KİK Kararı: 2014/UH.IV-744

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 103
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.IV-744
BAŞVURU SAHİBİ:
Sgm Temizlik Ve Taşı Macılık Hiz.Gıda Paz.Ltd.Şti., İRFANBAŞTUĞ CAD. NO : 44/B DIŞKAPI ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Nallıhan Devlet Hastanesi Baştabipliği, 100.Yıl Mah Aydın Cad. No:1 06920 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/164599 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılıı Malzeme Dahil Yemek Pişirme,Dağıtma Ve Sonrası Hizmetler" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Nallıhan Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 10.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtma ve Sonrası Hizmetler” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 22.01.2014tarih ve 2731sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/429sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle, üçüncü sırada geçerli teklif veren Bey Kurumsal Ltd. Şti. – Caba Gıda Ltd. Şti. ortak girişimin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin ihale mevzuatına uygun olmadığı, ihale üzerinde bırakılan ve üç adet firmanın aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden,

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir ” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin, kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine karşı bir şikâyetinin bulunmadığı görülmektedir.

4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinde, idari başvuru yolunun ancak ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına uğradığını veya uğrama ihtimalinin bulunduğunu iddia eden ilgilere açık olduğunun hüküm altına alınmış olması ve başvuru sahibinin kendi teklifinin idarece uygun görülmemesi işlemine yönelik herhangi bir iddiası bulunmaması karşısında, mezkur ihalede isteklilerin teklifinin değerlendirilmesine ilişkin iddialar bakımından başvuru sahibinin herhangi bir hak kaybına uğrama ihtimalinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin teklif değerlendirilmesine yönelik iddialarına ilişkin başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin yaklaşık maliyete yönelik “yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığına” ilişkin iddiası ile ilgili olarak;

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “ İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında;

“ Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir. ” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrasında; “ 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin yaklaşık maliyeti öğrendiği tarihin ihale tarihi (10.12.2013) olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 10.12.2013 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 06.01.2014 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma başvuruda bulunulduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete yönelik iddiasına ilişkin başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre ve ehliyet yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından, üçüncü sırada geçerli teklif veren isteklinin yeterliğine ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer üç isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına ilişkin iddiasının incelenmesinin önünde hukuki engel bulunmamaktadır.

Ayrıca, başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik iddiası olmamakla birlikte, iddiasının üçüncü sırada geçerli teklif veren isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer üç isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına ilişkin olduğu dikkate alındığında, iddia çerçevesinde yapılacak inceleme sonucunda tekliflerin sıralaması değişebileceğinden, hatta ihalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle ihale iptal edilebileceğinden, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede Kurulca başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiasının süre yönünden reddine verilen karara katılmakla birlikte, diğer iddiasına ilişkin olarak “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun ehliyet yönünden “başvurunun reddine” ilişkin kısmına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi