KİK Kararı: 2014/UY.I-1653

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/024
Gündem No : 96
Karar Tarihi : 02.04.2014
Karar No : 2014/UY.I-1653 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Varyap Madencilik Nakliye İnşaat Taahhüt San.Tic.Ltd.Şti., HUZUR MAH. 1136. SOK. NO:3/7 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Program Ve İzleme Dairesi Başkanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü İsmet İnönü Bulvarı No:14 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/189648 İhale Kayıt Numaralı "(Ardahan - Kars) Ayr. - Çıldır - Aktaş Yolu Km: 0+000 - 16+310 Kesiminin Yapım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığıtarafından 06.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “(Ardahan - Kars) Ayr. - Çıldır - Aktaş Yolu Km: 0+000 - 16+310 Kesiminin Yapım” ihalesine ilişkin olarak Varyap Madencilik Nakliye İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.nin 10.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.01.2014tarih ve 3485sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/514sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihaleye ait İdari Şartname’nin “A.2. Kalite ve Teknik Değer Puanlaması” başlıklı bölümünde fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemlerine ait imalatların istekliler arasında farklı bir kalite ve teknik değer niteliği taşıyıp taşımayacağının anlaşılmasının mümkün olmadığı, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 62’nci maddesinin ikinci fıkrasında bu farklılıkların belgelendirilmesi gerektiğinin düzenlendiği, ihalede sadece fiyatın fiyat dışı unsur olarak kabul edilmesinin ve bunun bir kalite ve teknik değer niteliği taşıdığının belirtilmesinin yanlış olduğu, iş kalemlerinin farklı kaynaklardan temin edilmesi ve farklı metotlarla imalatlarının yapılmasının anılan imalatların kalite ve teknik değer niteliğini düşüremeyeceği gibi bazı durumlarda artırabileceği, söz konusu iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki tutarı ile isteklinin teklif tutarının yakınlığının idare ile isteklilerin öngörülerinin birbirine yakın olduğunu göstereceği, ancak Şartname düzenlemesine göre idareyle aynı öngörüde olmayan isteklilerin fiyat dışı unsurdan puan alamayacağı, anılan Şartname’nin rekabeti engelleyici hususlar içerdiği ve Şartname’nin mevzuata uygun olarak yeniden ilan edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’de yer alan düzenlemeler gereğince ihale konusu işin Ardahan - Kars Ayr. - Çıldır - Aktaş Yolu KM: 0+000 - 16+310 kesiminin yapım işiolduğu, işin birim fiyat teklif cetvelinde nevi ve miktarları belirtilen?toprak işleri, sanat yapıları, köprü, tünel, plentmiks alttemel, plentmiks temel ve bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işlerinin yapımından ibaret olduğu ve işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin“Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesine, 23/8/2013 tarih ve 28744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”in 2’nci maddesi ile eklenen “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan söz konusu değişikliğe ilişkin Genel Gerekçe’de “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirlenebileceği bilinmektedir. Ancak söz konusu Kanun maddesinde fiyat dışı unsur olarak sayılan kriterlerin birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan yapım işleri ihalelerinde özellikle işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılmasını ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımının sağlanması gerekmektedir.

Bu çerçevede, anılan Kanun’un 40’ıncı maddesinde ‘kalite’ olarak belirtilen ve ‘teknik değer’ unsurundan bağımsız olarak zikredilmiş olması nedeniyle muhteviyatının teknik özellikler haricinde ele alınması gereken fiyat dışı unsurun, özellikle yapım işleri ihalelerinde kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaya yönelik olarak açıklanması ve örneklendirilmesi amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddelerinde değişikliğe gidilmesi gerekli hale gelmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “ 35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması
Teklif fiyatı puanlaması 70 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 70 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 70) / TF formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;
TP: Teklif puanı,
TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,
TF: İsteklinin teklif fiyatı,
ifade eder.
A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması*
Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması 30 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

_İş Kalemi No. Puanı
ÇAY/01 3
ÇAY/13 1
ÇAY/18 1
ÇAY/61 11
ÇAY/70 2
ÇAY/75 3
ÇAY/76 1
ÇAY/78 2
ÇAY/86 2
ÇAY/92 4
TOPLAM 30
_

Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %70 - %130 aralığında (%70 ve %130 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %70 - %130 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.
A.3. Toplam puan
Toplam puan, teklif fiyat puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

A.4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli
Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli; FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;
FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,
ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,
TTP: İsteklinin toplam puanı,
ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde;

35.2.1. Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir.

35.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.4. Yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.4.1. Bu ihalede, tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine % 15 (rakam ve yazıyla) Onbeş oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Ortakları arasında yabancı gerçek ve/veya tüzel kişi bulunan ortak girişimler bu fiyat avantajından yararlanamaz. Yerli istekliler lehine fiyat avantajı, yabancı isteklilerin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedellerine, bu bedeller üzerinden yukarıda belirtilen fiyat avantajı oranı uygulanarak bulunacak tutar eklenmek suretiyle hesaplanacaktır. “ düzenlemesi ve eki birim fiyat teklif cetvelinde

“

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Br.

Miktarı

1

ÇAY/01

Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması ve kullanılması (Tünel portal kazıları dahil)

m3

1.050.420

2

ÇAY/02

Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması

m3

220.474

3

ÇAY/03

Dolgu altlarındaki her cins zayıf (Bitkisel toprak vs.) ve oynak (Batak ve balçık) zeminlerin kazılması ve kullanılması

m3

195.372

4

ÇAY/04

Her cins ve klastaki zeminde reglaj (Ana yol)

km

13,7

5

ÇAY/05

Her cins ve klastaki zeminde reglaj (Kavşak kolları ve tali yol bağlantıları)

km

5

6

ÇAY/06

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya suda drenaj, kanalizasyon hendeği ve duvar temelinin kazılması (Heyelan etmiş sahada yapılacak drenaj hendeği ve duvar temelinin kazılması hariç)

m3

19.562

7

ÇAY/07

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya suda kutu menfez, gido, mahmuz, taş dolgu ve tahkimat işleri temellerinin kazılması

m3

22.665

8

ÇAY/08

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda veya su altında menfez büzü ve kafa hendekleri ile bilumum kanalların dar derivasyon şeklindeki kısımlarının kazılması

m3

1.962

9

ÇAY/09

Her türlü inşaat temellerinde (Köprü temelleri hariç) kuruda veya suda her sınıfta demirsiz beton

m3

999

10

ÇAY/10

Her türlü inşaatta temel dışında kuruda veya suda her sınıfta demirsiz beton

m3

1.376

11

ÇAY/11

Hendeklerin betonla kaplanması (Orta refüj ve yarma hendeği)

m3

12.293

12

ÇAY/12

Her türlü inşaatta (Kirişli ve kutu menfezler, köprüler, betonarme kazık hariç, plak ve kompozit menfezler dahil) kuruda veya suda her sınıfta demirli beton

m3

1.890

13

ÇAY/13

Kutu menfezlerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton

m3

8.613

14

ÇAY/14

Prefabrik drenaj bacası yapılması ve yerine konulması

m3

180

15

ÇAY/15

Baca kapağı tipi prekast elemanların imali ve yerine konulması (Her ebat ve kalınlıkta)

m3

15

16

ÇAY/16

Ocak taşı ile moloz taş inşaat

m3

4.660

17

ÇAY/17

Ocak taşı ile istifsiz taş dolgu

m3

3.640

18

ÇAY/18

Dolgu altına ocak taşından makine ile istifsiz taş dolgu yapılması

m3

270.000

19

ÇAY/19

20 cm. kalınlıkta ocak taşı ile harçlı pere

m2

7.770

20

ÇAY/20

Ø 300 mm anma çaplı, yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve polipropilen (PP) esaslı koruge kanalizasyon boruları (TS EN 13476-1) (SN 8)

m

1.800

21

ÇAY/21

Ø 400 mm anma çaplı, yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve polipropilen (PP) esaslı koruge kanalizasyon boruları (TS EN 13476-1) (SN 8)

m

850

22

ÇAY/22

Ø 600 mm anma çaplı, yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve polipropilen (PP) esaslı koruge kanalizasyon boruları (TS EN 13476-1) (SN 8)

m

600

23

ÇAY/23

Ø 800 mm anma çaplı, yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve polipropilen (PP) esaslı koruge kanalizasyon boruları (TS EN 13476-1) (SN 8)

m

350

24

ÇAY/24

Menfezlerde 6 m. ve daha küçük göz açıklıkları için döşeme, kiriş ve kemer taşıyıcı iskeleleri (Kompozit menfezler hariç)

m3

12.656

25

ÇAY/25

Menfezlerde 6 m. den büyük göz açıklıkları için döşeme, kiriş ve kemer taşıyıcı iskeleleri (Kompozit menfezler hariç)

m3

1.200

26

ÇAY/26

Fonttan; ızgara, kapak, garguy yapılması

kg

1.875

27

ÇAY/27

Katran badana

m2

14.142

28

ÇAY/28

Moloz ve çaplanmış moloz taş inşaat yüzlerine gömme oluklu derz yapılması

m2

4.330

29

ÇAY/29

Bordürle çevrili alanlarda, orta refüjlerde, hendek kaplamalarda ve şevlerde bitkisel toprak tabakası teşkili (Ocak veya Depo Malzemesinden)

m3

12.000

30

ÇAY/30

Elenmemiş malzeme ile sanat yapıları ve köprü temel tabanına, beton yol ve tretuvar altlarına kum, çakıl tabakası serilmesi ve drenaj hendekleri ile her türlü büz yanlarında kum, çakıl dolgu yapılması

m3

964

31

ÇAY/31

Uygun granülometreye sahip kum, çakıl veya kırmataş malzeme ile sanat yapıları ve köprü temel tabanına, beton yol ve tretuvar altlarına, drenaj hendekleri ile her türlü büz yanlarına şilte, filtre tabakası veya dolgu yapılması

m3

12.078

32

ÇAY/32

Ø 150 mm. lik tünel tipi drenaj borusu temini ve döşenmesi

m

7.602

33

ÇAY/33

Ø 200 mm. lik PVC drenaj borusu temini ve yerine döşenmesi

m

350

34

ÇAY/34

Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği

ton

580

35

ÇAY/35

Prefabrik beton bordür yapılması ve yerine döşenmesi (Yarım kesik bordür)

m

4.726

36

ÇAY/36

Prekast küçük tip (Tip-1) düşüm oluğu yapılması

m

2.000

37

ÇAY/37

Prekast büyük tip (Tip-2) düşüm oluğu yapılması

m

500

38

ÇAY/38

Yağmur oluğu yapılması ve yerine konulması (30 x 12) (4 cm. oval derinlikte)

m

800

39

ÇAY/39

Her derinlikte, her cins ve klâstaki zeminde kuruda veya suda köprü temelinin kazılması

m3

9.000

40

ÇAY/40

Köprülerde veya heyelanlı bölgelerde Ø 100 cm. çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması

m

240

41

ÇAY/41

Köprü temellerinde kuruda veya suda her sınıfta demirsiz beton

m3

100

42

ÇAY/42

Köprülerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton

m3

1.500

43

ÇAY/43

Köprülerin öngerilmeli (Önçekim - Artçekim) boyuna ve enine kirişlerinde her sınıfta demirli beton

m3

430

44

ÇAY/44

Ocak taşı ile istifli taş dolgu

m3

3.000

45

ÇAY/45

Köprülerde polimer bitümlü membran ile su yalıtımı yapılması

m2

780

46

ÇAY/46

Köprülerde döşeme, kiriş, başlık kirişi ve kemer taşıyıcı iskeleleri (Kompozit köprüler hariç)

m3

100

47

ÇAY/47

Fonttan; ızgara, kapak, garguy yapılması

kg

700

48

ÇAY/48

Köprülerde 0-80 mm. boyuna hareket kapasiteli, yapıya ankrajlı, haddelenmiş veya ekstrüde özel çelik profilden mamul su geçirmez tip, kauçuk contalı genleşme derzi yapılması ve yerine konulması

m

54

49

ÇAY/49

Köprülerde 150 mm. çapında PVC boru temini ve döşenmesi

m

1.000

50

ÇAY/50

Profilli demirden korkuluk işçiliği (Boyama ve malzeme bedeli dahil)

ton

8

51

ÇAY/51

Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği

ton

270

52

ÇAY/52

Yüksek dayanımlı öngerme çeliğinin; zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi, muhafazası ve işçiliği (Her tip ve çapta, tel, demet veya çubuk)

ton

23

53

ÇAY/53

Neopren (Lastik) mesnet tertibatının zati bedeli ve yerine yerleştirilmesi

dm3

700

54

ÇAY/54

Geçirimli poröz beton hazırlanması

m3

1.883

55

ÇAY/55

Her türlü inşaat temellerinde (Köprü temelleri hariç) kuruda veya suda her sınıfta demirsiz beton

m3

25.472

56

ÇAY/56

Her türlü inşaatta temel dışında kuruda veya suda her sınıfta demirsiz beton

m3

3.522

57

ÇAY/57

Her türlü inşaatta (Kirişli ve kutu menfezler, köprüler, betonarme kazık hariç, plak ve kompozit menfezler dahil) kuruda veya suda her sınıfta demirli beton

m3

9.688

58

ÇAY/58

Püskürtme betonu (Shotcrete) yapılması

ton

2.300

59

ÇAY/59

Ø 300 mm anma çaplı, yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) ve polipropilen (PP) esaslı koruge kanalizasyon boruları (TS EN 13476-1) (SN 8)

m

10.578

60

ÇAY/60

Hasır çelikten iksa yapılması

kg

34.243

61

ÇAY/61

Yeni Avusturya tünel açma yöntemine göre her sınıf kayada (Taban kemerli veya taban kemersiz) tünel kazısı

m3

486.699

62

ÇAY/62

Tünelde püskürtme betonu (shotcrete) yapılması (20 N/mm2 lik beton ile)

m3

34.242

63

ÇAY/63

Tünelde 1,5" diş çapında çelik boru ile enjeksiyonsuz süren yapılması

m

13.032

64

ÇAY/64

Tünelde 1,5" diş çapında çelik boru ile enjeksiyonlu süren yapılması

m

37.136

65

ÇAY/65

Tünelde 2" diş çapında çelik boru ile enjeksiyonlu süren yapılması

m

73.112

66

ÇAY/66

Tünelde 28 mm çapında SN tipi kaya bulonu tesis edilmesi

m

59.875

67

ÇAY/67

Tünelde 28 mm çapında PG tipi kaya bulonu tesis edilmesi

m

95.045

68

ÇAY/68

Tünelde 32 mm çapında SN tipi kaya bulonu tesis edilmesi

m

25.661

69

ÇAY/69

Tünelde 32 mm çapında PG tipi kaya bulonu tesis edilmesi

m

40.734

70

ÇAY/70

IBO bulonu tesis edilmesi

m

87.962

71

ÇAY/71

Tünelde umbrella arch metodu ile süren yapılması (3")

m

10.995

72

ÇAY/72

Tünelde umbrella arch metodu ile süren yapılması (4")

m

32.986

73

ÇAY/73

Tünelde hazır nervürlü hasır çelikten iksa yapılması

ton

1.226

74

ÇAY/74

Tünelde su yalıtımı yapılması (Geotekstil ve Membran ile)

m2

131.494

75

ÇAY/75

Tünelde nihai beton kaplamasının yapılması (30 N/mm2 lik demirsiz beton ile)

m3

52.302

76

ÇAY/76

Tünelde nihai beton kaplamasının yapılması (30 N/mm2 lik demirli beton ile)

m3

22.317

77

ÇAY/77

Ø 150 mm. lik tünel tipi drenaj borusu temini ve döşenmesi

m

10.578

78

ÇAY/78

Profilli demirden kirişler, başlıklar, bağlantılar işçiliği (Malzeme bedeli dahil, boyama hariç)

ton

2.659

79

ÇAY/79

Her çapta yuvarlak demir ve nervürlü çeliğin; zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği

ton

944

80

ÇAY/80

Delgi makinasıyla her türlü zeminde/kayada, her uzunlukta, her çapta, her boy ve açıda barbakan deliği delinmesi ve tesis edilmesi (Geotekstil sarımlı)

m

8.000

81

ÇAY/81

Delgi makinasıyla her türlü zeminde/kayada, her uzunlukta, her çapta ve her açıda zemin çivisi deliğinin delinmesi, imali ve yerine yerleştirilmesi işçiliği

m

24.000

82

ÇAY/82

Delgi makinasıyla her türlü zeminde/kayada, her uzunlukta, her çapta, her boy ve açıda bulon deliği delinmesi ve tesis edilmesi

m

24.000

83

ÇAY/83

Çimento enjeksiyonu yapılması

m3

2.787

84

ÇAY/84

Plent-miks alttemel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

ton

165.680

85

ÇAY/85

Plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

ton

162.912

86

ÇAY/86

19 cm. sıkışmış kalınlıkta kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım yapılması [8 cm. bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 6 cm. asfalt betonu binder tabakası ve 5 cm. asfalt betonu aşınma tabakası (Tip-1) yapılması]

m2

392.623

87

ÇAY/87

5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Tip-1)

m2

850

88

ÇAY/88

Bitümlü sıcak temel tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Astarsız temel üzerine) (Tip-A)

ton

8.096

89

ÇAY/89

Asfalt betonu binder tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

ton

6.336

90

ÇAY/90

Bakım için asfalt betonu binder karışımı temini (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Karışımın taşınması yüklenici kamyonları ile)

ton

5.000

91

ÇAY/91

Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Tip-1)

ton

5.280

92

ÇAY/92

İnşaat bünyesine giren bitümlü malzemenin zati bedeli ve taşınması

ton

8.491

93

ÇAY/93

Sınır taşı hazırlanması ve yerine konulması

adet

327

94

ÇAY/94

CTP yol kenar dikmesinin temini ve yol boyuna dikilmesi

adet

959

95

ÇAY/95

Trafik emniyetinin trafik sinyalizasyonu ile sağlanması

km

8

“ düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili açıklamalar kapsamında “ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” gibi hususların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ açıklamasında, fiyat dışı unsur olarak ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla yaklaşık maliyetin yapısı ile istekli/isteklilerin tekliflerinin yapısının birbiri ile uyumundan bahsedilmekte olup, cümlede geçen “ihale konusu işi oluşturan bileşenler” ifadesinden bir yapım işini oluşturan “iş kalemleri”nin anlaşılması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu maddesinde yer alan düzenleme ile amaçlanan, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde düzenlenen fiyat dışı unsurun, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini ve özellikle yapım işleri ihalelerinde işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımını sağlamaktır. Bu bağlamda, yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif alınan iş kalemlerinden özellikle işin niteliği itibarıyla miktarı işin devamı sırasında büyük değişkenlik gösterebilecek olan kazı yapılması gibi alt yapıya ilişkin iş kalemlerinin birim fiyatını yaklaşık maliyete oranla çok yüksek, diğer iş kalemlerinin birim fiyatını ise çok düşük belirledikleri, bunun sonucunda ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması halinde, işin gerçekleştirilmesi aşamasında yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerindeki miktar artışı nedeniyle sözleşme bedelinin büyük kısmının bu iş kalemlerine karşılık olarak ödendiği, bu durumun sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerinin gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olduğu görüldüğünden, söz konusu Tebliğ düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisindeki idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Aksine bir kabulün, yani isteklinin teklif fiyatı ile yaklaşık maliyetin tutar bazında karşılaştırılması sonucuna götürecek bir değerlendirmenin, isteklilerin teklif fiyatlarını kendi şartlarına göre değil yaklaşık maliyete göre oluşturması sonucunu doğuracağı ve bu durumun gerek rekabet ilkesine gerekse kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede idarece yapılan düzenleme incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen 10 adet iş kalemi için “isteklilerce teklif edilen fiyatların, aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %70 - %130 aralığında (%70 ve %130 dâhil) kalması” durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü, buna göre, puan almak isteyen isteklilerce teklif fiyatı belirlenirken olası yaklaşık maliyetin esas alınması gerektiği, dolayısıyla serbest piyasa koşullarında teklif fiyatı oluşturulmasının fiilen kısıtlandığı, bu itibarla söz konusu düzenlemeyle sağlıklı fiyat rekabetinin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 62’nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü gereğince idareden 26.02.2014 tarihli ve 4465 sayılı yazı ile İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde belirlenen fiyat dışı unsurlara ilişkin gerekçeli açıklama belgesi istenilmiş olup, idarenin 06.03.2014 tarihli ve 987 sayılı yazısında söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki aşırı düşük teklif değerlendirmesi ile ilgili düzenlemeye benzer şekilde, işin genelinde büyük önem arz eden ve işin maliyeti ile birlikte özelliği de göz önünde tutularak, taahhüdün yapılamaması veya kalitenin düşürülmesi olasılığını önlemek ve ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunu sağlamak amacıyla fiyat dışı unsurların hesap yönteminin belirlendiği belirtildiği, bu itibarla yukarıda yer alan düzenlemenin amacına uygun düşmeyecek şekilde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinden daha çok aşırı düşük teklif verilmesinin engellenmek istendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan değerlendirmeler çerçevesinde şikâyete konu Şartname düzenlemesinin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerini ihlal ettiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ihaleye ait İdari Şartname’nin “A.2. Kalite ve Teknik Değer Puanlaması” başlıklı bölümünde fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemlerine ait imalatların istekliler arasında farklı bir kalite ve teknik değer niteliği taşıyıp taşımayacağının anlaşılmasının mümkün olmadığı, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 62’nci maddesinin ikinci fıkrasında bu farklılıkların belgelendirilmesi gerektiğinin düzenlendiği, ihalede sadece fiyatın fiyat dışı unsur olarak kabul edilmesinin ve bunun bir kalite ve teknik değer niteliği taşıdığının belirtilmesinin yanlış olduğu, iş kalemlerinin farklı kaynaklardan temin edilmesi ve farklı metotlarla imalatlarının yapılmasının anılan imalatların kalite ve teknik değer niteliğini düşüremeyeceği gibi bazı durumlarda artırabileceği, söz konusu iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki tutarı ile isteklinin teklif tutarının yakınlığının idare ile isteklilerin öngörülerinin birbirine yakın olduğunu göstereceği, ancak Şartname düzenlemesine göre idareyle aynı öngörüde olmayan isteklilerin fiyat dışı unsurdan puan alamayacağı, anılan Şartname’nin rekabeti engelleyici hususlar içerdiği ve Şartname’nin mevzuata uygun olarak yeniden ilan edilmesi gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurulca çoğunluğunca “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan incelenmesi sonucunda;

Başvuruya konu ihale, (Ardahan - Kars) Ayr. - Çıldır - Aktaş Yolu Km: 0+000 - 16+310 Kesiminin Yapım İşi olup İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınmak suretiyle belirleneceği, hangi kriterlerin esas alınarak puanlama yapılacağı ve fiyat dışı unsurların neler olduğu, bunlara ilişkin puanlama ve hesaplamanın nasıl yapılacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca yerli istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulanacağı belirtilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyeti Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yayımlanmış 2013 yılı birim fiyatları ve bu fiyatlara göre hazırlanmış paçal analizler esas alınarak toplam 171.540.533,85 TL olarak belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “ (1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesine, 23/8/2013 tarih ve 28744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”in 2’nci maddesi ile eklenen “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.__” açıklamalarına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan söz konusu değişikliğe ilişkin Genel Gerekçe’de, “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirlenebileceği bilinmektedir. Ancak söz konusu Kanun maddesinde fiyat dışı unsur olarak sayılan kriterlerin birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan yapım işleri ihalelerinde özellikle işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılmasını ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımının sağlanması gerekmektedir.

Bu çerçevede, anılan Kanun’un 40’ıncı maddesinde ‘kalite’ olarak belirtilen ve ‘teknik değer’ unsurundan bağımsız olarak zikredilmiş olması nedeniyle muhteviyatının teknik özellikler haricinde ele alınması gereken fiyat dışı unsurun, özellikle yapım işleri ihalelerinde kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaya yönelik olarak açıklanması ve örneklendirilmesi amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddelerinde değişikliğe gidilmesi gerekli hale gelmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili açıklamalar kapsamında “ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” gibi hususların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ açıklamasında, fiyat dışı unsur olarak ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla yaklaşık maliyetin yapısı ile istekli/isteklilerin tekliflerinin yapısının birbiri ile uyumundan bahsedilmekte olup, cümlede geçen “ihale konusu işi oluşturan bileşenler” ifadesinden bir yapım işini oluşturan “iş kalemleri”nin anlaşılması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu maddesinde yer alan düzenleme ile amaçlanan, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde düzenlenen fiyat dışı unsurun, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini ve özellikle yapım işleri ihalelerinde işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımını sağlamaktır. Bu bağlamda, yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif alınan iş kalemlerinden özellikle işin niteliği itibarıyla miktarı işin devamı sırasında büyük değişkenlik gösterebilecek olan kazı yapılması gibi alt yapıya ilişkin iş kalemlerinin birim fiyatını yaklaşık maliyete oranla çok yüksek, diğer iş kalemlerinin birim fiyatını ise çok düşük belirledikleri, bunun sonucunda ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması halinde, işin gerçekleştirilmesi aşamasında yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerindeki miktar artışı nedeniyle sözleşme bedelinin büyük kısmının bu iş kalemlerine karşılık olarak ödendiği, bu durumun sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerinin gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olduğu görüldüğünden, söz konusu Tebliğ düzenlemesi ileyaklaşık maliyet içerisindeki idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede idarece yapılan düzenleme incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen 10 adet iş kalemi için “isteklilerce teklif edilen fiyatların, aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %70 - %130 aralığında (%70 ve %130 dâhil) kalması” durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü, bu düzenlemenin sonucu olarak en düşük teklif fiyatı ile en yüksek teklif fiyatı arasındaki farkın azaldığı, bunun gerçekçi fiyat oluşturmanın bir sonucu olduğu ve isteklilerin iş artışı olacağını tahmin ettikleri kalemlerde dahi daha önceki uygulamanın tersine çok yüksek fiyat veremedikleri, dolayısıyla en avantajlı teklif oluşturabilmek için bazı kalemlerde teklif fiyatlarını çok azaltamadıkları, amaçlanın da bu olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda ihale komisyonunun İdari Şartname’nin şikâyete konu 35’inci maddesinde yer alan düzenlemeye uygun bir şekilde değerlendirme yapılabileceği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunca alınan “** ihalenin iptaline”** niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi