KİK Kararı: 2014/UM.I-1489

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/023
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 25.03.2014
Karar No : 2014/UM.I-1489
BAŞVURU SAHİBİ:
Atmalıoğlu İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, GÖLMARMARA YOLU ÜZERİ 4. KM. MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Akhisar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Inönü Mah 15 Sokak No: 59 45200 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/195070 İhale Kayıt Numaralı "Mıcır Ve Baypass Malzemesi (Elekaltı Malzeme) Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Akhisar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 21.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Mıcır ve Baypass Malzemesi (Elekaltı Malzeme) Alımı” ihalesine ilişkin olarak Atmalıoğlu İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 13.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.02.2014tarih ve 7307sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/917sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,idarenin İdari Şartname'nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceğine yönelik düzenleme yaptığı, hesaplama yönteminin yer aldığı 35.2’nci maddesinde üretim tesisi ile belediye hizmet binası arasındaki mesafenin 10.000 m.nin altında olduğu işletmelerde “F=Ax0,00017xKxMxG” fomülünün, bu mesafenin 10.000 m.nin üzerinde olduğu işletmelerde ise “F=AxKx(0,0007xM+0,01)xG” formülünün kullanılarak teklif fiyatının bulunacağının belirtildiği, firmalarının üretim tesislerinin belediye hizmet binasına uzaklığının 5.200 m olduğu dolayısıyla firmaları için teklif fiyatı hesaplanırken değerlendirilecek olan formülün “F=A x 0,00017xKxMxG” olması gerektiği ve bu formüle göre yapılan hesaplamalara göre firmalarının en avantajlı teklif olduğu, fakat idarenin tekliflerin değerlendirilme aşamasında formülde yanlışlık yapıldığını fark ettiği ve doğru formülün “F=Ax0,00017xKx√MxG” olduğunu belirterek fiyat dışı unsurun bu formüle göre hesaplanması suretiyle firmalarının teklifinin en avantajlı teklif olmaktan çıktığı, idarenin yaptığı bu teknik hatanın ihalenin esasını etkilediği ve firmalarının zarara uğramasına sebebiyet verdiği, idarenin şikâyetlerine cevabında yapılan hatanın kesinleşen ihale kararı sonucuna etkili olmadığının belirtildiği, ancak fiyat dışı unsur ile ilgili verilen formülün ihale dokümanında hatalı yazılmış olmasının isteklileri tereddütte bıraktığı ve dolayısıyla ihaleye katılımın rekabeti sağlayacak şekilde gerçekleşmediği, idarenin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ncı maddesine aykırı şekilde fiyat dışı unsurlar ile ilgili hatalı formül yazmak suretiyle mevzuata aykırı hareket ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu iş 40.000 ton Mıcır ve 65.000 ton Baypass Malzemesi (Elekaltı Malzeme) Alımı olup birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara ilişkin düzenlemeler ile hesaplama yöntemi 35.2. maddesinde yer almaktadır.

35.2. Fiyat dışı unsurlar:

35.2.1.

Malzemeler Belediyemiz kamyonları ile taşınacağından dolayı;
- Üretim Tesisi ile Belediye Hizmet Binası Arasındaki mesafe 10.000 Metrenin altındaki işletmelerde

F=Ax0,00017xKxMxG formülü kullanılarak oluşan yeni birim fiyat ile malzeme miktarı çarpılarak değerlendirilecek teklif fiyatı bulunur.
Yukarıdaki formülde
A:Zorluk Katsayısı
G:Taşınan Malzeme Yoğunluğu
K:Taşıt Katsayısını
M:Taşıma Mesafesini (Metre) belirtir.

-Üretim Tesisi ile Belediye Hizmet Binası Arasındaki mesafe 10 Kilometrenin üzerindeki işletmeler için
F=AxKx(0.0007xM+0,01)xG formülü kullanılarak oluşan yeni birim fiyat ile malzeme miktarı çarpılarak değerlendirilecek teklif fiyatı bulunur.

Yukarıdaki formülde;
A:Zorluk Katsayısı
G:Taşınan Malzeme Yoğunluğu
K:Taşıt Katsayısını
M:Taşıma Mesafesini (Kilometre) belirtir.

35.3. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.4.1. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş tekliflerin birbirine eşit olması durumunda, fiyat teklifi düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda 35.2. maddesindeki fiyat dışı unsurların sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Bu unsurların da eşit olması halinde, teklif ettiği mal yerli malı olan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenir. Bu değerlendirme sonucunda da ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi yine belirlenmez ise iş deneyimini gösteren belgedeki belge tutarı esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenir.

_35.4.2._Birden fazla isteklinin teklifinin eşit olması ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, 35.4.1. maddesindeki düzenleme ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 62 nci maddesindeki düzenleme esas alınacaktır.

35.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yapılmıştır.

05.02.2014 tarihli ihale komisyonu kararında fiyat dışı unsur ile birlikte teklif fiyatlarının hesaplandığı ve ihalenin Yükseliş Taş Oc. Mad. Nak. İnş. ve Mal. Hay. G. A. S. T. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği belirtilmiştir. İhale komisyonu kararı ekinde yer alan 2 adet nakliye bedeli analizinde, 10.000 m’nin altında taşıma mesafesinden nakliye bedeli hesabında “F=Ax0.00017xKx¹MxG” formülüne yer verilmiş, 10.000 m’nin üstünde taşıma mesafesinden nakliye bedeli hesabında “F=AxKx(0,0007xM+0,01)xG” formülüne yer verilmiştir.

İhale işlem dosyası içinde yer alan bila tarih ve sayılı tutanakta “İhalede alınacak olan mallar idaremize ait araç ile taşınacak olduğundan bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara ilişkin düzenlemeler ve hesaplama yöntemi Ek-1 ve Ek-2 nolu belgelerde ayrıntılı olarak açıklanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait nakliye formülleri kullanılarak bulunacaktır.

Ek-1: Taşıma Mesafesi <= 10.000 mt. Durumunda kullanılacak formül

_Ek-2: Taşıma Mesafesi > 10.000 mt durumunda kullanılacak formül”_denilmiş ve yukarıda ihale komisyonu kararı ekinde bulunduğu belirtilen formülleri içeren 2 adet analiz formatına yer verilmiştir.

Ancak bu tutanaktaki ve ihale komisyonu kararı ekindeki formüllerden 10.000 metreden küçük(/eşit) taşıma mesafesinde kullanılacak formül ile İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde yer alan ve 10.000 metreden küçük(/eşit) taşıma mesafesinde kullanılacak formülün “taşıma mesafesi”ne ilişkin terim (M ve ¹M) yönünden farklı olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’de yer alan formüller

“F=Ax0,00017xKxMxG

F=AxKx(0.0007xM+0,01)xG” şeklinde iken,

Teklif değerlendirme aşamasında kullanılan formüller

“F=Ax0.00017xKx¹MxG

F=AxKx(0,0007xM+0,01)xG” şeklindedir.

İhale dokümanında zeyilname ile değişiklik yapılmadığı, ancak teklif değerlendirme aşamasında İdari Şartname’de yazan formülün değiştirilerek uygulandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle taşıma mesafesi 5200 m olan başvuru sahibi istekli için İdari Şartname’de yazan formülün değil, teklif değerlendirme aşamasında tutanak ile değiştirilen ve yukarıda belirtilen formülün kullanılarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlendiği tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü ve“Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu malın özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belge ve/veya numune idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Ekonomik ve mali yeterlik kriterleri ile iş deneyim belgesi fiyat dışı unsur olarak öngörülemez.

(4) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemez.

(5) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan hüküm uyarınca fiyat dışı unsurun hesaplama yönteminin İdari Şartname’de açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 57’nci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Teklifler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen esaslar çerçevesinde standart formlar kullanılarak değerlendirilir.” hükmü yer almakta olup anılan hüküm uyarınca idarenin teklif değerlendirmesini ihale dokümanında belirlenmiş esaslar çerçevesinde yapması gerekmekte olup, dokümanda yer alan formülden farklı bir formülle fiyat dışı unsur hesabı yaparak ihale kararı alınmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak, idarenin şikâyete verdiği cevapta yer alan “idari şartnamede yer alan formül uygulansa da sonucun değişmeyeceği, idari şartnamedekinden farklı formül uygulanmasının esasa etkili olmadığı” hususu da incelenmiştir. İhale komisyonunun teklif değerlendirme aşamasında dikkate aldığı formüle göre fiyat dışı unsur 2,80 TL/ton olarak belirlenmiş ve isteklinin fiyat dışı unsur ilaveli yeni birim fiyatı 10,80 TL/ton ve 8,80 TL/ton olmuş, buna göre başvuru sahibi isteklinin toplam teklifi 1.004.000,00 TL’ye yükselmiştir.

İdarenin teklif değerlendirme aşamasında ihale dokümanından farklı şekilde uyguladığı formülün dosyada mevcut analizinde, formül kullanılarak hesaplanan fiyat dışı unsurun 2,24 TL olduğu, 0,56 TL kâr eklenmek suretiyle toplam tutarın 2,80 TL/ton olarak tespit edilerek, hesaplamada bu tutarın dikkate alındığı anlaşılmıştır. Ancak fiyat dışı unsur formülünde ayrıca bir kâr oranı eklenmesi öngörülmediğinden fiyat dışı unsurun 2,24 TL ton olarak dikkate alınması, dolayısıyla fiyat dışı unsur ilavesi ile ortaya çıkan birim fiyatların, (8,00+2,24=) 10,24 TL/ton ve (6,00+2,24=) 8,24 TL/ton olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda,

40.000 x 10,24 = 409.600 TL

65.000 x 6,00 = 535.600 TL

Toplam teklif: 945.200,00 TL olmalıdır.

Başvuru sahibi istekli için İdari Şartname’de yer alan formül “F=Ax0,00017xKxMxG” uygulandığında;

F= 1x0,00017x183x5200x1

F= 161,772 TL/ton olup isteklinin birim fiyatına bu tutar eklenip miktar ile çarpım sonucu toplam teklif bedeli bulunacağından teklif edilen tutarın daha da yükseleceği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi istekli de itirazen şikayet dilekçesinde idari şartnamede formül ile bulunacak tutarın 161,77 TL/ton olduğunu belirtmiş, ancak bu tutar makul olmadığından 1,62 TL/ton olarak kabul edilerek buna göre teklif verildiği belirtilmiştir.

Diğer taraftan idarenin teklif değerlendirme aşamasında kullandığı formülde yer alan ¹M teriminin matematiksel olarak anlamının açıklanması için idareden bilgi istenilmiştir. İdareden gelen cevabi yazıda, “10.000 m altı mesafe için kullanılan nakliye hesabı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan motorlu araçlarla taşıma mesafesi yolu üzerinden ve <= 10.000 mt olduğunda kullanılan formül olduğu, formülde yer alan ¹M ifadesindeki “¹” sembolünün “karekök” anlamına geldiği, ihale dokümanının hazırlanması sürecinde kullanılan yazım ve paket programlarında (Word, AMP, EKAP) “Karekök” işareti farklı sembollerle ya da hiç ifade edilmediğinden farklılıklar oluştuğu, ayrıca ihale komisyonunun isteklinin şikayeti üzerine yaptığı değerlendirme ve incelemelerde de iddia edildiği üzere “M” değeri kareköksüz yalın alında dahi ihale sonucuna etki etmediği, “M” değerinin kareköklü alındığında başvuru sahibi istekliye ait fiyat dışı unsur toplamının 2,80 TL/ton olduğu ve isteklinin toplam teklifinin 1.004.000,00 TL’ye yükseldiği; “M” değerinin karekökü alınmadan yapılan hesaplamada ise başvuru sahibi istekliye ait fiyat dışı unsur toplamının 202,22 TL/ton olduğu ve isteklinin toplam teklifinin 21.943.100,00 TL’ye yükseldiği ve isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olma durumunun değişmediği” belirtilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin teklifi, teklif değerlendirme aşamasında idarece kullanılan fiyat dışı unsur formülü ile hesaplama sonucunda 945.200,00 TL’dir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi de, idarece hesaba dahil edilen kâr tutarları hariç tutularak 3,37 TL/ton üzerinden yapılan hesaplama sonucunda

40.000 x (7,40+3,37=) 10,77 = 430.800 TL

65.000 x (3,64+3,37=) 7,01 = 455.650 TL

Toplam teklif: 886.450,00 TL olmalıdır.

Bu tespitler neticesinde, idarece teklif değerlendirme aşamasında ihale dokümanına aykırı şekilde “F=Ax0.00017xKx¹MxG” formülüyle hesaplama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı görülmekle birlikte, ihale dokümanındaki “F=Ax0,00017xKxMxG” formülüyle hesaplama yapıldığında da isteklilerin teklif sıralamasının değişmediği ve ayrıca idarenin teklif değerlendirme aşamasında kullandığı “F=Ax0.00017xKx¹MxG” formülü sonucu çıkan tutarlara eklediği kâr oranları düşülmek suretiyle yapılan hesaplamada da durumun değişmediği anlaşıldığından, tespit edilen aykırılığın sonuca etkili olmadığı ve bu nedenle iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi