KİK Kararı: 2014/UH.III-983

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/015
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 19.02.2014
Karar No : 2014/UH.III-983
BAŞVURU SAHİBİ:
Şahinoğlu Çevre Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti, KÜLTÜR MAH. AKÇAM SOK. NO:7 DÜZCE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rehabilitasyon Ve Aile Danışma Merkezi-Sinop Engelsiz Yaşam Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Sinop Ordu Köyü Denizler Mevkii Asagı Mahalle No:4/2 57000 SİNOP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/168702 İhale Kayıt Numaralı "Kuruluşta Korunma Ve Bakım Altındaki Kişilerin, Temizlik, Bakım, Giyim, Beslenme Refakat (Hastane, Kamp, Gezi), Banyo, Tuvalet Vb Günlük Yaşam Aktivitelerinin Tamamının Yüklenici Firma Tarafından Yerine Getirilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sinop Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü tarafından 13.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kuruluşta Korunma ve Bakım Altındaki Kişilerin, Temizlik, Bakım, Giyim, Beslenme Refakat (Hastane, Kamp, Gezi), Banyo, Tuvalet vb Günlük Yaşam Aktivitelerinin Tamamının Yüklenici Firma Tarafından Yerine Getirilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Şahinoğlu Çevre Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti.nin 28.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.01.2014tarih ve 2901sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/455sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu hizmet alımı işinde giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyetinin 200.992,76 TL olduğu, ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif tutarlarının aşırı düşük olduğu, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca şikâyet başvurusuna verilen cevaptan giyim giderinin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmediğinin anlaşıldığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 13.12.2013 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, ihalenin 16.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile geçerli teklifler arasında en düşük teklife sahip Bilişim Elektronik Kırt. Temz. Turz. İnş. Gıda Nak. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, Güzel Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet alımı yoluyla bakım işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul, ortaöğretim, lise ve dengi okul mezunu (25) bakım elemanına, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %55 (yüzde ellibeş) fazlası ücret ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla bakım işinde çalışan yüksekokul mezunu (5) bakım elemanına, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %65 (yüzde altmışbeş) fazlası ücret ödenecektir.
25.3.1.2. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ücreti:
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam (23) gün için;
Bakım işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul, ortaöğretim, lise ve dengi okul mezunu (20) bakım elemanına çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

Bakım işinde çalışan yüksekokul mezunu (3) bakım elemanına çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Hizmet alımı personelinin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için istekli tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.
25.3.2.2. Yol giderleri: Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6-TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.
25.3.2.3. Giyecek giderleri: Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1-Forma (Kışlık Pantolon ve Uzun Kollu Gömlek) (30 Adet),

2 - Forma (Yazlık Pantolon ve Yazlık Kısa Kollu Gömlek) ( 30 Adet ),

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % (2)’ tir.__” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 31.03.2014,

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.__” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanındaki düzenlemeler esas alınarak yapılan hesaplamada giyim hariç asgari işçilik maliyeti toplam 200.992,76 TL olarak hesaplanmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde benzer hükümler bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir …” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4’üncü maddesinde de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmış olup, istikrar kazanmış Kurul kararları paralelinde teklif fiyatı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerekmektedir.

Başvuruya konu “Kuruluşta Korunma ve Bakım Altındaki Kişilerin, Temizlik, Bakım, Giyim, Beslenme Refakat (Hastane, Kamp, Gezi), Banyo, Tuvalet vb Günlük Yaşam Aktivitelerinin Tamamının Yüklenici Firma Tarafından Yerine Getirilmesi ” ihalesi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde belirtildiği üzere personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olup, yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin aşırı düşük olup olmadığının tespiti için bu isteklinin teklif bedelinin kârsız yaklaşık maliyet tutarının üstünde olup olmadığının tespiti gerekmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde; birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde, her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvelin hazırlanması gerektiği, bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dâhil olan maliyetler ile varsa diğer unsurların gösterileceği, birim fiyata dâhil olan maliyetlerin, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenmesi gerektiği ve bu iş kalemine dâhil olmayan başka giderlerin öngörülemeyeceği,

Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenmesi ve bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının eklenmesi gerektiği, yaklaşık maliyetin kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak hesaplanması gerektiği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece hesaplanan yaklaşık maliyet incelendiğinde,

5 Bakım personeli için 35.064,81 TL,

25 Bakım personeli için 165.927,95 TL

Kâr olarak 13.659,71 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Yapılan hesaplamada, 30 bakım personeli için giyim hariç asgari işçilik maliyetinin 200.992,76 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, ihale dokümanında teklif fiyata dahil giderler arasında sayılan giyim giderine yönelik olarak idarece belirlenen yaklaşık maliyet hesabında herhangi bir bedel öngörülmediği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen yaklaşık maliyet kalemleri incelendiğinde, İdari Şartname’ye göre teklif fiyata dâhil giderler arasında yer alan giyim giderlerinin yaklaşık maliyet tespit edilirken dikkate alınmadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin olması gereken tutardan daha düşük hesaplandığı, söz konusu giderlerin dâhil edilmiş olması durumunda kârsız yaklaşık maliyetin daha yüksek olacağı ve bu durumun ihale üzerinde bırakılan istekli ve diğer isteklilerin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması sonucunu doğurabileceği anlaşılmış olup, bu aşamada kârsız yaklaşık maliyet yeniden belirlenemeyeceğinden ihalenin mevzuata uygun olarak sonuçlandırılması imkânının kalmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi