KİK Kararı: 2014/UM.I-292

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/004
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 13.01.2014
Karar No : 2014/UM.I-292
BAŞVURU SAHİBİ:
Hyundai Rotem Company - Hyundai Eurotem A.Ş. Jv, AHİEVRAN CAD. POLARİS PLAZA NO:1 KAT:4 D:23 MASLAK/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İhale İşleri Müdürlüğü Ek Hizmet Binası M.Nezihi Özmen Mah. Kasım Sok. No:62 Güngören-Merter/İstanbul 34010 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/55310 İhale Kayıt Numaralı "Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy Raylı Ulaşım Toplu Taşıma Sistemi 126 Adet Metro Aracı Temini Ve İşletmeye Alma İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğütarafından 01.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy Raylı Ulaşım Toplu Taşıma Sistemi 126 Adet Metro Aracı Temini ve İşletmeye Alma İşi” ihalesine ilişkin olarak Hyundai Rotem Company-Hyundai Eurotem A.Ş. İş Ortaklığı’nın 08.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.11.2013tarih ve 36059sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4165sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

25.10.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Mitsubishi Corporation firmasında kaldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin China CNR Corporation Limited olarak belirlendiği, ancak Mitsubishi Corporation (MC) firmasının iş deneyim belgesi olarak sunduğu belgelerdeki iş deneyim tutarının İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesindeki oranı karşılamadığı, MC firması tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu Singapur Sengkang ve Punggol hatları projesi işinin, MC ile Mitsubishi Heavy Industry (MHI) iş ortaklığı ile STIC firmasının oluşturduğu bir konsorsiyum tarafından yüklenildiği ve tamamlandığı, MC firması demiryolu araç üreticisi olmadığından dolayı söz konusu referans projede ayrı bir firma olan demiryolu aracı üreticisi MHI ile birlikte proje-bazlı iş ortaklığı kurulmasına müteakip bu iş ortaklığı ile söz konusu Singapur projesinde konsorsiyum ortağı olarak yer aldığı, MC&MHI iş ortaklığının Singapur İdaresi ile yapılan ana sözleşmede konsorsiyum ortağı olarak yer aldığı söz konusu projede diğer işlerle birlikte 41 adet demiryolu aracını temin ettiği, bu durumda iş deneyim belgesi olarak sunulan belgeye konu işlerin İdari Şartnamenin 7.5.1’inci maddesi ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinin dördüncü fıkrası düzenlemeleri gereğince ayrıştırılmasının yapılarak MC firmasının iş deneyim belgesine konu proje kapsamında ne kadar tutarda iş bitirdiğinin tespitinin gerektiği, daha sonrasında ise MC&MHI iş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen iş kısmında MC firmasının hisse oranının belirlenerek bu hisse oranına göre MC firmasının iş deneyim tutarının belirlenmesi gerektiği, idarenin şikayet başvurumuza verdiği cevaptan ihale üzerinde bırakılan MC firmasının iş deneyim belgesini tevsik etmek üzere sunması zorunlu belgelerin bir kısmını sunmadığı, idarece bu belgelerin eksik bilgi kapsamında istekli tarafından tamamlatıldığı anlaşılmış olup, bilgi eksikliği kapsamında belge istenilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’inci maddesi ve İdari Şartname’nin 31.2’nci maddesine aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan Mitsubishi Corporation firmasının sunmuş olduğu iş deneyim belgesine konu işin kesin kabulünün ilan tarihinden itibaren son beş yıl içinde yapılmadığı, işin geçici kabulünün 2004 yılında başladığı, kesin kabulünün ise 2005 yılında yapıldığı, kesin kabulden sonra 1 artı 4 yıllık garanti sözleşmesi akdedildiği, bu kapsamda yapılan işlere ilişkin kesilen faturaların kesin kabulden sonra garanti sözleşmesi kapsamında yapılan işlere ilişkin olduğu, garanti süresinin sözleşme süresi olarak kabul edilerek iş deneyim belgesinin uygunluğu sağlanabilecek olup, bu yöndeki işlemin mevzuata aykırı olduğu, idarece bu yönde bir inceleme yapılmaksızın başvurularının reddedildiği, sadece bu sebebin dahi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yeterli olduğu,
İhalede ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen China CNR Corporation Limited tarafından sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı,China CNR Corporation Ltd. Şti.nin hissedarı olan Changchun Railway Vehicles Company şirketinin üstlenmiş olduğu işe ait belgeyi kendi iş deneyim belgesi olarak sunduğu, ancak Changchun Railvvay Vehicles Company şirketi China CNR Corporation Limited’in %50’den fazla hissesine sahip bulunmadığından söz konusu iş deneyim belgesini China CNR Corporation Limited tarafından kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu bakımdan China CNR Corporation Limited’in değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
İhale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı istekli tarafından idareye sunulan iş deneyim belgeleri ile diğer belgelerin yurt dışında gerçekleştirilen işlere ilişkin olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’inci maddesi ve İdari Şartname’nin 31.2’nci maddesine istinaden istenilen belgelerin düzenleyen ülkelerin resmi kurumları tarafından o ülke mevzuatına uygun olarak düzenlenmesi gerektiği, anılan istekliler tarafından sunulan belgelerin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesine uygun bir şekilde düzenlenmediği, bu belgelerin idarece mevzuata uygun olarak kabul edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, bunun yanı sıra söz konusu istekliler tarafından iş deneyimini tevsik için sunulan belgeler ile diğer yeterlik belgelerinin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29’uncu maddesine uygun olarak sunulmadığı, bu nedenle de tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu “Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy Raylı Ulaşım Toplu Taşıma Sistemi 126 Adet Metro Aracı Temini ve İşletmeye Alma İşi” ihalesine 5 yabancı isteklinin teklif verdiği, ihaleye verilen tüm tekliflerin geçerli kabul edilerek ihalenin Mitsubishi Corporation üzerinde bırakıldığı, China CNR Corporation Limited’in ise ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak deneyimini gösteren belge sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %40 dan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması gerekir. Ancak, her durumda pilot ortağın iş deneyim tutarının diğer ortaklardan her birinin iş deneyim tutarından fazla olması zorunludur. Pilot ortağın iş deneyim tutarının diğer ortaklardan her birinin iş deneyim tutarından fazla olması ve asgari iş deneyim tutarının en az %20'sini sağlaması şartıyla iş deneyim tutarının kalan kısmı diğer ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından karşılanabilir. Pilot ortağa ait iş deneyimini gösteren belgenin yeterlik kriterini sağlaması halinde, diğer ortaklar iş deneyimini gösteren belge sunmak zorunda değildir.

Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifleriyle birlikte sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş bitirme belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınmaz.

b) Yurt dışında gerçekleştirilen işlerde; o ülkenin resmi kurumları tarafından düzenlenen iş deneyimini gösteren belgeler veya sözleşme ve bu sözleşmeye bağlı olarak düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin yetkili makamlar tarafından onaylı suretleri ya da fatura dengi belgeler iş deneyimini gösteren belgelerdir. Sunulan belgelerin o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi gerekmektedir. Sözleşmede; iş sahibinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitirilme ve/veya kabul tarihinin gösterilmiş olması zorunludur.

c) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin kabulünün, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yılda yapılmış olması durumunda sözleşme tutarı tam olarak değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen fatura tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır. Kesin kabul tarihi, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerde de sözleşme tutarı tam olarak değerlendirilir.

ç) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması ve sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması koşuluyla sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı dikkate alınır.

d) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda; işin, bu şekilde tamamlandığı hususunda iş sahibi ile yüklenicinin anlaştığını gösterir belgenin, iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

e) Toplam sözleşme tutarı bulunmayan ve birim fiyat üzerinden bağıtlanan sözleşmede; sözleşmede yazılı süre esas alınarak o dönemde yapılan işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

f) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak iş deneyim tutarı hesaplanır.

g) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortak tarafından gerçekleştirilen iş kısmına yönelik tutar iş deneyim tutarı olarak kabul edilir.” düzenlemesine,

“Benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 7.6’ncı maddesinde “IEC 62290-1 standartta belirtilen GoA3 veya GoA4 tipi “demiryolu aracı temini” işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Giriş” bölümünde ihale konusu Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy raylı ulaşım toplu taşıma sistemi 126 adet metro aracı temini ve işletmeye alma işinin kapsamı “21 adet metro dizisinin araca ait bakım ve ağır bakım eğitimi ve dokümanlarının, bakım yönetimine ait donanımların temini, bakım ve onarım için gerekli özel aletlerin, yedek parçaların, aracın güvenilirliğini ve kalitesini kanıtlayan testlerin alınmasını kapsar. Temin edilecek araçlar, yapım işinin sinyalizasyon, inşaat cer gücü, katener ve bütün sistemlerine ve Ek-1’de yer alan hat, plan ve profil projeleri ile Ek-2’de yer alan tip enkesit projelerine uygun olacaktır.” şeklinde tanımlanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgenin Singapur Kara Taşımacılığı İdaresi tarafından STIC- Mitsubishi Heavy Industry (MHI)- Mitsubishi Corporation (MC)adına düzenlenmiş iş bitirme belgesi olduğu, söz konusu belgede işin adının “Sengkang ve Punggol şehirleri için hafif hızlı taşıma sistemlerinin sürücüsüz tam otomatik operasyonu için tasarım, üretim, temin, kurulum, test etme ve işletmeye alma anahtar teslim sözleşmesi” olarak yer aldığı, konsorsiyum ortaklarından Mitsubishi firmasına ait iş deneyim belgesi tutarının 282.394.300 Singapur Doları olduğu, sözleşme tarihinin 04.07.1998, kesin kabul tarihinin ise 25.06.2010 olarak belirtildiği görülmüştür.

İdarenin 23.09.2013 tarihli yazısı ile, ihale üzerinde bırakılan istekliden 4734 Sayılı Kanun’un 37’nci maddesi ve İdari Şartnamenin 31.2’nci maddesi uyarınca bilgi eksikliği kapsamında, iş deneyim belgesine ilişkin kısımların ve tutarlarının belirlenebilmesi amacıyla, sunmuş olduğu iş deneyim belgesine ait “ teknik şartname, mahal listesi, hakediş, sözleşme, fatura, işin yapıldığı idareden alınacak yazı vb. bilgi ve belge/belgelerin” sunulmasının istendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunmak zorunda olduğu belgelerin bir kısmını sunmadığı, ancak idarece söz konusu eksik belgelerin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatıldığı, bu durumun da mevzuata aykırı olduğu iddiası ileri sürüldüğünden, öncelikle idare tarafından tesis edilen söz konusu işleminin mevzuat açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir. (2) İhale komisyonunun, iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedilikle karşılanır.” hükmü,

Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 55’inci maddesinde “(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.

16.6.2. İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilecektir.

16.6.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin belgelerin yazılı olarak istenilmesi ve aday ve isteklilerce bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. İdarece belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan aday ve isteklilerin başvuruları veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilir.

16.6.4. İlgili mevzuatına göre ihaleye katılma şartı olarak istenmesi gereken belge veya bilgilerin idarece istenmediği ve bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edildiği hallerde, idarelerce bu tür belge veya bilgiler başvuruların ya da tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aday veya isteklilerden talep edilemeyecek ve tamamlatılamayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri ve Tebliğ açıklamalarına göre, ihale komisyonları isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin inceleme yapmaya yetkili olduklarından ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler idarelerce tamamlatılabileceğinden, ihale komisyonu tarafından yapılan işlemin iş bitirme belgesi tutarının ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından gerçekleştirilen kısmını tespit etmek amacıyla bilgi tamamlatmaya yönelik olduğu ve bu durumun mevzuata aykırılık taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin talebi üzerine sunulan belgelerin içeriğine ilişkin olarak başvuru sahibinin iddiaları kapsamında değerlendirme yapıldığında, teklif zarfı içinde sunduğu iş deneyim belgesini düzenleyen Singapur Kara Taşımacılığı İdaresine ait yazı ile ekinde işin ifası sırasında Mitsubishi Corporation’a (MC) yapılan ödemelerin kalem bazında ayrıştırılmasına ilişkin bir tabloya yer verildiği, ayrıca söz konusu tabloda “ortak giderler” olarak yer alan “ön hazırlıklar ve eğitim, klavuzlar ve iş sonu projelerine” ilişkin tutarların, yapım işlerini de kapsayan proje toplam tutarı içerisinde metro araçlarına ilişkin tutarın %33,5 olmasından hareketle ayrıştırıldığı, böylelikle “ön hazırlıklar ve eğitim, klavuzlar ve iş sonu projelerine” ilişkin tutarların %33,5’nin metro araçları için yapılan ödemeleri temsil ettiğini gösteren ikinci bir tablonun istekli tarafından hazırlanarak sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyim belgesini düzenleyen idareden alınan yazıda ödemelerin Mitsubishi Corporation’a yapıldığının belirtildiği, ancak Mitsubishi Corporation ve Mitsubishi Heavy Industry’nın ayrı tüzel kişilikler olduğu dikkate alındığında Mitsubishi Corporation’a yapılan ödemeler kapsamındaki işlerin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun kısımların tutarlarının tespiti amacıyla, iş deneyim belgesine konu işin Mitsubishi Corporation ve Mitsubishi Heavy Industry tarafından gerçekleştirilen kısımlarının ve bu kısımların parasal tutarlarının ayrı ayrı belirlenmesi gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin talebi üzerine sunulan belgelerden, iddia konusu hususlar arasında yer alan işin kabul tarihi ve Mitsubishi Heavy Industry (MHI)- Mitsubishi Corporation (MC) arasındaki ortaklığın hukuki niteliğine ilişkin bir bilgiye ulaşılamadığı, istekli tarafından araç tutarının tespitine yönelik olarak proje kapsamında yer alan “ortak giderler”in ayrıştırılması işlemine ilişkin belgelerin iş deneyim belgesini düzenleyen idareden teyidinin gerektiği ve idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.5.1’nci maddesindeki şartlara uygun olduğunun belirtilmesiyle yetinildiği dikkate alındığında, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 49’uncu maddesi uyarınca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde iddia edilen işin kesin kabul tarihine ve söz konusu projede Mitsubishi Heavy Industry (MHI) - Mitsubishi Corporation (MC) arasındaki ortaklığın hukuki niteliğine ilişkin olarak idarece iş deneyim belgesini düzenleyen Singapur Kara Taşımacılığı idaresinden yukarıda belirtilen hususlara ilişkin gerekli bilgi ve belgelerin ilgili mevzuatı uyarınca istenilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

China CNR Corporation Limited tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgenin Beijing Urban Rapid Transit Development Co. Ltd. tarafından China CNR Corporation Limited adına düzenlenmiş iş bitirme belgesi olduğu, söz konusu belgede işin adının Beijing Rail Transit Airport Line projesi için sürücüsüz kontrol sistemini kullanan lineer motorlu taşıt temini olarak yer aldığı, miktarının ise 40 adet GoA3 sınıfında ve IEC62290-1 standardında otomatik tren işletim aracı olarak belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından, iş deneyim belgesine konu işin Changchun Railway Vehicles Company şirketi tarafından gerçekleştirildiği, bu bakımdan söz konu iş deneyim belgesinin China CNR Corporation Limited tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kullanılamayacağı ifade edilmektedir.

İdare tarafından başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna verilen cevapta, China CNR Corporation Limited tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.5.1’nci maddesindeki şartlara uygun olduğunun belirtilmiştir. İhale işlem dosyasında, başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik olarak değerlendirme yapılmasını mümkün kılacak herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı görülmekle birlikte, söz konusu iş deneyim belgesinde, adına belge düzenlenen şirketin unvanının tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirtildiği ve başvuru sahibi tarafından bu hususun aksini ispata elverişli herhangi bir bilgi ve belge de sunulmadığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen China CNR Corporation Limited tarafından sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin, Kamu İhale Mevzuatında belirlenen “belgelerin sunuluş şekli”ne uygun olarak sunulmadığı ve belgelerin o ülke mevzuatına uygun olarak düzenlenmediği iddialarının aşağıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda şekil yönünden reddi gerekmektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “İtirazen şikâyet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin şikâyet başvurusunda yer vermediği bir hususa yönelik olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir. Kurum tarafından yapılan incelemede başvuru sahibinin iddialarının, idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlarla birlikte değerlendirileceğine ilişkin hüküm karşısında, söz konusu iddia bakımından usulüne uygun olarak yapılmış bir şikâyet başvurusu bulunmadığından, bu iddianın şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından sunulan diğer yeterlik belgelerinin de belgelerin sunuluş şekillerine uygun olarak sunulmadığı ve belgelerin o ülke mevzuatına uygun olarak düzenlenmediği iddiaların da şikâyet başvurusunda yer vermediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte söz konusu iddiaların aşağıda açıklanan gerekçeler nedeniyle de şekil yönünden reddi gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: ...d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; ... ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde ise “(1) Başvurular öncelikle;... ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “ Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklamasına göre iddia konusu hususların mevzuata aykırı bulunma sebeplerinin somut bir biçimde itirazen şikâyet başvurularında belirtilmesi gerekmekte olup, itirazen şikâyet dilekçesinde yalnızca soyut bir mevzuata aykırılık iddiasına yer verilmekle yetinildiği, bu bakımdan başvurunun ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi tarafından sunulan tüm belgelerin yeniden incelenmesi talebini içerdiği, ayrıca söz konusu iddialara idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği anlaşıldığından anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde işin kesin kabul tarihine ve söz konusu projede Mitsubishi Heavy Industry (MHI)-Mitsubishi Corporation (MC)arasındaki ortaklığın hukuki niteliğine ilişkin olarak birinci iddia kapsamında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, gerekli bilgi ve belgelerin idare tarafından iş deneyim belgesini düzenleyen Singapur Kara Taşımacılığı idaresinden ilgili mevzuatı uyarınca istenilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü tarafından Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy Raylı Ulaşım Toplu Taşıma Sistemi 126 Adet Metro Aracı Temini ve İşletmeye Alma Mal Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetinyapılan fiyat araştırması esas alınarak toplam 169.857.434,94 EURO olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (16) adet ihale dokümanı satın alındığı, 01.08.2013tarihinde yapılan ihaleye (5) istekli tarafından teklif verildiği, verilen tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, 25.10.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin en düşük teklif bedelli (119.028.000,00 EURO) Mitsubishi Corporation üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

1’inci iddia kapsamında yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme:

Başvuruya konu “ Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy Raylı Ulaşım Toplu Taşıma Sistemi 126 Adet Metro Aracı Temini ve İşletmeye Alma İşi ” ihalesine 5 yabancı isteklinin teklif verdiği, ihaleye verilen tüm tekliflerin geçerli kabul edilerek ihalenin Mitsubishi Corporation üzerinde bırakıldığı, China CNR Corporation Limited’in ise ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “ Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler ” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak deneyimini gösteren belge sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %40 dan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:

f) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak iş deneyim tutarı hesaplanır.

g) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortak tarafından gerçekleştirilen iş kısmına yönelik tutar iş deneyim tutarı olarak kabul edilir.” düzenlemelerine,

Teknik şartnamenin “ Giriş ” bölümünde ihale konusu Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy raylı ulaşım toplu taşıma sistemi 126 adet metro aracı temini ve işletmeye alma işinin kapsamı “21 adet metro dizisinin araca ait bakım ve ağır bakım eğitimi ve dokümanlarının, bakım yönetimine ait donanımların temini, bakım ve onarım için gerekli özel aletlerin, yedek parçaların, aracın güvenilirliğini ve kalitesini kanıtlayan testlerin alınmasını kapsar. Temin edilecek araçlar, yapım işinin sinyalizasyon, inşaat cer gücü, katener ve bütün sistemlerine ve Ek-1’de yer alan hat, plan ve profil projeleri ile Ek-2’de yer alan tip enkesit projelerine uygun olacaktır.” şeklinde tanımlanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgeninSingapur Kara Taşımacılığı İdaresi tarafından STIC-Mitsubishi Heavy Industry (MHI)-Mitsubishi Corporation (MC)adına düzenlenmiş iş bitirme belgesi olduğu, söz konusu belgede işin adının “ Sengkang ve Punggol şehirleri için hafif hızlı taşıma sistemlerinin sürücüsüz tam otomatik operasyonu için tasarım, üretim, temin, kurulum, test etme ve işletmeye alma anahtar teslim sözleşmesi ” olarak yer aldığı, konsorsiyum ortaklarından Mitsubishi firmasına ait iş deneyim belgesi tutarının 282.394.300 Singapur Doları olduğu, sözleşme tarihinin 04.07.1998, kesin kabul tarihinin ise 25.06.2010 olarak belirtildiği görülmüştür.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir. (2) İhale komisyonunun, iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedilikle karşılanır.” hükmü,

“ Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 55’inci maddesinde “(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin talebi üzerine sunulan belgeler incelendiğinde, teklif zarfı içinde sunduğu iş deneyim belgesini düzenleyen Singapur Kara Taşımacılığı İdaresine ait yazı ile ekinde işin ifası sırasında Mitsubishi Corporation’a (MC)yapılan ödemelerin kalem bazında ayrıştırılmasına ilişkin bir tabloya yer verildiği, ayrıca söz konusu tabloda “ortak giderler” olarak yer alan “ön hazırlıklar ve eğitim, klavuzlar ve iş sonu projelerine” ilişkin tutarların, yapım işlerini de kapsayan proje toplam tutarı içerisinde metro araçlarına ilişkin tutarın %33,5 olmasından hareketle ayrıştırıldığı, böylelikle “ ön hazırlıklar ve eğitim, klavuzlar ve iş sonu projelerine ” ilişkin tutarların %33,5’nin metro araçları için yapılan ödemeleri temsil ettiğini gösteren ikinci bir tablonun istekli tarafından hazırlanarak sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi ile iş deneyimine ilişkin ek bilgi talebi sonucu idareye sunulan yabancı dildeki belgeler ile Türkçe tercümeleri incelendiğinde, söz konusu belgelerin gerçekliğine/doğruluğuna ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyanda bulunulduğu, Singapur Kara Taşımacılığı İdaresi tarafından Mitsubishi Corporation’a (MC)yapılan ödemelerin kalem bazında ayrıştırılmasına ilişkin tabloda yer alan “ortak giderler”e ilişkin tutarların yineihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ayrıştırıldığı, sunulan belgelerde Singapur Kara Taşımacılığı İdaresi yetkilisi olarak imzası bulunan Leong Kwok Weng’in imzasını teyit eder nitelikte Singapur makamlarına ait resmi bir onayın bulunmadığı dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan İstekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerin içeriğine ilişkin olarak değerlendirme yapılmadan önce, söz konusu belgelerin kamu ihale mevzuatında yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin sunuluş şekline ilişkin olarak yapılan düzenlemeler uyarınca geçerli bir “ belge ” niteliğini taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi ve bu hususun eşit muamele ilkesi gereğince diğer istekliler açısından da irdelenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 29’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b)Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.” hükmü yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde de, anılan Yönetmelik hükmüne uygun düzenleme yapıldığı, tasdik işleminden muaf tutulan resmi niteliği bulunmayan belgelerin “kataloglar ve benzeri tanıtım materyalleri” olarakbelirlendiği görülmüştür.

Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’nin 3’üncü maddesinde; “İmzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde, bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem 4’üncü maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği Devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibarettir.

Ancak, yukarıdaki fıkrada belirtilen işleme uyulması, gerek belgenin kullanıldığı ülkede yürürlükte bulunan yasa, yönetmelik veya uygulamalarla, gerekse iki veya daha çok Âkit Devlet arasındaki bir anlaşma ile böyle bir işlemin kaldırılmış, basitleştirilmiş veya tasdikten tüm bağışık tutulmuş olması hallerinde istenemez.” hükmü,

4’üncü maddesinde; “ 3’üncü maddenin 1’nci fıkrasında öngörülen tasdik şerhi, bizzat belgenin veya buna eklenecek bir kâğıdın üzerine konulacaktır; bu şerh işbu Sözleşmeye ekli örneğe uygun olmalıdır.

Bununla birlikte, tasdik şerhi, bunu koyan makamın resmi dilinde yazılabilir. Bu tasdik şerhinde yeralan kayıtlar ikinci bir dilde de olabilir. Ancak, tasdik şerhinin, «Apostille Convention de La Haye Du 5 Octobre 1961» başlığı Fransızca olarak belirtilmelidir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Sözleşme hükümlerinden, tasdik işleminin, belgenin verildiği devlet yetkili makamınca yapılması ve apostil tasdik şerhinin belgeyi düzenleyen kişi veya kuruluşun imza veya onayının doğruluğunu ortaya koyacak mahiyette olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Adalet Bakanlığı, Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünün 01.03.2008 tarih ve 68/1 sayılı Genelgesi’nin 6’ncı maddesinde, imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde bu belge üzerinde mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlemin, belgenin verildiği devlet yetkili makamınca tasdik şerhinin (Apostil) konulmasından ibaret olduğu belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesi ile iş deneyimine ilişkin ek bilgi talebi sonucu idareye sunulan belgeler incelendiğinde, Singapur Kara Taşımacılığı İdaresi tarafından düzenlenen iş bitirme belgesinin doğruluğuna ilişkin Mitsubishi Corporation (MC)Genel Müdür Yardımcısı Takayuki Fujino’nun yazılı beyanda bulunduğu, bu beyanda yer alan imzanın Mitsubishi Corporation adına imza atmaya yetkili Takayuki Fujino’ya ait olduğunun Tokyo Hukuk İşleri Bürosu Noteri tarafından onaylandığı, ancak Japonya Dışişleri Bakanlığınca apostil tasdik şerhi konulan belgelerin Tokyo Hukuk İşleri Bürosu Noteri tarafından düzenlenen belgeler olduğuve apostil tasdik şerhlerinin noterlerin imzası, sıfatı ve mührünün doğruluğuna ilişkin olduğu, sunulan iş deneyim belgesini imzalayan Singapur Kara Taşımacılığı İdaresiyetkilisi Leong Kwok Weng’in imzasını teyit edici mahiyette olmadığı, kaldı ki apostil tasdik şerhlerinin belgeyi düzenleyen idarenin bulunduğu devletin yetkili makamlarınca yapılması gerektiği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerde, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde hükme bağlandığı şekliyle geçerli bir tasdik işleminin yapılmadığı anlaşıldığından, iş deneyimi tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerin içeriğine ilişkin olarak başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda değerlendirme yapılmaksızın ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan belgelerin sunuluş şekline ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından usulüne uygun itirazen şikayet başvurusu yapılmadığı görüşünden hareketle, sunulan belgelerin içeriğine ilişkin inceleme yapılması gerektiği ileri sürülebileceğinden, bu yöndeki görüşe katılmamakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin talebi üzerine sunulan belgelerin içeriğine ilişkin olarak başvuru sahibinin iddiaları kapsamında değerlendirme yapıldığında, teklif zarfı içinde sunduğu iş deneyim belgesini düzenleyen Singapur Kara Taşımacılığı İdaresine ait yazı ile ekinde işin ifası sırasında Mitsubishi Corporation’a (MC)yapılan ödemelerin kalem bazında ayrıştırılmasına ilişkin bir tabloya yer verildiği, ayrıca söz konusu tabloda “ortak giderler” olarak yer alan “ön hazırlıklar ve eğitim, klavuzlar ve iş sonu projelerine” ilişkin tutarların, yapım işlerini de kapsayan proje toplam tutarı içerisinde metro araçlarına ilişkin tutarın %33,5 olmasından hareketle ayrıştırıldığı, böylelikle “ön hazırlıklar ve eğitim, klavuzlar ve iş sonu projelerine” ilişkin tutarların %33,5’nin metro araçları için yapılan ödemeleri temsil ettiğini gösteren ikinci bir tablonun istekli tarafından hazırlanarak sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyim belgesini düzenleyen idareden alınan yazıda ödemelerin Mitsubishi Corporation’a yapıldığının belirtildiği, ancak Mitsubishi Corporation ve Mitsubishi Heavy Industry’nın ayrı tüzel kişilikler olduğu dikkate alındığında Mitsubishi Corporation’a yapılan ödemeler kapsamındaki işlerin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun kısımların tutarlarının tespiti amacıyla,iş deneyim belgesine konu işin Mitsubishi Corporation ve Mitsubishi Heavy Industry tarafından gerçekleştirilen kısımlarının ve bu kısımların parasal tutarlarının ayrı ayrı belirlenmesi gerekmektedir.İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarenin talebi üzerine sunulan belgelerden,iddia konusu hususlar arasında yer alan işin kabul tarihi ve Mitsubishi Heavy Industry (MHI)-Mitsubishi Corporation (MC)arasındaki ortaklığın hukuki niteliğine ilişkin bir bilgiye ulaşılamadığı, istekli tarafından araç tutarının tespitine yönelik olarak proje kapsamında yer alan “ortak giderler”in ayrıştırılması işlemine ilişkin belgelerin iş deneyim belgesini düzenleyen idareden teyidinin gerektiği ve idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta iş deneyim belgesinin idari şartnamenin 7.5.1’nci maddesindeki şartlara uygun olduğunun belirtilmesiyle yetinildiği dikkate alındığında, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 49’uncu maddesiuyarınca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde iddia edilen işin kesin kabul tarihine ve söz konusu projedeMitsubishi Heavy Industry (MHI) -Mitsubishi Corporation (MC)arasındaki ortaklığın hukuki niteliğine ilişkin olarak idarece iş deneyim belgesini düzenleyen Singapur Kara Taşımacılığı idaresinden yukarıda belirtilen hususlara ilişkin gerekli bilgi ve belgelerin ilgili mevzuatı uyarınca istenilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2’nci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre:

China CNR Corporation Limited’in iş deneyimini tevsik için Beijing Urban Rapid Transit Development Co. Ltd. yetkilisi Tiajun Zhang tarafından imzalananiş bitirme belgesinin Çince aslı ve noter onaylı Türkçe tercümesi (Çince aslından) ile birlikte belgeyi imzalayanTiajun Zhang’ın imzasının gerçek olduğu beyanını içeren Çince noterlik belgesi ve bu belgenin İngilizce ve noter onaylı Türkçe tercümesini (İngilizceden)sunduğu, İngilizce noterlik belgesinin arkasında yer alan imza ve mührün Çin Halk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk bölümüne ait olduğunun Türkiye Cumhuriyeti Pekin Büyükelçiliği tarafından tasdik olunduğu, ancak bu tasdik işleminin iş deneyim belgesine ilişkin olmadığı, noterlik belgesine ilişkin olduğu, dolayısıyla istekli tarafından sunulan belgelerde, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde hükme bağlandığı şekliyle geçerli bir tasdik işleminin yapılmadığı anlaşıldığından, China CNR Corporation Limited’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmektedir.

İdare tarafından başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna verilen cevapta, China CNR Corporation Limited tarafından sunulan iş deneyim belgesinin idari şartnamenin 7.5.1’nci maddesindeki şartlara uygun olduğunun belirtilmesiyle yetinilmiştir. Diğer taraftan ihale işlem dosyasında, başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik olarak değerlendirme yapılmasını mümkün kılacak herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 49’uncu maddesinde,ihale komisyonunun isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkili olduğu düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen bilgiler ve aktarılan mevzuat hükümleri ışığında ihale komisyonunun tereddüt duyulması halinde iş deneyim belgesine ilişkin gerekli araştırmayı yapmaya yetkili olduğu, idare tarafından da söz konusu belge üzerinden iddia ile ilgili bir değerlendirme yapılmadığı dikkate alındığında iddia konusu husus bakımından bir değerlendirme yapılabilmesi için idarece iş deneyim belgesi ile ilgili olarak belgeyi düzenleyen idareden ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınmak suretiyle gerekli bilgi ve belgeler istenmek suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre;

a) Siemens Sanayi ve Tic. A.Ş’nin iş deneyimini tevsik için Verkehrs – Aktiengesellscraht Nurnberg (VAG) idaresi yetkilisi Konrad Schmidt tarafından imzalanan iş bitirme belgesinin İngilizce asıl ve sureti ile birlikte noter onaylı Türkçe tercümelerini sunduğu, söz konusu asıl belgenin suretinin Berlin noteri Nikolaus Polak onaylı olduğu, Berlin Bölge Mahkemesince yapılanapostil tasdik şerhinin iş deneyim belgesinin aslının suretine uygunluğunu onaylayan noterin imzası, sıfatı ve mührünün doğruluğuna ilişkin olduğu, sunulan iş deneyim belgesini imzalayan Verkehrs–Aktiengesellscraht Nurnberg (VAG) idaresi yetkilisi Konrad Schmidt’in imzasını teyit edici mahiyette olmadığı, dolayısıyla istekli tarafından sunulan belgelerde, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetin Kaldırılması Sözleşmesi ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde hükme bağlandığı şekliyle geçerli bir tasdik işleminin yapılmadığı anlaşıldığından, Siemens Sanayi ve Tic. A.Ş’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir..

b) Alstom Transport Sa’nin iş deneyimini tevsik için Singapur Kara Taşımacılığı İdaresi yetkilisi Ong Boon Ann tarafından imzalananiş bitirme belgesi ile Autoritat del Transport Metropolita yetkilisi Josep Anton Grau I Reines tarafından imzalanan iş bitirme belgelerinin Fransa noteri Saint Hilaire tarafından onaylanan suretleri ile birlikte noter onaylı Türkçe tercümelerini sunduğu, Paris Asliye Mahkemesi Savcısı tarafından yapılanapostil tasdik şerhlerinin iş deneyim belgelerinin asıllarının suretlerine uygunluğunu onaylayan noterin imzası, sıfatı ve mührünün doğruluğuna ilişkin olduğu, sunulan iş deneyim belgesini imzalayan idare yetkililerinin imzalarını teyit edici mahiyette olmadığı, dolayısıyla istekli tarafından sunulan belgelerde, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetin Kaldırılması Sözleşmesi ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde hükme bağlandığı şekliyle geçerli bir tasdik işleminin yapılmadığı anlaşıldığından, Alstom Transport Sa’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddiaları kapsamında, ihale üzerinde bırakılan istekli Mitsubishi Corporation, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli China CNR Corporation Limited, Alstom Transport Sa ve Siemens Sanayi ve Tic. A.Ş’nin tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncemizle, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2014/UM.I-292

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin