KİK Kararı: 2014/UY.I-149

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/003
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 09.01.2014
Karar No : 2014/UY.I-149 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Yapı Endüstri İnşaat Harfiyat Turizm Petrol Ürünleri Nakliyat San. Ve Tic.A.Ş., ÇINARLI MAH. 61006 SK. HUKUK PLAZA KAT : 4/36 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana İl Özel İdaresi İnşaat Ve Yapı Kontrol Daire Başkanlığı, Atakent Mahallesı Yasar Dogu Caddesı 01 01330 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/110539 İhale Kayıt Numaralı "Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğüne 5 Adet Okul" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana İl Özel İdaresi İnşaat ve Yapı Kontrol Daire Başkanlığıtarafından 18.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğüne 5 Adet Okul Yapım İşi (2'nci kısım - Saimbeyli 12+4 Derslikli İmamhatip Ortaokulu ve Öğrenci Pansiyonu)” ihalesine ilişkin olarak Yapı Endüstri İnşaat Harfiyat Turizm Petrol Ürünleri Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.vekilinin 08.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2013tarih ve 37436sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4346sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihaleye sundukları iş deneyim belgesinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin "İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar" başlıklı 43'üncü maddesine istinaden bedel içeren bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen bir işe ilişkin olmadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak iş deneyim belgesinin bir sözleşmeye dayalı olmamakla birlikte Danıştay 13. Dairesinin E:2007/309, K:2009/6601 numaralı kararına dayanılarak belediye tarafından düzenlendiği, kararda kendi adına iş yapan müteahhitlere iş deneyim belgesi verilmesinin mümkün olduğuna ve düzenlenen iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğunda işaret edildiği, bu nedenle sunmuş oldukları iş deneyim belgesi geçerli kabul edilerek ihalenin 2'nci kısmının (Saimbeyli 12+4 Derslikli İmamhatip Ortaokulu ve Öğrenci Pansiyonu Yapım İşi) şirketlerine verilmesi gerektiği,

2. İhalenin 2'nci kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli Durmuşoğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu, idarenin bu konuda gerekli araştırmayı ve değerlendirmeyi yapmadığı, açıklamasının yeterli olmadığı, işin yaklaşık maliyeti ve şartları ile işin yapılacağı yer, nakliye ile mesafe ve işçilik maliyetleri dikkate alındığında isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu ve bu teklifle işin gerçekleştirilmesinin mümkün bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından idareye sunulan iş deneyim (yüklenici-iş bitirme) belgesinin; 28.05.2013 tarihinde Çukurova İlçe Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, iş sahibinin; Yapı Endüstri İnş. San. Tic. A.Ş., işin adının; Apt. binası inşaatı, yüklenicinin ticaret unvanının; Yapı Endüstri İnş. San. Tic. A.Ş., işin bitim tarihinin; 08.12.2009, belge tutarının ise; 1.909.413,00 TL olduğu görülmüştür.

Kısmi teklife açık başvuruya konu ihalenin ihale komisyonu kararıincelendiğinde, başvuru sahibinin teklifinin, tüm kısımlarda sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin "İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar" başlıklı 43'üncü maddesine istinaden bedel içeren bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen bir işe ilişkin olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından ihalenin sadece 2’nci kısmı itirazen şikâyet konusu edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde, isteklilerden kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak iş deneyimini gösteren belgelerin istenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır…” hükmü,

“Belge için başvuru” başlıklı 45’inci maddesinde “(1) İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar:

a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; tasfiye tutanağı, kesin hakediş raporu, keşif artış olurları ve devir sözleşmesi.

b) Özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri.” hükmü,

“İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, aşağıdaki hükümlere göre talep tarihini izleyen 30 gün içinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenir ve verilir. Düzenleme koşullarını taşımayan taleplerde, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeleriyle yazılı olarak bildirilir.

(2) Yüklenicilere;

a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara tek sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, geçici kabulün yapılmış olması durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından,

b) Yurtiçinde özel sektöre, yapılacak iş karşılığı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, işi bitirmeleri durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından,

düzenlenir ve verilir…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükümlerinden, iş deneyim belgelerinin yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi idare tarafından düzenleneceği, gerçek kişilere veya bahse konu kamu idareleri dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için ise, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından düzenleneceği, özel sektöre taahhütte bulunan yüklenicilerin iş deneyim belgesi talebinde bulunmaları için yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerini dilekçelerine ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvuracakları, belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından yurtiçinde özel sektöre, yapılacak iş karşılığı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt edilen işler için iş bitirme belgesinin düzenleneceği anlaşılmaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, iş deneyim belgelerinin, bedel içeren bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilmiş işlere ilişkin olarak düzenlenmesinin gerektiği açık olup, İdari Şartname’de de kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olarak deneyimi gösteren belgelerin sunulması gerektiği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin teklif dosyasında sunmuş olduğu iş deneyimini gösterir belgenin ise, başvuruda da belirtildiği üzere, bedel içeren bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilmiş bir işe ilişkin olmadığı anlaşılmıştır. İş deneyim belgeleri yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen işler için ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla düzenlenmektedir. Başvuru sahibinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinde bu şart gerçekleşmemiştir. Bu itibarla, kamu ihale mevzuatı ve ihale dokümanı çerçevesinde söz konusu belgenin, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerde geçerli bir iş deneyim belgesi olarak değerlendirilemeyeceği tespit edildiğinden, idarece, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yerinde görülmüştür.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “İtirazen şikâyet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin şikâyet başvurusunda yer vermediği bir hususa yönelik olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir. Kurum tarafından yapılan incelemede başvuru sahibinin iddialarının, idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlarla birlikte değerlendirileceğine ilişkin hüküm karşısında, söz konusu iddia bakımından usulüne uygun olarak yapılmış bir şikâyet başvurusundan bahsetme olanağı bulunmamaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmek için usulüne uygun olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulmuş olması gerekmektedir. Başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunmadığı anlaşıldığından, bu iddia yönünden 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Çukurova İlçe Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından Yapı Endüstri İnşaat Harfiyat Turizm Petrol Ürünleri Nakliyat San. ve Tic. A.Ş adına düzenlenmiş 28.05.2013 tarihli ve 2099 sayılı iş bitirme belgesine, bu belgenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde kullanılamayacağına ilişkin şerh düşülmesi gerektiği hususunun belgeyi düzenleyen idareye bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ Başvuruya konu ihaleye sundukları iş deneyim belgesinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43'üncü maddesine istinaden bedel içeren bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen bir işe ilişkin olmadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak iş deneyim belgesinin bir sözleşmeye dayalı olmamakla birlikte Danıştay 13. Dairesinin E:2007/309, K:2009/6601 numaralı kararına dayanılarak belediye tarafından düzenlendiği, kararda kendi adına iş yapan müteahhitlere iş deneyim belgesi verilmesinin mümkün olduğuna ve düzenlenen iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğunda işaret edildiği, bu nedenle sunmuş oldukları iş deneyim belgesi geçerli kabul edilerek ihalenin 2 nci kısmının (Saimbeyli 12+4 Derslikli İmamhatip Ortaokulu ve Öğrenci Pansiyonu Yapım İşi) şirketlerine verilmesi gerektiği ” şeklinde belirttiği birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Kısmi teklife açık olarak ihale edilen söz konusu ihaleye ilişkin İdari Şartnamenin 2.1 nci maddesinde ihalenin ikinci kısmının “ Saimbeyli 12+4 Derslikli İmamhatip Ortaokulu ve Öğrenci Pansiyonu Yapım İşi” işi olarak belirtildiği, aynı şartnamenin 7.5.1 nci maddesinde, istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 80’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin teklif edilen bedelin % 50 sinden az olmamak üzere iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği, devam eden 7.6 ncı maddesinde ise, benzer iş “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan B/III grubu işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Yapı Endüstri İnşaat Harfiyat Turizm Petrol Ürünleri Nakliyat San. ve Tic. A. Ş. tarafından teklifi ekinde iş deneyiminin tevsikine yönelik Çukurova İlçe Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından 28.05.2013 tarihinde düzenlenen iş bitirme belgesinin sunulmuştur.

Şikayete konu söz konusu iş bitirme belgesi incelendiğinde, belgeye konu işin özel sektöre taahhütte bulunulan bir işe ilişkin olduğu, sunulan iş deneyim (yüklenici-iş bitirme) belgesinde; iş sahibinin; Yapı Endüstri İnş. San. Tic. A.Ş.,işin adının; Apt. binası inşaatı, YİBF numarası ve inşaat alanı; 237048 ve 4428 m2, İşin yapıldığı yer; Kanalüstü 21 KII-6445-1, Uygulanan yapı tekniği; İskelet (Karkas)-Betonarme Çerçeveli Sistem, yüklenicinin ticaret unvanının; Yapı Endüstri İnş. San. Tic. A.Ş., yapı ruhsatı başlama tarihinin 14.05.2007, yapı sınıfı ve ruhsat yılı ve birim fiyatının; 4A ve 482 TL/m2, yapı inşaat maliyetinin (4428 m2x482 TL), 2.134.296,00 TL, işin bitim tarihinin; 08.12.2009, belge tutarının ise; 1.909.413,00 TL şeklinde belirtilerek söz konusu belgenin altındaki not kısmında da, “ Bu belge T.C. Danıştay 13. Dairesine ait 12.06.2009 tarih ve Esas:2007/309, Karar:2009/6601 sayılı kararına göre istinaden yapı sahibi ile inşaat müteahhidinin aynı olması dolayısı ile belediyeye sunulan fatura örneklerine göre onaylanmıştır.” şeklinde ibareye yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu belge muhteviyatındaki bilgilerden başvuru sahibinin 4428 m2 inşaat alanı büyüklükteki bir sözleşmeye dayalı olmayan kendi arsası üzerine yaptığı apartman binası inşaatına istinaden yapılan imalatların m2’sinin Çevre ve İskan Bakanlığının “ Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2011 Yılı Yapı Yaklaşık Maliyetleri Hakkında Tebliğ ” den 482,00 TL+KDV olarak belirlenen birim fiyat üzerinden toplam 4428 m2 karşılığı olarak 2.134.296,00 TL olarak hesaplanan tutarın 1.909.413,00 TL’sinin gerçekleştirildiği göz önüne alınarak belgenin, yapı sahibi ile inşaat müteahhidinin aynı olduğu nedeni ile Danıştay 13. Dairesinin 12.06.2009 tarih ve Esas:2007/309, Karar:2009/6601 sayılı kararı istinad gösterilereksunulan fatura örneklerine göre ilgili belediyece düzenlenerek onaylandığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde iş deneyim belgesinin “ Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini ” ifade edeceği kurala bağlanmıştır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, iş deneyim belgesi, ilgilinin mesleki tecrübesini temsil etmek üzere düzenlenmekte ve ihalelerde, isteklinin ihale konusu yapım işindeki mesleki ve teknik yeterliğini ölçmekte kullanılan kriterlerden birini oluşturmaktadır.

İhale konusu işle aynı veya benzer olan işleri geçmişte yapan isteklinin, bu iş sebebiyle edindiği mesleki tecrübenin, işe ait sözleşmede bir karşılık bulunmasına rağmen bunun nakdî olmadığından bahisle göz ardı edilmesi, iş deneyim belgesinin yeterlik şartı olarak istenmesindeki amaçla da bağdaşmamaktadır. Bir bedeli olan, ancak bunun nakdi değil de aynî olarak belirtildiği kat karşılığı inşaat sözleşmelerine konu yapım işinin, ihale konusu iş veya benzer işin bütünüyle veya bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermesine, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektirmesine, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri bakımından benzerlik göstermesine, bir diğer ifadeyle söz konusu Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde tanımlanan “ benzer iş ” kapsamında bulunmasına rağmen, iş deneyiminin tespitinde dikkate alınmaması, “ benzer iş ” tanımını da anlamsız hale getirmektedir.

İş deneyiminin tespitinde dikkate alınacak bir yapım işinin tutarı, aynı zamanda iş deneyim belgesi tutarını da oluşturduğundan, kat karşılığı inşaat sözleşmesi çerçevesinde yapılan bir yapının, değerinin gerçeği yansıtacak şekilde belirlenmesi gerektiği de açıktır. Bu değerin, arsa hariç inşaatın toplam maliyetini gösteren ve Çevre ve Şehircilik ve İskan Bakanlığının belirlediği ölçülere göre tespit edilip yapı ruhsatında yazılan resmi değere göre belirlenmesi de mümkündür.

Yukarıda da belirtildiği üzere uyuşmazlık konusu ihalede, başvuru sahibi Yapı Endüstri İnşaat Harfiyat Turizm Petrol Ürünleri Nakliyat San. ve Tic. A. Ş.’nin iş deneyimini tevsik amacıyla sunduğu iş bitirme belgesinin, yapı sahibi ile inşaat müteahhidinin aynı olduğu, bu nedenle sözleşmenin olmadığı, başvuru sahibinin 4428 m2 inşaat alanı büyüklükteki bir sözleşmeye dayalı olmayan kendi arsası üzerine yaptığı apartman binası inşaatına istinaden yapılan imalatların m2’sinin Çevre ve İskan Bakanlığının “ Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2011 Yılı Yapı Yaklaşık Maliyetleri Hakkında Tebliğ ” den 482,00 TL+KDV olarak belirlenen birim fiyat üzerinden toplam 4428 m2 karşılığı olarak 2.134.296,00 TL olarak hesaplanan tutarın 1909.413,00 TL’sinin gerçekleştirildiği göz önüne alınarak belgenin, yapı sahibi ile inşaat müteahhidinin aynı olduğu nedeni ile Danıştay 13. Dairesinin 12.06.2009 tarih ve Esas:2007/309, Karar: 2009/6601 sayılı kararı istinad gösterilereksunulan fatura örneklerine göre Çukurova İlçe Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğüncedüzenlenerek onaylandığı anlaşılmaktadır.

Bu duruma göre, sunulan iş deneyim belgesinin, kat karşılığı inşaat sözleşme usulüne dayalı olarak düzenlendiği, dolayısıyla 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerde iş deneyiminin tevsikinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, iş deneyim belgesinin kat karşılığı inşaat sözleşme usulüne göre düzenlenmesi nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan bir isteklinin, itirazen şikâyet başvurusunun Kamu İhale Kurulunca reddi üzerine açılan davada, Ankara 4. İdare Mahkemesi’nce 03.10.2007 tarih ve E:2006/2157, K:2007/1870 sayılı kararla, “ olayda, uyuşmazlığın davacı şirketin ihaleye katılırken sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin geçerli olup olmadığından kaynaklandığı, davacı şirket tarafından sunulan iş deneyim belgesinin 23.08.2004 tarihinde Ankara İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, Ankara Valiliği İl Özel İdare Müdürlüğü ile davacı şirket arasında 05.06.2000 tarihinde imzalanan sözleşme nedeniyle düzenlenen kat karşılığı inşaat işine ilişkin olduğu, belge tutarı olarak belirtilen 484.005,22 TL’nin kat karşılığı inşaat yapılacak yer için Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından verilen yapı ruhsatında gösterilen arsa hariç inşaatın toplam maliyeti olduğunun anlaşıldığı, sözleşme karşılığı kamudan iş alan ve idarece kusursuz kabul edilerek teslim alınan kat karşılığı inşaat işini yapmış olan yapım müteahhidinin iş deneyim belgesinin kabul edilmemesinin iş deneyimi ile ilgili düzenlemelere aykırı olduğu, bakılan davada, Ankara İl Özel İdare Müdürlüğü’ne kat karşılığı bina inşaatı yapan davacı şirketin iş deneyim belgesinin sözleşmede bedel bulunmaması ve işin kat karşılığı inşaat işine ilişkin olması nedeniyle kabul edilmemesi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, kaldı ki, iş deneyim belgesinde belge tutarı olarak gösterilen rakamın, yapı ruhsatındaki arsa hariç inşaatın toplam maliyeti olduğu, bu maliyetin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı verilerine göre hazırlanmış resmi bir değer olduğunun anlaşıldığı” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karar Danıştay Onüçüncü Dairesince temyizen incelenerek 18.06.2010 tarih ve E:2007/15270, K:2010/5138 sayılı kararla onanmıştır.

Mevzuat gereği devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; iş deneyim belgesi düzenlenebileceği belirtilmiştir. Söz konusu iş bitirme belgesi muhteviyatındaki bilgilerden,iş deneyim belgesinde belge tutarı olarak gösterilen rakamın, yapı ruhsatındaki arsa hariç inşaatın toplam maliyeti olduğu, bu maliyetin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı verilerine göre hazırlanmış resmi bir değer olduğu ve kusursuz olarak gerçekleştirilen iş tutarının da % 80 nin üzerinde olduğu anlaşıldığından sunulan iş bitirme belgesinin bu gerekçeyle uygun bulunması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibi Yapı Endüstri İnşaat Harfiyat Turizm Petrol Ürünleri Nakliyat San. ve Tic. A. Ş.’nin iş deneyimini tevsik amacıyla sunduğu iş bitirme belgesinin mevzuata uygun olduğu ve bu nedenle teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunun “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi