KİK Kararı: 2014/UH.III-993

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/015
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 19.02.2014
Karar No : 2014/UH.III-993
BAŞVURU SAHİBİ:
On-İs İnş.Taah.Elek.Elektr.Paz.Tem.Gıda Mak.Bak.Onr.Teks.San. Ve Tic.Ltd.Şti., DİYARBAKIR CAD. NASIROĞLU İŞ MERKEZİ K : 4/404 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları İzmir Katip Çelebi Üniversitesi, Balatçık Mahallesi Havaalanı Şosesi No:33/2 35620 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/164648 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı 92 Kişi İle 5 Aylık Malzememli Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 16.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı 92 Kişi ile 5 Aylık Malzemeli Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak On-İs İnş. Taah. Elek. Elekt. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bak. Onr. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.01.2014tarih ve 2244sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/372sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesindeadı malzemeli genel temizlik hizmeti alımı olarak belirtilmiş olan başvuruya konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Temizlik hizmetinde kullanılacak temizlik sarf malzemeleri, teknik şartnamede belirtilen demirbaşlar yüklenici tarafından karşılanacaktır.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Tüm işçilere brüt asgari ücret ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek bedeli olarak günlük brüt 5,00-TL.

Yol bedeli olarak günlük brüt 6,00-TL. ödenecektir.

Yemek ve yol bedeli 22(yirmiiki) gün üzerinden hesaplanacaktır.

Teknik şartnamede özellikleri belirtilen giyim eşyaları (192 adet kışlık pantolon ve 192 adet kışlık iş önlüğü) ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamenin 3.maddesinde belirtilen demirbaşlar amortismana tabi olduğundan idare tarafından herhangi bir gider öngörülmemiş olup, demirbaşlar ve sarf malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yüklenici tarafından karşılanacak olan giyim malzemelerinin sayıldığı, Teknik Şartname’nin “Özel Şartnameler” başlıklı bölümünün 3’üncü maddesinde iş kapsamında kullanılacak makinalar ile temizlik malzeme ve ekipmanları listesinin bulunduğu görülmüştür.

İhale dokümanının aktarılan düzenlemeleri çerçevesinde, ihale konusu işte yol, yemek bedeli dâhil işçilik maliyeti ve giyim malzemeleri ile temizlik malzeme ve ekipmanlarına ilişkin giderlerin teklif fiyata dâhil edileceği anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler incelendiğinde yol, yemek bedeli ile %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplandığı ve 728.557,20 TL olarak dikkate alındığı, giyim malzemelerine ilişkin gider açısından, piyasa fiyat araştırması sonucunda ulaşılan fiyatlar ile Maliye Bakanlığının “Memurlara Verilecek Giyecek Eşyalarının Azami Birim Fiyat Listesi”ndeki fiyatların aritmetik ortalaması alınarak 5.850,40 TL tutar öngörüldüğü, temizlik malzeme ve ekipmanlarına ilişkin gider olarak, piyasa fiyat araştırması kapsamında bildirilen fiyatların aritmetik ortalaması alınarak 70.752,25 TL’lik tutarın hesaba katıldığı, söz konusu üç giderin toplamı olan 805.159,85 TL üzerine %5 oranında kâr ilave edilerek toplam yaklaşık maliyetin elde edildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir…” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

…

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır…” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan tespitler ve mevzuat çerçevesinde, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu, idare tarafından yaklaşık maliyet hazırlanırken mevzuata uygun şekilde, hesaplanan maliyetin %5’i oranında yüklenici kârı öngörüldüğü ve bu kâr tutarının yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterildiği, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği ve giyim bedeli üzerinden de %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesaplanacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, Kamu İhale Genel Tebliği’nde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına yönelik olarak yer verilen kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine ilişkin açıklama dikkate alınarak, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilebileceği sonucuna varılmıştır.

Dolayısıyla, kâr hariç yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifler tespit edileceğinden, bu tespitin sağlıklı şekilde yapılabilmesi için bahse konu tutarın doğru şekilde hesaplanmış olması önem arz etmektedir. Bu nedenle, idarece giyim bedeline ait %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler tutarının yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilmediği, ancak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde giyim bedeli üzerinden de %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesaplanmasının gerekli olduğu göz önüne alındığında, idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken dikkate alınmayan bahse konu giderin de göz önünde bulundurulması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, başvuruya konu ihalede aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde esas alınması gereken yaklaşık maliyet bileşenlerinin, işçilik maliyeti açısından 728.557,20 TL, temizlik malzeme ve ekipmanları gideri bakımından 70.752,25 TL, giyim malzemelerine ilişkin gider açısından ise idarenin öngördüğü tutara %3 oranındaki giderler eklenilmiş haliyle 6.025,91 TL (5.850,40 x 1,03)olduğu tespit edilmiştir.

Netice itibarıyla, yaklaşık maliyet bileşenlerinden giyim gideri ile giyim giderine ilişkin %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderlerin, ilave herhangi bir araştırma gerçekleştirilmeksizin tam ve doğru şekilde hesaplanabilir nitelikte olması nedeniyle aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi aşamasında düzeltilmiş şekliyle dikkate alınabileceği anlaşılmış, bu doğrultuda aşırı düşük tekliflerin tespitine esas olacak kâr hariç yaklaşık maliyetin 805.335,36 TL (728.557,20 + 70.752,25 + 6.025,91) olarak dikkate alınması ve teklif fiyatı bu tutarın altında olan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgiliaşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Ozan Gurup Otom. Pey. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Haktok İnş. Taah. Eğt. Tur. Sağ. Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile geçerli teklif sahibi Gut Ege Tem. Hizm. ve Malz. İnş. Loj. Lim. Hizm. Elek. Araç Kira. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi