KİK Kararı: 2014/UY.I-2070

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/033
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 14.05.2014
Karar No : 2014/UY.I-2070
BAŞVURU SAHİBİ:
Pramid Mes.Mağ.İth.İhr.Tur.Teks.İnş.A.Ş.- Özgür İnş.Tur.Ltd.Şti., MEBUSEVLERİ AYTEN SOK. NO:34 BEŞEVLER ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi 4. Bölge Müdürlüğü - Konya, Pirebi Mah. Feritpaşa Cad. No: 3 42040 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/185024 İhale Kayıt Numaralı "Konya Çumra Iıı Merhale (Kop) Projesi Kapsamında Bozkır-Hadim Relokasyon Yolu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 4. Bölge Müdürlüğü - Konyatarafından 23.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Konya Çumra III Merhale (Kop) Projesi Kapsamında Bozkır-Hadim Relokasyon Yolu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Pramid Mes. Mağ. İth. İhr. Tur. Teks. İnş. A. Ş.- Özgür İnş. Tur. Ltd. Şti.Ortak Girişimi’nin 18.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 04.04.2014tarih ve 11583sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1365sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talepli yazısının mevzuata uygun olmadığı, idarece açıklama talep yazısı ekinde gönderilen tabloda açıklama istenilmeyen analiz girdileri olarak belirtilen kalemlerin, iş kalemlerinin analizinde yer alan analiz girdileri olmayıp, analiz girdilerinin de altında olan yardımcı analiz olarak kullanılan rayiçler olduğu, bu yazının yol açtığı tereddüt nedeniyle açıklamalarını paçal pozlar ile yapmaya çalıştıkları, bu noktada açıklama istenilen iş kalemleri olarak belirlenen "BF-01 Yollarda kazı yapılması, dolgu ve/veya depoya konulması" işine ait 12 adet iş kaleminin analiz girdisi olarak değerlendirilmesi gerektiği, idarece verilen açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesindeki girdilerin bir kısmının yardımcı analizleri içerdiği, bir kısmının da işin ifası sırasında kullanılması söz konusu olmayan kalemleri içerdiği, idarece paçal olarak hazırlanan iş kalemlerine ilişkin bilgi verilmemesi nedeniyle sağlıklı açıklamada bulunulmadığı, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin hatalı düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, idare tarafından analiz girdileri kontrolü yapılmaksızın diğer nedenlerle firmaların elenmesine yönelik kararlar alındığı, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında klas oranlarına yer verilmemiş olması ve yaklaşık maliyetin paçal olarak hazırlanmış olmasının açıklamanın sağlıklı olmasını engellediği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece mevzuata uygun görülmeme gerekçelerinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ _2.1._İhale konusu işin

a) Adı: Konya Çumra III Merhale (KOP) Projesi Kapsamında Bozkır-Hadim Relokasyon Yolu İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:2010A010090

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Yaklaşık 13,725 km uzunluğunda karayolu relokasyonu inşaatı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Konya ili Bozkır Hadim Karayolu (Bozkır Barajı)

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

A 1

B 2

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

BF-01

Yollarda Kazı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması

8.200.000

BF-02

Stabilize ve Kırmataş Malzeme Hazırlanması ve Yerine Konulması

86.000

BF-03

Asfalt Yapılması

172

BF-04

Muhtelif Çapta Tünel Tipi Drenaj Borusu Temini ve Döşenmesi

23.000

BF-05

Harçlı Moloz Taş İnşaat Yapılması

BF-06

İstifsiz Taş Dolgu Yapılması

180

BF-07

Açıkta Beton Yapılması

325

BF-08

Açıkta Betonarme Betonu Yapılması

4.750

BF-09

Hendeklerin Beton ile Kaplanması

9.520

BF-10

Otokorkuluk Yapılması ve Montajı

7.100

BF-11

Trafik Levhalarının ve Direklerinin Yapılması ve Montajı

adet

550

D-PROJE

Her Türlü Uygulama Projelerinin Yapılması

pafta

D-CBS

İşin Tamamının CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi)`ne İşlenmesi

adet

TOPLAM TUTAR(K.D.V Hariç)

İdarece belirlenen sınır değer 56.562.651,01 TL olup, teklif fiyatı bu tutarın altındaki 5 istekliden idarenin 19.02.2014 tarihli yazısı ile “aşırı düşük olarak tespit edilen teklifinizle ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesi gereğince, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemine ait birim fiyat tariflerine uygun olarak hazırlayacağınız analiz ve analize dayanak teşkil eden tüm bilgi ve belgelerin…” sunulması istenilmiştir. Yazı ekinde bulunan açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde, “BF-01 Yollarda Kazı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması (m3)” iş kalemi yer almaktadır. Açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinde ise, 14 adet girdi belirtilmiştir. İdarenin açıklama istenilmeyen analiz girdileri olarak paçal pozlara ilişkin iş kalemlerinin analiz girdilerini belirlemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından, başvuru sahibi istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemi olarak belirlenen BF-01 no’lu iş kalemine ait 12 adet iş kaleminin analiz girdisi olarak değerlendirilmesi gerektiği iddiası yerinde görülmemiştir. 2 istekli açıklama sunmadığından değerlendirme dışı bırakılmış olup 3 isteklinin de açıklamaları mevzuata uygun görülmeyerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde aşağıdaki gibi açıklamalar yapılmıştır:

“…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)__(Ek: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 17 md.)_Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 no’lu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.”

İhale komisyonu kararında, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun görülmeme gerekçeleri, “İstekli EK-2 olarak sunmuş olduğu belgede, “Kaya ve batak zeminler hariç her cins ve klasta zeminin kazılması” açıklaması altında, zeminin cinsi “küskülük/toprak” olarak ve oranını da toplam kazının %22’si olduğunu, “Yumuşak kaya ve batak zemin kazılması” açıklaması altında, zemin cinsini “yumuşak kaya” olarak ve oranını da toplam kazının %65’i olduğunu ve “kaya kazılması” açıklaması altında, zemin cinsini “kaya” olarak ve oranını da toplam kazının %13’ü olduğunu belirtmiştir.

Ayrıca, EK-5 olarak sunmuş olduğu hesaplama tablosu üzerinde komisyonumuzda yapılan incelemede, iş kaleminin toplam miktarının %16’sını dolguda kullanacağı ve %84’ünü de depoya nakledeceği belirlenmiştir.

Ancak, EK-3 olarak sunulan hesaplama tablosunda, B-15-306 (Barajlarda yumuşak kaya zeminlerin kazılması, dolgu veya depoya konulması) ile B-15.306/A (Barajlarda batak zeminlerin kazılması ve depoya konulması) pozlarının kullanıldığı tespit edilmiştir. EK-2 olarak sunulan belgede bahse konu olan pozlarla ilgili zemin cinsi olarak “yumuşak kaya” belirtildiği halde, EK-3 belgesinde yumuşak kaya miktarı 0,0874 ve batak miktarı 0,4586 olarak hesaplanmıştır. Fakat bu hesaplama ile ilgili olarak, açıklama dosyasında herhangi bir belgeye rastlanmamıştır.

B-15.301 ve B-15.310 no’lu pozlar için kullanılan 03.501 no’lu yardımcı analizde 03.001 (Ekskavatör – 100 HP) girdisinin birim fiyat 111.000,00 TL/adet olarak alınmıştır. Ancak açıklama dosyasında bu birim fiyat ile ilgili herhangi bir belgeye rastlanmamıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 03.001 no’lu rayiç için 2013 yılında belirlemiş olduğu birim fiyat 148.000,00 TL/adet’tir.

B-15.305 no’lu poz için yapılan hesaplamada 03.511 no’lu girdinin miktarı 0,01 saat ve birim fiyatı 93,23 TL/saat alındığı halde tutarı 0,65 TL olarak hesaplanmıştır. Söz konusu hesaplamada aritmetik hata tespit edilmiş olup, komisyonumuzca yapılan düzeltme ile EK-3’ün ilk sayfasına B-15.305 için birim fiyat olarak 0,93 TL/ m3 yansıtılmıştır. Teklif edilen birim fiyat bu düzeltmeden dolayı değişmektedir.

B-15.306 ve B-15.306/A no’lu pozlar için 03.502 (Ekskavatör 140 HP -5,5 Yd3) girdisi kullanılmıştır. Ancak, DSİ Genel Müdürlüğü pozlarından olan bu pozlarda 03.502 değil 03.501 (Ekskavatör 100HP-1 Yd3) girdisi kullanılması gerekmektedir. Yukarıda B-15.301 ve B-15.310 no’lu pozlar için yapılan açıklamalar bu pozlar için de geçerli olacağından, istekli tarafından yapılan bu hesaplama uygun görülmemiştir. Ayrıca, açıklama dosyasında 03.501 yerine 03.502 kullanılmasına dair herhangi bir belge bulunmamaktadır.

Ayrıca; yapılan incelemeler sonucunda, teklif edilen birim fiyatın %0,364’ü kar ve genel gider karşılığı olarak gösterilmiştir. Sözleşme masrafları (damga vergisi, karar pulu, KİK payı, noter harcı, kesin teminat masrafı vb.), şantiye giderleri (özel teknik şartnamede belirtilen laboratuvar giderleri ve diğer tesislerin bedeli vb.), SGK primleri, All-Risk sigorta giderleri vb. giderlerin ve yüklenici karının, bu oran dahilinde karşılanması ticari hayatın olağan akışına aykırı bir durum ortaya çıkarmaktadır.

Yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda, 22 sıra numaralı isteklinin aşırı düşük teklifi ile ilgili olarak yapmış olduğu açıklamalar komisyonumuzca uygun ve yeterli görülmemiş olup, isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklinde belirtilmiş olup, başvuru sahibi istekli tarafından bu gerekçelerin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

İdarece, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun görülmeme gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı iddiası ile sınırlı yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdarenin, “İstekli EK-2 olarak sunmuş olduğu belgede, “Kaya ve batak zeminler hariç her cins ve klasta zeminin kazılması” açıklaması altında, zeminin cinsi “küskülük/toprak” olarak ve oranını da toplam kazının %22’si olduğunu, “Yumuşak kaya ve batak zemin kazılması” açıklaması altında, zemin cinsini “yumuşak kaya” olarak ve oranını da toplam kazının %65’i olduğunu ve “kaya kazılması” açıklaması altında, zemin cinsini “kaya” olarak ve oranını da toplam kazının %13’ü olduğunu belirtmiştir.

Ayrıca; EK-3 belgesinde depoya nakledilecek küskülük/toprak kazısı için B-15.301 ve B-15.305 no’lu pozlar kullanıldığı belirlenmiştir. Ancak; açıklama dosyasında, bu pozların oranları ile ilgili herhangi bir hesaplama cetveline veya belgeye rastlanmamıştır. Depoya nakledilecek küskülük/toprak kazı miktarı, dosyadaki belgeler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda %22x%84=0,1848 olarak bulunmuştur. Ancak, B-15.301 ve B-15.305 no’lu pozların miktarlarının toplamının 0,0874+0,0874=0,1748 olduğu görülmüştür.” gerekçesine ilişkin olarak başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle, “İdarece klas oranları verilmediğinden, klas farklılığı gerekçe gösterilerek birim fiyatların düşürülmediği, aksine maliyeti yüksek olan yumuşak kaya ve kaya kazı miktarlarının oranlarını yüksek tuttukları, belge içindeki tabloda “yumuşak kaya” ifadesinin kazının cinsini belirlemek için yazıldığı, aynı satırın açıklama kısmında “yumuşak kaya veya batak zemin kazılması” ifadesine yer verilmiş olmakla %65’lik kazı oranının hem yumuşak kaya hem de batak zemini tanımladığının açıkça görüldüğü, EK-3 “Yollarda kazı yapılması, dolgu ve/veya depoya konulması” isimli “1” numaralı analiz formatında ise batak zemin ve yumuşak kayanın ayrı ayrı açıklamaya konu edildiği, bu analizde yer alan oranlar dikkate alınmak suretiyle EK-3 2. Kısım yardımcı analiz formatında ve taşıma ile ilgili EK-5 “Taşıma/mesafe analizleri” yardımcı analizlerinin oluşturulduğu, batak zemin için ayrı ayrı yumuşak kaya için ayrı maliyet çalışması yapıldığı ortada olduğundan batak zemin kazısının yumuşak kaya olarak algılanmasının mümkün olmadığı” iddia edilmektedir.

Bu hususa ilişkin olarak idarece klas oranlarının verilmemesi aşırı düşük teklif açıklamasına engel görülmemekte olup, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, EK-2 no’lu ve “Dolgu ve taşıma mesafeleri ile ilgili açıklama” başlıklı belgede, “1. Kazı klas oranlarının tespit edilmesi” başlığı altında, yer alan tablonun 2. satırında “kazı açıklama: yumuşak kaya ve batak zemin kazılması” denilmekle birlikte, “cinsi: yumuşak kaya” ve oranı “%65” olarak belirtilmiştir. Bu açıklamadan kazının ne kadarının yumuşak kaya ne kadarının batak zemin kazılmasından oluştuğu anlaşılmamakta ve cinsi kısmında sadece “yumuşak kaya” ibaresi yer aldığından %65’lik kazı oranının yumuşak kayadan oluştuğu anlamı da çıkmaktadır. Dolayısıyla batak zemin kazı miktarı belirli değildir. EK-3 no’lu belgede yer alan, açıklama istenilen BF-01 no’lu “Yollarda kazı yapılması, dolgu ve/veya depoya konulması” iş kaleminin analizinde, “B-15.306 Barajlarda yumuşak kaya zeminlerin kazılması ve depoya konulması” analiz girdisinin miktarı 0,08740 m3 olarak ve “B-15.306/A Barajlarda batak zeminlerin kazılması ve depoya konulması” analiz girdisinin miktarı 0,45860 m3 olarak gösterilmiştir. İdarenin batak zemin kazı miktarının EK-2’de belirtilmediği ve batak zemin ve yumuşak kaya kazı miktarı hesaplamalarına ilişkin olarak EK-2 ve EK-3 arasında çelişki bulunduğu gerekçesiyle idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, firmanın açıklamalarında yer alan bilgilere göre açıklama istenilen BF-01 no’lu “Yollarda kazı yapılması, dolgu ve/veya depoya konulması” iş kaleminin analizinde, B-15.301 ve B-15.305 no’lu girdilerde toplam %22’lik kazı miktarı içinde, depoya nakledilecek küskülük/toprak kazı miktarının idarece de EK-5 no’lu belgedeki verilerden hesaplandığı üzere toplam %84’lük miktara oranlanması sonucunda, %22x%84=0,1848 m3 olması gerektiği, ancak istekli tarafından B-15.301 ve B-15.305 no’lu pozların miktarlarının toplamının 0,0874+0,0874=0,1748 m3 olarak açıklandığı anlaşıldığından idarenin bu yöndeki gerekçesinde de mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarenin “B-15.301 ve B-15.310 no’lu pozlar için kullanılan 03.501 no’lu yardımcı analizde 03.001 (Ekskavatör – 100 HP) girdisinin birim fiyat 111.000,00 TL/adet olarak alınmıştır. Ancak açıklama dosyasında bu birim fiyat ile ilgili herhangi bir belgeye rastlanmamıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 03.001 no’lu rayiç için 2013 yılında belirlemiş olduğu birim fiyat 148.000,00 TL/adet’tir.” gerekçesine ilişkin olarak başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle, “bir analiz girdisi olarak değerlendirilemeyecek olan 03.501-Ekskavatör (100 HP) rayici bir analiz girdisi olarak değerlendirilerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, kar dahil teklif fiyat göz önüne alındığında bu hususun teklifi aşırı düşük hale getirmeyeceği” iddia edilmektedir. Bu hususa ilişkin olarak başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde,03.501 no’lu yardımcı analizde 03.001 (Ekskavatör – 100 HP) girdisinin birim fiyatının 111.000,00 TL/adet olarak alındığı görülmüş olup Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 03.001 no’lu rayiç için 2013 yılında belirlemiş olduğu birim fiyatın 148.000,00 TL/adet olduğu anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.” şeklindeki açıklamaları uyarıncaaçıklama uyarınca isteklinin teklif ettiği fiyata ilişkin belgeye dayalı açıklama yapmadığı görüldüğünden idarenin gerekçesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarenin “B-15.305 no’lu poz için yapılan hesaplamada 03.511 no’lu girdinin miktarı 0,01 saat ve birim fiyatı 93,23 TL/saat alındığı halde tutarı 0,65 TL olarak hesaplanmıştır. Söz konusu hesaplamada aritmetik hata tespit edilmiş olup, komisyonumuzca yapılan düzeltme ile EK-3’ün ilk sayfasına B-15.305 için birim fiyat olarak 0,93 TL/ m3 yansıtılmıştır. Teklif edilen birim fiyat bu düzeltmeden dolayı değişmektedir.” gerekçesine ilişkin olarak başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle, “miktar kısmında yer alan 0,007 sayısının 93,23 TL birim fiyat ile çarpıldıktan sonra (aritmetik işlem yapıldıktan sonra) Excel programı tarafından iki haneye yuvarlanarak 0,01 şeklinde yazıldığı, 0,007x93,23=0,65 TL olduğu, yuvarlamanın aritmetik işlemden sonra yapıldığı ve sadece yardımcı analizde yapıldığı, bu nedenle aritmetik hata olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, B.15.305 no’lu asıl analizin “0,08740 m3 x0,65 TL=0,06” şeklinde olduğu ve aritmetik hata bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 39’uncu maddesi uyarınca idarenin işleminin mevzuata aykırı olduğu” iddia edilmektedir. Bu hususa ilişkin olarak başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde,B.15.305 no’lu analizin “0,08740 m3 x 0,65 TL=0,06 TL” şeklinde olduğu, bu analizin 03.511 no’lu girdi ile açıklandığı ve 03.511 no’lu girdi fiyatının “0,01 m3 x 93,23 TL= 0,65 TL” şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Ancak, “0,01 m3 x 93,23 TL= 0,93 TL” olması gerekmektedir. Başvuru sahibi tarafından söz konusu girdiye ilişkin işlemin 0,007x93,23=0,65 TL olduğu, yuvarlamanın aritmetik işlemden sonra yapılarak, 0,007 yerine 0,01 yazıldığı, bunun aritmetik hata olmadığı iddia edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1.__(Değişik: 20 _/__4/_2011 -27 911 _R.G./ 15. md.)_Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

_39.2. (_Değişik: 20 _/__4/_2011 -27 911 _R.G./ 15. md.)_Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” şeklinde açıklamalar yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” şeklinde açıklama yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 39’uncu maddesinde birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hataya ilişkin açıklamalar yer almakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında B-15.305 no’lu pozun analizinde 03.511 no’lu girdinin fiyatının 0,01 x 93,23 = 0,93 TL olması gerekirken 0,65 TL olarak gösterildiği, istekli tarafından bunun 0,007 rakamının 0,01’e yuvarlanmasından kaynaklandığının belirtildiği, bu nedenle, B.15.305 no’lu girdinin fiyatının 0,08740 m3 x 0,93 TL= 0,08 TL olması gerekirken, 0,08740 m3 x 0,65 TL = 0,06 TL olarak hesaplandığı ve birim fiyat teklif cetvelinin BF-01 no’lu iş kalemi fiyatının da 5,52 TL olması gerekirken 5,50 TL olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, analiz girdisinin miktarında yuvarlama yapılması sonucunda açıklama istenilen iş kaleminin fiyatına ve birim fiyat teklif cetveline yansıyan bir hesap hatası oluştuğu sonucuna varıldığından idarenin gerekçesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarenin “B-15.306 ve B-15.306/A no’lu pozlar için 03.502 (Ekskavatör 140 HP -5,5 Yd3) girdisi kullanılmıştır. Ancak, DSİ Genel Müdürlüğü pozlarından olan bu pozlarda 03.502 değil 03.501 (Ekskavatör 100HP-1 Yd3) girdisi kullanılması gerekmektedir. Yukarıda B-15.301 ve B-15.310 no’lu pozlar için yapılan açıklamalar bu pozlar için de geçerli olacağından, istekli tarafından yapılan bu hesaplama uygun görülmemiştir. Ayrıca, açıklama dosyasında 03.501 yerine 03.502 kullanılmasına dair herhangi bir belge bulunmamaktadır.” gerekçesine ilişkin olarak başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle, tercih edilen aracın daha yüksek özelliklere sahip olmasının teknik ve hukuki açıdan herhangi bir sorun teşkil etmediği, motor gücü daha yüksek bir aracın tercih edilmesi halinde belgelendirme yapılması gerektiğine dair bir düzenleme bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.16’ncı maddesi uyarınca, açıklamanın hangi düzenlemeye aykırılık teşkil ettiğini açıkça belirtmesi gerektiği, analizde kullanılması istenilen 03.501 Ekskavatör (100 Hp 1Yd3)’ün Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2013 yılı kar dahil birim fiyatının 82,35 TL olduğu, analizde kullandıkları 03.502 Ekskavatör (140 Hp 5.5Yd3)’ün ise 2013 yılı karlı birim fiyatının 106,95 TL olduğu; iki poz arasında motorin girdisi dışında tüm girdilerin eşit olduğu, motorin girdisinde de 03.502 pozunda yer alan motorin miktarının idarenin istediği poz olan 03.501’de yer alan motorin miktarından 20,98 TL daha fazla olduğu, 03.502 pozu için 93,23 TL fiyat öngördükleri halde idarenin söz konusu ettiği 03.501 pozunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın karlı fiyatları ile 82,35 TL olduğundan tekliflerinin aşırı düşük bulunmasının mümkün olmadığı iddia edilmektedir.

DSİ’nin B-15.306 ve B-15.306/Ano’lu pozlarının analizleri aşağıdaki gibidir:

B-15.306 Poz Analizi

İdare Kodu

Rayiç No

Tanımı

Birimi

Miktarı

BAY

04.101

JEL DİNAMİT

0.070

BAY

04.106/A

ELEKTRİKLİ KAPSÜL 1.5 MT

0.250

BAY

03.517

KOMPRESÖR'ÜN BİR SAATLİK ÜCRETİ

0.040

BAY

03.501

EKSKAVATÖRÜN 1 SAATLİK ÜCRETİ (100 HP) 1 SAATLİK ÜCRETİ

0.015

BAY

03.512

TRAKTÖR BULDOZER'İN (285 DHP) 1 SAATLİK ÜCRETİ

0.002

BAY

03.511

185 DHP TRAKTOR BULDOZER'İN BİR SAATLİK ÜCRETİ

0.004

B-15.306/APoz Analizi

İdare Kodu

Rayiç No

Tanımı

Birimi

Miktarı

BAY

03.501

EKSKAVATÖRÜN 1 SAATLİK ÜCRETİ (100 HP) 1 SAATLİK ÜCRETİ

0.029

BAY

03.511

185 DHP TRAKTOR BULDOZER'İN BİR SAATLİK ÜCRETİ

0.008

İsteklinin açıklamalarında B-15.306 ve B-15.306/Ano’lu analizlere yer verdiği, ancak her iki analizde de 03.501 no’lu analiz girdisi yerine, açıklama istenilmeyen analiz girdileri arasında yer alan 03.502 no’lu analiz girdisine yer verdiği, bu farklılığa ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “ 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir….” ş eklinde açıklama yer almaktadır. İstekli tarafından kullanılan B-15.306 ve B-15.306/Ano’lu pozların analiz girdilerinin farklılaştırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki “ 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.” açıklamaları uyarınca, 03.502 no’lu analiz girdisinde yer alan aracın daha üstün özelliklere sahip olduğu itirazen şikayet dilekçesinde belirtilmekle birlikte, 03.501 no’lu analiz girdisi yerine03.502 no’lu analiz girdisinin kullanılmasının sağlayacağı avantajlı koşullara ilişkin herhangi bir açıklama da yapılmamıştır. 03.501 ile 03.502 no’lu pozların girdileri arasında sadece ekskavatörün motor gücünün farklılığından kaynaklı olarak mazot girdi miktarından farklılık olmakla birlikte, 03.501 no’lu pozda yer alan ekskavatör girdisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2013 yılı birim fiyatının 148.000 TL olduğu, isteklinin yukarıda belirtilen B-15.301 ve B-15.310 no’lu pozlarda bu fiyatı 111.000 TL olarak gösterdiği, incelenen poz için de açıklama istenilmeyen 03.502 no’lu analiz girdisini kullanmak suretiyle belgeye dayanmaksızın avantaj sağladığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, idarenin gerekçesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarenin “Ayrıca; yapılan incelemeler sonucunda, teklif edilen birim fiyatın %0,364’ü kar ve genel gider karşılığı olarak gösterilmiştir. Sözleşme masrafları (damga vergisi, karar pulu, KİK payı, noter harcı, kesin teminat masrafı vb.), şantiye giderleri (özel teknik şartnamede belirtilen laboratuvar giderleri ve diğer tesislerin bedeli vb.), SGK primleri, All-Risk sigorta giderleri vb. giderlerin ve yüklenici karının, bu oran dahilinde karşılanması ticari hayatın olağan akışına aykırı bir durum ortaya çıkarmaktadır.” gerekçesine ilişkin olarak, sözleşme ve genel giderlerin açıklama istenilen iş kalemleri arasında bulunmadığı ve önemli teklif bileşeni olarak değerlendirilmediği anlaşıldığından idarenin gerekçesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2014/UY.I-2070

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin