KİK Kararı: 2014/UY.I-2115

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/036
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 21.05.2014
Karar No : 2014/UY.I-2115
BAŞVURU SAHİBİ:
Karslıoğlu İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., REŞATBEY MAH. VALİ YOLU CAD. KALABAY APT. KAT:1/3 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karaisalı Orman İşletme Müdürlüğü Orman Genel Müdürlüğü, Yenı Mahalle Atatürk Caddesı 11 01710 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/8928 İhale Kayıt Numaralı "Karaisalı Orman İşletme Müdürlüğü Hacılı Orman İşletme Şefliği 321 Kod Nolu Göçük - Öreninkaştepe Orman Yeni Yol Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karaisalı Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 05.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karaisalı Orman İşletme Müdürlüğü Hacılı Orman İşletme Şefliği 321 Kod Nolu Göçük - Öreninkaştepe Orman Yeni Yol Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Karslıoğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.03.2014tarih ve 10938sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1304sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamasında;

-Asgari ücret komisyonunun belirlemiş olduğu 2014 yılı asgari ücret tutarının altında işçilik bildirildiği,

-Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin incelenmesi gerektiği,

-Nakliye analizlerinin incelenmesi gerektiği,

-Analizde yer alan girdilerin düşük olduğu,

-Ekskavatör ve greyderlerin bedellerinin düşük gösterildiği,

Aşırı düşük teklif açıklamasının tekrar incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yapım işlerinde “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde

“…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

…

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

….

45.1.3. … Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecek tir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihale “Karaisalı Orman İşletme Müdürlüğü Hacılı Orman İşletme Şefliği 321 Kod Nolu Göçük - Öreninkaştepe orman yeni yol yapım işidir”. 05.02.2014 tarihinde yapılan ihaleye 7 istekli tarafından teklif verilmiş olup, idarece tüm teklifler geçerli teklif olarak tespit edildikten sonra sınır değerin altında teklif sunan Osman Özdemir Özdemir Ormancılık ile Dönmezler İnş. Oto. İş. Mak. Petr. Ürn. Dayn. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. 10.02.2014 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş, anılan isteklilerden Osman Özdemir Özdemir Ormancılık firması aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, 27.02.2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihale aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Dönmezler İnş. Oto. İş. Mak. Petr. Ürn. Dayn. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmış, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak Karslıoğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. belirlenmiş komisyon kararı 03.03.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanmıştır.

İdareden 25.04.2014 tarih ve 1340 sayılı yazı ile sıralı iş kalemleri listesi, açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin gönderilmesi istenilmiş, istenilen belgeler 30.04.2014 tarih ve 2492 sayılı yazı ekinde Kuruma gönderilmiştir.

Gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde 15.013/A poz nolu “ Buldozerle yumuşak kayanın kazılması ve kullanılması (yarma ve yan ariyetten dolguya gidecek kazılarda )” iş kalemi ile 15.014/A poz nolu “Ekskavatörle sert kayanın kazılması ve kullanılması (yarma ve yan ariyetten dolguya gidecek kazılarda )” 2 iş kaleminin açıklanmasının istenildiği, bahse konu yazı ekinde söz konusu iş kalemlerine ilişkin analiz ile alt analizlerin yazı ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Dönmezler İnş. Oto. İş. Mak. Petr. Ürn. Dayn. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;

Bahse konu ihalenin ilanı Kamu İhale Bülteninde 24.01.2014 tarihinde yayımlanmıştır. Anılan Tebliğin 45.15’inci maddesinde “ İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması yer almakta olup, söz konusu açıklama uyarınca istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında ilan tarihi itibarıyla ilgili Bakanlıkların 2014 yılı birim fiyatları yayımlanmadığından 2013 yılı birim fiyatları kullanılabilecektir. Bu çerçevede yapılan incelemede;

Anılan isteklinin bahse konu iş kalemlerine ilişkin olarak sunduğu analiz ve alt analizlerin idarece hazırlanan analiz ve alt analizleri ile Karayolları Genel Müdürlüğünün bahse konu iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analiz ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış bulunan alt analizlerine uygun olduğu, analiz girdi cins ve miktarlarının idarenin girdi cinsleri ile anılan Bakanlıklar tarafından yayımlanan analiz ve alt analizlerin girdi cins ve miktarlarına uygun olduğu, tüm analiz girdi fiyatlarının tevsikinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış 2013 yılı rayiç fiyatları ile yapıldığı, ayrıca bu rayiç fiyatlarını Tebliğ’in yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca rayiçlerin poz numaralarının da belirtildiği bir liste halinde sunulduğu görülmüştür.

Diğer taraftan anılan Tebliğ’in 45.1.9’uncu maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması yer almaktadır. Bahse konu ihalenin ihale tarihi 05.02.2014’dür. İhale tarihi itibarıyla 2014 yılı ilk altı aylık saatlik asgari ücret tutarı 4,76 TL’dir. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu iş kalemlerine ilişkin analiz ve alt analizlerinin incelenmesinde işçilik ücretlerinin asgari ücretin çok üzerinde öngörüldüğü anlaşılmıştır. (Örn. Formen:9,40 TL, operatör makinist:7,50 TL, makinist 6,50 TL, yağcı: 4,80 TL vb.)

Yukarıda da belirtildiği gibi anılan isteklinin analiz girdilerini Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış rayiçler ile tevsik ettiğinden aşırı düşük teklif açıklamasında fatura ve/veya fiyat teklifi sunmamıştır. Ayrıca anılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin açıklamalarını yaptığı ekskavatör ve greyderin maliyet bedeli için rayiç fiyatların kullanıldığı, söz konusu araçların saatlik ücretinin tespiti için alt analiz düzenlediği ve bu alt analizlerde de rayiçlerin kullanıldığı, nakliyeye ilişkin ise anılan isteklinin açıklamasında sunduğu analiz girdilerinin idarenin analiz girdileriyle örtüştüğü görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, anılan istekli tarafından açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin açıklama ekinde sunulan analiz ve alt analizlerde analiz girdisi olarak belirtildiği ancak buna ilişkin bir fiyatlandırma yapılmadığı, bir bedel öngörülmediği görülmüştür (Örn: 04.101 poz nolu dinamit, 04.105 poz nolu kapsül, 04.104 poz nolu kapsül). Bahse konu Tebliğ’in 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddesinde yapılan açıklamalar uyarınca açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin istekliler tarafından sunulan analizlerde girdi olarak belirtilmesi ve söz konusu analiz girdilerine bir bedel öngörülmesi ancak bu bedelin tevsikine ilişkin bir belgelendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizde açıklama istenilmeyen analiz girdilerine yer verilmesine rağmen bu analiz girdilerine ilişkin bir bedel öngörülmediğinden anılan isteklinin bu haliyle yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmayan Dönmezler İnş. Oto. İş. Mak. Petr. Ürn. Dayn. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi