, açıklama istenen iş kalemlerinin tümü açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifindeki bazı metrajların düşüklüğü yönünden açıklamasının kabul edilmesinin uygun olduğu ifade edilmektedir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemleri için idare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan miktarlar ile başvuru sahibi tarafından teklif edilen söz konusu iş kalemlerinin miktarları kıyaslandığında, açıklama istenilen iş kalemlerinden 9 iş kaleminde, istekli tarafından yapılan metraj hesaplamalarının idarenin metrajından % - 0,56 - %-30,46 oranında farklılıklar gösterdiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak konulan hükümler her iki Kanunun ekleri ile birlikte ayrılmaz bir parçası ve bütününü kapsamaktadır.

Bu bağlamda, 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, ihale dokümanı kapsamında yer alan uygulama projesinin, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlandığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde ise, yaklaşık maliyetin, idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen ihale konusu işin ön görülen bedelini ifade ettiği görülmektedir.

Kamu ihale mevzuatı gereği, bir yapım işine anahtar teslimi götürü bedel teklif verecek olan isteklilerin, tekliflerini ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak, imalat miktarlarını hesaplamak suretiyle oluşturmaları gerekmektedir. Bu durumda, isteklinin basiretli tacir sıfatıyla teklifini oluştururken hesapladığı metrajların, idarenin yaklaşık maliyetini hesaplarken tespit ettiği miktar/metraj değerlerinden uzaklaşmaksızın, uygulama projesinin gerektirdiği koşulları taşıması gerekmekte olup, ancak bu koşulları taşıyan tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edilebileceği aşikardır. İş’in yüklenicisi olmaları halinde ise; üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduklarından kendilerine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun imalat yaparak taahhüdünü yerine getirmek zorundadırlar.

Aksi halde uygulama projesinin, fen ve sanat kurallarının, mimari gereklerin, statik hesapların göz ardı edilerek, bazı iş kalemlerinin miktarlarında azaltmaya giderek, fiyat avantajı sağlamaya çalışmak, işin yapım tekniği ve gerekliliklerine açıkça aykırılık teşkil edeceği ve bu durumun aynı zamanda ihaledeki eşitliği bozacağı ve tekliflerin ortak bazda değerlendirilmesini de imkansız hale getireceği değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemleKurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi