KİK Kararı: 2014/UY.I-1792

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/026
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 16.04.2014
Karar No : 2014/UY.I-1792
BAŞVURU SAHİBİ:
İlhan Akbayır Yapı Ticaret - İlhan Akbayır, DENİZCİLER MAH. AHMET KAYA CAD. NO : 3 DÜKKAN 3 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çanakkale Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Ismetpasa Mahallesı Atatürk Caddesı 17100 ÇANAKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/8139 İhale Kayıt Numaralı "Belediye Çalışanları Eğitim, Sosyal Tesis Ve Rekreasyon Alanı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çanakkale Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 12.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Belediye Çalışanları Eğitim, Sosyal Tesis ve Rekreasyon Alanı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak İlhan Akbayır Yapı Ticaret - İlhan Akbayır’ın 07.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.03.2014tarih ve 10054sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1219sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı,

1. Belediye çalışanı eğitim, sosyal tesis ve rekreasyon alanı yapım işi ilerleme yüzdelerinde yer alan inşaat işleri kaleminde,

a) Özel 01, Özel 02 pozlarının analiz miktarları hesabı yapılmadan açıklama ve beyan yapılmış olduğunun anlaşılacağı,

b) Özel 04, Özel 05, Özel 06, Özel 07 pozları ile ilgili verilecek proforma faturada kullanılacak malzeme ve işçilikleri kapsayan analiz sunulması gerektiği, analizde imalatın atölye işçiliklerinin şantiye mahallindeki yatay ve düşey taşıma işçiliklerinin, montaj işçiliğinin, montajda kullanılacak yardımcı malzemelerin teknik şartnameye göre ayrıntılı olarak tetkik edilmesi ve teklif imzalayan mali müşavirden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesinin gerektiği, yine işçilik miktar ve ücretlerinin belli olmadığı,

c) P-108, P-066 pozların analiz miktarları hesabı yapılması gerektiği,

d) Özel-03 “Granüler malzemeden taş dolgu zemin iyileştirme yapılması” pozu ile ilgili imalatların yapımında ek bir işçilik yapılmasının gerektiği, bu imalatlarla ilgili proforma/fiyat teklif ile açıklama yapmanın yeterli olmadığı, ayrıca malzeme, nakliye, işçiliklerle ilgili de analiz sunulması gerektiği, yine işçilik miktar ve ücretlerinin belli olmadığı,

e) Y.23.014, Y.23.015, Y.18.001/C01, Y.18.001/C05, 27.581/MK, 27.503 mak, 27.525/11, 27.528/3, Y.23.176, 26.641/3 pozları ile ilgili imalatların analizinde nakliye bedellerinin belirtilmesi gerektiği,

f) Şantiye dışına kazı ve moloz nakli pozunun ilerleme yüzdelerinde bulunmadığı,

g) Havalandırma ve klima tesisatı kaleminde yer alan 48.000 Btu/h kaset tip klima iç ve dış ünite yerine teslimi ve montajı pozu ile ilgili teklif veren firmanın Şartname uyarınca üretici olmayacağından teklif vererek maliyete dayalı açıklama yapamayacağı, alım satım yapmadığı için satışlar üzerinden de açıklama yapamayacağı, ayrıca malzemelerin ve yapılacak işçiliklerin ayrıntılı olarak gösterildiği açıklama sunulması gerektiği, ayrıca Ek-O.5 veya Ek-O.6 belgesinin ilgili meslek mensubunda bulunmadığı, ilgili meslek mensubundan saklanması gereken söz konusu evrakın istenmesi gerektiği, ayrıca söz konusu iş kalemi ile ilgili teklif veren firmadan teklif verilebilmesi için gerekli olan sertifikaların ve firmaya ait ilgili kalite belgesinin istenmesinin gerektiği, sunulan fiyat teklifinin kullanılacak malzeme ve işçilikleri ayrıntılı olarak içerip içermediği yönünden incelenmesi gerektiği,

h) Elektrik imalatları kaleminde yer alan “4xl8W floresan ampullü prizmatik lensli asma tavan armatürü”, “18W kompakt floresan ampullü etanş asma tavan armatürü (IP 54)” pozları ile ilgili imalatların yapımında ek bir işçilik yapılmasının gerektiği, bu imalatlarla ilgili proforma/fiyat teklifi ile açıklama yapmanın yeterli olmayacağı, ayrıca malzeme, nakliye, işçiliklerle ilgili de analiz sunulması gerektiği, yine işçilik miktar ve ücretlerinin belli olmadığı,

ı) Elektrik imalatları kaleminde yer alan “Hidrolik asansör 3 duraklı, 630 kg, Tam Otomatik Kabin Kapısı (2 Kanatlı Tlskpk/Mrk.açı.) 900x2000 mm” pozunun ihale dokümanı analiz formatı ELK-58 ve ELK-59’da verilen 982.102 no’lu pozun yanlış olduğu, dolayısıyla buna göre verilmiş olan savunmanın geçersiz olacağı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, hesap cetveli sunulup sunulmadığı, hesap cetvelinde yer alan bütün imalat miktarlarının idarece hazırlanan yaklaşık maliyetteki miktarlar ile uyumlu olup olmadığı yönünden incelenmesi gerektiği,

3. Analizlerde kullanılan girdi fiyatlarının ihalenin yapıldığı yıla ait piyasa fiyatlarını (rayiç) yansıtması gerektiği yönünden incelenmesi gerektiği,

4. Özel 04, Özel 05, Özel 06, Özel 07 kalemlerinin yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları olmadığından söz konusu iş kalemleri için analiz sunulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde işin adının “ Belediye Çalışanları Eğitim, Sosyal Tesis ve Rekreasyon Alanı Yapım İşi ” olarak ifade edildiği,

12.02.2014 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, 4 geçerli teklif sahibi isteklinin teklif fiyatları göz önünde bulundurulmak suretiyle hesaplanan sınır değerin altında teklif veren Şalcılar Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, süresinde cevap veren anılan isteklinin açıklamaları uygun bulunarak idarece ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi İlhan Akbayır’ın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği,

İdarece Şalcılar Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yazının içeriğinde açıklama yapılması talep edilen iş kalemlerine yer verildiği, ihale dokümanı içinde ise ilerleme yüzdeleri, mahal listeleri ve örnek analiz formatının yer aldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıdaki açıklamalarından ihale komisyonunca, idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, belirlenen bu sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, ayrıca, ihale komisyonu tarafından, “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, ayrıca tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi; aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılması, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kaleminin yaklaşık maliyete oranını gösteren sıralı iş kalemleri listesinin ve analiz formatlarının oluşturulduğu, ihale dokümanı içinde örnek analiz formatının, ilerleme yüzdeleri ve mahal listelerinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece teklifi aşırı düşük bulunan Şalcılar Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen 14.02.2014 tarih ve 1951 sayılı yazıda ise “ 58, 59, 64 numaralı elektrik analiz formatlarında, 2, 3, 4, 7, 12, 13, 17, 19, 22, 24, 26, 28, 29, 30, 32, 33, 35, 38, 39, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53 numaralı inşaat iş kalem/iş gruplarında ve 22, 35 ve 46 numaralı mekanik analiz formatlarında belgelere dayalı olarak ayrıca işin tamamının teklif edilen fiyatlarda yapılabileceği hususunun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38 ve 45. maddeleri doğrultusunda açıklanması” hususu belirtilmiş olup yazı ekinde bir bilgi ve belgeye rastlanılamamıştır.

Bu çerçevede idarece açıklama istenilecek iş kalemlerinin yazı içeriğinde belirtildiği görülmekle birlikte “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak yapılması gereken tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmediği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğunun incelenmesi için, öncelikle idare tarafından açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde istenilmiş olması gerekmekte olup, ihale işlem dosyasının incelenmesinden; ihale konusu yapım işinin 261 iş kaleminden oluştuğu, idarece, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri listesi” oluşturulmuş olmakla birlikte sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak yapılması gereken tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin istekliye bildirilmediği dolayısıyla istekliye açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca özel pozlara ilişkin girdilerin belirtildiği analiz formatının da aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; idarece, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin ve özel pozlara ilişkin girdilerin belirtildiği analiz formatının verilerek ve anılan listeler esas alınarak bahse konu Tebliğ’in 45’inci maddesine uygun şekilde istekliden yeniden açıklama yapılmasının istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, özel pozlara ilişkin girdilerin belirtildiği analiz formatı ve açıklama istenmeyecek analiz girdileri verilerek sınır değerin altında kalan istekliden mevzuata uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi