KİK Kararı: 2014/UM.II-1528

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/023
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 25.03.2014
Karar No : 2014/UM.II-1528
BAŞVURU SAHİBİ:
Analiz Bilg. İnt. Hiz. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti., EĞİTİM MAH. KASAP İSMAİL SOK. 2 HASANPAŞA/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kamu Hastane Birliği (Güney) Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Poligon Mahallesi 123/11 Sokak No: 6 35551 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/193141 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı Toner Ve Yazıcı Sarf Malzemeleri Toplu Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Güney Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 24.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı Toner ve Yazıcı Sarf Malzemeleri Toplu Alımı” ihalesine ilişkin olarak Analiz Bilg. İnt. Hiz. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 07.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.02.2014tarih ve 6899sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/881sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teknik şartnamenin 3’üncü maddesinde ürünlerin orijinal ya da muadil olabileceğinin belirtildiği ve muadil ürün teklif eden firmalardan yazıcıları üreten firmaların distribütörlerinden alınmış belgenin istenildiği, taraflarınca muadil toner üreticisi ORINK firmasından alınan onay belgesinin sunulduğu, ancak idarece söz konusu belgenin kabul edilmediği,

Ayrıca, muadil ürün teklif eden firmalar ihalede rakip firma olduklarından söz konusu onay belgesi alınmasının da mümkün olmadığı, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 12’nci maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

24.01.2014 tarihinde yapılan ihalenin 1, 2, 3, 5, 6, 15, 16, 27, 28, 29, 36, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 59, 60, 61, 62, 65, 68, 69, 85, 86, 92, 95, 96, 97, 100, 111, 112, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 129, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 148, 149, 150, 151, 152, 153 ve 154’üncü kalemlerine başvuru sahibi tarafından teklif verildiği, başvuru sahibinin teklifinin teklif edilen ürünlerin teknik şartnamenin 3’üncü maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesindeki düzenlemenin “Toner, kartuş, şerit ve diğer ürünler, ilgili yazıcı markalarının orijinal ya da muadil ürünleri olmalıdır. Dolum ürünler kesinlikle kabul edilmeyecektir. Muadil ürün teklif eden firmalar, yazıcı üretici firmasından veya yetki belgesine sahip dağıtıcı (distribütör) firmasından alınmış onay belgesi (tonerin ilgili yazıcıyla uyumlu ve sorunsuz çalışabileceğini belirten yazı) sunmak zorundadırlar.” şeklinde olduğu görülmüştür.

Anılan Teknik Şartname düzenlemesinden, idarece istekliler tarafından orijinal yerine muadil ürün teklif edilecek olması durumunda, toner alımı yapılacak ve halihazırda idare tarafından kullanılan yazıcıların üretici firmalarından veyahut distribütör firmalarından alınmış ve ihalede teklif edilen ürünlerin söz konusu yazıcılarla uyumlu ve sorunsuz çalışabileceğini belirten bir yazının sunulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından teklif verilen kalemler incelendiğinde, başvuru sahibinin HP, Lexmark, Brother, Samsung, Xerox, Konica, Canon, Epson, OKI, KYOCERE marka yazıcılarla çalışacak toner alımına teklif verdiği, teklif dosyasında ise ORINK Co Ltd. firması tarafından düzenlenmiş ve başvuru sahibi tarafından teklif edilen ORINK marka ürünlerin Brother, HP, Lexmark, Samsung, Xerox, Konica, Canon, Epson, OKI, KYOCERE ve Panasonic için dengi olan ve benzer tonerler olduğunu belirten belgenin sunulduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde, “ İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenen kriterlerin ihale ilanı ve İdari Şartname’de belirtilmesi gerektiği açık olup, bahse konu ihalede İdari Şartname’de ve ihale ilanında yeterlik kriteri olarak Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde belirtilen belgenin istenilmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla, şikâyet konu ihalede İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlenmemiş bir belgenin tekliflerin değerlendirilmesi ve isteklilerin yeterliğinin belirlenmesi aşamasında dikkate alınmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifinin, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınmaması gereken bir belgedeki aykırılıktan dolayı değerlendirilme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlığın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan muadil ürün teklif eden firmalar ihalede rakip firma olduklarından söz konusu onay belgesi alınmasının da mümkün olmadığı, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 12’nci maddesine aykırı olduğuşeklindeki iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde;

“İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

…c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir…” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 23.01.2014 tarihinde ihale dokümanını satın aldığı, 24.01.2014 tarihinde de ihaleye teklif sunduğu görülmüş olup, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 5’inci maddesi uyarınca, istekli sıfatını haiz kişilerin ihale dokümanına yönelik olarak başvuruda bulunamayacakları hususu dikkate alındığında, istekli sıfatını haiz başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddiasının ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, anılan Yönetmeliğin “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla, şikâyete konu ihalede, ihale dokümanına yönelik iddialarla ilgili olarak 20.01.2014 tarihine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik belirtilen sürenin bitiminden sonra başvuruda bulunduğu görüldüğünden, ihale dokümanına yönelik iddiaların süre yönüyle de reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenen kriterlerin ihale ilanı ve İdari Şartname’de belirtilmesi gerektiği açık olup, bahse konu ihalede İdari Şartname’de ve ihale ilanında yeterlik kriteri olarak Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde belirtilen belgenin istenilmediği anlaşıldığından, şikâyet konu ihalede İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlenmemiş bir belgenin tekliflerin değerlendirilmesi ve isteklilerin yeterliğinin belirlenmesi aşamasında dikkate alınmaması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

24.01.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 1, 2, 3, 5, 6, 15, 16, 27, 28, 29, 36, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 59, 60, 61, 62, 65, 68, 69, 85, 86, 92, 95, 96, 97, 100, 111, 112, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 129, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 148, 149, 150, 151, 152, 153 ve 154’üncü kalemlerine başvuru sahibi tarafından teklif verildiği, başvuru sahibinin teklifinin teklif edilen ürünlerin teknik şartnamenin 3’üncü maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartnamenin 3 üncü maddesinde “Toner, kartuş, şerit ve diğer ürünler, ilgili yazıcı markalarının orijinal ya da muadil ürünleri olmalıdır. Dolum ürünler kesinlikle kabul edilmeyecektir. Muadil ürün teklif eden firmalar, yazıcı üretici firmasından veya yetki belgesine sahip dağıtıcı (distribütör) firmasından alınmış onay belgesi (tonerin ilgili yazıcıyla uyumlu ve sorunsuz çalışabileceğini belirten yazı) sunmak zorundadırlar.” Düzenlemesinin yer aldığı,

Anılan Teknik Şartname düzenlemesinden, idarece istekliler tarafından orijinal yerine muadil ürün teklif edilecek olması durumunda, toner alımı yapılacak ve halihazırda idare tarafından kullanılan yazıcıların üretici firmalarından veyahut distribütör firmalarından alınmış ve ihalede teklif edilen ürünlerin söz konusu yazıcılarla uyumlu ve sorunsuz çalışabileceğini belirten bir yazının sunulmasının teklif ekinde verilmesinin yeterlik olarak istenildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun genel gerekçeleri arasında; “ Saydamlık ilkesinin gereği olarak, ihalelerin isteklilerin yanı sıra hazır bulunan herkes önünde açık olarak yapılması… öngörülmüştür.” denilmiş, anılan Kanunun 36. maddesinin yasama gerekçesinde;“Şeffaflığı sağlamak üzere, ihale saatinde isteklilerin tekliflerini içere zarfların hazır bulunanlar önünde açılarak, içindeki belgelerin tam olarak verilip verilmediği ile teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olup olmadığını kontrol edilmesi düzenlenmiştir. Daha sonra yapılacak değerlendirmeler sırasında herhangi bir itiraz ile karşılaşılmaması için, isteklilerin teklif fiyatlarını açıklanması ve bütün bu işlemlerin tutanakla belgelenmesi öngörülmüştür …” şeklinde belirtilmiştir.

4734 sayılı Yasaya göre gerçekleştirilen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. İdari şartname ve teknik şartname ihale dokümanı kapsamında yer alan belgelerden olup, işe ait idari şartnamenin 5.1 maddesinde de, idari şartname ve teknik şartnamenin ihale dokümanını oluşturan belgelerden olduğu belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun genel gerekçeleri arasında; “Saydamlık ilkesinin gereği olarak, ihalelerin isteklilerin yanı sıra hazır bulunan herkes önünde açık olarak yapılması öngörülmüştür.” denilmiş, anılan Kanunun 36. maddesinin yasama gerekçesi “Şeffaflığı sağlamak üzere, ihale saatinde isteklilerin tekliflerini içeren zarfların hazır bulunanlar önünde açılarak, içindeki belgelerin tam olarak verilip verilmediği ile teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olup olmadığını kontrol edilmesi düzenlenmiştir. Daha sonra yapılacak değerlendirmeler sırasında herhangi bir itiraz ile karşılaşılmaması için, isteklilerin teklif fiyatlarını açıklanması ve bütün bu işlemlerin tutanakla belgelenmesi öngörülmüştür…” şeklinde belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 27 inci maddesinde; İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar, Mal Alımı Uygulama Yönetmeliğinin “ Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ” başlıklı 26 ncı maddesinde yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

4734 sayılı Yasaya göre gerçekleştirilen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. İdari şartname ve teknik şartname ihale dokümanı kapsamında yer alan belgelerden olup, işe ait idari şartnamenin 5.1 maddesinde de, idari şartname ve teknik şartnamenin ihale dokümanını oluşturan belgelerden olduğu belirtilmiştir.

Şikâyete konu ihaleye ilişkin, Teknik şartnamenin 3 üncü maddesinde yeterlik kriteri olarak yer alan düzenlemenin ihale komisyonunca değerlendirme yapılırken göz önünde bulundurulacağı, kesinleşmiş olan ihale dokümanı çerçevesinde, isteklilerin dokümanda belirtilen şartlara uygun teklif verip vermediğinin, yeterliği sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerektiği açıktır. Aksi halde, yeterliği alamamış bir isteklinin sözleşme sonrasında bazı bilgi ve belgeleri sunacağı varsayımından hareketle yeterli bulunarak, üzerine ihale yapılması durumunda, 4734 sayılı Kanun, ilgili mevzuat ve idarece düzenlenen ihale dokümanı hükümlerine aykırı işlem tesis edilmiş olacaktır.

Bu durumda, idarelerce kesinleşen ihale dokümanına uygun olarak teklif değerlendirmesi yapılması gerektiği dikkate alındığında, Teknik Şartnamenin belirtilen maddesinde yeterlik yönünde düzenleme yapan idarenin kendi düzenlemesine uygun hareket ederek 24.01.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 1, 2, 3, 5, 6, 15, 16, 27, 28, 29, 36, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 59, 60, 61, 62, 65, 68, 69, 85, 86, 92, 95, 96, 97, 100, 111, 112, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 129, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 148, 149, 150, 151, 152, 153 ve 154’üncü kalemlerine başvuru sahibi tarafından teklif verildiği, başvuru sahibinin teklifinin teklif edilen ürünlerin teknik şartnamenin 3’üncü maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması yönünde gerçekleştirdiği idari işlemlerinyerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, tekliflerin değerlendirmesinin kesinleşmiş ihale dokümanı üzerinden yapılması gerektiği, buna göre ihale dokümanı gereği sunulması zorunlu belgeyi sunmayan başvuru sahibinin teklifinin ihalenin 1, 2, 3, 5, 6, 15, 16, 27, 28, 29, 36, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 59, 60, 61, 62, 65, 68, 69, 85, 86, 92, 95, 96, 97, 100, 111, 112, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 129, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 148, 149, 150, 151, 152, 153 ve 154’üncü kısımlarında değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi