KİK Kararı: 2014/UY.I-2610

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/048
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 16.07.2014
Karar No : 2014/UY.I-2610 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Dehliz Yapı İnş.Gıda Turizm Tic.Ltd.Şti., İŞGÖREB18 APT. B/BLOK 3/9 LİSE CAD. DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Msb Diyarbakır İnşaat Emlak Bölge Başkanlığı, Kısla Cad. 21100 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/25621 İhale Kayıt Numaralı "70’İnci Mknzptug4’Üncü Hdaklığı 500 Tonluk Su Deposu İnşaatı 70’İnci Mknzptugkyrdclığı 3 Adet 200 Kişilik Bölük Er Pavyonu Tamamlama İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

MSB Diyarbakır İnşaat Emlak Bölge Başkanlığıtarafından 02.04.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “70’inci Mknz P.Tug 4’üncü HD A.K.lığı 500 Tonluk Su Deposu İnşaatı 70’inci Mknz. P. Tug K.Yrd.lığı 3 Adet 200 Kişilik Bölük Er Pavyonu Tamamlama İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Dehliz Yapı İnş. Gıda Turizm Tic. Ltd. Şti.nin 10.06.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.06.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.06.2014tarih ve 20030sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2013sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, MSB Diyarbakır İnşaat Emlak Bölge Başkanlığı tarafından 02.04.2014 tarihinde yapılan 2014/25621 İKN’li ihalede, kendilerinden istenilen aşırı düşük teklif açıklaması yazısında belirtilen imalat kısmı ve sayısının yanlış olduğuna ilişkin idarenin bilgilendirilmesi ile açıklama istenilen imalat kısımları ve sayısının idarece düzeltildiği ve düzeltilen son duruma göre yapılan aşırı düşük teklif açılamalarının idarece uygun görüldüğü ve kesinleşen ihale kararının kendilerine bildirildiği, ihaleye teklif sunan isteklilerden Tekinler Müh. İnş. Orman Ür. Paz. San. ve Tic Ltd. Şti.nce kendileri tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin idareye yapılan şikâyetin idarece uygun bulunmadığı ve bu haliyle kesinleşen ihale kararı ile ihalenin kendileri üzerinde bırakıldığı, bu çerçevede 12.222,12 TL ihale karar pulu bedelinin MSB Tedarik Bölge Başkanlığına yatırıldığı,

İdare tarafından ihale işlem dosyasının ön mali kontrol için MSB’nın ilgili birimine gönderildiği, ön mali kontrolde ihale işlem dosyasının bütün boyutları ile incelendiği, halbuki ön mali kontrolde dosyanın hangi konular bakımından incelenmesi gerektiği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 3’üncü maddesinde sayılarak belirtildiği ve bu kontrolün 10 gün içerisinde yapılması gerektiği, MSB Ön Mali Kontrol Birimi tarafından anılan kontrole ilişkin hem yetki hem de kontrol süresinin aşılarak yapılan inceleme sonrasında düzenlenen raporun idareye gönderilmesi ile raporda yer alan tespitler üzerine ihale komisyonu tarafından alınan 05.06.2014 tarih ve 21-A sayılı düzeltici işlem tesis edilmiş komisyon kararının kendilerine bildirildiği,

İhale komisyonları tarafından alınan kararların şikâyet, itirazen şikâyet veya idari yargıya dava edilmesi halinde yetkili komisyon ve kurullar tarafından alınan kararlar üzerine ancak düzeltici işlemin tesis edilebileceği, dolayısı ile Ön Mali Kontrol Birimleri tarafından düzenlenen raporlar üzerine düzeltici komisyon kararının alınamayacağı, yetki aşılarak hukuka aykırı düzenlenen ön mali kontrol raporu gerekçe gösterilerek tesis edilen idare işleminin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede; MSB Diyarbakır İnşaat Emlak Bölge Başkanlığı tarafından 02.04.2014 tarihinde yapılan söz konusu ihalede, teklifi sınır değerin (2.704.776,32 TL) altında kalan başvuru sahibinden 08.04.2014 tarih ve 1221 saylı yazı ile 28.04.2014 tarihi mesai bitimine kadar idareye verilmek üzere aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Başvuru sahibi tarafından idarece öngörülen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu, idareye verilen aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görüldüğü ve 09.05.2014 tarihinde kesinleşen 21 sayılı ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru sahibi olan Dehliz Yapı İnş. Gıda Tur. Tic. Ltd. Şti.nin üzerine bırakıldığı, ihaleye teklif sunan isteklilerden Tekinler Müh. İnş. Orm. Ürün. Paz San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 12.05.2014 tarihinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesi ile idareye yapılan şikâyet başvurusunun idarenin 21.05.2014 tarihli kararı ile uygun bulunmadığı ve idarenin 13.05.2014 tarih ve 1789 sayılı yazı ile 12.222,12 TL ihale karar pulu bedelinin ihale üzerinde kalan istekliden tahsili hususunda MSB Tedarik Bölge Başkanlığı Saymanlık Müdürlüğü’ne bildirildiği, ayrıca ihale süreci içerisinde yer alan ön mali kontrol için 23.05.2014 tarih ve 1921 saylı yazı ile ihale işlem dosyasının MSB Maliye Dairesi Başkanlığı’na gönderildiği,

MSB Maliye Dairesi Başkanlığı Mali Hizmetler birimi tarafından yapılan ön mali kontrole ilişkin 29.05.2014 tarih ve 2014/66 sayı ile düzenlenen ön mali kontrol raporunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin raporda yer alan;

“… en avantajlı teklif sahibi Dehliz Yapı İnş. Gıda Tur. Tic. Ltd Şti.nin aşırı düşük sorgulamasına cevaben sunmuş olduğu ELK-12 poz numaralı … iş kalemine ilişkin;

1) Delta Elektrik Elektronik İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına düzenlenmiş proforma fatura sunduğu, ancak faturada meslek mensubu tarafından mevzuatı gereğince bulunması zorunlu beyana yer verilmediği,

2) Proforma fatura dışında maliyet/satış tespit tutanağı (EK:O.7) sunulduğu, ancak, tutanakta isteklinin bilgileri kısmına “Delta Elektrik Elektronik İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.” yazıldığı ve tutanağın bu şirket kaşesi altında imzalandığı,

3) Ayrıca sunulan maliyet/satış tespit tutanağının (EK:O.7) dönemi kısmında sadece “2013” yazıldığı tespit edilmiştir.

…

Ayrıca söz konusu tutanağın ihale tarihine (02.04.2014) göre son geçici vergi beyanname dönemi olan “Ocak Şubat Mart” dönemine ait olmadığı, 2013 yılına ait olduğu tespit edildiğinden söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.” tespitler üzerine ihale komisyonunun 05.06.2014 tarih ve 21/A sayılı kararı ile Dehliz Yapı İnş. Gıda Tur. Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu defa ihalenin Tekinler Müh. İnş. Orm. Ürün. Paz San.ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinde, ihaleye sunulan tekliflerin alınması ve açılmasından sonra isteklilerce sunulan belgelerin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatların usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilerek, belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edileceği, ihale konusu işin yaklaşık maliyeti ile istekliler ve teklif bedellerinin açıklanacağı,

37’nci maddesinde, tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı tespit edilenlerin isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçerli tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı yönünde yapılacak inceleme sonunda teklifi uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı,

38’inci maddesinde, ihale komisyonunca verilen tekliflerindeğerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların teklifleri reddedilmeden önce, uygun bir süre öngörülerek teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı,

40’ıncı maddesinde ise 37 ve 38’inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılarak hazırlanan gerekçeli kararın ihale yetkilisinin onayına sunulacağı, ihale yetkilisinin karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde kararı onaylaması veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal etmesi gerektiği, ihalenin, kararın onaylanması halinde geçerli olacağı, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

28.02.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından oluşturulan ihale komisyonunun, 07.05.2014 tarihinde anılan ihaleye ilişkin işlemleri tamamlayarak hazırladığı 21 sayılı gerekçeli kararını ihale yetkilisinin onayına sunduğu, kararın 09.05.2014 tarihinde ihale yetkilisince onaylanarak, ihale yetkilisinin kararı ile birlikte isteklilere gönderildiği, bu süreçte ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin idareye yapılan bir şikâyetin idarece uygun bulunmadığı, bu haliyle tamamlanan ihale işlem dosyasının ön mali kontrolünün yapılabilmesi için idarenin 23.05.2014 tarih ve 1921 sayılı yazısı ile MSB Maliye Dairesi Başkanlığı’na gönderdiği görülmüştür.

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “ İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar”ın 3’üncü maddesinde “Ön Malî Kontrol: İdarelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlemlerinin; idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, harcama programı, finansman programı, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolünü ifade eder.” açıklaması,

11’inci maddesinde “ Ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliği haiz olup, malî karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı değildir. Malî karar ve işlemlerin ön malî kontrole tâbi tutulması ve ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilmiş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. ” açıklaması,

13’ncü maddesinde “ Harcama birimlerinde ve malî hizmetler biriminde yapılan kontrol sonucunda, malî karar ve işlemin uygun görülmesi halinde, dayanak belgenin üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülür veya yazılı görüş düzenlenir. Malî karar ve işlemin uygun görülmemesi halinde ise nedenleri açıkça belirtilen bir görüş yazısı yazılarak kontrole tâbi karar ve işlem belgeleri eklenmek suretiyle ilgili birimine gönderilir.

Malî hizmetler birimince, Usul ve Esasların 17 ve 26 ncı maddeleri uyarınca yapılan kontrollerde yazılı görüş düzenlenmesi zorunludur. Bu yazıda, yapılan kontrol sonucunda malî karar ve işlemin uygun görülüp görülmediği, uygun görülmemişse nedenleri açıkça belirtilir. Mevzuatına uygun olarak giderilebilecek nitelikte eksiklikleri bulunan malî karar ve işlemlerde, bu eksiklikler ve nasıl düzeltilebileceği hususları belirtilmek ve bunların düzeltilmesi kaydıyla işlemin uygun görüldüğü şeklinde yazılı görüş düzenlenebilir.” açıklaması,

Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları başlıklı 17’nci maddesinde “ İdarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından tutarı mal ve hizmet alımları için bir milyon Yeni Türk Lirasını, yapım işleri için iki milyon Yeni Türk Lirasını aşanlar kontrole tâbidir.

…

Kontrole tâbi taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, bunlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri içerecek şekilde bir işlem dosyası olarak harcama yetkilisi tarafından malî hizmetler birimine gönderilir.

Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, en geç on işgünü içinde kontrol edilir. Yapılan kontrol sonucunda düzenlenen görüş yazısı, işlem dosyası ile birlikte ilgili harcama yetkilisine gönderilir.” açıklaması,

Kontrol süresi başlıklı 29’uncu maddesinde “ Malî hizmetler birimi, kontrol ve uygun görüş işlemlerini belirlenen süre içinde sonuçlandırmak zorundadır. Usul ve Esaslarda belirtilen sürelerin başlangıç tarihinin belirlenmesinde, malî hizmetler biriminin evrak giriş kayıt tarihini izleyen işgünü esas alınır. Malî hizmetler biriminin talebi ve üst yöneticinin onayı üzerine bu süreler bir katına kadar artırılabilir. ” açıklaması yer almaktadır.

İhale komisyonları tarafından alınan kararların, sonuçları itibarı ile harcamayı gerektiren nitelik taşıyan kararlar olması nedeniyle mali kararlar arasında yer aldığı, bu bakımından ihale komisyonu kararlarının ön mali kontrole tâbi tutulması gerektiği, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 3’üncü maddesinde idarelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin malî karar ve işlem konularının,

1. İdarenin bütçesi,
2. Bütçe tertibi,
3. Kullanılabilir ödenek tutarı,
4. Harcama programı,
5. Finansman programı,
6. Merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluğu,
7. Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması,

şeklinde sıralandığı, dolayısı ile idarelerce gerçekleştirilecek mal ve hizmet alımları ihalelerinde sözleşme bedeli 1.000.000 (bir milyon) TL’yi, yapım işleri ihalelerinde ise sözleşme bedeli 2.000.000 (iki milyon) TL’yi aşan ihalelerin ihale işlem dosyalarının, yukarıda sayılan konular bakımından kontrollerinin yapılabilmesi için ön mali kontrole gönderilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihaleye ilişkin olarak, idarenin 23.05.2014 tarihinde ön mali kontrolünün yapılması için ihale işlem dosyasını MSB Maliye Dairesi Başkanlığı’na gönderdiği, MSB Maliye Dairesi Başkanlığı Mali Hizmetler birimi tarafından yapılan ön mali kontrole ilişkin 29.05.2014 tarih ve 2014/66 sayı ile düzenlenen ön mali kontrol raporunda ihaleye sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatına dayanak gösterilen belgelerin uygun olmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin yer alan görüş üzerine, ihale komisyonunun 05.06.2014 tarih ve 21/A sayılı kararında, 21 No’lu komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan Dehliz Yapı İnş. Gıda Tur. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ön mali kontrol raporunda belirtilen gerekçe dikkate alınarak değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin bu defa Tekinler Müh. İnş. Orm. Ürün. Paz San.ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Ön mali kontrol raporundan da anlaşıldığı üzere ön mali kontrol biriminin İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar”ın 3’üncü maddesinde yer alan kontrol konuları bakımından istekliler tarafından idareye sunulan tekliflerin detaylı incelemesi ve değerlendirilmesinin yapılarak ön mali kontrol raporunu düzenlendiği, düzenlenen raporun idareye gönderilmesi ile ihale komisyonu tarafından raporda yer alan görüş üzerine ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak, Tekinler Müh. İnş. Orm. Ürün. Paz San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “ 41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir.” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu ihalede, ilk aşamada ihale komisyonu tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu sonucuna varıldığı ve ihalenin bu doğrultuda neticelendirildiği, sonrasında ise hazırlanan ihale işlem dosyasının mevzuata uygun şekilde ön mali kontrol işlemlerinin gerçekleştirildiği ve bu işlem neticesinde başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğuna yönelik yapılan tespitler üzerine ihale komisyonu tarafından 05.06.2014 tarih ve 21/A sayılı karar bahse konu tespitlere dayanılarak yeni bir ihale komisyonu kararının alındığı, ön mali kontrol neticesinde yapılan tespitler veya bir şikâyet başvurusuna ilişkin olarak yapılan inceleme ya da ihale komisyonunun kendisi tarafından sonradan farkına varılan bir durum üzerine ihale komisyonu kararının düzeltilebileceği, hatalı şekilde tesis edilen bir işlem varsa bu işlemin geri alınarak yeniden ve hukuka uygun işlem tesis edilebileceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda aktarılan mevzuat hükmü ve ön mali kontrol birimi tarafından yapılan tespit dikkate alındığında, başvuru sahibi Dehliz Yapı İnş. Gıda Turizm Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan kriterlere aykırılık oluşturduğu anlaşıldığından, ihale komisyonu tarafından alınan ikinci kararın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine** ” karar verilmiştir.

Başvuru iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Söz konusu ihaleye ilişkin olarak, 28.02.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından oluşturulan ihale komisyonunun, 07.05.2014 tarihinde anılan ihaleye ilişkin işlemleri tamamlayarak hazırladığı 21 sayılı gerekçeli kararını ihale yetkilisinin onayına sunduğu, kararın 09.05.2014 tarihinde ihale yetkilisince onaylanarak, ihale yetkilisinin kararı ile birlikte isteklilere gönderildiği, bu süreçte ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin idareye yapılan bir şikayetin idarece uygun bulunmadığı, ancak bu şikayetçi tarafından idare kararına karşı süresi içerisinde Kuruma yapılmış herhangi bir başvurusunun da bulunmadığı, bu haliyle tamamlanan ihale işlem dosyasının ön mali kontrolünün yapılabilmesi için idarenin 23.05.2014 tarih ve 1921 saylı yazısı ile MSB Maliye Dairesi Başkanlığı’na gönderildiği,

MSB Maliye Dairesi Başkanlığı Mali Hizmetler birimi tarafından yapılan ön mali kontrole ilişkin 29.05.2014 tarih ve 2014/66 sayı ile düzenlenen ön mali kontrol raporunda ihaleye sunulan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatına dayanak gösterilen belgelerin uygun olmadığı bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin yer alan görüş üzerine, ihale komisyonunun 05.06.2014 tarih ve 21/A sayılı kararında, 21 No’lu komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan Dehliz Yapı İnş. Gıda Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ön mali kontrol raporunda belirtilen gerekçe dikkate alınarak değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin bu defa Tekinler Müh. İnş. Orm. Ürün. Paz San.ve Tic. Ltd. Şti’nin. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalede ihale kararının ihale yetkilisince 09.05.2014 tarihinde onaylanarak kesinleşmesinden 14 gün sonra ihale işlem dosyasının ön mali kontrol işlemi için 23.05.2014 tarihinde MSB Maliye Dairesi Başkanlığı Mali Hizmetler biriminegönderilmesive ilgili idari birimce de verilen 29.05.2014 tarihli görüş sonucunda verilen karar ikinci kesinleşen ihale kararı ile ilk kesinleşen ihale kararının değiştirilmesinin, ihale yetkilisinin yetkisine ilişkin olarak vaz'edilen 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararım onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” şeklindeki hükmüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003 tarihinde kabul edilmiş olup bütünüyle 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanunun “Ön mali kontrol” başlıklı 58 inci maddesinde;

“ Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar.

Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.

Kamu idarelerinde ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür.

Harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgarî kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usul ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirlenir. Kamu idareleri, bu standart ve yöntemlere aykırı olmamak şartıyla bu konuda düzenleme yapabilir. “

Hükümleri yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Sözleşmeye davet” başlıklı 42 nci maddesinde ise, “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye teklif tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. (...)” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda verilen 5018 sayılı Kanunun 58 inci maddesi gereği Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce hazırlanan ve 31.12.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların “ Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde ;

“ _Ön Mali Kontrol: İdarelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin mali karar ve işlemlerinin; idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, harcama programı, finansman programı, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolünü _ifade eder” denilmektedir.

Yine aynı Esasların “Kapsam” başlıklı 10 uncu maddesinde ön mali kontrolün 3 üncü maddede tanımlanan çerçevede harcama birimleri tarafından yapılan kontrollerden oluştuğu, ön mali kontrolün niteliği başlıklı 11 inci maddesinde ise; “ ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliği haiz olup, mali karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı değildir ” denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunundan 2 yıl sonra uygulamaya konulmuş ve mali alanı düzenleyen genel bir Kanundur. 4734 sayılı Kanun ise ihale mevzuatını düzenleyen özel bir kanundur. Bu Kanunun 41 inci maddesinde kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesini ve akabinde sözleşmeye davet konusu düzenlenmektedir. İhale komisyonca alman ve ihale yetkilisinin onayı ile kesinleşen ihale kararlarında ne gibi düzeltici işlemler yapılacağı 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendindeki“ İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine karar verilir ” hükmü ile açıkça belirtilmektedir. Görüleceği üzere ihale komisyonca alınan ve ihale yetkilisinin onayı ile kesinleşen ihale kararlarında anılan Kanunun 41 inci maddesine göre ön mali kontrol neticesinde verilen kararla ilgili olarak ihale komisyonu, ihale yetkilisi ve idare tarafından herhangi bir karar verileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde ihalenin, bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemler olarak tanımlandığı ve bu Kanuna göre yapılacak olan ihalelerde ihale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında, başka adlar altında komisyonlar kurulamayacağı ilgili uygulama yönetmeliklerinde hüküm altına alınmıştır.

Ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliğe haiz olup, mali karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı olmadığı gibi, ön malî kontrol sonucunda verilen görüşe istinaden ihale komisyonunca tekliflerin yeniden değerlendirilebileceğine dair 4734 sayılı Kanunda açık bir düzenlememe bulunmadığından ihale sonucunu değiştirecek şekilde düzeltici işlem belirlenmesi sonucunu doğuracak şekilde ihale komisyonunun daha önce aldığı kararı değiştirebilmesi ve tekrar ihale yetkilisinin onayına sunabilmesi anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendine göre de mümkün olmadığından, bu şekilde yapılacak olan uygulamanın anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden idarelerin eşit muamele ve saydamlık ilkelerine de açıkça aykırılık oluşturacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddialarına yönelik olarak, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca, ihale yetkilisi veya ihale komisyonu tarafından hiçbir şekilde söz konusu ihalede itirazen şikayete konu işlem ve eylemlerle ilgili olarak ihale yetkilisi tarafından onaylanan kesinleşen ihale kararına aykırı şekilde işlem tesis edilmesi mümkün bulunmadığından ve inceleme konusu ihalede ön malî kontrol sonucunda verilen görüşün danışma ve önleyici niteliğinde olduğu ve malî karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı olmadığı dikkate alındığında, söz konusu ihaleye ilişkin ön mali kontrol sonucuna göre ihale sonucunun değişmemesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi