KİK Kararı: 2014/UM.II-3523
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2014/UM.II-3523
31 Ekim 2014
2014/76789 İhale Kayıt Numaralı "Gazi Üniversitesi Kamera Sistemleri Alım İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/073
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 31.10.2014
Karar No : 2014/UM.II-3523 Mahkeme Kararını Göster
Untitled
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY
BAŞVURU SAHİBİ:
Alerta Elektronik ve Müh. Taah. Tic. A.Ş.,
Merkez Mah. Selimiye Cad. No:1 Güzle İş Merkezi Kat:3/B Çekmeköy/İSTANBUL
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gazi Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,
Teknikokullar Bandırma Sokak No:72 06500 Yenimahalle/ANKARA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/76789İhale Kayıt Numaralı “Gazi Üniversitesi Kamera Sistemleri Alım İşi” İhalesi
KURUMCA YAPILAN İNCELEME:
Gazi Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 11.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gazi Üniversitesi Kamera Sistemleri Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Alerta Elektronik ve Müh. Taah. Tic. A.Ş nin 24.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 13.10.2014 tarih ve 34173 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/3023 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin 15.09.2014 tarihli kesinleşen ihale kararı ile “İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde yer alan “ONVIF standardına uygun üye (full member) olacaktır.” düzenlemesi gereğince teklif zarfında ONVIF belgesi sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde tam üye değil teknik komite üyesi olunmasının istendiği, ayrıca ONVIF’un tam üye ya da teknik komite üyeliğini gösteren belge düzenlemediği, ONVIF üyelerinin ONVIF’un internet sayfası üzerinden görülebileceği, ayrıca idarenin 15.08.2014 tarihli bilgi tamamlama talebi üzerine ONVIF teknik komite üyeliğine ilişkin taahhütname sundukları, idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusunun “Kamera Sistemleri Alımı İşi” şeklinde belirtildiği, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen söz konusu ihalenin kapsamında kesintisiz güç kaynakları, kameralar, video kayıt cihazları, bilgisayar ve monitörler, ethernet anahtarları, kablolar gibi kamera ve güvenlik sistemi ile ilgili cihaz ve malzemelerin alınacağı,
01.08.2014 tarihinde hazırlanan Zeyilname ile İdari Şartname’nin 7.5.3.4.’üncü maddesinde yer alan “ONVIF (Open Network Video Interface Forum) standardına uygun üye (full member) olacaktır.” şeklindeki düzenlemenin “ONVIF (Open Network Video Interface Forum) standardına uygun, Teknik Komite üyesi (Technical Committee) olacaktır.” şeklinde değiştirildiği,
Söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Kamera ve Kamera Standartlarına Yönelik Gereklilikler” başlıklı 7’nci maddesinde ise “Teklif edilecek tüm kameralar, aynı üreticiye ait olacaktır. NVR’lar ile kameralar uyumlu olacaktır. Teklif edilecek olan kameraların kurulum, işletim ve bakımı için üreticinin Türkiye’de bulunan ofisinden veya Türkiye Distribütöründen alınmış satış, servis ve garanti hizmetlerini yürütebileceklerine dair yetki belgesi idareye teslim edilecektir. Teklif edilecek kameralar, birçok markanın birlikte çalışabilmesini desteklemek amacıyla oluşturulan ONVIF (Open Network Video Interface Forum) standardına uygun, Full Member olacak ve kamera üreticisi ONVIF platformunun teknik komitesinde (Technical Committee) yer alacaktır.” düzenlemesine yer verilerek, ihale konusu işin kapsamında alınacak kameraların üreticilerinin ONVIF platformunun teknik komitesinde yer almasının istendiği görülmüştür.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, ihaleye 8 teklif verildiği, idare tarafından başvuru sahibi Alerta Elektronik ve Müh. Taah. Tic. A.Ş.ne yazılan 15.08.2014 tarihli ve 1066 sayılı yazıda “teklif edilen kamera markalarının belirtilmediği ve teklif zarfında ONVIF (Open Network Video Interface Forum) standardına uygun, teknik komite üyesi olunduğuna dair belge sunulmadığı” belirtilerek, kullanılacak kameraların ONVIF teknik komite üyesi markalara ait olacağına dair bilgi ve belgelerin 3 işgünü içerisinde idareye sunulmasının talep edildiği,
Başvuru sahibinin 15.08.2014 tarihli cevap yazısında “Teklif edilen kameraların ONVIF standardına uygun, teknik komite üyesi olduğunu taahhüt ederiz.” ifadelerine yer verildiği,
Diğer yandan 19.08.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile Türkom Tekn. Hab. Elk. Elektr. Prj. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “ihale dokümanının idareden satın alınmadığı/EKAP’tan indirilmediği” gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı, Özkardeşler Elk. Elktronik Gıda Mad. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “banka referans mektubu sunulmadığı” gerekçesiyle, başvuru sahibinin teklifinin “teklif dosyasında sunulan belgelerin aslı gibidir şerhi taşımadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bununla birlikte başvuru sahibinin 02.09.2014 tarihli şikâyet başvurusu üzerine teklif dosyasının yeniden incelendiği ve teklif zarfında sunulan belgelerin sunuluş şeklinin uygun olduğu kanaatine varılarak teklifinin değerlendirmeye alınmasına karar verildiği, ancak 12.09.2014 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile anılan isteklinin teklifinin “İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde yer alan “ONVIF standardına uygun üye (full member) olacaktır.” düzenlemesi gereğince teklif zarfında ONVIF belgesi sunulmadığı” gerekçesiyle yeniden değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
ONVIF (Open Network Video Interface Forum) kuruluşunun internet sitesi üzerinden yapılan incelemede, söz konusu forumun fiziksel IP tabanlı güvenlik ürünlerinin arabirimi için global bir standart geliştirilmesini hedefleyen küresel ve açık endüstri forumu olduğu, ONVIF’a 3 seviyede üye olunabileceği, bu seviyelerin “tam üye”, “katkıda bulunan” ve “kullanıcı” şeklinde belirlendiği, “kullanıcı” seviyesindeki üyelerin forum çalışmalarına katılmadığı, ancak ağ özelliklerini kullanma hakkının bulunduğu, katkıda bulunan üyeler ile tam üyelerin standartların gelişmesine ilişkin çalışmalara aktif katılım hakkının bulunduğu, ONVIF’un 23 tam üyesinin olduğu ve bu üyelerin listesinin “www.onvif.org” sayfasında yer aldığı, teknik komitenin ise 7 üyeden oluştuğu, bu üyelerin “Axis, Bosch, Panasonic, Pelco by Schneider Electric, Siemens ve Sony” olduğu tespit edilmiştir.
Söz konusu forumun internet sitesinde teknik komite üyeliğinin nasıl tevsik edileceğine ilişkin ayrıntılı bilgilere yer verilmediğinden, ONVIF yardım departmanından (help@onvif.org) e-mail yoluyla bilgi talep edilmiştir. Bilgi talep yazımızda ONVIF teknik komite üyelerine ONVIF tarafından düzenlenen bir belge/sertifika olup olmadığı sorulmuş, 15.10.2014 tarihinde e-mail yoluyla gelen cevap yazısında teknik komite üyelerine belge düzenlenmesine ilişkin genel bir uygulamanın bulunmadığı, teknik komite üyesinin talebi üzerine belge düzenlenebileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü çerçevesinde İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde ihaleye katılabilmek için sunulması gereken belgeler arasında sayılması nedeniyle “ONVIF teknik üyeliğini gösteren belge”nin bir yeterlik kriteri olarak öngörüldüğü ve bu kriteri sağlamayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış, bununla birlikte anılan maddede söz konusu belgenin şekil şartlarına yer verilmediği ve ONVIF tarafından teknik komite üyelerine belge düzenlenmesine ilişkin genel bir uygulamanın bulunmadığı dikkate alındığında, teknik komite üyeliğinin ONVIF internet sitesinde bulunan teknik komite listesi sunularak da tevsik edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Ayrıca idare tarafından ilk oturumda hazırlanan Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı’nda da “ONVIF belgesi” için ayrı bir satır açıldığı ve söz konusu belgenin sunulmasının bir yeterlik kriteri olarak arandığı görülmüştür.
Başvuru sahibinin teklif dosyasının incelediğinde, anılan isteklinin teklif ettiği kameraların markası ve modelini belirtmediği, teklif edilen kameraların yetkili satıcısı ya da üreticisi olduğunu gösteren belge sunmadığı, teklif dosyasında kameraların üreticisinin ONVIF teknik komite üyesi olduğunu gösteren herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı görülmüş olup, anılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.3.4.’üncü maddesini karşılamadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan her ne kadar idarenin 15.08.2014 tarihli ve 1066 sayılı yazısı ile teklif edilen kameraların üreticilerinin ONVIF komite üyesi olduğunu gösteren belgelerin tamamlanması istenmiş ise de, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.” hükmü gereğince, teklif dosyası kapsamında sunulması gereken belgeler sonradan tamamlatılamayacağından, idarenin “ONVIF teknik komite üyeliğini gösteren belge”yi bilgi eksikliği kapsamında tamamlattırması mevzuata uygun bulunmamıştır.
Sonuç olarak, başvuru sahibinin İdari Şartname’nin 7.5.3.4.’üncü maddesinde öngörülen yeterlik kriterini sağlamadığı anlaşıldığından, teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
- İhale üzerinde bırakılan istekli olan Ekin Teknoloji San. ve Tic. A.Ş.nin teklif dosyasının incelenmesi sonucunda, anılan isteklinin “Panasonic” marka kameraların yetkili satıcısı olduğunu gösteren belgeler ile teklif edilen kameraların üreticisinin (Panasonic) ONVIF tam üyesi olduğunu gösteren, İngilizce internet çıktısı sunduğu tespit edilmiştir.
Anılan isteklinin sunduğu belgenin İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde istenen “teknik komite üyeliği”ni değil, “tam üyeliği” gösterdiği, ayrıca İdari Şartname’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.9’uncu maddesinde yer alan “7.9.1. Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer doküman Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi uyarınca teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanın başka dilde olması halinde Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi gerekirken, Türkçe tercümesi ile birlikte sunulmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Fides Teknoloji ve Güvenlik Sis. Tic. Ltd. Şti.nin “Pelco by Schneider Electric” marka ürünlerin satışı konusunda yetkili olduğunu gösteren yetki belgesi sunduğu, ayrıca teklif dosyasında “Pelco by Schneider Electric” markasının ONVIF tam üyesi olduğunu gösteren, İngilizce internet çıktısı sunulduğu görülmüştür.
Yukarıda belirtildiği gibi İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde “tam üye olma” şartının değil, “teknik komite üyesi olma” şartının yeterlik kriteri olarak düzenlendiği, dolayısıyla söz konusu isteklinin sunduğu belgenin uygun olmadığı, ayrıca yabancı dilde sunulmuş bahse konu belgenin Türkçe tercümesinin sunulmamasının da İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.
-
İdare tarafından geçerli teklif olarak belirlenen İTG İzmir Teknoloji Grup Elk.Müh. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasının incelenmesi sonucunda, anılan isteklinin Pelco by Schneider Electric” marka ürünlerin satışı konusunda yetkili olduğunu gösteren yetki belgesi ile birlikte “Pelco by Schneider Electric” markasının ONVIF “tam üyesi” olduğunu gösteren, İngilizce internet çıktısı sunduğu görülmüş olup, söz konusu isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde yeterlik kriteri olarak öngörülen “teknik komite üyeliği”ni Türkçe belgeler ile tevsik etmemesi mevzuata uygun bulunmamıştır.
-
İdare tarafından geçerli teklif olarak belirlenen Genet Genel Elek. Tekn. Ltd. Şti.- Gülümser Elk. Elektr. Güvenlik Sist. Bilg. İnşaat Dan. Teknik Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklif dosyasının incelenmesi neticesinde, söz konusu isteklinin “Bosch” marka kameraların yetkili satıcısı olduğunu gösteren belge sunduğu ve “Bosch” markasının ONVIF teknik komite üyesi olduğunu belirten, İngilizce internet çıktısının teklif dosyası kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.9’uncu maddesinde yer alan “7.9.1. Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer doküman Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi uyarınca teklifi oluşturan bütün belgeler ve eklerinin yabancı dilde olması halinde Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte sunulması gerekirken, yalnızca İngilizce belge sunulduğu anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
- Zirve Elektromekanik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası incelendiğinde, anılan isteklinin “Sony” marka ürünlerin yetkili satıcısı olduğunu gösteren belge ile birlikte “Sony”nin ONVIF “tam üyesi” olduğunu gösteren, İngilizce internet çıktısı sunduğu görülmüştür.
İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde “tam üye olma” şartının değil, “teknik komite üyesi olma” şartının yeterlik kriteri olarak arandığı dikkate alındığında, söz konusu isteklinin sunduğu belgenin ilgili yeterlik kriterini karşılamadığı, ayrıca yabancı dilde sunulmuş bahse konu belgenin Türkçe tercümesinin sunulmamasının da İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ekin Teknoloji San. ve Tic. A.Ş., Fides Teknoloji ve Güvenlik Sis. Tic. Ltd. Şti., İTG İzmir Teknoloji Grup Elk.Müh. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti., Genet Genel Elek. Tekn. Ltd. Şti.- Gülümser Elk. Elektr. Güvenlik Sist. Bilg. İnşaat Dan. Teknik Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Zirve Elektromekanik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Kazım ÖZKAN
II. Başkan
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Ahmet ÖZBAKIR
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Kurul Üyesi
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
KARŞI OY
İnceleme konusu ihalede,
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığı şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde, başvuru sahibinin İdari Şartname’nin 7.5.3.4.’üncü maddesinde öngörülen yeterlik kriterini sağlamadığı ve teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda ise, Ekin Teknoloji San. ve Tic. A.Ş., Fides Teknoloji ve Güvenlik Sis. Tic. Ltd. Şti., İTG İzmir Teknoloji Grup Elk.Müh. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti., Genet Genel Elek. Tekn. Ltd. Şti.- Gülümser Elk. Elektr. Güvenlik Sist. Bilg. İnşaat Dan. Teknik Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Zirve Elektromekanik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.’lerinin teklif dosyalarında, şikayete konu İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde ön görülen yeterlik kriterinin karşılanmadığı ve söz konusu tekliflerin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği gerekçesiyle, Kurul çoğunluğunca “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Yapılan incelemede, zeyilname ile değişik İdari Şartname’de teklif edilen kameraların üreticisinin ONVIF standardına uygun teknik komite üyesi olması gerektiği belirtilmiş olmakla birlikte, üyeliğin belgelendirilmesi gerektiğine ve belgelendirmenin nasıl olacağına ilişkin bir düzenlemenin yapılmadığı görülmektedir. Dolayısıyla, idarenin ONVIF standardına uygun teknik komite üyeliğine ilişkin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir belge istemediği ve söz konusu hususun sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin yükümlülüğü kapsamında değerlendirileceği, bu durumda, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmaması gerektiği ve söz konusu belgenin muayene kabul aşamasında istenebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı ve söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.