KİK Kararı: 2014/UM.III-1992

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/031
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 07.05.2014
Karar No : 2014/UM.III-1992
BAŞVURU SAHİBİ:
Besmak Laboratuvar Ve İnşaat Test Makinaları San. Ve Tic. Ltd. Şti., SARAY MAH. AKSOY CAD. NO:53/A ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Türk Standartları Enstitüsü, Necatibey Cad. 112 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/3744 İhale Kayıt Numaralı "20 Kalem Cihaz Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türk Standartları Enstitüsütarafından 18.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “20 Kalem Cihaz Alımı” ihalesine ilişkin olarak Besmak Laboratuvar ve İnşaat Test Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 31.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.04.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.04.2014tarih ve 12355sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1426sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihalenin 2. kısmı “Çekme Basma Test Cihazı” için 147.000,00 TL tutarındaki fiyat tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük olarak değerlendirildiği, 24.03.2014 tarihinde tekliflerini oluşturan bileşenlere ait gerekli açıklayıcı bilgi ve belgelerin idareye sunulduğu, müteakiben idareden firmalara hitaben yazılmış olan Kesinleşen İhale Kararının Bildirilmesi konulu yazı ve bu yazı ekinde 2 sayfadan oluşan ihale komisyon tutanağının gönderildiği, söz konusu ihale komisyon tutanağı incelendiğinde herhangi bir gerekçe sunulmadan tekliflerinin neden değerlendirme dışı kaldığının anlaşılmadığı, herhangi bir teknik veya idari gerekçe sunulmadan açıklamalarının uygun görülmemesinin ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu şekilde tekliflerinden yaklaşık 136.000,00 TL fazla fiyat teklif veren ve aynı zamanda ithal olan bir ürünü teklif eden isteklinin üzerinde ihalenin bırakılması sonucunda kamu kaynaklarının kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak idarenin cevabında “… ihalemize yapmış olduğunuz itirazınız ihale komisyonumuzca değerlendirilmiş olup ihale kararında belirtilen gerekçelerde değişiklik oluşturabilecek bir bilgi / belge bulunmaması sebebiyle itirazın reddine karar verilmiştir.” denilmiştir.

İhalenin ilan tarihi itibari ile yürürlükte olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…” ,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde,

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

hususlarında isteklinin belgelendirilmek suretiyle yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 33’üncü maddesi “33.1.İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_33.2._İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_33.3._İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sinir değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu tarafından düzenleme yapılmış ise bu düzenlemelerde yer alan kriterler esas alınacaktır.”

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” 35’inci madde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

...” şeklinde düzenlenmiştir.

İdarece “20 Kalem Cihaz Alımı” ihalesinin şikayet konusu 2. kısmı “Çekme Basma Test Cihazı”nın yaklaşık maliyetinin, Zwick Avrasya Malz. Test Sis. Ltd. Şti. ve PFI Ortadoğu Kalite Kontrol ve Geliştirme Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınarak 331.350,00 TL olarak hesaplandığı,

“Çekme Basma Test Cihazı” başlıklı 2. kısma başvuru sahibi ile birlikte AOB Test Sist. Kal. Kont. Lab. Cih. Ahmet Onur Bağış ve Zwick Avrasya Malz. Test Sist. Ltd. Şti. olmak üzere üç isteklinin katıldığı,

İhale üzerinde bırakılan Zwick Avrasya Malz. Test Sist. Ltd. Şti.nin 283.800,00 TL,

Teknik Şartnameye verilen cevaplar şartname maddelerini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan AOB Test Sist. Kal. Kont. Lab. Cih. Ahmet Onur Bağış’ın 300.000,00 TL, başvuru sahibi Besmak Lab. ve İnş. Test. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 147.000,00 TL fiyat teklif ettiği,

Teklif fiyatı aşırı düşük olarak değerlendirilen başvuru sahibinden 20.02.2014 tarihli yazıile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ancak söz konusu yazıda idarece teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği,

İdarenin anılan yazısına cevaben başvuru sahibinin 24.02.2014 tarihli yazısının aynı tarihte idarenin kayıtlarına girdiği,

14.03.2014 tarihli ihale komisyonu değerlendirme tutanağı eki Aşırı Düşük Fiyat İnceleme Raporu’nda “… İdareye teslim edilen üst yazı ve ekleri içerisinde imalat sürecinin ekonomikliğini gösteren objektif delillerle (örneğin imalat, eğitim, kalibrasyon vb. maliyetleri gösteren proforma teklifler) güçlendirilmiş herhangi bir fiyat analizi bulunmadığından ‘imalat sürecinin ekonomik olması’ ve ‘teklif edilen mal ve buna bağlı hizmetlerin özgünlüğü’ yönünden teklif edilen ürün komisyonumuzca incelenememektedir” denilmek suretiyle aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının yeterli görülmediği,

25.03.2014 tarihli ihale komisyonu kararında da başvuru sahibinin açıklamaları yeterli görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda idarenin aşırı düşük teklif fiyatı açıklama isteme yazısında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili herhangi bir belirleme yapılamadığı hususu ve alım konusu ürünün niteliği dikkate alındığında, inceleme konusu ihale kapsamında alım konusu Çekme-Basma Test Cihazı ile ilgili olarak isteklilerden Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 58’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenmesi imkânının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Dolayısıyla başvuru sahibinin teklifi değerlendirmeye alınarak ihalenin idari şartnamenin 35’inci maddesine göre sonuçlandırılması gerekmektedir.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından başvuru bedelinin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalenin toplam yaklaşık maliyetine göre, şikayet konusu 2.kısmı için gerekenden 6.000 TL fazla yatırıldığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

GEREKÇEDE KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde özetle; “ ihalenin 2. kısmı “Çekme Basma Test Cihazı” için 147.000,00 TL tutarındaki fiyat tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük olarak değerlendirildiği, 24.03.2014 tarihinde tekliflerini oluşturan bileşenlere ait gerekli açıklayıcı bilgi ve belgelerin idareye sunulduğu, müteakiben idareden firmalara hitaben yazılmış olan Kesinleşen İhale Kararının Bildirilmesi konulu yazı ve bu yazı ekinde 2 sayfadan oluşan ihale komisyon tutanağının gönderildiği, söz konusu ihale komisyon tutanağı incelendiğinde herhangi bir gerekçe sunulmadan tekliflerinin neden değerlendirme dışı kaldığının anlaşılmadığı, herhangi bir teknik veya idari gerekçe sunulmadan açıklamalarının uygun görülmemesinin ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurul çoğunluğu tarafından, başvuru sahibinin teklifi değerlendirmeye alınarak idari şartnamenin 35’inci maddesine göre sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Anılan kararda,teklif fiyatı aşırı düşük olarak değerlendirilen başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ancak açıklama isteme yazısında, idarece teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği, idarece başvuru sahibinin açıklamalarının, imalat sürecinin ekonomikliğini gösteren objektif delillerle (örneğin imalat, eğitim, kalibrasyon vb. maliyetleri gösteren proforma teklifler) güçlendirilmiş herhangi bir fiyat analizi bulunmadığı ‘imalat sürecinin ekonomik olması’ ve ‘teklif edilen mal ve buna bağlı hizmetlerin özgünlüğü’ yönünden teklif edilen ürünün komisyon tarafından incelenemediği gerekçesiyle yeterli bulunmadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumda idarenin aşırı düşük teklif fiyatı açıklama isteme yazısında teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili herhangi bir belirleme yapılamadığı hususu dikkate alındığında, inceleme konusu ihale kapsamında alım konusu Çekme-Basma Test Cihazı ile ilgili olarak isteklilerden Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 58’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenmesi imkânının bulunmadığı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında, teklif edilen cihaza ilişkin olarak, söz konusu cihazın ve malzeme test makinalarının kendi fabrikalarında üretildiği ve yerli üretici olmalarından dolayı fiyat avantajına sahip olduklarının belirtildiği, sunulmuş olan katalog, teknik şartnameye uygunluk yazısı ve referans listesinin iş deneyim belgeleri ile birlikte tekrar sunulduğu, ancak, ihaleye vermiş olduğu fiyat teklifi kapsamında söz konusu fiyat avantajının ne şekilde teklif fiyatına yansıdığına ilişkin, teklif bileşenleri ve parasal tutar bazında herhangi bir fiyat veya maliyet analizinin sunulmadığı görülmüştür.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesi gereğince, verilen diğer teklifler veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmek ve bu teklifleri reddetmeden önce teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları, imalat sürecinin ekonomik olması, teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen malların özgünlüğü hususlarında yazılı olarak açıklama istenilmesinin ihale komisyonunun yetkisinde olduğu ve bu yetkinin komisyon tarafından kullanıldığı, ancak aşırı düşüğe ilişkin hususların nasıl belgelendirileceğine ilişkin ne yönetmelikte ne de Kamu İhale Genel Tebliğinde bir düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla aşırı düşük olarak komisyon tarafından belirlenmiş isteklilerin bu belgelendirmeyi nasıl yapacağının idare tarafından aşırı düşük teklife ilişkin açıklama isteme yazısında belirlenmesi gerektiği, bu gerekliliğin de idare tarafından yerine getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, alımı yapılacak cihaz ve ekipmana ilişkin olarak, idarece teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin anılan Yönetmeliğin 58’inci maddesi gereğince, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulması istenen belgelerin, örneğin; SMMM ve YMMM tarafından onaylı imalat süreci analiz raporu vb. gibi net bir şekilde belirtilerek, ölçülebilir, kıyaslanabilir ve objektif olarak değerlendirilebilir şekilde sunulmasının sağlanabilmesi için, idarece, bahse konu hususları belirterek yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, idarece yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılıyorum.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi