KİK Kararı: 2014/UM.I-273

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/004
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 13.01.2014
Karar No : 2014/UM.I-273
BAŞVURU SAHİBİ:
İndeks Elek. Eltr. Mak. İnş. Ve Mlz. Tur. Oto. Nak. Deniz. Araç. San. Tic. A.Ş., TEPE PRİME BUSİNESS DUMLUPINAR BULVARI NO:266 A BLOK KAT:8 NO:57 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ulaştırma Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı Tersaneler Ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü, Hakkı Turayliç Cad. No:5 06570 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/133768 İhale Kayıt Numaralı "8 Adet Yeni İnşa Feribot Temini İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğütarafından 25.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “8 Adet Yeni İnşa Feribot Temini İşi” ihalesine ilişkin olarak İndeks Elek. Eltr. Mak. İnş. Ve Mlz. Tur. Oto. Nak. Deniz. Araç. San. Tic. A.Ş.nin 04.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.12.2013tarih ve 39995sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4742sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihaleye verdikleri teklifin, İdari Şartname’nin 7.5.5.2’nci maddesinde yapılan düzenleme ile sunulan kapasite raporlarında açıkça yer alması gerektiği belirtilen “Kapasite raporu, 360 takvim günü içerisinde A Tipi Feribot (Gemi) için: en az 4 adet (asgari 25 metre boyunda) çelik konstrüksiyon gemi yapabilecek düzeyde olacaktır; B Tipi Feribot (Gemi) için: en az 4 adet (asgari 30 metre boyunda) çelik konstrüksiyon gemi yapabilecek düzeyde olacaktır.” ibaresinin sundukları kapasite raporunda yer almadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa sunulan kapasite raporunda ihale konusu üretimin yılda 300 iş günü üzerinden yapıldığının belirtildiği, özel sektörde 300 iş gününün nihayetinde 360 takvim günü anlamına geldiği, ayrıca sunulan kapasite raporunda benzer işe uygun yıllık üretim miktarının yılda 30 adet olduğunun açıkça görüldüğü, bunun da istenilen üretim kapasitesi olan yıllık 8 adedin 4 katına tekabül ettiği, kapasite raporlarının isteklilerin ihale konusu işe ilişkin kapasiteleri hakkında bilgi sahibi olmak ve bu doğrultuda ihale konusu işi layıkıyla yerine getirip getiremeyeceklerini tespit etmek amacıyla istenildiği dikkate alındığında, tekliflerinin sunulan kapasite raporunun İdari Şartname’nin 7.5.5.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeye uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. 11.10.2013 tarihli Zeyilname ile Teknik Şartname’de büyük ölçekte değişiklikler yapıldığı, hatta Zeyilname ile ihale ilanında %30 olarak yer alan iş deneyim belgesi oranın %20 olarak değiştirilmesine rağmen düzeltme ilanı yapılmadığı, bu durumun açıkça mevzuata aykırı olduğu

3. Başvuruya konu ihalenin her iki kısmında da tek geçerli teklifin kaldığı, bu durum ihalede rekabet ortamının oluşmadığını gösterdiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin her iki kısım için verdiği tekliflerin yaklaşık maliyetin oldukça üzerinde olduğu, kendilerine tebliğ edilen kesinleşen ihale kararından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca yapılması gereken yaklaşık maliyet sorgulamasının yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığının anlaşıldığı, Kamu İhale Kurulu, İdare Mahkemeleri ve Danıştay’ın emsal kararları uyarınca rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı olarak sonuçlandırılan başvuruya konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

4. Zeyilname ile Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinin “Gemi marin tip iki adet dizel makine ve bu makinelerin tahrik ettiği iki adet pervane sistemi tarafından tercih edilen sevk sistemine göre tek yönden veya yanaşma yeri özelliği göz önünde bulundurularak uygulanabilirlik dahilinde çift yönden tahrik edilecektir. Çift yönden tahrik edilen sevk sistemi öncelikli olarak tercih edilecektir.” şeklinde değiştirildiği, bu değişiklik doğrultusunda çift yönden tahrik edilen sevk sistemini teklif etmelerine rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli Yütek Mak. Gemi İnş. İnsan Kay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tek yönden tahrik edilen sevk sistemini teklif ederek haksız fiyat avantajı sağladığı, düzenlenen Zeyilname ile Teknik Şartname’de yapılan değişiklikler nedeniyle hem sağlıklı fiyat oluşturulmasının hem de tekliflerin sağlıklı şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde, özel imalat süreci gerektiren ihalelerde iş deneyim belgesi veya üretim kapasite raporundan birisinin sunulmasının yeterli olduğu, kapasite raporuna ilişkin 7.5.5.2’nci maddesinde ise “ Kapasite raporu, 360 takvim günü içerisinde A Tipi Feribot (Gemi) için: en az 4 adet (asgari 25 metre boyunda) çelik konstrüksiyon gemi yapabilecek düzeyde olacaktır; B Tipi Feribot (Gemi) için: en az 4 adet (asgari 30 metre boyunda) çelik konstrüksiyon gemi yapabilecek düzeyde olacaktır. Yukarıdaki ibare verilen teklife göre kapasite raporunda açıkça yazılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde, özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi durumunda, iş deneyimini gösteren belgelerle birlikte alım konusu işe ilişkin üretim kapasite raporunun da istenilmesinin zorunlu olduğu, ancak isteklilerin bu iki belgeden birini sunmasının yeterli olduğu hüküm altına alınmıştır.

Başvuru sahibi tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5.2’nci maddesinde yer alan düzenleme dikkate alınarak, Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından düzenlenen kapasite raporunun sunulduğu, söz konusu kapasite raporunda “Yukarıda ünvanı yazılı işletmenin, işyerinde mevcut ve özellikleri belirtilmiş makine ve tesisatın yürürlükteki yöntem ve kriterlere göre günde 8 saat yılda 300 iş günü üzerinden hesaplanan mamul üretim kapasitesi ile ana, yardımcı ve ambalaj maddeleri tüketim kapasitesini kapsayan bu rapor 10.07.2013 tarihinde düzenlenmiştir.” ifadesinin yer aldığı, kapasite raporunun ekinde yer alan yıllık üretim kapasitesine ilişkin tabloda, başvuru sahibine ait tesisin farklı türlerdeki deniz araçları ile birlikte yıllık 30 adet muhtelif boyda bot ve katamaran (polyster, vakum infüzyon teknolojisi ile üretilen karbon fiber elyaftan kompozit sandviç ve saçtan mamul, motorlu, 45 metreye kadar) imalat kapasitesine sahip olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafındansunulan kapasite raporunda, İdari Şartname’nin 7.5.5.2’nci maddesinde yapılan düzenleme ile sunulan kapasite raporlarında açıkça yer verilmesi istenilen “Kapasite raporu, 360 takvim günü içerisinde A Tipi Feribot (Gemi) için: en az 4 adet (asgari 25 metre boyunda) çelik konstrüksiyon gemi yapabilecek düzeyde olacaktır; B Tipi Feribot (Gemi) için: en az 4 adet (asgari 30 metre boyunda) çelik konstrüksiyon gemi yapabilecek düzeyde olacaktır.” ibaresinin yer almadığı, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik olarak ihaleye teklif vermeden önce usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunmadığı, ihaleye teklif vererek kendi teklifiyle birlikte ihaleye verilen tüm tekliflerin mevcut ihale dokümanında yer alan düzenlemelere göre değerlendirileceğini kabul ettiği, diğer taraftan idarenin sunulan teklifleri mevcut ihale dokümanında yer alan düzenlemelere göre değerlendirmekle yükümlü olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin teklifinin sunulan kapasite raporunun İdari Şartname’nin 7.5.5.2’nci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuat aykırılık bulunmamaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ihale dokümanını 11.10.2013 tarihli Zeyilname düzenlendikten sonra, 23.10.2013 tarihinde satın aldığı tespit edilmiştir. Bu durumda başvuru sahibinin şikâyet konusu işlemin farkına vardığı tarih olarak, Zeyilname’nin düzenlenme tarihinin değil, ihale dokümanını satın aldığı tarih olan 23.10.2013 tarihinin kabul edilmesi gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, 55’inci maddesinde ise ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin, şikâyet konusu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren, anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on günlük süreleri aşmamak kaydıyla en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilecekleri; “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde ise idareye şikâyet süresinin ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, ancak ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasının ihale dokümanına yönelik bir başvuru olduğu ve ihale dokümanının 23.10.2013 tarihinde satın alındığı dikkate alındığında, iddia konusu düzenlemelerin ihale dokümanının satın alındığı tarihten sonraki 10 gün ve her halde ihale tarihinden 3 iş günü öncesinde şikayet konusu yapılmış olması gerekmekte iken, başvuru sahibinin bu süre geçtikten sonra 04.12.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu; ayrıca, 4734 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, başvuru sahibinin ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazandığı anlaşıldığından, bu aşamadan sonra ihale dokümanına yönelik başvuruda bulunma ehliyetini de kaybettiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu iddiaya ilişkin olarak başvurunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğinceehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun’da idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi İndeks Elek. Eltr. Mak. İnş. ve Mlz. Tur. Oto. Nak. Deniz. Araç. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin sunulan kapasite raporunun İdari Şartname’nin 7.5.5.2’nci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuat aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, ihalenin bu isteklinin üzerinde bırakılması ihtimali ortadan kalkmış bulunmakta ve bu duruma bağlı olarak ihale sürecinde başvuru sahibi açısından herhangi bir hak kaybı veya menfaat ihlalinin oluşması da kural olarak mümkün bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, inceleme konusu ihalede başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınma olasılığı ortadan kalkmış olup başvuru sahibinin herhangi bir hak kaybının veya zararının veya zarara uğrama ihtimalinin bulunmadığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin 3’ncü ve 4’ncü iddialarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendiehliyet yönünden reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği dördüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin dördüncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 8 Adet Yeni İnşa Feribot Temini Mal Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin yapılan fiyat araştırması esas alınarak toplam 32.668.000,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (9) adet ihale dokümanı satın alındığı, 25.10.2013 tarihinde yapılan ihalenin 4 Adet A Tipi Feribot kısmına (4), 4 Adet B Tipi Feribot kısmına (3) istekli tarafından teklif verildiği,

Kısmi teklife açık ihalenin “ 4 Adet A Tipi Feribot ” kısmına ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından tekliflerin denetimine ilişki yapılan inceleme uyarınca, 18.593.000,00 TL bedelli İndeks Elek. Eltr. Mak. İnş. ve Mlz. Tur. Oto. Nak. Deniz. Araç. San. Tic. A.Ş.’nin teklifinin “ Kapasite raporu uygun olmadığı ” gerekçesiyle, 18.800,000,00 TL bedelli Gözüyılmaz Müh. İnş. Gemi San. ve Tic. Ltd. Şti. ile 25.790.400,00 TL bedelli Almar Gemi İmalat ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin “ teklif bedellerinin temin edilen ek ödenek miktarını aştığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede 17.200.000,00 TL bedelli Yütek Mak. Gemi İnş. İnsan Kay. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin kaldığı ve ihalenin bu kısmının bu istekli üzerinde bırakıldığı,

Kısmi teklife açık ihalenin “ 4 Adet B Tipi Feribot ” kısmına ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından tekliflerin denetimine ilişki yapılan inceleme uyarınca, 22.993.000,00 TL bedelli İndeks Elek. Eltr. Mak. İnş. ve Mlz. Tur. Oto. Nak. Deniz. Araç. San. Tic. A.Ş.’nin teklifinin “ Kapasite raporu uygun olmadığı ” gerekçesiyle, 35.424.000,00 TL Almar Gemi İmalat ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin “ teklif bedellerinin temin edilen ek ödenek miktarını aştığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede 22.400.000,00 TL bedelli Yütek Mak. Gemi İnş. İnsan Kay. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin kaldığı ve ihalenin bu kısmının bu istekli üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

11.10.2013 tarihli zeyilname ile Teknik Şartname’nin 2.1’nci maddesine “Gemi marin tip iki adet dizel makine ve bu makinelerin tahrik ettiği iki adet pervane sistemi tarafından tercih edilen sevk sistemine göre tek yönden veya yanaşma yeri özelliği göz önünde bulundurularak uygulanabilirlik dahilinde çift yönden tahrik edilecektir. Çift yönden tahrik edilen sevk sistemi öncelikli olarak tercih edilecektir.” paragrafının eklendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından teklif zarfı içerisinde sunulan “ Dizayn taahhütnamesi ” başlıklı belgede “ İhale konusu 4 Adet A Tipi Feribot ve 4 Adet B Tipi Feribot işi için firmamızca inşa edilecek feribotların, ihale doyası içerisinde yer alan 1 no’lu zeyilnamenin 2.1’nci maddesinin son fıkrası uyarınca, yanaşma ve bağlama yerinin uygunluğu da göz önünde bulundurularak çift taraflı tahrik ve sevk sistemi ile donatılacak şekilde dizayn ve inşa edileceğini, bu donatımında teklif ettiğimiz fiyata dahil olduğunu saygılarımızla arz ederiz.” ifadesine yer verildiği ve söz konusu belgenin teklif vermeye yetkili kişi tarafından imzalandığı tespit edilmiştir. Başvuruya konu ihalede, idarenin başvuru sahibinin şikayet dilekçesine verdiği cevap yazısında da belirtildiği üzere, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin ihale konusu feribotları hangi tahrik ve sevk sistemini kullanarak inşa edeceklerini belirtmeden tekliflerini oluşturdukları görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu malın özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belge ve/veya numune idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Ekonomik ve mali yeterlik kriterleri ile iş deneyim belgesi fiyat dışı unsur olarak öngörülemez.

(4) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemez.

(5) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Yönetmelik’in eki olan Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “ Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi ” başlıklı 35.1’inci maddesine ilişkin dipnotta “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecek ise madde metnine “teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” ibaresi yazılacaktır.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecek ise “fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara ilişkin düzenlemeler ile hesaplama yöntemi 35.2. maddesinde yer almaktadır.” yazılacaktır.” düzenlemesine,

35.2’nci maddesine ilişkin dipnotta “(1)Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecek ise fiyat dışı unsurlar ile fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi bu maddede düzenlenecektir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecek ise birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması ve bu fiyatların da birbirine eşit olması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde fiyat dışı unsurlardan yararlanılacak ise fiyat dışı unsur veya unsurlar bu maddede belirtilecektir. Fiyat dışı unsurlardan yararlanılmayacak ise ‘Bu madde boş bırakılmıştır.’ yazılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelere İdari Şartname’de açıkça yer verilmesi gerekmektedir.

İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif edilen fiyatların en düşük olanı olduğu belirtilmiş ve 35.2’nci maddesi boş bırakılarak fiyat dışı unsurlara yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.

Başvuruya konu ihalede, 11.10.2013 tarihli zeyilname ile Teknik Şartname’nin 2.1’nci maddesinde yapılan değişiklikle, çift yönden tahrik edilen sevk sistemine sahip feribotların öncelikli olarak tercih edileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı, söz konusu düzenlemenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine yönelik fiyat dışı unsur niteliğinde olmasına karşın, İdari Şartname’de ekonomik açıdan en avantajlı teklifin en düşük fiyat esasına göre belirleneceği belirtilerek fiyat dışı unsurlar ile fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemine yer verilmesi gereken İdari Şartname’nin 35.2’nci maddesinin boş bırakıldığı görülmüştür. Nitekim başvuru sahibinin ihale konusu feribotları çift taraflı tahrik ve sevk sistemine göre inşa edeceğini beyan ederek teklif verdiği, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin ise ihale konusu feribotları hangi tahrik ve sevk sistemini kullanarak inşa edeceklerini belirtmeden teklif verdikleri tespit edilmiştir. Bu durumda farklı kriterler esas alınarak oluşturulan teklif fiyatlarının birlikte değerlendirilmeleri mümkün bulunmamaktadır. Sonuç olarak, ihale dokümanında yer alan çelişkili düzenlemelerin hem isteklilerin sağlıklı teklif fiyatı oluşturmalarını hem de idarenin teklifleri sağlıklı şekilde değerlendirmesini engelleyici nitelikte oldukları tespit edildiğinden başvuruya konu ihalenin her iki kısmının da iptaline karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesine konu ettiği 4 üncü iddiaları kapsamında “ İhalenin iptaline ” karar verilmesinin uygun olacağı yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi