KİK Kararı: 2014/UM.II-3196

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/061
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 17.09.2014
Karar No : 2014/UM.II-3196
BAŞVURU SAHİBİ:
Hidromek-Hidrolik ve Mekanik Makina İmalat San. Ve Tic. A. Ş.

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aski Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/58746 İhale Kayıt Numaralı "İş Makinaları Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

ASKİ Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 30.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İş Makinaları Alımı” ihalesine ilişkin olarak Hidromek-Hidrolik ve Mekanik Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş.nin 06.06.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.06.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.06.2014 tarih ve 19492 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.06.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1976 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece hazırlanan Teknik Şartname’nin sadece tek bir markanın özelliklerini esas aldığı, dilekçelerine ekli tablolarda söz konusu hususu açıkladıkları, anılan Teknik Şartname maddelerinin yalnızca kendi firmalarını değil, tek bir marka hariç diğer bütün marka iş makinalarının ihale dışı bırakılmalarına neden olacağı, söz konusu Teknik Şartname’de yer alan teknik özelliklerin alımı yapılacak iş makinalarının kullanım amaçları esas alınarak ve ulusal/uluslararası standartlara dayandırılarak belirlenmediği,

2. İhale dokümanında yer alan yerli malına ilişkin düzenlemenin mevzuat aykırı olduğu,

3. Başvuruya konu alımın 4 farklı kalem iş makinası alımı olduğu, buna karşın ihale dokümanında işin tamamına ilişkin teklif verileceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin kısmi teklife açık olacak şekilde düzeltilmesinin rekabet ilkesinin sağlanması açısından gerekli olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “İş makinaları alımı” olarak belirlendiği, anılan maddenin (b) bendinde işin miktarının 4 kalem iş makinası alımı şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen maddelerinin “7. Malzeme teknik özellikleri:

7.1. Lastik tekerlekli kazıcı yükleyici

Miktar: 10 adet

7.1.1. Motor özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

g) Motor ile makine üreticisi aynı olacaktır.

7.1.2. Transmisyon özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

c)Şanzıman en az 4 ileri ve 4 geri vitesli olacaktır.

f) Şanzıman ve makine üreticisi aynı olacaktır.

7.1.7. Ön kepçe özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

c) En yükseğe kaldırma kapasitesi en az 4200 kg olacaktır.

7.1.8. Kanal kazıcı kova özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

d) Kanal kazıcı kol koparma gücü 3200 kgf’den az olmayacaktır.

7.1.9. Hidrolik kırıcı özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

a) Hidrolik kırıcı markası ile makina markası aynı olacaktır.

d) Kırıcı çalışma basıncı maksimum 120-170 bar arasında olacaktır.

e) Kırıcının üzerinde yüksek basınç ve alçak basınç akümülatörü olmak üzere 2 adet akümülatör olacaktır.

7.1.12. Kabin özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

e) Kabin ve makine üreticisi aynı olacaktır.

7.2. Lastik Tekerlekli Ekskavatör

Miktar: 10 Adet

7.2.1. Motorun özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

b) Motor markası ile makine markası aynı olacaktır.

c) Motorun beygir gücü en az 165hp olacaktır.

7.2.2. Çalışma özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

b) Kazma derinliği en az 6.000 mm. olacaktır.

h) Makinanın boyu kazma kolu yerde iken en fazla 8500 mm. olacaktır.

7.2.3. Direksiyon ve aksların özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

b) Makina en az üç tip yürüyüş hızına sahip olacaktır.

c) Makina maksimum hızı en az 30 km/saat olacaktır.

d) Makinanın minimum dönüş yarıçapı lastik dışından en fazla 5.500 mm. olacaktır.

…

7.3. Paletli Ekskavatör

Miktar: 5 Adet

7.3.1. Motor özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

b) Motorun beygir gücü 2000 devir/dakikada en az net 165Hp olacaktır.

7.3.2. Çalışma özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

g) Makinanın boyu kazma kolu yerde iken en fazla 9700 mm. olacaktır.

7.3.3. Yürüyüş takımı özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

a) Makina en az üç farklı yürüyüş hızına sahip olacaktır.

c) Çekiş kuvveti en az 190kN olacaktır

7.3.5. Kule dönüş sistemi ve bom yapısı özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

b)Kule dönüş hızı en az 12,5 devir/dakika olacaktır.

7.4. Paletli Ekskavatör

Miktar: 5 Adet

7.4.1. Motor özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

b)Motorun beygir gücü 1800 devir/dakikada en az 210 HP olacaktır.

7.4.3. Yürüyüş takımı özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır:

a)Makina en az üç farklı yürüyüş hızına sahip olacaktır.” olduğu görülmüştür.

Şikâyet dilekçesi, itirazen şikâyet dilekçesi, Teknik Şartname ve idarenin cevabı gönderilmek suretiyle akademik bir kuruluştan “1)Şikayet dilekçesinin ekinde bulunan Teknik Şartname’nin 7.1.1.g, 7.1.2.c, 7.1.2.f, 7.1.7.c, 7.1.8.d maddelerinde işaretli olarak belirtilen kısımların tek bir markayı tarif ettiği ve rekabet ilkesine aykırı olup olmadığı,

2. Teknik Şartnamenin 7.1.2.c, 7.1.7.c, 7.1.8.d, 7.1.9.a, 7.1.9.d, 7.1.9.e, 7.1.12.e, 7.2.1.b, 7.2.1.c, 7.2.2.b, 7.2.2.h, 7.2.3.b, 7.2.3.c, 7.2.3.d,7.3.1.b, 7.3.2.g, 7.3.3.a, 7.3.3.c, 7.3.5.b, 7.4.1.b, 7.4.3.a maddelerinin şikâyet başvurusunda belirtildiği şekilde değiştirilmesi durumunda teknik kriterlerin ve özelliklerin verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olup olmayacağı,” ifadesine yer verilerek görüş sorulmuştur.

12.09.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan görüş yazısında “1. İlgi a) yazının 1. maddesinde sözü edilen ve teknik şartnamenin 7.1.1.g, 7.1.2.c, 7.1.2.f, 7.1.7.c, 7.1.8.d maddelerindeki hususlar tek markayı tarif edip etmediği rekabet ilkesine aykırı olup olmadığı bakımından değerlendirildiğinde; bu maddelerde tanımlanan teknik özellikler piyasada yer alan 11 adet model karşılaştırıldığında, teknik şartnamenin tek bir markayı tarif ettiği, bu amaçla hazırlandığı intibaını vermektedir. Örneğin motor ve makine üreticisi aynı olacaktır maddesi (7.1.1.g) emsal makineler arasında sadece tek bir markada bulunmakta, diğerlerinde farklı motorların kullanıldığı görülmektedir. Oysa dünyada bu sektörde makine üreticileri ile motor üreticileri yaygın olarak aynı değildir ve bu hususun dünyaca kabul görmüş bilinen motor markaları ile teçhiz edilmesinde hiçbir teknik sakınca bulunmamaktadır. Benzer şekilde 7.1.2.f maddesindeki motor markasında olduğu gibi tek bir markaya yönlendirmektedir. Bu özelliğin de teknik olarak bir anlamı olmadığı, rekabeti de kısıtladığı ifade edilebilir, 7.1.2.c maddesinde belirlenen husus da teknik olarak anlam taşımamakta, olmazsa olmaz koşulu olarak ileri sürülemeyeceği teknik gerçeğinden hareketle ileri ve geri vites sayılarındaki farklılıklara izin verilmesi gerekmektedir, Diğer taraftan gerek 7.1,7.d, 7.1.7.3 ve 7.1.8.d maddelerinde seçilen sınır değerler bir markayı kapsayacak şekilde belirlendiği görülmektedir. Kepçe pim yüksekliğinde daha yüksek makinalar varken aralarında en düşük olan o marka da dahil edilsin diye 3400 mm sınır değer olarak belirlenmiş, benzer şekilde kepçe boşaltma yüksekliği ile kazıcı koparma gücü de en alt değere sahip o markayı kapsama amaçlı olarak 3200 kg ile tanımlanmıştır. Dolayısıyla yapılan değerlendirme sonucunda, söz konusu teknik şartnamenin hazırlanışının da tek bir markaya göre dizayn edilmiş olduğu çok açık olup, şikâyet dilekçesindeki hususların haklı ve talep edilen doğrultuda değiştirilmesi gereken hususlar olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır

2. İlgi a) yazının 2. maddesinde sözü edilen ve teknik şartnamenin 7.1.2.c, 7.1.7.c, 7.1.8.d , 7.1.9.a, 7.1.9.d, 7.1.9.e, 7.1.12.e, 7.2.1.b, 7.2.1.c, 7.2.2.b, 7.2.2.h, 7.2.3.b, 7.2.3.d,7.3.1.b, 7.3.2.g, 7.3.3.a, 7.3.3.c, 7.3.5.b, 7.4.1.b ve 7.4.3.a maddelerindeki hususların teknik kriterlerin ve özelliklerinin verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olup olmayacağı bakımından değerlendirilmek amacıyla bu maddeler incelendiğinde, şanzımandaki ileri geri vites sayısının (7.1.2.c), hidrolik kırıcı markası ile makine markasının aynı olma hususunun (7.1.9.a), kırıcı çalışma basıncının değeri ile ilgili kısıt (7.1.9.d), kabin ile makine üreticisinin aynı olması şartı (7.1.12.e), motor markası ile makine markasının aynı olma şartı (7.2.l.b), motor beygir gücündeki alt sınır (7.2.1.c), kazma derinliği (7.2.2.b), kazma kolu yerdeyken makinanın boyu ile ilgili ölçü (7.2.2.h ve 7.3.2.g), motor yürüyüş hız tuşu hususu ile ilgili şart (7.2.3.b ve 7.3.3.a ve 7.4.3.a), motor gücü ile ilgili husus (7.4.1.b) makinenin maddelerindeki hususlarla ilgili sınır değerlerin verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik hususlar dikkate alındığında yerinde olmadığı, yine ilk maddede olduğu gibi dolaylı olarak tek bir markayı tarif ettiği, oysa bu maddelerdeki sınırların iş makinelerindeki standartlara çekilmesi gerektiği, şikayet dilekçesindeki hususların haklı ve talep edilen doğrultuda değiştirilmesi gereken hususlar olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.” şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.

Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü bulunmaktadır.

Yapılan değerlendirmede, alınan teknik görüş doğrultusunda Teknik Şartname’nin şikâyete konu edilen maddelerinin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olmadığı ve rekabeti engelleyici unsurlar içerdiği anlaşıldığından, söz konusu Teknik Şartname’nin Kamu İhale Kanunu’nun 12’inci maddesinde aykırılık içerdiği sonucuna varılmıştır.

Söz konusu mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhalenin yabancı isteklilere açıklığı” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 35.3 üncü maddesinde “Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin ilan tarihinde yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63 üncü maddesinde “ Hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde yerli istekliler lehine, mal alımı ihalelerinde ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Kurum tarafından yerli malı olarak belirlenen malları teklif eden istekliler lehine, % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması; yaklaşık maliyeti eşik değerlerin altında kalan ihalelere ise sadece yerli isteklilerin katılması hususlarında ihale dokümanına hüküm konulabilir. Ortak girişimlerin yerli istekli sayılabilmesi için bütün ortaklarının yerli istekli olması gereklidir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yerli malını teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin teklif ettikleri bedellere, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır.

Teklif edilen malın yerli malı olduğu Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü yer almaktadır.

2011/13 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nde “Tasarruf ve rekabet ilkelerine uygun hareket edilmesi kaydıyla, ülkemiz ihtiyaçlarının yerli ürünlerden karşılanması ekonomimiz açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu çerçevede, mevzuatımızda yerli ürün kullanımına yönelik mevcut hükümlerin uygulanmasına özen gösterilmesine ilave olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca gerçekleştirilecek mal alımlarına ilişkin uygulamalarda;

1. Teknik şartnamelerde Türkiye’de üretilen ürünlerin teklif edilmesini engelleyen düzenlemelerin yapılmaması,

2. Kamu ihale mevzuatına aykırı olarak, isteklilerin ithal ürün ya da belirli bir ülkenin malını teklif etmesine yönelik düzenlemelerin yapılmaması,

3. Ürünlere ilişkin olarak yabancı belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve zorunlu olmayan belgelerin ihale dokümanlarında aranmaması,

4. İthal ürün teklif eden isteklilerin yurt dışında mal teslim edebilmelerine imkan tanınması durumunda, teslim yeri, navlun, gümrük ve vergi giderleri gibi unsurların tekliflerin değerlendirilmesinde nasıl dikkate alınacağına dair ihale dokümanlarında düzenlemelerin yapılması,

5. İthal ürün teklif eden isteklilere mal tesliminden önce akreditif açılarak ön ödeme yapılmasına imkan tanınması durumunda, Türkiye’de üretilen ürünleri teklif eden isteklilere de avans ödemesi yapılmasına yönelik ihale dokümanlarında düzenleme yapılması,

hususlarının dikkate alınarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki alımlar ile Devlet Malzeme Ofisinden gerçekleştirilecek alımlarda öncelikli olarak Türkiye’de üretilen ürünlerin tercih edilmesini ve kamu kurum ve kuruluşları yöneticilerinin bu konuda gereken duyarlılığı göstermelerini önemle rica ederim.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Başbakanlık Genelgesi uyarınca yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajının sağlanmasına yönelik olarak ihale ilanı ve İdari Şartname’de düzenleme yapılması gerekmektedir. Başvuruya konu ihaleye ait ihale ilanı ve İdari Şartname’de yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağına ilişkin düzenleme yapılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

19.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

….

h) (Değişik: 30/7/2003-4964/18 md.) İhaleye konsorsiyumların teklif verip veremeyeceği, ihale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığı, mal alımı ihalelerinde alternatif teklif verilip verilemeyeceği, verilebilecekse alternatif tekliflerin nasıl değerlendirileceği.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca kısmi teklif verilip verilemeyeceğinin işin idari şartnamesinde belirtilmesi zorunludur. Söz konusu hüküm uyarınca kısmi teklif verilmesine izin verip vermemek idarenin yetkisinde olmakla birlikte söz konusu yetkinin Kanun’un temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır. Başvuruya konu ihalede, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajının sağlanmasına yönelik olarak düzenleme yapılmadığı ve ihalenin kısmi teklife açık olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajının sağlanmasına yönelik olarak düzenleme yapılması gerektiği iddiası yerinde bulunduğundan, başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Açıklanan gerekçeyle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Untitled

KISMEN FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle “ihale dokümanında yer alan yerli malına ilişkin düzenlemenin mevzuat aykırı olduğu” şeklinde belirtilen ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci ve üçüncü iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

İdari Şartnamenin “İhalenin yabancı isteklilere açıklığı” başlıklı 8 inci maddesinde “8.1. İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır.” düzenlemesine,

Aynı şartnamenin 35.3 üncü maddesinde “Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin ilan tarihinde yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63 üncü maddesinde “ Hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde yerli istekliler lehine, mal alımı ihalelerinde ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Kurum tarafından yerli malı olarak belirlenen malları teklif eden istekliler lehine, % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması; yaklaşık maliyeti eşik değerlerin altında kalan ihalelere ise sadece yerli isteklilerin katılması hususlarında ihale dokümanına hüküm konulabilir. Ortak girişimlerin yerli istekli sayılabilmesi için bütün ortaklarının yerli istekli olması gereklidir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yerli malını teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61 inci maddesinde “Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin teklif ettikleri bedellere, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır.

Teklif edilen malın yerli malı olduğu Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü yer almaktadır.

19/2/2014 tarih ve 28918 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6518 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 51’inci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 63 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 63 – İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:

a) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir.

b) Hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve her yıl ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması zorunludur.

d) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.

e) Ortak girişimlerin yerli istekli sayılabilmesi için bütün ortaklarının yerli istekli olması gereklidir.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen değişikliklerin 6518 sayılı Kanun’un yayımı tarihinden 180 gün sonra yürürlüğe gireceği aynı Kanun’un 125’inci maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, ihale ilan tarihinde geçerli olan mevzuat hükümleri doğrultusunda yerli istekli lehine fiyat avantajı uygulanması konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğundan ve 19.08.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş olan düzenlemenin geçmişe yönelik olarak uygulanmasına imkân bulunmadığından, idari şartnamede yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmasına ilişkin maddenin boş bırakılması mevzuata aykırılık olarak değerlendirilemeyeceğinden başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci ve üçüncü iddiaları kapsamında Kurulca alınan karara katılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunca alınan “ihalenin iptaline”niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “İhalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçeleri yerinde bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin birinci ve ikinci iddiaları kapsamında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

ASKİ Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “İş Makinaları Mal Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 10.080.915,53 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (4) adet ihale dokümanı satın alındığı, 30.06.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İhalede tekliflerin denetimine ilişkin ihale komisyonunca yapılan incelemeye göre; bir isteklinin teklifinin “Teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan iki teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği ve bu tekliflerden 9.820.000,00 TL bedel üzerinden Çelik Grup Mühendislik Peyzaj Gıda Bilgisayar İnşaat Otomotiv Nakliyat İç ve Dış Ticaret İthalat Ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından verilen teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 9.890.000,00 TL bedel üzerinden Göktunalı İnşaat Peyzaj Bilişim İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketitarafından verilen teklifin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek 02.07.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4 adet ihale dokümanının satıldığı ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği, tekliflerin denetimi sonrasında teklifi değerlendirme dışı bırakılan bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu, diğer iki teklifin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve bu tekliflerin de ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak değerlendirilen bu durum ile, bu teklif bedellerinin, hesaplanan yaklaşık maliyetin sırası ile % 2,59 ve % 1,89 oranlarında altında kaldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde,

4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasındaki; “İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla” sorumlu olduğu hükmü açısından ihaleye yeterli katılımın olmadığı, dolayısıyla ihalede, rekabetin sağlanamadığı görülmüş olduğundan,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamadığı gerekçesi üzerinden de ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı ve bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde belirtilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, mevcut doküman düzenlenmesi ile satın alınan ihale dokümanı, ihale verilen teklif sayısı ve bedelleri ile hesaplanan yaklaşık maliyet bedeli bir arada değerlendirildiğinde, ihalede yeterli katılımın olmadığından rekabetin sağlanamadığı da değerlendirildiğinden, söz konusu ihaleye ilişkin olarak, anılan Kanunun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamadığı şeklindeki gerekçe üzerinden de ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde belirtilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi