KİK Kararı: 2014/UH.III-685

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.III-685
BAŞVURU SAHİBİ:
Scb Temizlik İnşaat Taşımacılık Gıda Medikal Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ERTUĞRULGAZİ MH. 351. SK. AĞUZHAN APT. NO : 2 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Karaalıoglu Parkı Içı 07100 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/136382 İhale Kayıt Numaralı "Araç Kiralama Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığıtarafından 01.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Scb Temizlik İnşaat Taşımacılık Gıda Medikal Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.01.2014tarih ve 1072sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/211sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarından %20 oranındaki kâr tutarı düşüldüğünde ulaşılan tutarın altındaki tüm isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği halde sadece Hüseyin Baydar ve Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu istekliler tarafından teklif edilen bedeller ile ihale dokümanında yer alan giderlerin karşılanmasının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura ve fiyat teklifleri ile birlikte maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile firmaların üretim yeri veya alım ve satış şartlarına yönelik faturaların da sunulması gerektiği, proforma ve fiyat tekliflerini düzenleyen firmaların araç ve teçhizatların üretimi, alımı veya satımını yapma yetkilerinin, fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı hususlarının sorgulanması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Anılan iş ile ilgili olarak; Sözleşmenin uygulanması sırasında, İstekliler tekliflerine, anılan işe ait ihtiyaç listesinde belirtilmiş olan iş kalemlerinin tamamı ve bu ilgili birim fiyat kalemlerini oluşturan ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderlerinin tamamı, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir. İşbu ihale kapsamında yer alan tüm araçların zorunlu mali sorumluluk (trafik), ferdi kaza koltuk sigortaları ile kasko sigortaları yüklenici tarafından yapılacaktır. Araçtaki şoför ve yolcuların yaralanma ve ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir. Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacak, kaza-hasar vb. raporu tutulan durumlarda Belediyeden veya kullanıcıdan zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş ve araç üzerindeki tüm aksesuar sigorta kapsamında olacaktır.(Akaryakıt İdare'ye aittir.)iş bu tüm giderlerin tamamı yükleniciye ait olacaktır. Sözleşmeyle ilgili giderlere ilişkin hususlardaki her türlü hukuki ve mali sorumlulukların tamamı Yüklenici’ye ait olacaktır. Araç Takip Sistemi Yazılımı ve donanımlarının tüm bakım onarım, değişimi, iletişim ve haberleşme masrafları, Araçların her türlü Bakım, servis ve onarımı (lastik, cam vb. dahil) yükleniciye aittir. Araçların Fenni ve Egsoz Muayeneleri, Motorlu Taşıt Vergileri ve bunun gibi vergileri kiralama süresini kapsayacak şekilde yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Araç üretici firmanın araçlara yasal mevzuatı gereği koyması gereken ekipmanları ile aracın kullanım, bakım kitapları eksiksiz olarak araçlarda bulunacaktır olup, Araçlarda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen her türlü takım, avadanlık ve teçhizat (Patinaj Zinciri, Takoz, Çekme Halatı, Bijon Anahtarı, Kriko, Yedek Lastik, İlk Yardım Çantası, Reflektör, Yangın Söndürme Cihazı vb.) bulundurulacaktır. Doğabilecek her türlü yasal işlemlerden ve trafik cezalarından yüklenici sorumludur. Kiralama ile ilgili her türlü sözleşme ve trafik masrafı yüklenici firmaya ait olacaktır. Trafik cezalarından (sürücü hataları hariç) ve hasarların zamanında bildirilmemesi, kaza raporu tutulmaması sebebiyle sigortanın hasarı ödememesi halinde oluşacak zarardan yüklenici sorumlu olacaktır. Taşıma işinin yürütülmesi ve bu işle ilgili olarak araçlardan, ceza ve hukuk yasaları ile Trafik Kanunu, Vergi Kanunları, ilgili sair yasalar ile Karayolları Trafik Tüzüğü, Belediye Nizamnameleri ve sair tüzük, nizamname hükümlerinin uygulanmasından doğacak her türlü hukuki sorumluluk doğrudan doğruya yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Minibüs(Dizel, Minimum 16+1)(8 adetx12 ay=96 adetxay)

Adetxay

96

2

Combi tipi araç (1.300 cc - 1.800 cc)(13 adetx12 ay=156 adetxay)

Adetxay

156

3

Binek oto (1.300-1.600 cc. Dizel)(39 adetx12 ay=468 adetxay)

Adetxay

468

4

Araç takip sistemi (60adetx12 ay=720 adetxay)

Adetxay

720

5

Trunk telsiz sisteminde kullanılan Araç/El Telsizi cihazı (60 adetx12 ay=720 adetxay)

Adetxay

720

6

Sabit merkez telsiz cihazı (1 adetx12 ay=12 adetxay)

Adetxay

12

Tablosu yer almıştır.

İdarece yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre düşük teklif verdiği tespit edilen Hüseyin Baydar, Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Güneşler İnşaat Nakliyat Tekstil Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden 15.11.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Güneşler İnşaat Nakliyat Tekstil Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Hüseyin Baydar ile Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görüldüğü,05.12.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Hüseyin Baydar üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmüne göre ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği anlaşılmaktadır. Aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi ve sorgulanmasına yönelik bu genel hüküm dışında ikincil mevzuatta personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde ve yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine yönelik özel düzenlemeler yapılmıştır. Kamu ihale mevzuatında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin ne şekilde belirleneceğine dair ise açık bir düzenleme bulunmamakta, ancak Kamu İhale Kurulu’nun personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde kararları bulunmaktadır.

İhale konusu işte yaklaşık maliyetin toplam 1.470.537,47TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yüklenici kârının (%7 oranında) 96.203,39 TL olarak belirtildiği görülmüştür. Buna göre söz konusu ihaledeki kârsız yaklaşık maliyet tutarının 1.374.334,08 TL’ye tekabül ettiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda teklifi geçerli olduğu belirlenen isteklilerden Hüseyin Baydar, Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Güneşler İnşaat Nakliyat Tekstil Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, başvuru sahibi Scb Temizlik İnşaat Taş. Gıd. Med. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Uğur-Tem Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda İnşaat Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin yukarıda belirtilen kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında kaldığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği anlaşılmış olup, idarece sadece Hüseyin Baydar, Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Güneşler İnşaat Nakliyat Tekstil Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, Scb Temizlik İnşaat Taş. Gıd. Med. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Uğur-Tem Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda İnşaat Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ise yapılmadığı tespit edildiğinden, Scb Temizlik İnşaat Taş. Gıd. Med. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Uğur-Tem Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda İnşaat Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.ne de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.__” açıklamaları bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Hüseyin Baydar tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

1 adet 2011 model Mercedes-Benz marka minibüsün servis, bakım, onarım, sigorta vs. gibi tüm giderler dâhil bedelinin tevsiki amacıyla Mustafa Bahşi/Servis İşletmesi’nden alınan proforma fatura ve 1 adet 2012 model Volkswagen marka minibüsün (servis, bakım, onarım, sigorta vs. gibi tüm giderler dâhil) bedelinin tevsiki amacıyla Şaban Çaşurluk’tan alınan proforma fatura sunulduğu, söz konusu proforma faturalar üzerinde meslek mensubu onayı bulunduğu, ancak mevzuat uyarınca bulunması gereken ibarenin yer almadığı, belgenin bu haliyle proforma fatura veya fiyat teklifi niteliği taşımadığı tespit edilmiştir.

13 adet combi tipi araç ve 39 adet binek aracın (servis, bakım, onarım, sigorta vs. gibi tüm giderler dâhil) bedelinin tevsiki amacıyla Gök-Alp İnş. Gıda Med. Teks. Med. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura, 1 adet 2012 model Volkswagen marka minibüsün (servis, bakım, onarım, sigorta vs. gibi tüm giderler dâhil) bedelinin tevsiki amacıyla Süleyman Önal/Doğa Taşımacılık’tan alınan proforma fatura, 3 adet Peugeuot marka minibüsün (servis, bakım, onarım, sigorta vs. gibi tüm giderler dâhil) bedelinin tevsiki amacıyla Abdullah İslamoğlu Turz. Taş. Sey. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura ve 1 adet 2011 model Mercedes-Benz marka minibüsün (servis, bakım, onarım, sigorta vs. gibi tüm giderler dâhil) bedelinin tevsiki amacıyla Malıçok Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura sunulduğu, proforma faturaların üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve meslek mensubu imzası, kaşesi ve iletişim bilgilerinin bulunduğu görülmüştür.

İhale dokümanında araçların her türlü bakım, servis ve onarım giderinin (lastik, cam vb. dahil) yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, yukarıda belirtilen proforma faturalarda da söz konusu giderlerin teklif edilen fiyata dahil olduğunun belirtildiği görülmekte olup, bakım, servis ve onarımı da içeren araç giderinin proforma faturaya konu olabilecek bir mal niteliği taşımadığı anlaşılmaktadır. Zira proforma faturalarda bulunan “ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarı” kavramının satışı yapılan mamul mala, dolayısıyla proforma faturaya konu olabilecek mallara ilişkin olduğu, fiyat teklifine konu hizmetlere ilişkin maliyet hesabının ise toplam birim maliyet tutarına göre yapıldığı, nitekim fiyat teklifine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanağına ait standart formda da, ağırlıklı ortalama birim maliyetin mamul veya ticari mallar hesabına kayıtlı ürüne ait değeri gösterdiği ve bu değerin işçilik tutarı ile diğer birim maliyetlerin yanında toplam birim maliyetin sadece bir unsurunu oluşturduğu, bu çerçevede bakım, servis ve onarım giderlerini de içeren proforma fatura sunulmak suretiyle yapılan açıklamanın kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca araç takip cihazı için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Teknoline İletişim San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan 25.10.2013 tarihli alış faturası ile trunk telsiz sisteminde kullanılan araç/el telsizi cihazı ve sabit merkez telsiz cihazı için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Aselsan Net yetkili satış ve servisinden alınan 25.10.2013 tarihli alış faturası sunulduğu, faturaların üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve meslek mensubu imzası, kaşesi ve iletişim bilgilerinin bulunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.16’ncı maddesinde “İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması uyarınca yukarıda yer verilen alış faturalarının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerce kullanılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu alış faturalarının üzerinde meslek mensubu beyanı ve onayının bulunduğu görülmüş olmakla birlikte, faturaların tarihinin 25.10.2013 olduğu dikkate alındığında, söz konusu belgelerdeki bilgilerin son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı sonucuna da varılmaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

8 adet minibüs, 13 adet combi tipi araç ve 39 adet binek aracın (her türlü bakım, servis ve onarım gideri (lastik, cam vb. dahil) için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Huzur Turizm Sey. Oto İnş. ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi sunulduğu, belgede araçların zorunlu mali sorumluluk sigorta gideri, (trafik), ferdi kaza koltuk sigortaları ile kasko sigortaları, fenni ve egsoz muayeneleri, motorlu taşıt vergileri ve bunun gibi vergileri ile her türlü trafik masrafının dahil ve her türlü takım, avadanlık ve teçhizat (patinaj zinciri, takoz, çekme halatı, bijon anahtarı, kriko, yedek lastik, ilk yardım çantası, reflektör, yangın söndürme cihazı vb.) gibi ekipmanlara ve özelliklere sahip olduğunun belirtildiği, belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve meslek mensubu imzası, kaşesi ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin ekinde Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanakta dönemin “2013/7-8-9. aylar (3. dönem)” olarak belirtildiği,

Trunk telsiz sisteminde kullanılan araç/el telsizi cihazı ve sabit merkez telsiz cihazı için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla ACS Teknoloji Sist. İmalat İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.den alınan 31.10.2013 tarihli proforma fatura sunulduğu, proforma faturanın üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve meslek mensubu imzası, kaşesi ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, proforma faturanın ekinde Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanakta dönemin “2013/7-8-9. aylar (3. dönem)” olarak belirtildiği,

Araç takip sistemi için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Aselnet Hab. Sist. İşl. Tic. Ltd. Şti.den alınan 31.10.2013 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şerhinin ve meslek mensubu imzası, kaşesi ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, proforma faturanın ekinde Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanakta dönemin “2013/7-8-9. aylar (3. dönem)” olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 8 adet minibüs, 13 adet combi tipi araç ve 39 adet binek araç için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla sunulan fiyat teklifinde araçların her türlü bakım, servis ve onarım gideri, zorunlu mali sorumluluk sigorta gideri, (trafik), ferdi kaza koltuk sigortaları ile kasko sigortaları, fenni ve egsoz muayeneleri, motorlu taşıt vergileri ve bunun gibi vergileri ile her türlü trafik masrafının, takım, avadanlık ve teçhizat vb. giderlerinin dâhil olduğunun belirtildiği görülmüş olmakla birlikte, söz konusu giderlerin hepsinin bir arada fiyat teklifine konu edilemeyeceği, söz konusu gider kalemi için öngörülen bedeli oluşturan bileşenlerin ayrı ayrı gösterilerek tevsik edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu giderlerin mevzuata uygun şekilde tevsik edilmediği görüldüğünden, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği soncuna varılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesinde yer alan açıklamalara göre, 79.4.2.4’üncü maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5’inci maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği, bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare ve/veya Kurum tarafından, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubunun, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olduğu hususları dikkate alındığında, başvuru sahibinin istekliler tarafından sunulan proforma ve fiyat tekliflerini düzenleyen firmaların araç ve teçhizatların üretimi, alımı veya satımını yapma yetkilerinin sorgulanması gerektiği yönündeki iddialarının incelenmesine gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Scb Temizlik İnşaat Taş. Gıd. Med. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Uğur-Tem Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda İnşaat Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması, Hüseyin Baydar ve Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi