KİK Kararı: 2014/UM.II-3680

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/075
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 12.11.2014
Karar No : 2014/UM.II-3680
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğuş Vana ve Döküm Sanayi Ticaret A.Ş.,

1201/1 Sok. No: 54/F Yenişehir İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çanakkale Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü,

İsmetpaşa Mahallesi Atatürk Caddesi 17100 ÇANAKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/96233İhale Kayıt Numaralı “İçmesuyu Hatlarında Basınç Kontrolü İçin Tesisat Malzemesi Alımı İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Çanakkale Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından 09.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İçmesuyu Hatlarında Basınç Kontrolü İçin Tesisat Malzemesi Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğuş Vana ve Döküm Sanayi Ticaret A.Ş.nin 25.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.09.2014 tarih ve 30184 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2723 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, bahse konu ihalede İdari ve Teknik Şartname ile bir ürüne yönelik özel çalışma yapıldığı, başka üreticilerin katılım sağlayamayacağı bir ihale ortamının oluşturulduğu, temel ilkelerin ihlal edildiği, basınç düzenleyici kontrol vanası için düzenlenen Teknik Şartname’de, dünya üzerinde sadece bir üreticisi olan, hatta ağırlıkları belirtilmiş bir ürüne yönlendirme yapıldığı, söz konusu ihalede açıkça üretimi İsrail’de gerçekleştirilen C-Valves LTD üretimi bir basınç düzenleyici kontrol vanasının tarif edildiği, C-Valves LTD ürünlerinin ithal ürünler olması nedeniyle 06.09.2011 tarihli 28046 sayılı Resmi Gazete’de yer alan “İhalelerde yerli malı alımı” konulu 2011/13 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nin yok sayıldığı, ihaleye iki firmanın katıldığı ve her ikisi tarafından C-Valves LTD üretimi basınç düzenleyici kontrol vanalarının teklif edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “İçmesuyu Hatlarında Basınç Kontrolü İçin Tesisat Malzemesi Alımı İşi” ihalesi olarak belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir.

(5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir.

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir.

(9) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, yüklenici tarafından öncelikle malın prototipinin idareye sunulmasına ve bu prototipin kabulünden sonra üretiminin yapılmasına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.

(10) Alım konusu malın niteliği ve bu Yönetmelikte öngörülen düzenlemeler esas alınarak yüklenicinin personel çalıştırmasının öngörülmesi halinde, bu personelin sayısı ve niteliği teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında belirtilir.

(11) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, malın ilgili mevzuat uyarınca teknik düzenleme kapsamında bulunması ve piyasaya arz edilmesinin belirli kurallara tabi olması durumunda; idare ve yüklenicinin malın uygunluk değerlendirilmesine yönelik yükümlülükleri, teknik şartnamede ve/veya sözleşme tasarısında belirtilir.

(12) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, alınacak malın özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.”hükmü yer almaktadır.

29.09.2014 tarihli ve 2215-16952 sayılı Kurum yazısı ile akademik bir kuruluşa idarece hazırlanan Teknik Şartname, itirazen şikâyet dilekçesi, idareye yapılan şikâyet başvurusu gönderilerek “İçmesuyu Hatlarında Basınç Kontrolü İçin Tesisat Malzemesi Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet incelemesine esas olmak üzere; “…bahse konu ihalede Teknik Şartname’nin bir ürüne yönelik düzenlenip düzenlenmediği, başka üreticilerin katılım sağlayamayacağı bir ihale ortamının oluşturulup oluşturulmadığı, basınç düzenleyici kontrol vanası için düzenlenen Teknik Şartname’de, dünya üzerinde sadece bir üreticisi olan, hatta ağırlıkları belirtilmiş bir ürüne yönlendirme yapılıp yapılmadığı, üretimi İsrail’de gerçekleştirilen C-Valves LTD üretimi bir basınç düzenleyici kontrol vanasının tarif edilip edilmediği” hususları ile ilgili olarak görüş istenmiştir.

03.11.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan teknik görüşte, BKV (Basınç Kontrol Vanasının)nin "gövde malzemesinin korozyona ve kavitasyona karşı azami derecede dayanıklı ve gövdedeki metal kısımlar, en az AISI 316 paslanmaz çelikten mamul olacaktır" ibaresinin, şartnamelerin oluşturulmasında "ve/veya ya da veya dengi" gibi bir ifade veya alternatife yer vermeksizin, dünya genelinde BKV üreticilerinden sadece C-Valves firmasının ve onun pazarlamacısı olan Plasson firmasının ürünlerine yönlendirme yaptığının belirlendiği, vanalar konusunda, ana üretici firmanın C-Valves ve pazarlamacı firmanın Plasson olduğu, Plasson firmasının C-Valves’e ürettirdiği ürünleri kendi ismi ile pazarladığı, ihaleye katılan her iki firmanın ürünlerinin aynı firmanın (C-Valves) değişik isimlerle satılan ve tümüyle aynı olan ithal edilen ürünlerden oluştuğu, ihale şartnamesinde, istenilen vana ağırlığının, İş Kanunu’ndaki bazı konuların gerekçe gösterilerek 60 kg'ı aşmamasının istenmesinin ve aynı isteğin diğer vana çeşitleri için koyulmamış olmasının, bu konuda bir yanlış yönlendirme olduğunu gösterdiği, C-Valves ve Plasson firmalarının teknik kataloglarından bu firmaların vanalarının hiç birinin 60 kg’ın altında olmadığının görüldüğü, bu konuda itiraz eden Doğuş Vana’nın vanayı idareye parçalar halinde teslim etmesinin söz konusu olduğu, böyle bir durumun ihalede başka kişi ve firmaları dışlamak amacı ile yapılmış olabileceği kanaatini oluşturduğu, ihalenin Teknik Şartnamesi’nin, belli bir ürünün özelliklerinin tarif edilerek hazırlandığı ifade edilmiştir.

Akademik kuruluştan alınan teknik görüşten, Teknik Şartname’nin belirli bir ürünün özelliklerinin tarif edilerek hazırlandığı anlaşılmıştır. İhale dokümanı kesinleşmiş olup dokümanda değişiklik yapılması ve bahse konu hususun düzeltici işlemle giderilmesi mümkün olmadığından, ihalenin iptali gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinin ihale ilan tarihinde yürürlükte olan metninde “Hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde yerli istekliler lehine, mal alımı ihalelerinde ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Kurum tarafından yerli malı olarak belirlenen malları teklif eden istekliler lehine, % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması; yaklaşık maliyeti eşik değerlerin altında kalan ihalelere ise sadece yerli isteklilerin katılması hususlarında ihale dokümanına hüküm konulabilir…” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’nci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

(4) Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin teklif ettikleri bedellere, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır.

(5) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır.

(6) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü yer almaktadır.

2011/13 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nde “Tasarruf ve rekabet ilkelerine uygun hareket edilmesi kaydıyla, ülkemiz ihtiyaçlarının yerli ürünlerden karşılanması ekonomimiz açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu çerçevede, mevzuatımızda yerli ürün kullanımına yönelik mevcut hükümlerin uygulanmasına özen gösterilmesine ilave olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca gerçekleştirilecek mal alımlarına ilişkin uygulamalarda;

1. Teknik şartnamelerde Türkiye’de üretilen ürünlerin teklif edilmesini engelleyen düzenlemelerin yapılmaması,

2. Kamu ihale mevzuatına aykırı olarak, isteklilerin ithal ürün ya da belirli bir ülkenin malını teklif etmesine yönelik düzenlemelerin yapılmaması,

3. Ürünlere ilişkin olarak yabancı belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve zorunlu olmayan belgelerin ihale dokümanlarında aranmaması,

4. İthal ürün teklif eden isteklilerin yurt dışında mal teslim edebilmelerine imkan tanınması durumunda, teslim yeri, navlun, gümrük ve vergi giderleri gibi unsurların tekliflerin değerlendirilmesinde nasıl dikkate alınacağına dair ihale dokümanlarında düzenlemelerin yapılması,

5. İthal ürün teklif eden isteklilere mal tesliminden önce akreditif açılarak ön ödeme yapılmasına imkan tanınması durumunda, Türkiye’de üretilen ürünleri teklif eden isteklilere de avans ödemesi yapılmasına yönelik ihale dokümanlarında düzenleme yapılması,

hususlarının dikkate alınarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki alımlar ile Devlet Malzeme Ofisinden gerçekleştirilecek alımlarda öncelikli olarak Türkiye’de üretilen ürünlerin tercih edilmesini ve kamu kurum ve kuruluşları yöneticilerinin bu konuda gereken duyarlılığı göstermelerini önemle rica ederim.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “Madde 35 - Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi

35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.3. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.”düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Başbakanlık Genelgesi uyarınca yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajının sağlanmasına yönelik olarak ihale ilanı ve İdari Şartname’de düzenleme yapılması gerekmektedir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında olan başvuruya konu ihaleye ait ihale ilanı ve İdari Şartname’de yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağına ilişkin düzenleme yapılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının bu kısmı da yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi