KİK Kararı: 2014/UM.I-850

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/012
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 10.02.2014
Karar No : 2014/UM.I-850
BAŞVURU SAHİBİ:
Mnd Mühendislik Ve Tic. A.Ş., SÜLÜN SOKAK NO:8 1.LEVENT, İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erzincan İl Özel İdaresi , Gülabibey Mahallesi 798. Sokak No: 2 24100 ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/165895 İhale Kayıt Numaralı "Erzincan Ergan Dağı Kayak Merkezine Yürüyen Halı Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzincan İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 23.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Erzincan Ergan Dağı Kayak Merkezine Yürüyen Halı Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mnd Mühendislik ve Tic. A.Ş.nin 03.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.01.2014tarih ve 2027sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/336sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) İdari Şartname, Teknik Şartname ve ihale ilanı arasında çelişki olduğu, İdari Şartname’de ihale konusu işin “mal alımı” olarak belirtildiği, ilanda da İdari Şartname’ye atıfta bulunulduğu, malın teslim yerinin ve teslim tarihinin belirtildiği, ancak Teknik Şartname’de işin adının “Üzeri Kapalı Yürüyen Sonsuz Konveyör Bant Sistemi Yapımı İşi” olarak ifade edildiği, ihale konusu işin mal alımı mı yapım işi mi olduğunun anlaşılamadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ilanlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesi gereğince, mal alımı ihalelerinde teslim yerinin, yapım ihalelerinde ise işin yapılacağı yerin ilanda belirtilmesinin zorunlu olduğu, idarece şikâyetine verilen cevapta, ihale konusu işin %85’inin mal alımı, %15’inin malın montajı olduğunun belirtildiği, işin %15’inin malın montajı olmasına rağmen işin yapılacağı yerin ve işi bitirme süresinin ilanda ve ihale dokümanında belirtilmediği, ayrıca yapım işi niteliğinde olan malın montajına ilişkin herhangi bir açıklayıcı beyanın da bulunmadığı, ilanda ve İdari Şartname’de ihale konusu işin mal alımı olduğu açıklandıktan sonra idarece şikâyete verilen cevap ile işin %15’inin yapım işine ilişkin olduğunun açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, mal alımı ve yapım işi ihalelerinin farklı yasal düzenlemelere tabi olduğu, yeterlik kriterleri bakımından sunulacak belgelerin farklı olduğu, İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (d) bendinde Şartname’nin 7.4 ve 7.5’inci maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde düzenlenen yeterlik belgelerinin teklif kapsamında sunulacağının belirtildiği, yapım işine ilişkin bir yeterlilik koşulu aranmamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, İlân ve Şartnameler arasındaki uyumsuzluğun sağlıklı teklif verilmesini engellediği, ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2 ) Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmaması gerektiği, idarece şikâyetine verilen cevapta işin yapım ihalesi özelliği taşıdığının açıklandığı, buna rağmen yaklaşık maliyet ve sınır değer hesabı yapılmadığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir… ” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde, “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

Diğer taraftan aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “…(1) Başvurular öncelikle;

…

b) Başvuru ehliyeti…

yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü,

“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibine ait söz konusu iddiaların ihale dokümanına yönelik olduğu, başvuru sahibinin ihale dokümanını 18.12.2013 tarihinde satın aldığı, bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten ve ihaleye teklif sunduktan sonra itirazda bulunduğu anlaşıldığından başvurunun ehliyet ve süre yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler”başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

hususlarında, isteklinin belgelendirilmek suretiyle yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “ 35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır… ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru konusu ihaleye ait ihale ilanının ve İdari Şartname’nin incelenmesinden işin “ Erzincan Ergan Dağı Kayak Merkezine Yürüyen Halı Alımı (Montajı Dâhil)” olduğu ve idarece “mal alımı ihalesi” olarak ihale edildiği,

İhalede 5 adet ihale dokümanının satın alındığı, 23.12.2013 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, tüm tekliflerin geçerli olduğu, 24.12.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın en düşük fiyatı (740.700,00 TL) teklif eden DEK Taahhüt Enerji Yapı İnşaat Tarım Hayvancılık Madencilik Makine Kimyevi Maddeler Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, 1.089.000,00 TL teklif veren AE NDT Danışmanlık Müh. Dış Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin ise teklif tutarı itibariyle dördüncü sırada olduğu görülmüştür.

Yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında idare tarafından piyasada faaliyet gösteren firmalardan teklif istenildiği, sadece Akdemir Endüstri Ambalaj Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklif verdiği, yaklaşık maliyet hesabında bu isteklinin verdiği 1.455,000,00 TL tutarındaki teklifin esas alındığı, anılan isteklinin aynı zamanda ihaleye de teklif verdiği (1.439.100,00) ve üçüncü geçerli teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Kamu İhale Kurumu tarafından mal alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri belirlenmediği için teklif fiyatı, “diğer tekliflere” veya “yaklaşık maliyete” göre aşırı düşük olanlara yönelik aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması hususunda ihale komisyonlarına takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede ihale komisyonunca teklif fiyatlarının değerlendirilmesi sonucunda 24.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin en düşük fiyatı teklif eden istekli üzerinde bırakılmasının mevzuat aykırı olmadığı anlaşıldığından itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi