KİK Kararı: 2014/UY.I-1705

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/025
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 09.04.2014
Karar No : 2014/UY.I-1705
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Kartal - Ali Erkan Çopur İş Ortaklığı, İNCİLİPINAR MAH. 3. NOLU CAD. BAYEL İŞ MERKEZİ KAT: 5 NO: 507 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şehitkamil Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü, Mücahitler Ali Fuat Cebesoy Bulvarı Üzeri No: 2 27030 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/54 İhale Kayıt Numaralı "Şehitkamil Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü İş Tevzi, Makine İkmal Ve Onarım Garajı İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şehitkâmil Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 03.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Şehitkâmil Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü İş Tevzi, Makine İkmal ve Onarım Garajı İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Kartal - Ali Erkan Çopur İş Ortaklığı’nın 10.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.03.2014tarih ve 9971sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1210sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan İbrahim Apa İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması hususunda idareye yapılan şikâyet başvurusunun somut iddia sunulmaması sebebiyle reddedildiği ancak anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda yer alan sebeplerden ötürü mevzuata uygun olmadığı,

1. Anılan isteklinin imalat miktarları ile idarece belirlenen imalat miktarlarının birbiriyle örtüşmediği ve isteklinin miktar eksikliğinin %10’dan fazla olmak üzere makul olmayan bir ölçüde olduğu, nakliye giderlerinin açıklanmadığı, sunulan analizlerin idarenin analiz formatına uygun tanzim edilmediği, proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.12’nci maddesine göre son geçici veya iki önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekir iken, bu proforma faturaların hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun belli olmadığı, proforma faturadaki fiyatların ticari hayatın genel işleyişine aykırı olacak şekilde düşük olmasına rağmen idarece belgeyi düzenleyen SMMM, YMM’den maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmediği ve idarece gerekli araştırma yapılmadığı, analizlerde çalıştırılacak personellerin çalışma saatlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca belirlenen poz açılımlarındaki çalışma saatlerinden daha düşük belirlendiği, sunulan analizler ve alt analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımlanan birim fiyatları altında analiz düzenlendiği,

2. Sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ve 45.1.13.2’nci maddelerinde yer alan açıklamalar gereğince SMMM beyanını taşımadığı, proforma faturalarda tarih eksikliği bulunduğu, analizlerde aritmetik hataların olduğu, analizlerde yürürlükte olan asgari ücretin altında ücret belirlendiği, proforma faturalardaki malzeme, işçilik, montaj, nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken sadece malzeme giderlerinin gösterildiği ve teklif verilmeyen işçilik, montaj ve nakliye bedelleri için ayrı analiz düzenlenmediği, istekli tarafından açıklaması kapsamında miktar ve tutarların gösterildiği maliyet hesap cetvelinin düzenlenmediği, tüm imalatlar için teklif edilen rakamın toplamı ile teklif mektubundaki rakamların birbiriyle örtüşmediği, teklif cetvelinde tüm satırların toplamı ile toplam tutarın birbiriyle örtüşmediği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin çoğu için herhangi bir fiyat ve miktar belirlenmediği, açıklama istenilen ve açıklama istenmeyen iş kalemleri arasında yer alan iş kalemlerinin birbiri ile uyumlu olmadığı ve bu iş kalemleri için iki ayrı fiyat teklif edildiği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin teklif bedelinin %20’lik kısmını karşılaması gerekirken, açıklama istenilmeyen iş kalemleri için isteklinin teklif etmiş olduğu tutarın toplam teklif tutarının %1,5’ine tekabül ettiği, isteklinin kendi malı olarak gösterdiği malzemelerle ilgili düzenlenen stok tespit tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmediğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’de yer alan düzenlemelere göre ihale konusu işin “ Şehitkâmil Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü İş Tevzi, Makine İkmal ve Onarım Garajı İnşaatı yapım işi” olduğu, işin 84 iş kalemi inşaat imalatları, 59 iş kalemi mekanik tesisat imalatları ve 95 iş kalemi elektrik tesisatı imalatları olmak üzere yapım işinin toplam 238 iş kaleminden oluştuğu görülmüştür.

27.02.2014 onay tarihli ihale komisyonu kararında, sınır değerin ihaleye katılan ve geçerli teklif sahibi olan 11 isteklinin teklif tutarları dikkate alınarak 3.034.891,73 TL olarak hesaplandığının, isteklilerden Orhan Budak (2.934.000,00 TL) ve İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin (3.026.000,00 TL) sınır değerin altında kalması sebebiyle anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının istenildiğinin, yazılı açıklama sunmayan Orhan Budak’ın teklifinin reddedildiğinin, ihalenin açıklaması uygun bulunan İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakılmasına ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Mehmet Kartal-Ali Erkan Çopur İş Ortaklığı’nın teklifinin belirlenmesine karar verildiği, Orhan Budak ve İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması konulu ve 10.02.2014 tarihli yazıların ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “ …

45.1.3. … Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

….sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. …

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

…

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. …

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

…

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; ihale konusu yapım işinin inşaat imalatları, elektrik tesisatı imalatları ve mekanik tesisat imalatları olmak üzere 3 iş grubundan oluştuğu, yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde pursantaj listelerine, imâlat listelerine, mahal listelerine, işin projesine, Teknik Şartnamelere, iş kalemleri analizlerine, tesisat analizlerine, sıralı analiz girdileri tablolarına, sıralı iş kalemleri listesine, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine ve tüm iş gruplarına ait iş kalemlerinin birim, miktar, birim fiyat, toplam tutarını gösteren yaklaşık maliyet cetvellerine yer verildiği, sıralı iş kalemleri listesine göre toplam 36 iş kaleminin açıklanmasının gerektiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece açıklanması gereken 36 iş kaleminin miktar ve birim fiyatlarının yer aldığı listenin, liste ekinde birim fiyat analizlerinin, yardımcı analizlerin, alt analizlerin ve çeşitli imalatlara ilişkin olarak proforma faturaların sunulduğu ancak açıklanması istenilen/istenilmeyen tüm iş kalemlerinin miktar ve birim fiyatlarını gösteren listenin sunulmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan İbrahim Apa İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin imalat miktarları ile idarece belirlenen imalat miktarlarının birbiriyle örtüşmediği ve isteklinin miktar eksikliğinin %10’dan fazla olmak üzere makul olmayan bir ölçüde olduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; idare tarafından yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde tüm iş kalemlerine ait birim, miktar, birim fiyat ve tutarların gösterildiği listelerin sunulduğu, bu listelerde yer alan ve açıklanması istenilen 36 iş kalemine ait miktarlar ile isteklinin sunduğu miktarlar bir tabloda karşılaştırıldığında;

S.

Poz No

Br

İstekli

Miktar

Yaklaşık Maliyet

Miktar

Fark

(%)

S.

Poz No

Br

İstekli

Miktar

Yaklaşık Maliyet

Miktar

Fark

(%)

1

Y.23.176

kg

68.000

78.850

-13,76

19

Y.23.014

ton

32

33,66

-4,93

2

18.234

m2

3.640

6.545

-44.385

20

Y.18.001/C06

m2

2.200

2.100

4,76

3

PİYASA2-04

m2

3.640

3.548

2,59

21

27.583/MK

m2

1.700

4.950

-65,656

4

PİYASA2-44

m2

3.640

7.082

-48,60

22

PİYASA M1-11

ad

1

1

0

5

PİYASA M1-09

ad

1,00

1,00

0

23

PİYASA2-59

m2

3.640

10.413,7

-65,046

6

PİYASA2-41

m2

3.640

3.635

0,137

24

PİYASA2-50

m2

124

126

-1,587

7

Y.16.050/04

m3

1.400

1.352,02

3,548

25

27.581/MK

m2

1.702

6.275

-72,876

8

Y.23.011

ton

65,00

62,50

4

26

PİYASA2-60

m2

42,00

2,00

2000

9

21.017/1

m2

3.900

3.835,66

1,677

27

27.534/MK

m2

3.800

3.745

1,468

10

Y.19.059/056

m2

3.640

3.635

0,137

28

PİYASA 1-94

m2

825

817

0,979

11

26.006/108A

m2

3.695

3.745

-1,335

29

26.008/121A

m2

820

817

0,367

12

PİYASA1-47

m2

3.640

3.635

0,137

30

26.502/MK

m2

640

636

0,628

13

PİYASA M1-08

ad

1,00

1,00

0

31

Y.18.245/001

m2

3.640

3.635

0,137

14

Y.21.051/C03

m3

25.000

25.400

-1,57

32

PİYASA 1-69

mt

529,9705

534

-0,75

15

Y.23.244/A

kg

5.351

5.300

0,96

33

Y.17.136

m3

650

628

3,5

16

PİYASA 1-77

m2

770,00

769

0,13

34

PİYASA M1-10

ad

1,00

1

0

17

Y.23.015

ton

40,00

41,07

-2,605

35

782-101

kg

2.860

3.000

-4,666

18

Y.18.461/051A

m2

4.800

4.750

1,05

36

238-528

ad

1

1

0

toplam 5 iş kaleminin (PİYASA M1-09, PİYASA M1-08, 238-528, PİYASA M1-10 ve PİYASA M1-11 poz no’lu ) metrajlarının idarenin metrajları ile aynı ve 18 adet iş kaleminin metrajının idarenin metrajının üzerinde olduğu, geriye kalan 13 iş kaleminin metrajlarının idarenin yaklaşık maliyet hesabı içerisinde yer verilen metrajlardan düşük olduğu, metraj azlığının o iş kalemi içerisindeki oranının %1,335 ile %72,876 aralığında olduğu ve 13 adet iş kalemi içerisinde 6 adet iş kaleminde (Y.23.176, 18.234, PİYASA2-44, 27.581/MK, PİYASA2-59 ve 27.583/MK poz no’lu) metraj azlığının %10’un üzerinde olduğu görülmüştür.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. İsteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda idare ile isteklilerin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunması mümkün olup, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerekmektedir.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen 36 iş kaleminden 6’sında mevcut olan metraj farklılığının ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı ve başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş kalemlerinin metrajlarını düşük göstererek maliyetini düşürdüğü iddiasının yerinde olduğu neticesine varılmıştır.

Başvuru sahibinin nakliye giderlerinin açıklanmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, idarece açıklanması gerekli 36 iş kalemine ilişkin yaklaşık maliyet hesaplamasında nakliye giderlerine yer verilmediği, söz konusu iş kalemlerine ilişkin teknik tariflerde ve iş kalemi analizlerinde de nakliye giderinin yer almadığı ancak ihale işlem dosyası içerisinde yer alansıralı iş kalemleri listesinin altında “-Nakliye ve boru montaj malzeme bedelleri fiyatlara dâhildir” açıklamasının ve Özel Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde “Fiyat farkı ve Eskalasyon Fiyat Farkı verilmeyecektir. Ayrıca Nakliye verilmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüş olup konuya ilişkin olarak idareden bilgi talebinde bulunulmuştur. İdarenin 04.04.2014 tarihli ve 1157 sayılı cevabi yazısında “Söz konusu ibare belge şablonunda yer alan standart bir ifade olup, eğer varsa nakliye ve boru montaj fiyatlarının sıralı iş kalemleri listesi hazırlanırken hesaplamaya dahil edildiğini belirtmek için kullanılmıştır. … Bahse konu işle alakalı yaklaşık maliyet hesaplamalarında T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan Birim Fiyat kitabı dikkate alınmış ve Birim fiyat kitabında belirtilen imalat pozlarının analizlerinde nakliye ye ait herhangi bir ibare bulunmadığı incelendiğinde görülecektir. (Dizi Pusulası 104-146 arası) Ayrıca İdaremiz tarafından İhale dokümanı kapsamında EKAP’a yüklenen ve idaremiz tarafından İdareden doküman satın alan isteklilere verilen analiz formatında da Nakliyeye ait bir ibare bulunmamaktadır. Nakliye konusu Teknik Özel Şartname’nin 10 uncu maddesinde “Fiyat Farkı ve Eskalasyon Fiyat Farkı Verilmeyecektir. Ayrıca Nakliye verilmeyecektir.” Şeklinde düzenlenerek hüküm altına alınmış isteklilerden ihale sürecinde ilgili maddeye veya herhangi bir dokümana itirazda bulunulmamıştır. İstekliler ihalemize teklif vermek suretiyle dokümanlarımızın uygunluğunu da kabul etmiş sayılmaktadır.” şeklinde cevap verildiği görülmüş olup, söz konusu cevabi yazı, 36 iş kalemine ilişkin yaklaşık maliyet hesaplamasında nakliye giderlerine yer verilmediği, bu iş kalemlerine ilişkin teknik tariflerde ve iş kalemi analizlerinde de nakliye giderinin yer almadığı ve ihale dokümanında nakliye giderlerinin isteklilerce teklif fiyatına dâhil edilmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenleme yer almadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde teklif fiyata dâhil olmayan bir giderin açıklanmasının gerekmediği ve başvuru sahibinin nakliye giderlerinin açıklanmadığına dair iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin sunulan analizlerin idarenin analiz formatına uygun tanzim edilmediği, analizlerde çalıştırılacak personellerin çalışma saatlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca belirlenen poz açılımlarındaki çalışma saatlerinden daha düşük belirlendiği, sunulan analizler ve alt analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımlanan birim fiyatları altında analiz düzenlendiği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, ihale işlem dosyası içerisinde yer alan Özel Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “ İmalat ve iş kalemlerinin yapımında, imalat özellikleri imalat listelerinde ilgi tutulan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim pozlarına ait yapım şartları geçerlidir.” düzenlemesinin yer aldığı ve idarenin 04.04.2014 tarihli ve 1157 sayılı cevabi yazısında isteklilere ihale dokümanı kapsamında imalat listeleri verildiğinin belirtildiği görülmüş olup, bu listeler incelendiğinde, söz konusu listelerde tüm iş kalemlerinin poz numaralarının yer aldığı görülmüştür. İbrahim Apa İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama dosyası kapsamında açıklanması gerekli iş kalemleri için analizler oluşturulduğu ve idarece belirlenen özel pozlar için proforma faturalar sunulduğu, analizlerin ekinde yardımcı ve alt analizlerin yer aldığı söz konusu analizlerin idarece ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen analiz formatına uygun olduğu, analizlerde yer alan girdilerin idarenin analizlerinde yer alan girdilerle uyumlu ve eksiksiz oluğu, girdilerin birim fiyatlarının ve miktarlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyatlarına ve miktarlarına eşit olduğu sadece işçiliğe ilişkin birim fiyatların ihale ilan tarihi olan 07.01.2014 tarihinde yürürlükte bulunan 4,76 TL tutarındaki saatlik asgari ücretin üzerinde olmak üzere yayımlanmış birim fiyatlardan farklı belirlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin analizlere ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.12’nci maddesine göre son geçici veya iki önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekir iken, bu proforma faturaların hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun belli olmadığı, proforma faturadaki fiyatların ticari hayatın genel işleyişine aykırı olacak şekilde düşük olmasına rağmen idarece belgeyi düzenleyen SMMM, YMM’den maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmediği ve idarece gerekli araştırma yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin aktarılan 45.1.13.10’uncu maddesinde sunulan proforma faturaların ihale tarihinden önce dahi düzenlenmesinin gerekmediğinin, 45.1.13.12’inci maddesinde proforma faturanın dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin düzenlenmesinin gerektiğinin, 45.1.13.11’incimaddesinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmasının zorunlu olmadığının, gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idarece meslek mensubundan bu tutanakların istenebileceğinin, istenmesi durumunda yapılan incelemede belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceğinin açıklandığı ve ihale komisyonunca İbrahim Apa İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nden söz konusu tutanakların istenilmediği ve istekli tarafından da açıklama dosyası içerisinde sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 2 sıra numarası altında yer verilen iddialarına idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer verilmediği görülmüş, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 12’nci maddesinin “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” şeklindeki açıklaması karşısında başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda iddia konusu edilen bu hususlara ilişkin inceleme yapılmamıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer vermediği söz konusu iddialarına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmaması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi