KİK Kararı: 2014/UM.II-2320

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/039
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 11.06.2014
Karar No : 2014/UM.II-2320
BAŞVURU SAHİBİ:
N.C.S.Bilgisayar Bilişim Danışmanlık San.Tic.Ltd.Şti., ARMAĞAN EVLER MAH. SAMANYOLU CD. NO : 24 ÇAKMAK İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yükseköğretim Kurumları Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü İdari Ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı, Kocaelı Ünıversıtesı Rektörlügü Umuttepe Yerleskesı 41380 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/42797 İhale Kayıt Numaralı "500 Adet Masaüstü Bilgisayar (Kasa+Klavye+Mouse) Ve 500 Adet Ekran (Monitör)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 20.05.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “500 Adet Masaüstü Bilgisayar (Kasa+Klavye+Mouse) ve 500 Adet Ekran (Monitör)” ihalesine ilişkin olarak N.C.S. Bilg. Bilş. Dan. San. Tic. Ltd. Şti.nin 06.05.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.05.2014tarih ve 16694sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.05.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1762sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,idarenin şikâyete cevap yazısını ihale tarihinden bir gün sonra ellerinde olacak şekilde göndermiş olmasının şirketlerini mağdur ettiği, Teknik Şartname’nin 13’üncü maddesinde “sistem (kasa) FCC, TUV veya CE standartlarından en az ikisine uygun olmalı ve bu uygunluk belgelendirilmelidir.” şeklindeki düzenlemenin rekabeti engeller nitelikte olduğu, kısa adı FCC olan federal haberleşme komisyonun Amerika Birleşik Devletleri’ne bağlı Amerika sınırları içinde geçerli herhangi bir kalite veya standardı olmayan mevzuat yapıcı ve uygulayıcı bir devlet kuruluşu olduğu, yine aynı şekilde TÜV’un Almanya’ya bağlı bir kuruluş olduğu, bir belge türü olmadığı, TÜV belgesi diye bir belgenin var olmadığı, kastedilen TÜV tarafından düzenlenen belgeler ise hangi standarda ilişkin olduğunun belirtilmediği, istenen bu iki belgenin de ülkemizde hukuki bir zorunluluğunun olmadığı, kanuni olarak ülkemizde tek geçerli belgenin CE belgesi olduğu, diğer iki belgeyi istemenin rekabeti daralttığı, hiçbir yerli firmanın bu belgelere sahip olmadığı, bu şekildeki düzenleme ile yalnızca yabancı marka ürün sunan firmaların ihaleye katılabileceği, bunun eşit muamele ilkesine açıkça aykırılık teşkil ettiği ve eğer teknik standart önemli olmuş olsa idi istenen standart belirtilerek buna bağlı olarak yurtdışı veya Türkiye’de bulunan eşdeğer kuruluşlardan alınan belgeler şeklinde düzenleme yapılması gerektiği, söz konusu sebeplerden ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Akademik ve İdari Birimlerinde kullanılmak üzere 500 Adet Masaüstü Bilgisayar (Kasa+Klavye+Mause) ve 500 Adet Ekran (Monitör)” olarak belirtildiği,miktarı ve türünün ise “ 500 Adet Masaüstü Bilgisayar (Kasa+Klavye+Mause) ve 500 Adet Ekran (Monitör)” şeklinde belirlendiği, 18’inci maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin 05.05.2014 tarihinde EKAP üzerinden ihale dokümanı indirdiği ve 06.05.2014 tarihinde idareye, dokümana yönelik şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu şikâyet üzerine idarenin 16.05.2014 tarihinde idarenin şikâyete cevap verdiği, şikâyete cevabın 21.05.2014 tarihinde başvuru sahibi istekliye tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı Kanun’un 55’inci maddesinde ise “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.” hükmü yer almaktadır.

Mevcut durumda, ihale dokümanına yönelik 06.05.2014 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunun ihale tarihinden (20.05.2014) üç işgünü öncesine kadar yapılmış olması nedeniyle süresinde olduğu, ayrıca idarenin süresi içerisinde karar alıp başvuru sahibi istekliye bildirdiği anlaşılmıştır. Dokümana şikâyette bulunmuş olmanın teklif vermeye engel olmadığı göz önünde alındığında idare tarafından tesis edilen işlemde herhangi bir hukuka ayrılık olmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir.

(5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir.

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 56’ncı maddesinde; “56.2. İhale dokümanında bir belgelendirme kuruluşunun isminin belirtilerek bu belgelendirme kuruluşu tarafından düzenlenen kalite veya standarda ilişkin belgenin istenilmemesi gerekmektedir.” Açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “74.1. İdareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir.

74.2. İdarece kalite ve standarda ilişkin belge istenmesi durumunda, standarda ilişkin tanıma (kritere), belgenin başvuru veya teklif kapsamında istenmesi halinde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede, yükleniciden istenmesi halinde ise teknik şartnamede yer verilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin Genel Şartlar Başlıklı Bölümün 13’üncü maddesinde “ Sistem (kasa) FCC, TÜV veya CE standartlarından en az ikisine uygun olmalı ve bu uygunluk belgelendirilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

FCC, Amerika Birleşik Devletleri’nde iç piyasaya yönelik belgelendirme hizmetleri verecek olan kuruluşları görevlendiren, aynı zamanda da mevzuat yapıcı ve uygulayıcı bir devlet kuruluşudur. FCC belgesi, ürünün FCC tarafından belirlenen standartlara uygun oluğunu gösterir bir belgedir.

TÜV ise Almanya merkezli, bağımsız bir denetim ve kontrol kuruluşunun adıdır.

Bu durumda, inceleme konusu ihaleye ilişkin dokümanda, bir ürüne yönelik olarak standart adı belirtilmeksizin sadece FCC belgesi sunulmasına ya da TÜV tarafından düzenlenmiş olmasına yönelik düzenlemelere yer verilmesinin kamu ihale mevzuatının yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalarına aykırılık teşkil edeceği açıktır.

FCC ve TÜV’un bir standart adı olmadığı ve ihalelerde standart adı belirtilmeksizin sadece belgelendirme kuruluşunun ya da belgenin isminin belirtilerek bu belgelendirme kuruluşu tarafından düzenlenen kalite veya standarda ilişkin belgenin istenilmemesi gerektiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 12’nci maddesinde, idarece belirlenecek kriterlerin; verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması ve rekabeti engelleyici hükümler içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak nitelikte olması gerektiği, teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemelerin de yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca sadece FCC ve TÜV adlı yabancı belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmiş belgeye sahip olunması zorunluluğuna yer verilmesine ilişkin düzenlemenin, ihaleye katılımı sınırlayan ve rekabeti engelleyen bir düzenleme olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi