KİK Kararı: 2014/UH.III-989

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/015
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 19.02.2014
Karar No : 2014/UH.III-989
BAŞVURU SAHİBİ:
Muzaffer Altıntaş(Altıntaş Yemek Fabrikası), 19 MAYIS SANAYİ SİTESİ M64. SOK. NO : 14 KUTLUKENT SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İzzet Baysal Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü , Darüssafaka Mahallesı Büyükdere Caddesı No:198 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/191534 İhale Kayıt Numaralı "17/012014-31/03/2014 Tarihleri Arasında 2 Ay 15 Günlük Kuruluş Mutfağında Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servis" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzzet Baysal Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 26.12.2013tarihinde pazarlık usulüile yapılan “2013/191534 İhale Kayıt Numaralı 17/01/2014-31/03/2014 Tarihleri Arasında 2 Ay 15 Günlük Kuruluş Mutfağında Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş’ın17.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.01.2014tarih ve 3203sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusundabulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/486sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işin, kuruluş mutfağında 1 (bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işi olduğu, işe başlama tarihinin 17.01.2014, işi bitirme tarihinin 31.03.2014 olduğu anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Aşağıda yer alan yemek maliyetleri üzerinden 9587 adet sabah kahvaltısı, 22367 adet/öğün yemek teklif fiyata dâhildir.

1.Gün Sabah Kahvaltısı (4 Çeşit) Çay, Siyah Zeytin, Beyaz Peynir, Yumurta, Tereyağı-Bal,

Ekmek

Öğle Yemeği (3 Çeşit) Mercimek Çorba, Bahçıvan Kebabı, Baklava, Ekmek,

Ayran

Akşam Yemeği (3 Çeşit) Pilav, Kuru Köfte, Marul Salatası, Ekmek

2.Gün Sabah Kahvaltısı Ihlamur-Süt, Çizik zeytin, Kaşar Peyniri, Omlet, Domates-Biber

Söğüş, Ekmek

Öğle Yemeği Ezogelin Çorba, Sebzeli Fırın Tavuk, Sütlaç, Ekmek

Akşam Yemeği Etli Biber Dolma, Kıymalı Börek, Ayva Komposto

3.Gün Sabah Kahvaltısı Bitki Çayı, Salamura Biberli Yeşil Zeytin, Tulum Peyniri, Salam,

Tereyağı-Reçel, Ekmek

Öğle Yemeği Terbiyeli Sulu Köfte, Zeytinyağlı Pırasa, Yoğurt, Ekmek

Akşam Yemeği Şehriye Çorba, Rosto, Meyve, Ekmek

4.Gün Sabah Kahvaltısı Çay, Kokteyl Zeytin, Dil Peyniri, Patates Kızartma, Tahin- Pekmez,

Ekmek

Öğle Yemeği Sebze Çorba, Balık, Salata, Ekmek

Akşam Yemeği Kadınbudu Köfte, Karışık Kızartma, Kadayıf, Ekmek, Gazoz

5.Gün Sabah Kahvaltısı Ihlamur-Süt, Siyah Zeytin, Beyaz Eritme Peynir, Sucuk, Fındık

Ezmesi, Ekmek

Öğle Yemeği Mercimek Çorba, Karnıyarık, Cacık, Ekmek

Akşam Yemeği Et Sote, Bezelyeli Pirinç Pilavı, Çoban Salata, Ekmek

6.Gün Sabah Kahvaltısı Taze Sıkılmış Meyve Suyu, Beyaz Peynir, Salam Domates- Salatalık

Söğüş, Tereyağı-Bal, Ekmek

Öğle Yemeği Etli Kuru Fasulye, Domatesli Pirinç Pilavı, Kabak Tatlısı, Ekmek

Akşam Yemeği Yayla Çorba, Etli Türlü (taze), Meyve, Ekmek

7.Gün Sabah Kahvaltısı Çay, Çizik Zeytin, Tulum Peyniri, Yumurta, Sosis, Ekmek

Öğle Yemeği Ezogelin Çorba, Ispanaklı Yumurta, Meyve, Ekmek

Akşam Yemeği Haşlama Tavuk, Sebzeli Bulgur Pilavı, Mevsim salata, Ekmek, Kola

25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli TOPLAM 10 PERSONEL;
(1) aşçı,
(1) aşçı yardımcısı,
(6) servis elemanı,
(2) bulaşıkçı personelin,
işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, çalışma 26 (YİRMİALTI gün)] teklif fiyata dâhildir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

SABAH KAHVALTISI

ÖĞÜN

9.587

2

ANA ÖĞÜNLER

ÖĞÜN

22.367

tablosu yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Şartname ve Ekleri” başlıklı V nolu maddesinde “Bu teknik şartname beş maddeden ibaret olup, şartname eki olan “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” Müdürlüğümüzden veya aşağıdaki Kurumun web sitesinden temin edilecektir.

NOT : Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının “Örnek Şartnameler Gıda Rasyonunda Yaş Gruplarına göre Porsiyon miktarlarında bulunan 09.11.2007 tarihli çizelgede çift sayılı sayfalarda gösterilen Yaşlı Sütunu gramajları esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğ’in 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklaması yer almaktadır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyetin, kâr dâhil toplam 186.086,46 TL olarak belirlendiği, %5 oranında kâr öngörüldüğü, kâr hariç yaklaşık maliyetin 177.225,20 TL olduğu anlaşılmıştır.

3 isteklinin teklif verdiği ihalede geçerli 2 teklifin bulunduğu, geçerli teklif sahipleri Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş. ile Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş’a ait tekliflerin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, 26.11.2013 tarihli ve 685 sayılı yazı ile Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve sunulan açıklamanın uygun kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş’ın ise aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulmadan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen yazıda “teklifi oluşturan bileşenler ile ilgili ayrıntıların ve teklif bileşenlerini oluşturan belgelerin” sunulması talep edilmiş olup söz konusu yazı ekinde kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerini içeren 1 haftalık örnek menüye yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde;

Teklif bileşenlerine dair genel maliyet tablosunun sunulduğu, tabloda öngörülen maliyetlerin “toplam gıda maliyeti, içme suyu maliyeti, personel ücreti, personel sağlık taraması, personel kıyafeti ve yemeği, haşere ilaçlama, tamir-bakım, sarf malzemeleri, temizlik malzemeleri, sözleşme giderleri, fatura damga vergileri, teminat mektubu giderleri, amortisman gideri, doğalgaz, elektrik, su maliyeti, yemek analiz bedeli ve öngörülemeyen giderler” bileşenlerine ilişkin olarak tespit edildiği görülmüştür.

Çalıştırılması öngörülen personelin işçilik maliyetine ilişkin olarak KİK işçilik hesaplama modülü çıktılarının ve hesaplama tablolarının sunulduğu, 2014 yılı için %10 oranında asgari ücret artışı öngörülerek işçilik maliyetinin hesaplandığı; personelin giyim gideri için bir maliyet hesaplama tablosunun sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesi uyarınca belgelendirme yapılması gerekmediği halde öngörülen gideri tevsik etmek üzere Adalılar İş Elbiseleri Tekstil Konf. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından alınan bir proforma faturanın sunulduğu; personel sağlık taraması maliyetini tevsik etmek üzere CNR Medikal-Mustafa Caner Adımutlu’dan alınan proforma faturanın sunulduğu, bu şekilde personel giderlerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın ve belgelendirmelerin mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yemek malzemeleri ile sarf ve temizlik malzemelerine dair tedarikçi ve üreticilerden alınan proforma faturalar ve ilaçlama hizmeti için piyasada o alanda faaliyet gösteren bir firmadan alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı tespit edilmiş olup, söz konusu belgelerin Tebliğ açıklamasında belirtilen şartları taşıdığı anlaşılmıştır.

Ancak, açıklama talep yazısı ekinde yer alan menüye ilişkin isteklinin sunmuş olduğu “maliyet hesaplama tabloları” incelendiğinde, öğle ve akşam menüleri içerisinde yer alan bazı yemeklerin (karnıyarık, kadınbudu köfte, kıymalı yeşil mercimek, ekşili köfte, etli kuru fasülye, etli taze fasülye, tas kebabı, biber dolması, kıymalı kapuska) maliyetlerine ilişkin hesaplamalarda koyun eti (kemikli) malzemesine ve etli taze fasülye yemeği için konserve fasülye malzemesine yer verilmediği tespit edilmiştir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın resmi internet sitesinde yer alan Teknik Şartname’nin eki Gıda Rasyonu’na göre, koyun eti (kemikli) ve konserve fasülye malzemelerinin anılan yemeklerin içeriğinde bulunması gerektiği anlaşıldığından söz konusu malzemelere ilişkin bir bedel öngörmeyen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası uygun görülmüştür.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı işi olup, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına yönelik aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer bulunmamakla birlikte, istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarındaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı esas alınmaktadır.

Buna göre, başvuru sahibi Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş’ın teklif fiyatının (160.726,30 TL), kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının (177.225,20 TL) altında olduğu görüldüğünden anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve başvuru sahibi Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş’tan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi suretiyle bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş'tan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi suretiyle bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin“** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İzzet Baysal Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “ 17/01/2014-31/03/2014 Tarihleri Arasında 2 Ay 15 Günlük Kuruluş Mutfağında Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmeti ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Çamlıca Fahrettin Kerim Gökay Huzurevi Müdürlüğü’nden alınan benzer işteki fiyatlar ile piyasadan yapılan fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınarak toplam 186.086,46 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 3 adet isteklinin davet edilerek 3adet ihale dokümanı satın alınan ve 26.12.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye üç istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ Birim fiyat teklif cetvelinde miktarın yanlış yazıldığı” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan ikiteklifinin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin son teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Son Teklif Bedeli (TL)

Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.

140.691,39

Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş

160.726,30

Şeklinde verildiği, idarece% 5 oranında kâr öngörüldüğü ve kâr hariç yaklaşık maliyetin 177.225,20 TL olduğu, geçerli teklif sahipleri Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş. ile Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş’a ait tekliflerin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, idarece sadece Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A. Ş.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve sunulan açıklamanın uygun kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Altıntaş Yemek Fabrikası-Muzaffer Altıntaş’ın ise aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi