KİK Kararı: 2014/UH.III-860

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/012
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 10.02.2014
Karar No : 2014/UH.III-860
BAŞVURU SAHİBİ:
Erol Koçal, AT MEYDANI MAH. YILDIZ SOK. BİLGİN APT. KAT:2 RİZE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile Ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Paşakuyu Mah.Zubeyde Hanım Cad.No:3 Rize 53100 RİZE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/162449 İhale Kayıt Numaralı "Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğüne 2 Adet Şoförlü Araç Kiralama Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Rize İli Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından 25.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğüne 2 Adet Şoförlü Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Erol Koçal’ın 25.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.01.2014tarih ve 413sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/92sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihaleye teklif vermiş olan Şerafettin Ülgen’in aşırı düşük teklif vererek maliyet bileşenlerini hesaba katmadığının açıkça görüldüğü, ihale komisyonunca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu isteklinin maliyete dayalı açıklama yapamadığı ve belgelerinin eksik olduğu, 4734 sayılı Kanunda belirtildiği gibi açıklama yapılmadığı için ihale komisyonunca verilen kararın etik olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” in dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde “..teklif vermiş olan Şerafettin Ülgen aşırı düşük teklif vererek maliyet bileşenlerini hesaba katmadığı açıkça görülmektedir. İhale komisyonunca aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş olup, söz konusu firma maliyete dayalı açıklama yapamadığı, belgelerinin eksik olduğu, 4734 sayılı Kanunda belirtildiği gibi açıklama yapılmadığı için ihale komisyonunca verilen kararın etik olmadığını düşünmekteyim ” şeklindeki iddiası kapsamında idare işlemlerinin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı belirtilmeden, soyut ve mesnetsiz iddialara yer verildiği; bu nedenle, başvuru sahibinin iddialarının yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne uygun olmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddialarla ilgili olarak başvurunun, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde dile getirilen iddiası kapsamındaKurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvurusahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük açıklamaları ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda iddiaya yönelik yapılan inceleme uyarınca;

Başvuruya konu ihale 2 Adet Şoförlü Araç Kiralama Hizmet Alım İşidir. 4734 sayılı Kanun’un “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38’inci maddesinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde aşırı düşük tekliflerin nasıl sorgulanacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi ” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde ise “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

…

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “ Teklif fiyata dâhil olan giderler ” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İstekliler tekliflerine vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri, ulaşım giderlerini dahil edecek olup yükleniciye aittir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Kiralanacak araçların her türlü masrafları, akaryakıt, yağ, yedek parça, yakıt, bakım-onarım, vergi, trafik sigortası ve kasko, kaza va hasarlardan husule gelen zarar, ziyan, trafik kazaları, park ücreti, otoyol ücretleri; Ayrıca araçta bulunması gereken çekme halatı, yangın tüpü, takoz, ilk yardım çantası, navigasyon cihazı vs. yükleniciye ait olup teklif fiyata dâhildir.

Mesaisinin tamamını kurumda geçirecek olan şoför için brüt asgari ücret bedeli üzerinden ücret ödenecektir. Asgari ücretin artması durumunda şoför ücreti fiyat farkındaki artış yüklenici firmaya ait olacaktır.

a) Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğünde çalışacak olan iki (2) Şoför için aylık 22 gün üzerinden bir kişi için aylık 22x5,00 = 110 TL brüt yemek ücreti, yine bir kişi için Aylık 22x3,00= 66 TL brüt Yol Ücreti Nakdi olarak ödenecektir olup, ücret bordrosunda gösterilecektir. Şoförün risk prim oranı 2 (iki) olarak hesaplanacaktır.

Şoförler için resmi tatil ve bayram ücreti öngörülmemektedir.

**Bu iş için kıyafet gideri hesaplanmayacaktır.****” düzenlemesine yer verilmiştir. **

4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesinde tekliflerin Kanun’un 37’inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye Kurum yetkili kılınmıştır. Bu çerçevede ihale komisyonu varsa Kurum tarafından belirlenmiş kriterlere yoksa diğer tekliflere veya belirlenen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan teklifleri tespit edecektir. Başvuruya konu ihale dokümanı incelendiğinde her ne kadar ihale konusu işin araç kiralama hizmet alımı olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde olmadığı anlaşılmakla birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de diğer hizmet alımlarında olduğu gibi karsız yaklaşık maliyetin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 78.598,20 TL olduğu anlaşılmaktadır. İhale konusu işin 02.12.2013 tarihinde ihale edildiği, ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 1 isteklinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, İspir Nakl. ve Tem. Hizmetleri - Canan İspir firması tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ise yeterli görülmediği gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerden Şerafettin Ülgen’in ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Erol Koçal’ın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Ancak, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan Karasu Çay San. Tic. Ltd. Şti., Azaklılar Taşımacılık Hizm. İnş. Eml. Top. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Ali Yıldız’ın teklifine ilişkin ise aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden söz konusu ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, idarenin 02.12.2013 ve 03.12.2013 tarihli yazısında teklifin önemli bileşenlerinin belirtilmediği görülmüştür.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazında teklifin önemli bileşenleri belirtilmediğinden, isteklilerin kendilerine göre bir açıklama yöntemi izlediği belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesine göre idarenin aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere teklifin önemli bileşenlerini belirterek bu kalemlere ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun şekilde belgelendirme yapılmasını talep etmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla idarenin usulüne uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istemediği belirlendiğinden, teklifin önemli bileşenlerinin belirtilerek kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiasının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği, bu kapsamda yapılan incelemeye göre de; teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden, önemli teklif bileşenleri de belirtilerek tekliflerine ilişkin yeniden yazılı açıklama istenilmesi yönünde “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiğinden Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi