KİK Kararı: 2014/UM.I-1892

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/027
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 18.04.2014
Karar No : 2014/UM.I-1892
BAŞVURU SAHİBİ:
Meram Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş, SANCAK MAH. YENİ İSTANBUL CAD. NO: 92 KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İl Jandarma Komutanlığı(Aksaray) İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı, Tacın Mah. E-90 Kara Yolu Üzerı 50 68100 AKSARAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/9327 İhale Kayıt Numaralı "Aksaray İl Jandarma Komutanlığı Ve Bağlı Birliklerinin İhtayıcını Krşılamak Maksadıyla 470.000 Kw Elektrik Enerjisi Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aksaray İl Jandarma Komutanlığı tarafından 12.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Aksaray İl Jandarma Komutanlığı ve Bağlı Birliklerinin İhtiyacını Karşılamak Maksadıyla 470.000 Kw Elektrik Enerjisi Alımı” ihalesine ilişkin olarak Meram Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.nin 21.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.04.2014tarih ve 11399sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1349sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 12.03.2014 tarihinde yapılan ilk oturumda sözlü olarak açıklanan yaklaşık maliyet tutarının hatalı olduğu, bu tutarın Aktif Elektrik Enerjisi Birim Fiyatı dahil, Kayıp/Kaçak, İletim Bedeli, Dağıtım Bedeli, Perakende Satış Hizmet Bedeli, Perakende Satış Hizmeti Sayaç Okuma, TRT Payı, Belediye Tüketim Vergisi, Enerji Fonu ve KDV hariç yaklaşık olarak hesap edildiğinde 108.100.- TL/470.000.- kwh =0,230 TL/kwh birim fiyat hesaplandığı, EPDK’nın 31.12.2013 tarihli 4816 sayılı 01/01/2014 Tarihinden İtibaren Geçerli Olacak Tarife Tabloları Kararında, faaliyet bazlı tarife tablosu, 4 nolu tablo ticarethane (İdari ve Teknik Şartname’de açık bir belirleme olmadığından idarenin tesisatlarının bu gruba girdiği varsayıldığında) Ulusal Tarife fiyatının 0,208042 TL/kwh olduğu, yaklaşık hesaplanan 0,230 TL/kwh birim fiyatın, Ulusal Tarife Fiyatının (0,208042 TL/kwh) çok üstünde olduğu, ulusal tarifeye göre yaklaşık %110,55 daha fazla olduğu, bu durumun kamu zararı doğurduğunun aşikar olduğu, idare yaklaşık maliyet hesabında kullanmak üzere, teklif aldığı şirketlerden net bilgi de almadığı, güncel ve hatalı yaklaşık maliyet hesabı nedeniyle, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesindeki temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği,

2. Yine 12/03/2014 tarihinde yapılan ilk oturumda sözlü olarak açıklanan yaklaşık maliyet tutarının hatalı olduğu, bu tutarın Aktif Elektrik Enerjisi Birim Fiyatı, Kayıp/Kaçak, İletim Bedeli, Dağıtım Bedeli, Perakende Satış Hizmet Bedeli, Perakende Satış Hizmeti Sayaç Okuma, TRT Payı, Belediye Tüketim Vergisi, Enerji Fonu dahil ve Kdv hariç yaklaşık olarak hesap edildiğinde 0,1385 TL/kwh birim fiyat hesaplandığı, bu fiyatın, güncel piyasa koşullarına, elektrik enerjisi maliyet hesaplarına göre hayatın akışına uymadığı,

3. İdari Şartname’nin 25’nci maddesinde “Teklif Fiyatına Dahil Olan Giderler“ kaleminde, teklif fiyatına hariç olan giderlerin belirtilmesinin, maddenin özü ile tezat teşkil ettiği,

4. İdari Şartname’nin 25.1’nci maddesinde faturalanacak olan “Perakende Satış Hizmet Bedeli, İletim Sistem Kullanım Bedeli, Dağıtım Bedeli, Enerji Fon, TRT Payı, Belediye Tüketim Vergisi, Kayıp Kaçak Bedeli ve Sayaç Okuma Bedeli“ kalemlerinin hangi kurum ya da kurumların, hangi mevzuatlarına ve/veya yönetmeliklerine göre yapılacağının yer almadığı, İdari ve Teknik Şartname’de, ulusal tarifeye esas hangi bağlantı grubunda yer aldığı noktasında detaya yer verilmediği, bu noktanın detaylı yer almamasının ihaleye katılacak olan isteklilerin sağlıklı hesaplama yapmasına engel teşkil ettiği,

5. İdari Şartname’nin 25.1’nci maddesinin net olmayıp, anlam ve cümle bozukları içerdiği, bu durumun isteklilerin açık ve net fiyatlama yapma olanağını sağlamadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1’nci maddesinde ihale konusu malın adının “470.000 kw Elektrik Enerjisi Alımı” olduğu,

13.03.2014 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde, başvuru konusu ihalede 3 adet ihale dokümanı satın alındığı, 2 isteklinin katıldığı ihalede başvuru sahibi Meram Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.nin teklifi idarece belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi CLK Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş. üzerinde ihalenin bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde, “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihale konusu malın KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu alımın bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde; işçilik, malzeme ve alımla ilgili diğer hususlar dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanır. İdare tarafından ihale konusu malın üretimi için yükleniciye verilecek malzeme ve ekipmanlar yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatlarıyla birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleriyle birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.

(7) İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığını belirlemesi durumunda; değişikliğin gerekçelerini belirtmek suretiyle güncellediği yaklaşık maliyeti dikkate alır.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini ister. Ancak, idare, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almaz.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir. Değerlendirmeye alınmayan fiyat bildirimleri ile proforma faturaların değerlendirmeye alınmama gerekçeleri de hesap cetvelinde belirtilir.

(3) İdare, alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, aşağıdaki (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde elde ettiği fiyatların birini, birkaçını veya tamamını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti hesaplar:

a) İdare, alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

b) İdare, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de fiyat bildirimi veya proforma fatura isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

c) İdare, alım konusu mala ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğlerinde yer alan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Bu fiyatlarda KDV veya farklı nitelikte giderler bulunması durumunda bu giderler fiyatlardan indirilerek yaklaşık maliyet hesaplanır.

ç) İdare, alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmış ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan uygun endeksten yararlanmak suretiyle bu alımlara ilişkin fiyatları güncelleyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.

d) İdare, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi Meram Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş. tarafından idarece yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, kamu yararı adına ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

İdare tarafından gönderilen başvuru konusu ihaleye ait ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; yaklaşık maliyetin belirlenmesi için Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde belirlendiği şekilde, çevre İl Jandarma Komutanlıklarının (Uşak, Kayseri, Sivas, Nevşehir, Sakarya İl Jandarma Komutanlıkları) 2013 yılı ihalelerindeki birim fiyatların ÜFE (Üretici Fiyatları Endeksi) ve döviz kuru (Amerikan Doları) üzerinden güncellenen fiyatları, Sanko Enerji ve Tesaş’tan alınan fiyat teklifleri ve Aksaray İl Jandarma Komutanlığına bağlı 19 adet abonenin Aralık ayı birim fiyatlarının ortalaması esas alınarak KDV hariç hesaplandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarece bu şekilde belirlenen 0,23 TL yaklaşık maliyet birim fiyatının, Aktif Elektrik Enerjisi Birim Fiyatı dahil, Kayıp/Kaçak, İletim Bedeli, Dağıtım Bedeli, Perakende Satış Hizmet Bedeli, Perakende Satış Hizmeti Sayaç Okuma, TRT Payı, Belediye Tüketim Vergisi, Enerji Fonu ve KDV hariç yaklaşık olarak hesap edildiğinde EPDK tarafından belirlenen 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli tarife tabloları kararında, faaliyet bazlı tarife tablosuna göre 4 nolu ticarethane için geçerli ulusal tarife fiyatının (0,208042 TL/kwh) üzerinde olduğu, bu durumun kamu zararı oluşturduğu iddiası ile ilgili olarak, yaklaşık maliyetin tahmini bir bedel olduğu, tahmini olarak belirlenen bedel öne sürülerek kamu zararı oluştuğundan bahsedilemeyeceği, zira ihalenin yaklaşık maliyet olarak belirlenen bir bedelin altında birim fiyat teklif veren (0,17 TL) istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiası da yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 3, 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde,

“(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde,

“(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar…” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin ihale dokümanını 28.02.2014 tarihinde EKAP üzerinden temin ettiği, idareye ise 21.03.2014 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar itirazen şikâyet dilekçesinde şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarih olarak 17.03.2014 tarihinin belirtildiği görülmüşse de, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının ihale dokümanına ilişkin olduğu, dolayısıyla şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarihin 28.02.2014 olduğu, başvuru sahibinin anılan tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra ve ihale tarihinden de sonra şikâyet başvurusunda bulunduğu, ayrıca, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusunda bulunulabilmek için “istekli olabilecek” sıfatına haiz olunması gerekmekle birlikte, şikâyet başvurusunda bulunduğunda, ihaleye teklif vermiş olması nedeniyle “istekli” sıfatına sahip olduğu anlaşılmıştır. Belirtilen hususlar çerçevesinde, başvuru sahibinin 3, 4 ve 5’nci iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre ve ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi