KİK Kararı: 2014/UY.I-1499

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/023
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 25.03.2014
Karar No : 2014/UY.I-1499
BAŞVURU SAHİBİ:
Çetinel İnş. Ltd. Şti., ALTIEYLÜL MAH. MURAT GÖÇER SOK. HİLMİ KUTLU APT. NO:4 BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Balıkesir İl Özel İdaresi Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Eski Kuyumcular Mah. Mekik Sk. (Özmerkez) Kat:1 10100 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/191467 İhale Kayıt Numaralı "Balıkesir 112 Acil Çağrı Merkezi Ve İl Afet Acil Durum Müdürlüğü Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 16.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Balıkesir 112 Acil Çağrı Merkezi ve İl Afet Acil Durum Müdürlüğü Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çetinel İnş. Ltd. Şti.nin 25.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.03.2014tarih ve 8133sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1009sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle aşırı düşük teklif savunma dosyaları kapsamında sundukları bazı iş kalemlerine ait metrajlar ile yaklaşık maliyet metrajları arasında %10 metraj farkı olduğu gerekçesi ile şikayetlerinin uygun bulunmadığı, idare tarafından hazırlanmış olan yaklaşık maliyet metrajlarının doğruluğunun bilinmediği, bu nedenle savunmaları ile sunmuş oldukları iş kalemlerine ait metrajların yaklaşık maliyette geçen miktarlar ile birbirini tutmamasının doğal olduğu, teklifleri anahtar teslimi götürü bedel teklif olduğundan eksik imalat bırakılmayacağı, işin proje ve eklerine uygun tamamlanacağı göz önüne alındığında tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikayetekonu ihale Balıkesir İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü’nün Balıkesir 112 Acil Çağrı Merkezi ve İl Afet Acil Durum Müdürlüğü Binası Yapım İşi olup, ihale16.01.2014 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 10 isteklinin katıldığı, geçerli 10 teklif dikkate alınarak sınır değerin 1.909.632,61 TL olarak hesaplandığı, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan Senak Mühendislik Turz. İnş. Nak. Teks. San. Tic. Ltd. Şti., Mavi İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti., Çetinel İnş. Ltd. Şti. ile Tekgeyikler İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden teklifleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Senak Mühendislik Turz. İnş. Nak. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.ile Mavi İnşaat ve Makina San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunmadıkları gerekçesiyle, Çetinel İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük açıklama kapsamında sunmuş olduğu metrajlar ile idarenin metrajları arasında farklılık olduğu gerekçesiyle, Tekgeyikler İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 yılı birim fiyatlarının kullanılması gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Şakir Aksu İnşaat Taahhüt Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Volkan Özmen İnşaat Turizm Maden Gıda Taahhüt Tic. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

“İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.“ hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. ” hükmü yer almaktadır.

Yapım işleri ihalelerinde teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esaslar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması yer almaktadır .

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihalede idare tarafından toplam 34 adet iş kalemine ilişkin açıklama istenilmiş olup, 20 adet analiz girdisi açıklama istenilmeyen analiz girdileri olarak belirlenmiş ve 21.01.2014 tarih ve 72842270-750-911 sayılı yazı ile Çetinel İnş. Ltd. Şti.nden tekliflerine açıklık getirilmesi istenmiş, yazı ekinde “açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi ve teklif bedeli hesap cetveli”ne yer verilmiştir.

Çetinel İnş. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçelerine ilişkin şikayet konuları ile sınırlı incelenmesi sonucu,

Başvuru sahibi Çetinel İnş. Ltd. Şti.nin teklifi ile ilgili olarak sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 31.01.2014 tarihli teklif icmali, kar ve genel giderler icmali, inşaat, makine ve elektrik tesisatı işleri hesap cetveli, birim fiyat analizleri ve proforma faturalar, nakliye fiyat analizi, yardımcı analizler, 2013 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin hesap cetvelinde yer alan açıklama istenilen iş kalemlerinin metrajlarının idarenin yaklaşık maliyetinde yer alan metrajlar ile karşılaştırılmasında,

Poz No

Ölçü Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

Değişim oranı

(%)

İnşaat İş Kalemleri

18.071/MK

m 3

327,23

255,13

-22,03

18.233/6A

m 2

245

221,084

-9,76

21.017/1

m 2

8925

8282,284

-7,20

23.243/1

m 2

2302,78

2110,368

-8,36

26.006/103A

m 2

1019,8

832,992

-18,32

26.008/025A

m 2

2030

1942,55

-4,31

27.531/MK

m 2

9884

6572,813

-33,50

27.535/MK

m 2

2584

329,28

-87,26

ÖZEL-001-

m 2

658

648,228

-1,49

ÖZEL-005-K1

Adet

57

55

-3,51

Y.15.001/2B

m 3

6344,83

4479,52

-29,40

Y.16.059/2A

m 3

1924

1848,962

-3,90

Y.23.014

Ton

99,8

62,986

-36,89

Y.23.015

Ton

140,0

133,104

-4,93

Y.23.244/F

kg

2150

750,49

-65,09

ÖZEL-009-

m 2

667,2

640,512

-4,00

Elektrik Tesisatı

742-531

Adet

264

257

-2,65

832-106

Adet

140

133

-5,00

şeklinde olduğu görülmüştür.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerinde bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır. Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir.

Yukarıda yer alan tablodan da görüldüğü üzere teklifinin önemli bileşeni olan ve açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarenin ve isteklinin metrajları arasında farklılığın (%-1,49 - %-87,26) makul ve ihmal edilebilir düzeyde olmadığı anlaşıldığından, ihale komisyonu tarafından başvuru sahibi Çetinel İnş. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının metraj farklılığı olduğu gerekçesi ile uygun bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ aşırı düşük teklif savunma dosyaları kapsamında sundukları bazı iş kalemlerine ait metrajlar ile yaklaşık maliyet metrajları arasında % 10 metraj farkı olduğu gerekçesi ile şikayetlerinin uygun bulunmadığı, idare tarafından hazırlanmış olan yaklaşık maliyet metrajlarının doğruluğunun bilinmediği, bu nedenle düşük savunmaları ile sunmuş oldukları iş kalemlerine ait metrajların yaklaşık maliyette geçen miktarlar ile birbirini tutmamasının doğal olduğu, tekliflerinin anahtar teslimi götürü bedel teklif olduğundan eksik imalat bırakılmayacağı, işin proje ve eklerine uygun tamamlanacağı göz önüne alındığında tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi Çetinel İnş. Ltd. Şti.’nin teklifi ile ilgili olarak sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklifinin önemli bileşeni olan ve açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarenin ve isteklinin metrajları arasında farklılık (%-1,49 - %-87,26) makul ve ihmal edilebilir düzeyde olmadığı anlaşıldığından ihale komisyonu tarafından başvuru sahibi Çetinel İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının metraj farklılığı olduğu gerekçesi ile uygun bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığına ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Başvuru aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin idarenin ve isteklinin metrajları arasında farklılık (%-1,49 - %-87,26) makul ve ihmal edilebilir düzeyde olmadığı gerekçesi ile uygun olmadığından teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu yönünde Kurul çoğunluğunca alınan karar sonucu yerinde bulunmakla birlikte, Kurul çoğunluğunca verilen kararda “ idarenin ve isteklinin metrajları arasında farklılık (%-1,49 - %-87,26) makul ve ihmal edilebilir düzeyde olmadığı ” şeklinde belirtilen gerekçeye aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan 34iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Çetinel İnş. Ltd. Şti. tarafından, açıklama istenilen iş kalemlerinden 5 iş kaleminde verilen metrajların idare metrajları ile bire bir aynı olduğu, 11 adet iş kaleminde önerdiği metrajların idare metrajlarından fazla olduğu, geriye kalan 18 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, açıklamanın bu yönde verilmesi ile isteklinin söz konusu 34 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda, isteklinin lehine toplam 74.238.97TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 74.238.97TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde isteklinin teklif bedelinin 1.963.238,97 TL’ye ulaşacağı bu durumdaisteklilerin teklif sıralaması ile****sonucu değiştireceği hususu göz önüne alındığında başvuru sahibi isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağladığı gerekçesi ile açıklama istenen iş kalemleri açısından aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı değerlendirildiğinden bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğu karar gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesi yerine yukarıda belirtilen gerekçelerin yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile Kurul çoğunluğunca alınan “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” kararına katılıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi